Rig Veda 1.105.3: Mandala 1, Sukta 105, Mantra 3

Sukta 1.105

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra and the Devāḥ (collective luminous powers); refrain addresses Rodasī

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

मो षु देवा अदः स्वरव पादि दिवस्परि । मा सोम्यस्य शम्भुवः शूने भूम कदा चन वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.105.3

Transliteration

mó ṣú devā adáḥ svàr avā pādi divás pári | mā somyásya śambhuváḥ śū́ne bhūma kádā cana vittáṃ me asyá rodasī ||

Translation

ഹേ ദേവന്മാരേ, ദിവസ്സ്പരി ഉള്ള ആ സ്വർ (പ്രകാശം) ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വീണുപോകാതിരിക്കട്ടെ. സോമ്യസ്യ ശംഭുവഃ—സോമത്തിന്റെ മംഗളകരമായ ആനന്ദത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും, ഏതുകാലത്തും, ശൂന്യരാകരുത്—ഹേ ദ്യാവാപൃഥിവീ, എന്റെ ഈ തേടലിന്റെ വിറ്റം അറിയുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध) अव्यय

• षु: indeed/just (emphatic particle)
• षु: —
• Type: Indeclinable
• Root: षु (निपात) अव्यय

• देवाः: O gods
• देवाः: सम्बोधन/कर्तृ (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अदः: that (yonder thing)
• अदः: कर्म (पश्य/ज्ञा-आदि का) / विषय
• Type: Pronoun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वः: heaven, the light (svarga)
• स्वः: कर्म/विषय
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)

• अव: down, away
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• पादि: has fallen
• पादि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पद् (धातु) / √pad

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• परि: around; from (beyond)
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध) अव्यय

• सोम्यस्य: of the gracious/pleasant one (Soma-like); of the kindly
• सोम्यस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: सोम्य (प्रातिपदिक) < सोम

• शम्भुवः: of the beneficent one (bestower of welfare)
• शम्भुवः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)

• शूने: in emptiness; in want/privation
• शूने: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: शून (प्रातिपदिक) / शून्य-भाव

• भूम: may we be
• भूम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) / √bhū

• कदा: when
• कदा: काल-अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: कदा (अव्यय)

• चन: ever (at any time)
• चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (निपात) अव्यय

• वित्तम्: wealth; possession; what is found/obtained
• वित्तम्: कर्म/विषय
• Type: Noun
• Root: विद् (धातु) → वित्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: अधिकरण/विषय (द्यावापृथिव्यौ)
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)