Adhyaya 29

Verse 1

एकोनत्रिंशोऽध्यायः । पुलस्त्यौवाच । तथैवान्यत्प्रवक्ष्यामि सर्वकामफलप्रदम् । सौभाग्यशयनंनाम यत्पुराणविदो विदुः

ഇരുപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—“ഇതുപോലെ തന്നെ ഇനി ഞാൻ സർവകാമഫലപ്രദമായ മറ്റൊരു വിധി പ്രസ്താവിക്കുന്നു; പുരാണവിദ്വാൻമാർ അതിനെ ‘സൗഭാഗ്യശയനം’ എന്നു അറിയുന്നു.”

Verse 2

पुरा दग्धेषु लोकेषु भूर्भुवः स्वर्महादिषु । सौभाग्यं सर्वभूतानामेकस्थमभवत्तदा

പൂർവകാലത്ത് ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ, മഹഃ മുതലായ ലോകങ്ങൾ ദഗ്ധമായപ്പോൾ, സർവ്വജീവികളുടെ സൗഭാഗ്യം അപ്പോൾ ഒരിടത്ത് ഏകീകരിച്ചു।

Verse 3

वैकुंठं सर्वमासाद्य विष्णोर्वक्षस्थले स्थितम् । ततः कालेन कियता पुनः सर्गविधौ नृपः

അത് സമസ്ത വൈകുണ്ഠവും പ്രാപിച്ച് വിഷ്ണുവിന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ നിലകൊണ്ടു। പിന്നെ കുറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഹേ നൃപ, സൃഷ്ടിവിധി വീണ്ടും ആരംഭിച്ചു।

Verse 4

अहंकारवृतेलोके प्रधानपुरुषान्विते । स्पर्द्धायां च प्रवृद्धायां कमलासनकृष्णयोः

അഹങ്കാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട ലോകത്തിൽ പ്രധാനം-പുരുഷ തത്ത്വങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, കമലാസനൻ (ബ്രഹ്മാവ്)യും കൃഷ്ണൻ (വിഷ്ണു)യും തമ്മിൽ സ്പർധ ഉദിച്ച് വളർന്നു।

Verse 5

पिंगाकारा समुद्भूता वह्निज्वालातिभीषणा । तयाभितप्तस्य हरेर्वक्षसस्तद्विनिःसृतम्

അഗ്നിജ്വാലകളെപ്പോലെ അതിഭീകരമായ പിംഗളവർണ്ണ രൂപം ഉദ്ഭവിച്ചു; അവളുടെ താപത്തിൽ ദഗ്ധനായ ഹരിയുടെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് ആ തേജസ്/സാരം പുറത്തുവന്നു।

Verse 6

यद्वक्षःस्थलमाश्रित्य विष्णोः सौभाग्यमास्थितम् । रसरूपं न तद्यावदाप्नोति वसुधातले

വിഷ്ണുവിന്റെ വക്ഷസ്ഥലം ആശ്രയിച്ച് അവിടെ നിലകൊള്ളുന്ന ആ സൗഭാഗ്യം, അത് അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം വസുധാതലത്തിൽ സാധാരണ ‘രസ’രൂപമായ (പാർഥിവ) രൂപം പ്രാപിക്കുകയില്ല।

Verse 7

उत्क्षिप्तमंतरिक्षात्तु ब्रह्मपुत्रेण धीमता । दक्षेण पीतमात्रं तद्रूपलावण्यकारकम्

ജ്ഞാനിയായ ബ്രഹ്മപുത്രൻ ആകാശത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞതിനെ ദക്ഷൻ വെറും പാനം ചെയ്തു; അതുതന്നെ അവന്റെ രൂപ‑ലാവണ്യത്തിന് കാരണമായി।

Verse 8

बलंतेजोमहज्जातं दक्षस्य परमेष्ठिनः । शेषं यदपतद्भूमावष्टधा तद्व्यजायत

പരമേഷ്ഠിയായ ദക്ഷനിൽ നിന്ന് മഹാബലവും തേജസ്സും ഉദ്ഭവിച്ചു; ശേഷിച്ചത് ഭൂമിയിൽ വീണപ്പോൾ അത് എട്ടായി വിഭജിച്ച് ജനിച്ചു।

Verse 9

ततस्त्वोषधयो जाताः सप्त सौभाग्यदायिकाः । इक्षवस्तरुराजश्च निष्पवावश्शालिधान्यकम्

അതിനുശേഷം സൗഭാഗ്യദായിനിയായ ഏഴ് ഔഷധികൾ ജനിച്ചു—ഇക്ഷു (കരിമ്പ്), തരുരാജൻ (വൃക്ഷരാജൻ), നിഷ്പവം (പയർവർഗം), കൂടാതെ ശാലിധാന്യം (അരി).

Verse 10

विकारवच्च गोक्षीरं कुसुंभं कुसुमं तथा । लवणं चाष्टमं तद्वत्सौभाग्याष्टकमुच्यते

അതുപോലെ വികാരപ്പെട്ട ഗോക്ഷീരം, കുസുംഭം, പുഷ്പം, എട്ടാമതായി ലവണവും—ഇതിനെ ‘സൗഭാഗ്യാഷ്ടകം’ എന്നു പറയുന്നു।

Verse 11

पीतं यद्ब्रह्मपुत्रेण योगज्ञानविदा पुरा । दुहिता साभवत्तस्माद्या सतीत्यभिधीयते

യോഗജ്ഞാനവിദനായ ബ്രഹ്മപുത്രൻ പണ്ടു പാനം ചെയ്തതിൽ നിന്ന് ഒരു പുത്രി ജനിച്ചു; അവൾ ‘സതി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി।

Verse 12

लोकानतीत्य लालित्याल्ललिता तेन चोच्यते । त्रैलोक्यसुंदरीं देवीमुपयेमे पिनाकधृत्

സ്വലാവണ്യവും കൃപയുംകൊണ്ട് ലോകങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്നതിനാൽ അവൾ ‘ലലിതാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധയാണ്. ത്രൈലോക്യസുന്ദരിയായ ആ ദേവിയെ പിനാകധാരിയായ ശിവൻ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.

Verse 13

त्रिविश्वसौभाग्यमयीं भुक्तिमुक्तिफलप्रदाम् । तामाराध्य पुमान्भक्त्या नारी वा किं न विंदति

അവൾ ത്രിവിശ്വസൗഭാഗ്യത്തിന്റെ മൂർത്തിയും ഭോഗവും മോക്ഷവും എന്ന ഇരുവിധ ഫലങ്ങളും നൽകുന്നവളുമാണ്. ഭക്തിയോടെ അവളെ ആരാധിച്ചാൽ പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ—എന്താണ് ലഭിക്കാതെ പോകുക?

Verse 14

भीष्म उवाच । कथमाराधनं तस्या ललिताया मुने वद । यद्विधानं च जगतः शांतये तद्वदस्व मे

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ, ആ ലലിതാദേവിയെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം എന്ന് എനിക്ക് പറയുക. കൂടാതെ ലോകത്തിന് ശാന്തി ലഭിക്കുന്ന വിധിവിധാനവും എനിക്ക് വിശദീകരിക്കൂ.

Verse 15

पुलस्त्य उवाच । वसंतमासमासाद्य तृतीयायां जनप्रियः । शुक्लपक्षस्य पूर्वाह्णे तिलैः स्नानं समाचरेत्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ജനപ്രിയ, വസന്തമാസം വന്നാൽ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ തൃതീയ തിഥിയുടെ മുൻപകൽ എള്ളുകൊണ്ട് വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 16

तस्मिन्नहनि सा देवी किल विश्वात्मना सती । पाणिग्रहणिकैर्मंत्रैरुदूढा वरवर्णिनी

അന്നേ ദിവസം ‘സതി’ എന്നു പ്രസിദ്ധയായ ആ ദേവിയെ വിശ്വാത്മാവ് പാണിഗ്രഹണ മന്ത്രങ്ങളാൽ വിധിപൂർവ്വം വിവാഹം ചെയ്തു; അവൾ ഉത്തമവർണ്ണയുക്തയായിരുന്നു.

Verse 17

तया सहैव विश्वेशं तृतीयायामथार्चयेत् । फलैर्नानाविधैर्दीपैर्धूपैर्नैवेद्यसंयुतैः

അവളോടുകൂടെ തൃതീയാദിനത്തിൽ വിശ്വേശ്വരനെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം—നാനാവിധ ഫലങ്ങൾ, പലവിധ ദീപങ്ങൾ, ധൂപം, നൈവേദ്യം എന്നിവയോടെ.

Verse 18

प्रतिमां पंचगव्येन तथा गंधोदकेन च । स्नापयित्वार्चयेद्गौरीमिंदुशेखरसंयुताम्

പഞ്ചഗവ്യവും സുഗന്ധജലവും കൊണ്ട് പ്രതിമയെ സ്നാപനം ചെയ്ത്, ഇന്ദുശേഖരൻ (ചന്ദ്രശേഖര ശിവൻ) സഹിതയായ ഗൗരീദേവിയെ ആരാധിക്കണം.

Verse 19

नमोस्तु पाटलायै तु पादौ देव्याः शिवस्य च । शिवायेति च संकीर्त्य जयायै गुल्फयोर्द्वयोः

ദേവിയുടെയും ശിവന്റെയും പാദരൂപയായ പാടലാദേവിക്ക് നമസ്കാരം. ‘ശിവാ’ എന്നു ജപിച്ച്, ഇരുഗുല്ഫങ്ങൾ (കണങ്കാൽ) രൂപയായ ജയാദേവിക്ക് നമസ്കരിക്കണം.

Verse 20

त्र्यंबकायेति रुद्रस्य भवान्यै जंघयोर्युगम् । शिरो रुद्रेश्वरायेति विजयायै च जानुनी

‘ത്ര്യമ്പകായ’ എന്നു ചൊല്ലി രുദ്രനു ഇരുജംഘകൾ അർപ്പിക്കണം; ‘ഭവാന്യൈ’ എന്നു ഇരുഊരുകൾ; ‘രുദ്രേശ്വരായ’ എന്നു ശിരസ്; ‘വിജയായൈ’ എന്നു ഇരുജാനുക്കൾ അർപ്പിക്കണം.

Verse 21

संकीर्त्य हरिकेशाय तथोरुवरदे नमः । ईशायेति कटिं रत्यै शंकरायेति शंकरम्

‘ഹരികേശായ’ എന്നു സംകീർത്തനം ചെയ്ത്, ‘ഊരുവരദായ നമഃ’ എന്നു പ്രണാമം ചെയ്യണം. ‘ഈശായ’ എന്നു റതിക്കായി കടിയെ സ്പർശിച്ച്, ‘ശങ്കരായ’ എന്നു ശങ്കരനെ സ്പർശിക്കണം.

Verse 22

कुक्षिद्वयं च कोटव्यै शूलिनं शूलपाणये । मंगलायै नमस्तुभ्यमुदरं चाभिभूजयेत्

അരക്കെട്ടിന്റെ ഇരുവശങ്ങളും കോടവിയായി പൂജിക്കുകയും, ത്രിശൂലധാരിയായ ശൂലിന്‍/ശൂലപാണിയെ നമസ്കരിക്കുകയും വേണം. മംഗളാദേവിക്ക് നമഃ അർപ്പിച്ച് ഉദരവും വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.

Verse 23

सर्वात्मने नमो रुद्रमीशान्यै च कुचद्वयम् । शिवं वेदात्मने तद्वद्रुद्राण्यै कंठमर्चयेत्

‘സർവാത്മാ രുദ്രായ നമഃ’ എന്ന് നമസ്കരിച്ച്, ഈശാനിയുടെ ഇരുസ്തനങ്ങളും പൂജിക്കണം. അതുപോലെ ‘വേദാത്മാ ശിവായ നമഃ’ എന്ന് വന്ദിച്ച്, രുദ്രാണിയുടെ കണ്ഠത്തിൽ അർച്ചന ചെയ്യണം.

Verse 24

त्रिपुरघ्नाय विश्वेशमनंतायै करद्वयम् । त्रिलोचनायेति हरं बाहू कालानलप्रिये

‘ത്രിപുരഘ്നായ, വിശ്വേശായ നമഃ’ എന്ന് ചൊല്ലി അനന്താദേവിക്ക് ഇരുകൈകളും സമർപ്പിക്കണം. ‘ത്രിലോചനായ’ എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഹേ കാലാനലപ്രിയേ, ഇരുബാഹുക്കളാൽ ഹരനെ ആലിംഗനം ചെയ്യണം.

Verse 25

सौभाग्यभवनायेति भूषणानि सदार्चयेत् । स्वाहास्वधायै च मुखमीश्वरायेति शूलिनम्

‘സൗഭാഗ്യഭവനായ’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ ആഭരണങ്ങളെ സദാ അർച്ചിക്കണം. ‘സ്വാഹാ, സ്വധാ’ എന്ന് ചൊല്ലി മുഖം പൂജിച്ച്, ‘ഈശ്വരായ’ മന്ത്രത്തോടെ ശൂലിനെ ആരാധിക്കണം.

Verse 26

अशोकवनवासिन्यै पूज्यावोष्ठौ च भूतिदौ । स्थाणवे च हरं तद्वदास्यं चंद्रमुखप्रिये

അശോകവനവാസിനീ ദേവിക്ക് നമസ്കരിച്ച്, സമൃദ്ധി നൽകുന്ന പൂജ്യമായ അധരങ്ങളെ അർച്ചിക്കണം. സ്ഥാണു (ശിവൻ)നെയും അതുപോലെ നമസ്കരിച്ച്, ഹേ ചന്ദ്രമുഖപ്രിയേ, വായും സമർപ്പിക്കണം.

Verse 27

नमोर्धनारीशहरमसितांगीति नासिकाम् । नम उग्राय लोकेशं ललितेति पुनर्भ्रुवौ

അർധനാരീശ്വരനും ഹരനും നമസ്കാരം; ‘അസിതാംഗീ’ എന്നു പറഞ്ഞു നാസികയ്ക്ക് പ്രണാമം. ഉഗ്രയ്ക്കും ലോകേശനുമു നമസ്കാരം; ‘ലലിതാ’ എന്നു പറഞ്ഞു വീണ്ടും ഭ്രൂകൾക്ക് പ്രണാമം.

Verse 28

शर्वाय पुरहर्त्तारं वासुदेव्यै तथालकम् । नमः श्रीकंठनाथाय शिवकेशांस्तथार्चयेत्

മുപ്പുരസംഹാരിയായ ശർവനെ ആരാധിക്കണം; അതുപോലെ മുടിക്കുഴൽ നിവേദിച്ച് വാസുദേവിയെയും പൂജിക്കണം. ‘ശ്രീകണ്ഠനാഥായ നമഃ’ എന്നു പറഞ്ഞു ശേഷം ‘ശിവകേശ’ രൂപത്തെയും ആരാധിക്കണം.

Verse 29

भीमोग्रभीमरूपिण्यै शिरः सर्वात्मने नमः । हरमभ्यर्च्य विधिवत्सौभाग्याष्टकमग्रतः

അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഉഗ്രരൂപിണി ദേവിക്ക് ശിരസ്സു നമിച്ച് പ്രണാമം; സർവാത്മനു നമസ്കാരം. വിധിപൂർവ്വം ഹരനെ (ശിവനെ) പൂജിച്ച്, അവന്റെ മുമ്പിൽ സൗഭാഗ്യാഷ്ടകം പാരായണം ചെയ്യണം.

Verse 30

स्थापयेत्स्निग्धनिष्पावान्कुसुंभक्षीरजीरकम् । तरुराजेक्षुलवणं कुस्तुंबुरुमथाष्टमम्

സ്നിഗ്ധമായ നിഷ്പാവ പയർ, കുസുംബ, പാൽ, ജീരകം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കണം; കൂടാതെ തരുരാജ, കരിമ്പ്, ഉപ്പ്, എട്ടാമതായി മല്ലി (കുസ്തുംബുരു)യും വയ്ക്കണം.

Verse 31

दद्यात्सौभाग्यकृद्यस्मात्सौभाग्याष्टकमित्युत । एवंनिवेद्य तत्सर्वमग्रतः शिवयोः पुनः

ഇത് സൗഭാഗ്യം നൽകുന്നതാകയാൽ ഇതിനെ ‘സൗഭാഗ്യാഷ്ടകം’ എന്നു വിളിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഇത് അർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ എല്ലാം നിവേദിച്ച്, വീണ്ടും ശിവനും ശിവയും മുമ്പിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 32

चैत्रे शृंगाटकान्प्राश्य स्वपेद्भूमावरिंदम । पुनः प्रभाते च तथा कृतस्नानजपः शुचिः

ചൈത്രമാസത്തിൽ ശൃംഗാടകങ്ങൾ (സിംഗാട) പ്രാശിച്ച്, ഹേ ശത്രുദമനാ, ഭൂമിയിൽ ശയിക്കണം. പിന്നെ പ്രഭാതത്തിൽ ശുചിയായി സ്നാനം ചെയ്ത് ജപം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 33

संपूज्य द्विजदांपत्यं माल्यवस्त्रं विभूषणैः । सौभाग्याष्टकसंयुक्त सौवर्णं प्रतिमाद्वयम्

മാല്യം, വസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ദ്വിജ ദമ്പതികളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, സൗഭാഗ്യ അഷ്ടകസഹിതമായ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ രണ്ട് പ്രതിമകൾ അർപ്പിക്കണം.

Verse 34

प्रीयतां मेत्र ललिता ब्राह्मणाय निवेदयेत् । एवं संवत्सरं यावत्तृतीयायां सदा नृप

‘ഇവിടെ എന്റെ ലലിതാ പ്രസന്നയാകട്ടെ’ എന്ന് പറഞ്ഞു, അത് ബ്രാഹ്മണനു നിവേദിക്കണം. ഹേ രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ എപ്പോഴും തൃതീയാദിനത്തിൽ ചെയ്യണം.

Verse 35

प्राशने दानमंत्रे च विशेषोयं निबोध मे । गोशृंगांबु मधौ प्रोक्तं वैशाखे गोमयं पुनः

പ്രാശനത്തിലും ദാനമന്ത്രത്തിലും ഈ പ്രത്യേക നിയമം എന്നിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കൂ: മധു മാസത്തിൽ ഗോഷൃംഗജലം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; വൈശാഖത്തിൽ വീണ്ടും ഗോമയം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 36

ज्येष्ठे मंदारकुसुमं बिल्वपत्रं शुचौ स्मृतम् । श्रावणे दधिसंप्राश्यं नभस्ये तु कुशोदकम्

ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിൽ മന്ദാരപുഷ്പം, ശുചി (ആഷാഢ) മാസത്തിൽ ബിൽവപത്രം എന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. ശ്രാവണത്തിൽ തൈര് പ്രാശനം, നഭസ് (ഭാദ്രപദ) മാസത്തിൽ കുശോദകം ഉപയോഗിക്കണം.

Verse 37

क्षीरं चाश्वयुजे मासि कार्त्तिके पृषदाज्यकम् । मार्गशीर्षे तु गोमूत्रं पौषे संप्राशयेद्घृतम्

ആശ്വയുജ മാസത്തിൽ ക്ഷീരം സേവിക്കണം; കാർത്തികയിൽ പൃഷദാജ്യകം; മാർഗശീർഷത്തിൽ ഗോമൂത്രം; പൗഷത്തിൽ ഘൃതം പ്രാശനം ചെയ്യണം.

Verse 38

माघे कृष्णतिलांस्तद्वत्पंचगव्यं च फाल्गुने । ललिता विजया भद्रा भवानी कुमुदा शिवा

മാഘ മാസത്തിൽ കൃഷ്ണതിലം അർപ്പിക്കണം; ഫാൽഗുണത്തിൽ അതുപോലെ പഞ്ചഗവ്യം. (ദിവ്യനാമങ്ങൾ:) ലലിതാ, വിജയാ, ഭദ്രാ, ഭവാനീ, കുമുദാ, ശിവാ.

Verse 39

वासुदेवी तथा गौरी मंगला कमला सती । उमा च दानकाले तु प्रीयतामिति कीर्त्तयेत्

ദാനകാലത്ത് ‘വാസുദേവീ, ഗൗരീ, മംഗളാ, കമലാ, സതീ, ഉമാ പ്രസന്നരാകട്ടെ’ എന്ന് കീർത്തിക്കണം.

Verse 40

तस्मिंस्तु द्वादशे मासि द्वादश्यां कृष्णमर्चयेत् । तथा लक्ष्मीं च तत्रैव भर्त्रा सार्धमथार्चयेत्

അതിനുശേഷം ദ്വാദശ മാസത്തിൽ ദ്വാദശീ തിഥിയിൽ കൃഷ്ണനെ ആരാധിക്കണം; അതേ സ്ഥലത്ത് ലക്ഷ്മീദേവിയെയും അവളുടെ ഭർത്താവായ (വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം) പൂജിക്കണം.

Verse 41

पौर्णमास्यामतस्तद्वत्सपत्नीकः पितामहः । उपासनीयो विदुषा परत्रा भीतिमिच्छता

അതുപോലെ പൗർണ്ണമിയിലും, പത്നിയോടുകൂടിയ പിതാമഹൻ (ബ്രഹ്മാവ്)നെ പരലോകഭയം അകറ്റാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പണ്ഡിതൻ ഉപാസിക്കണം.

Verse 42

सौभाग्याष्टकं तद्वच्च दातव्यं भूतिमिच्छता । मल्लिकाशोककमलं कदंबोत्पलचंपकम्

അതുപോലെ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സൗഭാഗ്യാഷ്ടകം അർപ്പിക്കണം; മല്ലിക (മുല്ല), അശോകം, താമര, കടമ്പം, ഉത്പലം, ചമ്പകം എന്നീ പുഷ്പങ്ങളും സമർപ്പിക്കണം।

Verse 43

कुब्जकं करवीरं च बाणमम्लानपंकजम् । सिंदुवारं च सर्वेषु मासेषु कुसुमं स्मृतम्

കുബ്ജകം, കരവീരം (അരളി), ബാണം, വാടാത്ത താമര, സിന്ദുവാരം—ഇവയെല്ലാം എല്ലാ മാസങ്ങളിലും അർപ്പിക്കാവുന്ന പുഷ്പങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 44

जपाकुसुंभकुसुमं मालती शतपत्रिका । यथालाभं प्रशस्तानि करवीरं च सर्वदा

ജപാ (ചെമ്പരത്തി), കുസുംബപുഷ്പം, മാലതി, ശതപത്രിക—ലഭ്യമാകുന്നതുപോലെ അർപ്പിച്ചാൽ പ്രശസ്തം; കരവീരം (അരളി) എപ്പോഴും സ്വീകര്യമാണ്।

Verse 45

एवं संवत्सरं यावदुपोष्य विधिवन्नरः । स्त्री च नक्तं कुमारी च शिवमभ्यर्च्य भक्तितः

ഇങ്ങനെ വിധിപൂർവ്വം ഒരു വർഷം വരെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, പുരുഷൻ ഭാര്യയോടുകൂടിയും, രാത്രിയിൽ മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്ന കുമാരിയും ഭക്തിയോടെ ശിവനെ ആരാധിക്കണം।

Verse 46

व्रतांते शयनं दद्यात्सर्वोपस्करसंयुतम् । उमामहेश्वरौ हैमौ वृषभं च गवा सह

വ്രതാന്തത്തിൽ എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ശയ്യ ദാനം ചെയ്യണം; കൂടാതെ ഉമാ-മഹേശ്വരരുടെ സ്വർണ്ണ പ്രതിമകളും, ഒരു വൃഷഭത്തോടൊപ്പം ഒരു പശുവും ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 47

स्थापयित्वा च शयनं ब्राह्मणाय निवेदयेत् । द्वादश्यां वत्सरं त्वेकं महालक्ष्म्या च केशवम्

ശയ്യ ഒരുക്കി അത് ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിക്കണം. ദ്വാദശീ ദിനത്തിൽ ഒരു വർഷം മഹാലക്ഷ്മിയോടുകൂടെ കേശവനെ ആരാധിക്കണം.

Verse 48

ब्रह्माणं सह सावित्र्या पूजयित्वा नरस्त्विह । सर्वान्कामानवाप्नोति मनसा समभीप्सितान्

ഇവിടെ സാവിത്രിയോടുകൂടെ ബ്രഹ്മാവിനെ പൂജിക്കുന്നവൻ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 49

अन्यान्यपि यथाशक्ति मिथुनान्यंबरादिभिः । धान्यालङ्कारगोदानैरन्यैश्च धनसञ्चयैः

കൂടാതെ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് മറ്റു ദാനങ്ങളും ചെയ്യണം—ജോടി വസ്തുക്കൾ, വസ്ത്രാദികൾ, ധാന്യം, ആഭരണങ്ങൾ, ഗോദാനം, മറ്റ് സമ്പാദിത ധനം.

Verse 50

वित्तशाठयेन रहितः पूजयेद्गतविस्मयः । एवं करोति यः सम्यक्सौभाग्यशयनव्रतम्

ധനകാര്യത്തിൽ കപടത ഇല്ലാതെ, ആഡംബരഗർവ്വം വിട്ട് ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ സൗഭാഗ്യ-ശയന വ്രതം ശരിയായി അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ തന്നെയാണ് സമ്യകായി ചെയ്യുന്നത്.

Verse 51

सर्वान्कामानवाप्नोति पदं वा नित्यमश्नुते । फलस्यैकस्य च त्यागमेतत्कुर्वन्समाचरेत्

ഇത് അനുഷ്ഠിച്ചാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ നിത്യപദം പ്രാപിക്കും. അതിനാൽ ഇത് ചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു ഫലം ത്യജിക്കുന്ന ആചാരം വിധിപൂർവ്വം പാലിക്കണം.

Verse 52

यशः कीर्तिमवाप्नोति प्रतिमासं नराधिप । सौभाग्यारोग्यरूपैश्च वस्त्रालंकारभूषणैः

ഹേ നരാധിപാ! അവൻ പ്രതിമാസം യശസ്സും കീർത്തിയും പ്രാപിക്കുന്നു; കൂടാതെ സൗഭാഗ്യം, ആരോഗ്യവും സൗന്ദര്യവും, വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ഭൂഷണങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 53

न वियुक्तो भवेद्राजन्सौभाग्यशयनप्रदः । यस्तु द्वादशवर्षाणि सौभाग्यशयनव्रतम्

ഹേ രാജൻ! ഇതാൽ ദാമ്പത്യവിയോഗം സംഭവിക്കുകയില്ല; ഈ വ്രതം ‘സൗഭാഗ്യ-ശയനം’ അഥവാ ധന്യ ദാമ്പത്യശയ്യ നൽകുന്നു. ആരെങ്കിലും പന്ത്രണ്ടു വർഷം ‘സൗഭാഗ്യ-ശയന വ്രതം’ അനുഷ്ഠിക്കുകയാണെങ്കിൽ…

Verse 54

करोति सप्त चाष्टौ वा ब्रह्मलोके महीयते । पूज्यमानो वसेत्सम्यक्यावत्कल्पायुतं नरः

അവൻ ഏഴോ എട്ടോ (അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ) ചെയ്താലും ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹിമ പ്രാപിക്കുന്നു; പൂജിക്കപ്പെട്ട് ആ മനുഷ്യൻ പത്തായിരം കല്പങ്ങൾ വരെ അവിടെ യഥാവിധി വസിക്കുന്നു।

Verse 55

विष्णोर्लोकमथासाद्य शिवलोकगतस्तथा । नारी वा कुरुते या तु कुमारी वा नरेश्वर

വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ച ശേഷം അവൻ അതുപോലെ ശിവലോകത്തെയും പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ നരേശ്വരാ! ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീ—വിവാഹിതയാകട്ടെ കന്യകയാകട്ടെ—അവൾക്കും അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 56

सापि तत्फलमाप्नोति देव्यनुग्रहलालिता । शृणुयादपि यश्चैव प्रदद्यादथवा मतिम्

ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ലാലിതയായ അവളും അതേ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതു ശ്രവിക്കുന്നവനും, മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകിപ്പിക്കുന്നവനും, അല്ലെങ്കിൽ സമ്മതി/പ്രോത്സാഹനം നൽകുന്നവനും അതേ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 57

सोपि विद्याधरो भूत्वा स्वर्गलोके चिरं वसेत् । इदमिह मदनेन पूर्वसृष्टं शतधनुषा च कृतं नरेण तद्वत्

അവനും വിദ്യാധരനായി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ദീർഘകാലം വസിക്കും. ഇവിടെ ഈ ക്രമം മുൻപ് മദനൻ സൃഷ്ടിച്ചതും, അതുപോലെ ശതധനു എന്ന മനുഷ്യനും ചെയ്തതുമാകുന്നു.

Verse 58

कृतमथ पवनेन नंदिना च किमु जननाथमहाद्भुतं न वा स्यात्

പവനനും നന്ദിയും ഇത്തരമൊരു കൃത്യം സാധിച്ചെങ്കിൽ, ജീവജനങ്ങളുടെ നാഥനായ ഭഗവാനിൽ മഹാദ്ഭുതം സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ എന്തുണ്ട്?