Rig Veda 1.183.5: Mandala 1, Sukta 183, Mantra 5

Sukta 1.183

Rishi: Gotama (and/or Atri mentioned as prior invokers; exact hymn attribution not provided in input)

Devata: Aśvinau (Nāsatyā/Dasrā)

Samhita Patha (Devanagari)

युवां गोतमः पुरुमीळ्हो अत्रिर्दस्रा हवतेऽवसे हविष्मान् । दिशं न दिष्टामृजूयेव यन्ता मे हवं नासत्योप यातम् ॥

Transliteration

yuvā́ṃ gótamaḥ purumīḷhó átrir dasrā́ haváte'váse havíṣmān | díśaṃ ná diṣṭā́m ṛjūyéva yántā mé hávaṃ nāsatyópa yātam ||

Translation

ഗോതമനും പുരുമീഢനായ അത്രിയും—ഹേ ദസ്രരേ—ഹവിഷ്‌ സമൃദ്ധരായി സഹായത്തിനായി നിങ്ങളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ലക്ഷ്യമിട്ട ദിശയിലേക്കു നേരെ പോകുന്നവനെപ്പോലെ, എന്റെ ഹവം/ആഹ്വാനത്തിലേക്കു വരുവിൻ; ഹേ നാസത്യരേ, സമീപിക്കുവിൻ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: सम्बोधन/कर्तृ (युवाम् = ‘you two’, addressed)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• गौतमः: Gautama
• गौतमः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: गौतम (प्रातिपदिक)

• पुरुमीळ्हः: much-invoking / much-praising
• पुरुमीळ्हः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पुरु-मीळ्ह (प्रातिपदिक; ‘much-praised/ much-invoked’)

• अत्रिः: Atri
• अत्रिः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)

• दस्रा: O wondrous/skillful (two)
• दस्रा: सम्बोधन
• Type: Adjective (dual epithet)
• Root: दस्र (प्रातिपदिक; नासत्ययोः विशेषणम्)

• हवते: calls/invokes
• हवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/हवते) आह्वाने

• अवसे: for help
• अवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘help, aid’)

• हविष्मान्: possessing oblation
• हविष्मान्: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: हविष्मन्त् (प्रातिपदिक; ‘having oblation’)

• दिशम्: direction
• दिशम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• दिष्टाम्: indicated, shown
• दिष्टाम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle/Adjective
• Root: √दिश् (दिशति) / दिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘pointed/indicated’)

• ऋजूया: by a straight (path/line)
• ऋजूया: करण
• Type: Adjective (instr.)
• Root: ऋजु (प्रातिपदिक; ‘straight’)

• इव: as if, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• यन्ता: leader/guide
• यन्ता: कर्तृ
• Type: Noun (agent)
• Root: √यम् (यच्छति) / √या (याति) — Vedic agent noun ‘yantṛ’ sense; here ‘leader/driver’

• मे: my / to me
• मे: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• हवम्: invocation
• हवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: हव (प्रातिपदिक; ‘call, invocation’)

• नासत्या: O Nāsatyas (Aśvins)
• नासत्या: सम्बोधन
• Type: Noun (proper, dual)
• Root: नासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनोः नाम)

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: उप

• यातम्: come (you two)!
• यातम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √या (याति) गत्यर्थे