Rig Veda 1.20.2 — Mandala 1, Sukta 20, Mantra 2

Sukta 1.20

Rishi: Medhātithi Kāṇva

Devata: Indra (with artisanship motif anticipating the R̥bhus)

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

य इन्द्राय वचोयुजा ततक्षुर्मनसा हरी । शमीभिर्यज्ञमाशत ॥

Transliteration

yá indrā́ya vacoyújā tatákṣur mánasā hárī | śámībhir yajñám ā́śata ||

Translation

ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി വാക്കിനെ വാക്കോടു യോജിപ്പിച്ച് (സ്തുതി) നെയ്തവർ, മനസ്സാൽ അവന്റെ രണ്ടു ഹരികൾ (അശ്വങ്ങൾ) രൂപപ്പെടുത്തി; ശമീഭിഃ—കൗശലവും ശരിയായ ക്രമീകരണവും ഉള്ള കർമങ്ങളാൽ—അവർ യജ്ഞത്തെ പ്രാപിച്ചു.

Word by Word

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• इन्द्राय: for/to Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (prātipadika)

• वचोयुजा: yoked/linked with speech (hymn-joined)
• वचोयुजा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: वचस् + युज् (prātipadika; bahuvrīhi/tatpuruṣa compound)

• ततक्षुः: they fashioned / they fashioned forth
• ततक्षुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)

• मनसा: with (their) mind
• मनसा: करण
• Type: Noun
• Root: मनस् (prātipadika)

• हरी: the two bay steeds
• हरी: कर्म
• Type: Noun
• Root: हरि (prātipadika)

• शमीभिः: with acts of reverent service / with pacifying (auspicious) rites
• शमीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: शमी (prātipadika)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (prātipadika)

• आशत: they attained / they reached
• आशत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु)