Rig Veda 1.63.1: Mandala 1, Sukta 63, Mantra 1

Sukta 1.63

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.63)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं महाँ इन्द्र यो ह शुष्मैर्द्यावा जज्ञानः पृथिवी अमे धाः । यद्ध ते विश्वा गिरयश्चिदभ्वा भिया दृळ्हासः किरणा नैजन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.63.1

Transliteration

tváṃ mahā́ṃ indra yó ha śúṣmair dyā́vā jajñānáḥ pṛthivī́ áme dhāḥ | yád dha te víśvā giráyaś cid ábhvā bhiyā́ dṛḷhā́saḥ kiráṇā náijan ||

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ മഹാനാണ്—നിന്റെ ശൗര്യബലങ്ങളാൽ, ദ്യാവയും പൃഥിവിയും കൂടെ ജനിച്ചവനായി, അവയെ യഥോചിതമായ അളവിൽ സ്ഥാപിച്ചവൻ. നിന്റെ ഭയത്താൽ അതിവിശാലവും ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നതുമായ എല്ലാ പർവതങ്ങളും പോലും ഇളകിയില്ല—കിരണങ്ങൾ അവരുടെ പഥത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുന്നതുപോലെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महान्: great
• महान्: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• शुष्मैः: with (your) powers/impulses
• शुष्मैः: करण
• Type: Noun
• Root: शुष्म (प्रातिपदिक)

• द्यावौ: heaven (and) sky (the two heavens)
• द्यावौ: कर्म (उत्पाद्य/जन्य)
• Type: Noun
• Root: द्याव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• जज्ञानः: having begotten/produced
• जज्ञानः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Participle (perfect active)
• Root: √जन् (जनि) ; क्त/क्विप्-सम्भवः—परस्मैपदी परिपूर्ण-भूतकृदन्त (जज्ञान)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अमे: truly/indeed (emphatic particle)
• अमे: —
• Type: Indeclinable
• Root: अमे (अव्यय/निपात; वैदिक प्रयोग)

• धाः: you placed/established
• धाः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने)

• यत्: when/that (in that)
• यत्: हेतु/सम्बन्ध (यद्-तद्)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• गिरयः: mountains
• गिरयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• इत्: even
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात; वैदिक)

• अभ्वाः: vast/mighty
• अभ्वाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभ्व (प्रातिपदिक)

• भिया: from/with fear
• भिया: करण
• Type: Noun
• Root: भि (प्रातिपदिक: भिया < भी/भिय् ‘fear’)

• दृळ्हासः: the firm (ones)/the solid (mountains)
• दृळ्हासः: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: दृळ्ह (प्रातिपदिक; ‘firm, solid’)

• किरणाः: rays/streams
• किरणाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: किरण (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• ऐजन्: they shook/trembled
• ऐजन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इज्/√एज् (कम्पने/चलने) वैदिक रूप ‘ऐजन्’