Rig Veda 1.20.1 — Mandala 1, Sukta 20, Mantra 1

Sukta 1.20

Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.20, associated with the R̥bhus/Indra complex in the hymn)

Devata: Primarily Indra (opening frames the hymn-offering for divine manifestation; subsequent verses involve Indra and the R̥bhus)

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

अयं देवाय जन्मने स्तोमो विप्रेभिरासया । अकारि रत्नधातमः ॥

Transliteration

ayáṃ devā́ya jánmane stómo víprebhir āsayā́ | ákāri ratnadhā́tamaḥ ||

Translation

ദേവജന്മത്തിനായി—ഋഷിമാർ ഉജ്ജ്വല പ്രേരണയാൽ നിർമ്മിച്ച ഈ സ്തോത്രം; അന്തർസ്ഥാനത്ത് രത്നം സ്ഥാപിക്കാൻ ഏറ്റവും സമർത്ഥം: മനുഷ്യപാത്രത്തിൽ ദേവന്റെ ആവിർഭാവം/ഉദ്ഭവം ഒരുക്കുന്ന വാക്കിന്റെ രൂപീകരണം.

Word by Word

• अयम्: this (one/this hymn)
• अयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाय: for the god
• देवाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• जन्मने: for (his) birth/origin
• जन्मने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक; √जन्)

• स्तोमः: praise-hymn
• स्तोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक; √स्तु)

• विप्रेभिः: by the inspired poets
• विप्रेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• आसया: with the mouth
• आसया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: आसि/आस (प्रातिपदिक; ‘mouth’)

• अकारि: was made / has been fashioned
• अकारि: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• रत्नधातमः: most treasure-bestowing
• रत्नधातमः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: रत्न-धातम (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; रत्न + धातम < √धा ‘to place, bestow’)