Rig Veda 1.35.4: Mandala 1, Sukta 35, Mantra 4

Sukta 1.35

Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa

Devata: Savitṛ

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम् । आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.35.4

Transliteration

abhī́vṛtaṁ kṛ́śanair viśvarū́paṁ híraṇyaśamyaṁ yajató bṛhántam | āsthā́d ráthaṁ savitā́ citrabhā́nūḥ kṛṣṇā́ rájāṁsi táviṣīṁ dádhānaḥ ||

Translation

എല്ലാടവും ആവൃതമായ, വിശ്വരൂപമായ, മഹത്തായും യജ്ഞാർഹമായും—ഹിരണ്യശമ്യ (സ്വർണ്ണയോകം/കെട്ട്) ഉള്ള—ചിത്രഭാനുവായ സവിതൃ രഥത്തിൽ കയറുന്നു; കൃഷ്ണരജാംസികളിൽ തവിഷീ (ബലം) ധരിച്ചുകൊണ്ട്.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभीवृतम्: covered over, enclosed
• अभीवृतम्: कर्म (विशेष्य-विशेषणभावे रथम् इत्यस्य)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: अभि-√वृ (वृञ् वरणे) / वृत्त (PPP)

• कृशनैः: with the rays (or cords)
• कृशनैः: करण
• Type: Noun
• Root: कृशन (प्रातिपदिक; ‘कृश’/‘कृशान’ इत्यादि-सम्बद्धः; here: rays/cords as instruments)

• विश्व-रूपम्: of all forms, multiform
• विश्व-रूपम्: कर्म (रथम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व + रूप (प्रातिपदिक)

• हिरण्य-शम्यम्: having golden yoke-poles/shafts
• हिरण्य-शम्यम्: कर्म (रथम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्य + शम्य (प्रातिपदिक; शम्य ‘रथस्य शम्या/युग-भागः’)

• यजतः: adorable, worthy of worship
• यजतः: कर्म (सवितारम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: यजत (प्रातिपदिक; √यज् ‘पूजायाम्’ से ‘पूज्य/यजनीय’)

• बृहन्तम्: great, lofty
• बृहन्तम्: कर्म (सवितारम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक; √बृह् ‘वर्धने’)

• आस्थात्: mounted, stood upon
• आस्थात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ-√स्था (तिष्ठति) / आस्थात् (injunctive/aorist form)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• सविता: Savitṛ (the Impeller, Sun-god)
• सविता: कर्ता
• Type: Noun (proper/deity)
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• चित्र-भानुः: bright-flamed, of wondrous light
• चित्र-भानुः: कर्ता (सविता इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: चित्र + भानु (प्रातिपदिक)

• कृष्णा: dark
• कृष्णा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)

• रजांसि: spaces/regions (realms), atmospheres
• रजांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)

• तविषीम्: strength, might
• तविषीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: तविषी (प्रातिपदिक)

• दधानः: bearing, holding
• दधानः: कर्ता (कर्तृविशेषणम्)
• Type: Participle (present active)
• Root: √धा (धारणे) → दधान (वर्तमान कृदन्त, शतृ)