Rig Veda 1.104.9: Mandala 1, Sukta 104, Mantra 9

Sukta 1.104

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अर्वाङेहि सोमकामं त्वाहुरयं सुतस्तस्य पिबा मदाय । उरुव्यचा जठर आ वृषस्व पितेव नः शृणुहि हूयमानः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.104.9

Transliteration

arvā́ṅ ehi sómakāmaṃ tvāhur ayáṃ sutás tásya pibā mádāya | uru-vyácā jaṭhára ā́ vṛṣasva pitā́iva naḥ śṛṇuhi hūyámānaḥ ||

Translation

അർവാക് വരിക, ഹേ സോമകാമാ—നിന്നെ അവർ വിളിക്കുന്നു; ഈ സോമം സുതമാണ്, മദത്തിനായി അതു പാനം ചെയ്യുക. ഹേ ഉരുവ്യചാ, ജഠരത്തിൽ വ്യാപിച്ച് ബലവാനാകുക; പിതാവുപോലെ, ഞങ്ങൾ വിളിക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങളെ കേൾക്കുക—ഞങ്ങളുടെ ആഹ്വാനത്തിന് മറുപടി നൽകുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अर्वाक्: hither, towards us
• अर्वाक्: Adhikaraṇa (दिशा/देश-निर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाक् (अव्यय-प्रातिपदिक) < अव्/अर्व् (गत्यर्थ) + वाक् (दिशा/अवस्था)

• एहि: come!
• एहि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: इ (धातु) ‘गच्छति’

• सोमकामम्: desiring Soma
• सोमकामम्: Karma (एहि इत्यस्य विशेषणरूपेण—‘सोमकामम्’)
• Type: Adjective
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma (आहुः इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आहुः: they have said / they call
• आहुः: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु) ‘कथने’

• अयम्: this
• अयम्: Kartā (अस्ति/भवति इत्यध्याहृतस्य; ‘अयम्…सुतः’)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुतः: pressed (Soma), the pressed one
• सुतः: Kartā/विषयः (अयम् सुतः—‘this is pressed’)
• Type: Participle (Noun-like)
• Root: सु (धातु) ‘अभिषवे’ → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)

• तस्य: of that (Soma)
• तस्य: Sambandha (सम्बन्धः—‘of that/thereof’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पिब: drink!
• पिब: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) ‘पाने’

• मदाय: for intoxication/exhilaration
• मदाय: Sampradāna/प्रयोजन (हेतुः/उद्देश्यः—‘for exhilaration’)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक) ‘हर्ष/मद’

• उरुव्यचाः: O wide-spreading one
• उरुव्यचाः: Sambोधन (आह्वानम्)
• Type: Adjective (vocative) / Epithet
• Root: उरु (प्रातिपदिक) + व्यचस्/व्यच (प्रातिपदिक ‘व्यापक’)

• जठरे: in the belly
• जठरे: Adhikaraṇa (अन्तःस्थानम्—‘in the belly’)
• Type: Noun
• Root: जठर (प्रातिपदिक)

• आ: in, into, fully
• आ: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वृषस्व: grow strong / swell
• वृषस्व: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु) ‘वर्षणे/वृषत्वे, बलवृद्धौ’

• पितेव: like a father
• पितेव: Kartā-उपमान (उपमा—कर्तृभावस्य)
• Type: Noun + Indeclinable (simile)
• Root: पितृ (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• नः: to us / of us
• नः: Sampradāna/सम्बन्ध (हमारे/अस्मभ्यं/अस्माकम्—सन्दर्भानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शृणुहि: hear!
• शृणुहि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) ‘श्रवणे’

• हूयमानः: being invoked/called
• हूयमानः: Kartā-विशेषण (सम्बोधितस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: ह्वे (धातु) ‘आह्वाने’ → हूयमान (कृदन्त, शानच्/मान, कर्मणि-प्रयोगः)