
Sukta 1.63
Gotama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.63)
Indra
Triṣṭubh
ഈ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി ഇന്ദ്രനെ ‘മഹാൻ’ എന്നു പുകഴ്ത്തുന്നു; അവന്റെ വീര്യം സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു, അവന്റെ ഭയഭക്തിയിൽ പർവതങ്ങളും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. ആരാധകരെ വൈരശക്തികളിൽ നിന്ന് കാത്തു, പ്രതിരോധം തകർത്തു, നന്നായി രൂപപ്പെട്ട ശക്തി, വിജയം, പ്രചോദിത സമ്പത്ത് എന്നിവ—പ്രത്യേകിച്ച് പ്രഭാതത്തിൽ ഗൗതമരുടെ ബ്രഹ്മൻ (പവിത്രോച്ചാരണം) മുഖേന—നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
त्वं महाँ इन्द्र यो ह शुष्मैर्द्यावा जज्ञानः पृथिवी अमे धाः । यद्ध ते विश्वा गिरयश्चिदभ्वा भिया दृळ्हासः किरणा नैजन् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ മഹാനാണ്—നിന്റെ ശൗര്യബലങ്ങളാൽ, ദ്യാവയും പൃഥിവിയും കൂടെ ജനിച്ചവനായി, അവയെ യഥോചിതമായ അളവിൽ സ്ഥാപിച്ചവൻ. നിന്റെ ഭയത്താൽ അതിവിശാലവും ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നതുമായ എല്ലാ പർവതങ്ങളും പോലും ഇളകിയില്ല—കിരണങ്ങൾ അവരുടെ പഥത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുന്നതുപോലെ.
Mantra 2
आ यद्धरी इन्द्र विव्रता वेरा ते वज्रं जरिता बाह्वोर्धात् । येनाविहर्यतक्रतो अमित्रान्पुर इष्णासि पुरुहूत पूर्वीः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ രണ്ടു പ്രകാശമുള്ള ഹരികൾ (അശ്വങ്ങൾ), വിശാലമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, സമീപിക്കുമ്പോൾ, സ്തുതികാരൻ നിന്റെ വജ്രം നിന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആ വജ്രംകൊണ്ട്, ഹേ അചഞ്ചലസങ്കൽപവാനേ, ഹേ പുരുഹൂതാ, നീ ശത്രുശക്തികളിലേക്കു പാഞ്ഞുചെന്ന് അനേകം പുരാതന പുരങ്ങൾ (ദുർഗങ്ങൾ) തകർക്കുന്നു.
Mantra 3
त्वं सत्य इन्द्र धृष्णुरेतान्त्वमृभुक्षा नर्यस्त्वं षाट् । त्वं शुष्णं वृजने पृक्ष आणौ यूने कुत्साय द्युमते सचाहन् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ സത്യമാണ്; ഈ കൃത്യങ്ങളിൽ നീ ധൃഷ്ണു—ധീരസാഹസിയുമാണ്. നീ ഋഭുക്ഷ—കൗശലത്തിന്റെ അധിപതി; നീ നര്യ—വീരൻ; നീ ഷാട്—വിജയി. യുദ്ധത്തിന്റെ സംഘർഷത്തിൽ, ആക്രമണത്തിന്റെ ഘർഷണത്തിൽ, യുവനും ദീപ്തിമാനുമായ കുത്സനോടൊപ്പം നീ ശുഷ്ണനെ പ്രഹരിച്ച് വീഴ്ത്തി—പ്രകാശവാഹിയായ ദ്യുമന്ത ശക്തി പ്രബലമാകുവാൻ.
Mantra 4
त्वं ह त्यदिन्द्र चोदीः सखा वृत्रं यद्वज्रिन्वृषकर्मन्नुभ्नाः । यद्ध शूर वृषमणः पराचैर्वि दस्यूँर्योनावकृतो वृथाषाट् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ തന്നേ സത്യമായി പ്രേരകനായി; ഹേ വജ്രധാരീ, മഹാകർമാ, നീ വൃത്രനെ അടിച്ചുതാഴ്ത്തിയപ്പോൾ നിന്റെ സഹചാര-ശക്തി ഉണർന്നു. ഹേ ശൂരാ, ബലത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ പ്രബലനായ നീ ദസ്യുക്കളെ ചിതറിച്ചു അകറ്റി, അവരെ അന്ധകാരത്തിന്റെ ഗർഭത്തിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടു—അസത്യത്തെ ജയിച്ചവനായി.
Mantra 5
त्वं ह त्यदिन्द्रारिषण्यन्दृळ्हस्य चिन्मर्तानामजुष्टौ । व्यस्मदा काष्ठा अर्वते वर्घनेव वज्रिञ्छ्नथिह्यमित्रान् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ തന്നേ സത്യമായി ഞങ്ങളെ അനർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് കാക്കുന്നവൻ—സമ്മതിക്കാത്ത മർത്ത്യരുടെ കഠിനവും അചഞ്ചലവുമായ പ്രതിരോധത്തിനെതിരെയും. ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ശത്രുവിന്റെ അതിരുകൾ അകറ്റി നീക്കുക. ഹേ വജ്രധാരീ, ചുറ്റികപോലെ, ഞങ്ങളുടെ മുന്നേറ്റത്തിനായി ശത്രുക്കളെ തകർത്തുകളയുക.
Mantra 6
त्वां ह त्यदिन्द्रार्णसातौ स्वर्मीळ्हे नर आजा हवन्ते । तव स्वधाव इयमा समर्य ऊतिर्वाजेष्वतसाय्या भूत् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഊർജങ്ങളുടെ പ്രളയത്തെ ജയിക്കുന്നതിലും, പ്രകാശമയ ലോകത്തെ നേടുന്നതിലും, യുദ്ധത്തിൽ മനുഷ്യർ നിന്നെയേ വിളിക്കുന്നു. ഹേ സ്വധാവനേ, ഈ നിന്റെ സഹായം സമരത്തിൽ അടുത്തെത്തി, ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികളിൽ അപ്രതിരോധ്യമായിരിക്കട്ടെ.
Mantra 7
त्वं ह त्यदिन्द्र सप्त युध्यन्पुरो वज्रिन्पुरुकुत्साय दर्दः । बर्हिर्न यत्सुदासे वृथा वर्गंहो राजन्वरिवः पूरवे कः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, വജ്രധാരീ! നീ തന്നേ യുദ്ധം ചെയ്തു പുരുകുത്സനുവേണ്ടി ഏഴ് പുരങ്ങൾ (ദുർഗങ്ങൾ) തകർത്തു. പിന്നെ നീ സുധാസനുവേണ്ടി—ബർഹിസ് പോലെ വിരിയുന്ന പവിത്രാസനസദൃശമായി—അന്യായമായ പീഡനത്തിനെതിരെ സ്വതന്ത്രമായ പാത തുറന്നപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, പൂരുവിന് അത്തരം വിശാലാവകാശം മറ്റാരാണ് നൽകുക?
Mantra 8
त्वं त्यां न इन्द्र देव चित्रामिषमापो न पीपयः परिज्मन् । यया शूर प्रत्यस्मभ्यं यंसि त्मनमूर्जं न विश्वध क्षरध्यै ॥
ഹേ ദേവനായ ഇന്ദ്രാ! നീ ഞങ്ങൾക്കായി ആ ചിത്രാ—വൈവിധ്യമുള്ളതും ദീപ്തവുമായ—ഇഷ് (പോഷക പ്രേരണ/ആഹാരം) പരിജ്മൻ ലോകത്തെ ജലങ്ങൾ പോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ ശൂരാ, നീ ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിഞ്ഞ് നമ്മുടെ ത്മനത്തെ—ഊർജത്തിന്റെ സർവ്വവ്യാപക പ്രവാഹംപോലെ—എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഒഴുകുമാറാക്കി, സർവ്വത്ര ക്ഷരിക്കുവാൻ.
Mantra 9
अकारि त इन्द्र गोतमेभिर्ब्रह्माण्योक्ता नमसा हरिभ्याम् । सुपेशसं वाजमा भरा नः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! ഗോദമർ നിനക്കായി ബ്രഹ്മാണി (ശക്തിവചനങ്ങൾ) നിർമ്മിച്ച്, നമസ്കാരത്തോടെ ഹരിഭ്യാം (നിന്റെ ദീപ്തമായ അശ്വയുഗളം) നുവേണ്ടി ഉച്ചരിച്ചു. ഞങ്ങൾക്ക് സുപേശസ—സുഘടിതമായ—വാജ (വിജയബലം/സമൃദ്ധി) കൊണ്ടുവരിക; പ്രഭാതത്തിൽ ധിയാവസു—പ്രേരിത ധിയുടെ ധനം—വേഗത്തിൽ എത്തിച്ചേരട്ടെ.
It praises Indra’s overwhelming power—how he stabilizes the world—and asks him to protect the worshippers, remove hostile obstacles, and grant strength and victory.
It is a poetic way to show Indra’s supreme authority: even the firmest things in nature are steady and restrained under the awe of his power.
The closing verse asks Indra to bring well-shaped vāja (effective strength/prize) and to let inspired wealth of thought and insight come quickly in the morning.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.