Rig Veda 1.170.2 — Mandala 1, Sukta 170, Mantra 2

Sukta 1.170

Rishi: Agastya

Devata: Indra (with explicit Maruts)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

किं न इन्द्र जिघांससि भ्रातरो मरुतस्तव । तेभिः कल्पस्व साधुया मा नः समरणे वधीः ॥

Transliteration

kíṃ na indra jighāṃsasi bhrā́taro marútas táva | tébhiḥ kalpasva sādhuyā́ mā naḥ samáraṇe vadhīḥ ||

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ ഞങ്ങളെ എന്തിന് വധിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? മരു‍ത്തർ നിന്റെ സഹോദരന്മാരല്ലോ. അവരോടു സദ്മാർഗ്ഗത്തിൽ നീ സ്വയം ഏകീകരിക്ക; സമരസംഘർഷത്തിൽ ഞങ്ങളെ അടിച്ചുതകർക്കരുതേ.

Word by Word

• किम्: what? why?
• किम्: Karma (प्रश्नरूपेण)
• Type: Pronoun
• Root: किम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: Sambandha (सम्बन्ध/अधिकार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• जिघांससि: you wish to slay
• जिघांससि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) → desiderative stem जिघांस-

• भ्रातरः: brothers
• भ्रातरः: Kartā (जिघांससि इत्यस्य लक्ष्य-सम्बन्धे ‘whom’)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā/Viśeṣya (भ्रातरः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• तव: your
• तव: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• तेभिः: with them
• तेभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• कल्पस्व: make yourself accord / be in harmony
• कल्पस्व: Kriyā
• Type: Verb
• Root: कॢप् (धातु) / कल्प् (वेद. प्रयोग) ‘to be fit, arrange oneself’

• साधुया: in a good/right way
• साधुया: Karaṇa (रीत्या/प्रकारेण)
• Type: Adjective (used adverbially/instrumental)
• Root: साधु (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: (निषेधक)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• नः: us
• नः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• समरणे: in battle
• समरणे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समरण (प्रातिपदिक) < सम्+√ऋ (अर्) / स्मृ?; ‘battle, encounter’ (स्थिर-नाम)

• वधीः: (do not) slay
• वधीः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वध्/हन् (धातु) ‘to strike, slay’