Sukta 111
Sukta 1.111
Hymn to the Ribhus; seer attribution varies in tradition, but the hymn is within Ribhu cycle.
Ribhus (Ṛbhavaḥ).
Trishtubh (common for this hymn).
ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ഋഭുക്കളെ ദിവ്യ ശില്പി-ശക്തികളായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവർ പരിപൂർണ്ണ രൂപങ്ങളെ “രൂപപ്പെടുത്തുന്നവർ”: ഇന്ദ്രന്റെ രഥവും അശ്വങ്ങളും, പുതുക്കിയ യൗവനം, ജീവിതത്തിന്റെ പുനഃസ്ഥാപിതമായ സൗഹൃദ-സമരസത്വം. അവരുടെ പുരാണപരമായ കൈവൈദഗ്ധ്യം ഇതിൽ പ്രാർത്ഥനയായി മാറുന്നു: ആരാധകനുവേണ്ടി അവർ സാതി (ജയലാഭം/വിജയപ്രാപ്തി), സംഘർഷത്തിൽ വിജയം, സ്ഥിരമായ സംരക്ഷണം എന്നിവ രൂപപ്പെടുത്തട്ടെ; മിത്ര–വരുൺ, അദിതി, ഭൂമി, ആകാശം എന്നീ വിശാല കോസ്മിക രക്ഷകർ അതിനെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
तक्षन्रथं सुवृतं विद्मनापसस्तक्षन्हरी इन्द्रवाहा वृषण्वसू । तक्षन्पितृभ्यामृभवो युवद्वयस्तक्षन्वत्साय मातरं सचाभुवम् ॥
ജ്ഞാന-കർമ്മത്താൽ അവർ സുസംവിധിതമായ രഥം നിർമ്മിച്ചു; ഇന്ദ്രന്റെ വാഹകരായ രണ്ടു ഹരികൾ (ബേ കുതിരകൾ), ബലസമ്പന്നങ്ങളായവ, അവർ രൂപപ്പെടുത്തി. ഋഭുക്കൾ പിതാവിനും മാതാവിനും—ഇരുവർക്കുമായി—യൗവനം നിർമ്മിച്ചു; അവർ മാതാവിനെ കാളക്കുട്ടിയോടു ചേർന്നിരിക്കുവാൻ യോജ്യമാക്കി.
Mantra 2
आ नो यज्ञाय तक्षत ऋभुमद्वयः क्रत्वे दक्षाय सुप्रजावतीमिषम् । यथा क्षयाम सर्ववीरया विशा तन्नः शर्धाय धासथा स्विन्द्रियम् ॥
ഹേ ഋഭു-യുഗളമേ, യജ്ഞത്തിനായി ഞങ്ങൾക്ക് നിർമ്മിക്കുവിൻ—ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി)യും ദക്ഷ (കൗശല്യം)യും സേവിക്കുന്ന പ്രാണശക്തി; സുസന്താനസമൃദ്ധമായ ഇഷ് (പോഷക പ്രേരണം). ഞങ്ങൾ സർവ്വവീരജനങ്ങളോടൊപ്പം വസിക്കേണ്ടതിന്, ഞങ്ങളുടെ സംഘത്തിൽ ശക്തമായ അധിപത്യ-ശക്തി, ഹേ ഇന്ദ്ര, സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 3
आ तक्षत सातिमस्मभ्यमृभवः सातिं रथाय सातिमर्वते नरः । सातिं नो जैत्रीं सं महेत विश्वहा जामिमजामिं पृतनासु सक्षणिम् ॥
ഹേ ഋഭുക്കളേ, ഞങ്ങൾക്കായി ജയകരമായ ‘സാതി’ (സിദ്ധി/ലാഭം) രൂപപ്പെടുത്തുവിൻ—ഞങ്ങളുടെ പരിശ്രമത്തിന്റെ രഥത്തിനായി സാതി, പ്രാണബലത്തിന്റെ അശ്വത്തിനായി സാതി, ഹേ നരന്മാരേ (ശക്തന്മാരേ). ഞങ്ങൾക്കായി ആ ജയസാതി എപ്പോഴും ഒന്നായി വളരട്ടെ—യുദ്ധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളതായും, അടുത്തതും പതിവായതുമായ (ജാമി)തെയും അന്യമായ/അപരിചിതമായ (അജാമി)തെയും പോലും ജയിക്കുന്നതായും.
Mantra 4
ऋभुक्षणमिन्द्रमा हुव ऊतय ऋभून्वाजान्मरुतः सोमपीतये । उभा मित्रावरुणा नूनमश्विना ते नो हिन्वन्तु सातये धिये जिषे ॥
സഹായത്തിനായി ഞാൻ ഋഭുക്കളുടെ അധിപനായ ഇന്ദ്രനെ വിളിക്കുന്നു; സോമപാനത്തിനായി ഋഭുക്കളെയും വാജന്മാരെയും മരുത്തുകളെയും വിളിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ മിത്രനും വരുണനും ഇരുവരും, അശ്വിന്മാരും കൂടി, ഞങ്ങളെ സാതിയിലേക്കു പ്രേരിപ്പിക്കട്ടെ—ജയം നേടുന്ന ധീ (ചിന്ത/പ്രചോദനം)യിലേക്കു, ജയകരമായ ബുദ്ധിയിലേക്കു.
Mantra 5
ऋभुर्भराय सं शिशातु सातिं समर्यजिद्वाजो अस्माँ अविष्टु । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ഋഭു, മുന്നോട്ടു വഹിക്കുന്നതിനായി (ഭരായ) ഞങ്ങളുടെ സാതിയെ മൂർച്ചപ്പെടുത്തി ക്രമത്തിലാക്കട്ടെ; സംഘർഷത്തിൽ ജയിക്കുന്ന വാജൻ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ. അതിനെ മിത്രനും വരുണനും ഞങ്ങൾക്കായി വിപുലമാക്കട്ടെ; അതുപോലെ അദിതി, സിന്ധു, ഭൂമി (പൃഥിവി), ആകാശം (ദ്യൗ) എന്നിവയും.
Inside Sukta 111
How it unfolds
- Where it opens
The hymn begins by foregrounding the Ṛbhus’ wondrous crafting—perfect work accomplished through knowing action (vidmanā apas).
- Development
Mythic examples of their skill become a template for human aspiration: as they fashioned divine vehicles and renewed life-relations, so may they shape success for the worshipper.
- Climax
A direct imperative peaks the prayer: “fashion for us sāti,” specifically conquering, battle-capable attainment that overcomes both the familiar and the alien obstacles.
- Where it settles
The hymn ends with protection and enlargement of the boon—Ṛbhu and Vāja guard and sharpen success, while Mitra–Varuṇa and cosmic powers affirm the blessing.
The deity: Ṛbhus
- In the VedaThe Ṛbhus are celebrated as wondrous makers and perfecters who, through skill (takṣ-, “to fashion”) and inspired work, renew forms and multiply value—turning the old into the excellent and the ordinary into the radiant.
- Cosmic functionThey represent the cosmic principle of refinement: the power that re-orders, restores, and perfects—supporting prosperity, victorious attainment (sāti), and the smooth functioning of divine-human exchange in sacrifice.
- Inner significancePsychologically, the Ṛbhus signify the disciplined intelligence and creative will that can ‘re-make’ one’s life—renewing vigor, reconciling divided forces, and converting effort into stable success.
The seer
- Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution)Gautama gotra (Rāhūgaṇa branch) · A seer linked with early Maṇḍala 1 hymns, noted for concise, forceful praise that turns divine myth (here, the Ṛbhus’ “crafting”) into practical boons—victory, protection, and ordered success (sāti).
Famous verses
takṣan rathaṃ suvṛtaṃ
ā takṣata sātim asmabhyam
ऋभुर्भराय सं शिशातु सातिं समर्यजिद्वाजो अस्माँ अविष्टु । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥Attributes of the deity
- Divine craftsmanship (takṣaṇa, skilled fashioning)
- Renewal and rejuvenation (restoring youth, restoring harmony)
- Bestowers of sāti (attainment/victory)
- Allied with effective action and sacrifice
- Protective aid in struggle and contest
Also by this seer
- Traditional attribution of RV 1.111 within the Gautama/Rāhūgaṇa stream
- Association with adjacent early Maṇḍala 1 hymn-cycles in some Anukramaṇī traditions (attributions vary by recension)
The rite, step by step
- Āvāhana: invite the Ṛbhus as master-craftsmen of order and success
- Stuti: recount their exemplary fashioning (chariot, Indra’s steeds, renewed youth, restored mother-calf union) as proof of power
- Yācñā: request sāti for chariot/steed—i.e., for one’s effort, vigor, and forward movement
- Rakṣā: ask for protection and victory in conflicts (pṛtanāsu)
- Śānti/Anumati: conclude by widening the blessing through Mitra–Varuṇa, Aditi, Sindhu, Earth, and Heaven
Offerings
- Soma (where applicable in the rite)
- Ghṛta (ghee) into Agni
- Oblations with praise (stotra) as the primary ‘crafted’ offering
Frequently Asked Questions
The Ṛbhus are a triad of divine artisan-powers (Ṛbhu, Vāja, Vibhvan) praised for perfecting and renewing things through skill. In RV 1.111, their craftsmanship becomes a source of victory and success for the worshipper.
Sāti means “winning attainment” or successful achievement—victory that comes from effective effort. The hymn asks the Ṛbhus to fashion this sāti for one’s work, strength, and struggles.
The closing verse broadens the blessing: the success granted by the Ṛbhus is confirmed and enlarged by major cosmic guardians and supports. It signals that true attainment is secured within ṛta (cosmic order) and the whole world-framework.
Ask anything about Sukta 111 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
