Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna (Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata)
നാരദൻ കർമവശാൽ രാജാക്കന്മാർ ഉയർന്ന് നശിക്കുന്നതു കണ്ടു, കാർത്തവീര്യാർജുനനെ ലോകം പ്രത്യേകമായി സേവിക്കുന്നതെന്തെന്ന് ചോദിക്കുന്നു. സനത്കുമാരൻ—അദ്ദേഹം സുദർശനചക്രാവതാരമാണെന്നും, ദത്താത്രേയാരാധനയാൽ പരമതേജസ് ലഭിച്ചെന്നും, അദ്ദേഹത്തെ സ്മരണമാത്രം ചെയ്താൽ വിജയംയും നഷ്ടപരിഹാരവും ലഭിക്കുമെന്നും പറയുന്നു. തുടർന്ന് മുൻപ് ഗൂഢമായി സൂക്ഷിച്ച തന്ത്രവിധികൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു—ന്യാസ‑കവചസ്ഥാപനം, മന്ത്രപരീക്ഷ, വിനിയോഗം (ഋഷി ദത്താത്രേയ, ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്, ദേവത കാർത്തവീര്യാർജുന, ബീജ/ശക്തി ധ്രുവ), അങ്കന്യാസവും ധ്യാനമൂർത്തിവിവരണവും. ജപസംഖ്യ, ഹോമഭാഗങ്ങൾ‑ആഹുതികൾ, ഷട്കോണം‑ത്രികോണം യന്ത്രരേഖകൾ, അഷ്ടശക്തിപൂജ, പൂർണ്ണ യന്ത്രരചന, കുംഭാഭിഷേകഫലങ്ങൾ, ഗ്രാമരക്ഷയിൽ പ്രയോഗം എന്നിവ പറയുന്നു. ഫലഭേദാനുസരിച്ചു ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ—ഉച്ചാടനം, വശ്യ, ശാന്തി, സ്തംഭനം, സമൃദ്ധി, മോഷണനിവാരണം—ആഹുതിസംഖ്യാനിയമങ്ങളും ഉണ്ട്. മന്ത്രകുലങ്ങളും ഛന്ദസ്സുകളും, ഗായത്രീപ്രയോഗത്തിലെ ജാഗ്രത, രാത്രിപാരായണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പും ഉൾപ്പെടുന്നു. അവസാനം വിപുലമായ ദീപവ്രതം—ശുഭമാസ‑തിഥി‑നക്ഷത്ര‑യോഗങ്ങൾ, ദീപപാത്രമാനം, തിരി എണ്ണം, സ്ഥാപനം, സങ്കൽപമന്ത്രം, ശകുനലക്ഷണങ്ങൾ, ആചാരനിയമങ്ങൾ, ഗുരുവിന്റെ അനുമതി, ബ്രാഹ്മണഭോജന‑ദക്ഷിണയാൽ സമാപനം; തുടർന്ന് ഉപസംഹാരം।
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । कार्तवीर्यतप्रभृतयो नृपा बहुविधा भुवि । जायंतेऽथ प्रलीयंते स्वस्वकर्मानुसारतः ॥ १ ॥
നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഭൂമിയിൽ കാർത്തവീര്യൻ മുതലായ പലവിധ രാജാക്കന്മാർ ജനിക്കുന്നു; പിന്നെ ഓരോരുത്തനും താന്താന്റെ കർമാനുസാരമായി ലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
Verse 2
तत्कथं राजवर्योऽसौ लोकेसेव्यत्वमागतः । समुल्लंघ्य नृपानन्यानेतन्मे नुद संशयम् ॥ २ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ മറ്റെല്ലാ രാജാക്കളെയും അതിക്രമിച്ച് ലോകം സേവിക്കേണ്ടവനായി എങ്ങനെ ആയി? എന്റെ ഈ സംശയം നീക്കുക.
Verse 3
सनत्कुमार उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि संदेहविनिवृत्तये । यथा सेव्यत्वमापन्नः कार्तवीर्यार्जुनो भुवि ॥ ३ ॥
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നാരദാ, കേൾക്കുക; നിന്റെ സംശയം നീക്കുന്നതിനായി ഭൂമിയിൽ കാർതവീര്യാർജുനൻ എങ്ങനെ സേവ്യനും പൂജ്യനും ആയിത്തീർന്നുവെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു।
Verse 4
यः सुदर्शनचक्रस्यावतारः पृथिवीतले । दत्तात्रेयं समाराध्य लब्धवांस्तेज उत्तमम् ॥ ४ ॥
പൃഥ്വിയിൽ സുദർശനചക്രത്തിന്റെ അവതാരമായിരുന്ന അദ്ദേഹം, ദത്താത്രേയനെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച് പരമോന്നത തേജസ് പ്രാപിച്ചു।
Verse 5
तस्य क्षितीश्वरेंद्रस्य स्मरणादेव नारद । शत्रूञ्जयति संग्रामे नष्टं प्राप्नोति सत्वरम् ॥ ५ ॥
ഹേ നാരദാ, ആ ഭൂമീശ്വര-ചക്രവർത്തിയെ വെറും സ്മരണമാത്രം ചെയ്താലും യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുകയും നഷ്ടപ്പെട്ടതു വേഗം വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।
Verse 6
तेनास्य मंत्रपूजादि सर्वतंत्रेषु गोपितम् । तुभ्यं प्रकाशयिष्येऽहं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ॥ ६ ॥
അതുകൊണ്ട് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രജപം, പൂജാദി ക്രമങ്ങൾ എല്ലാ തന്ത്രങ്ങളിലും ഗൂഢമായി സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ നിനക്കായി ഞാൻ അവ വെളിപ്പെടുത്തും—അവ സർവ്വസിദ്ധി പ്രദായകമാണ്।
Verse 7
वह्नितारयुता रौद्री लक्ष्मीरग्नींदुशांतियुक् । वेधाधरेन्दुशांत्याढ्यो निद्रयाशाग्नि बिंदुयुक् ॥ ७ ॥
റൗദ്രീ അഗ്നിയും താരയും ചേർന്നതാണ്; ലക്ഷ്മീ അഗ്നി-ചന്ദ്ര ശാന്തിയാൽ യുക്തമാണ്. വേധാ ധാരകചന്ദ്രന്റെ ശാന്തിയാൽ സമൃദ്ധമാണ്; നിദ്രാ യാശാ, അഗ്നി, ബിന്ദു എന്നിവയാൽ യുക്തമാണ്।
Verse 8
पाशो मायांकुशं पद्मावर्मास्त्रे कार्तवीपदम् । रेफोवा द्यासनोऽनन्तो वह्निजौ कर्णसंस्थितौ ॥ ८ ॥
ഈ ന്യാസ/കവചക്രമത്തിൽ പാശം, മായാങ്കുശം, പദ്മം, വർമ്മം, അസ്ത്രം എന്നിവയും ‘കാർതവീ’ പദവും വിന്യസിക്കണം. ‘ര’ (രേഫ) അല്ലെങ്കിൽ ‘വാ’ അക്ഷരം, ‘ദ്യാസന’, ‘അനന്ത’ എന്നിവയും അഗ്നിയുടെ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളും—ഇവ രണ്ടുകാതുകളിലും സ്ഥാപിക്കണം॥ ८ ॥
Verse 9
मेषः सदीर्घः पवनो मनुरुक्तो हृदंतिमः । ऊनर्विशतिवर्णोऽयं तारादिर्नखवर्णकः ॥ ९ ॥
‘മേഷ’ം ‘സദീർഘ’മെന്നു നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അത് ‘പവന’ സ്വഭാവവും ‘മനു-ഉക്ത’വുമാണ്, അവസാനത്തിൽ ‘ഹൃദ്’ വരുന്നതായി പറയുന്നു. ഈ ക്രമം ഇരുപതിൽ കുറവ് അക്ഷരങ്ങളുള്ളത്; ‘താരാ’യിൽ ആരംഭിച്ച് ‘നഖ-വർണ’ ലക്ഷണമുള്ളത്॥ ९ ॥
Verse 10
दत्तात्रेयो मुनिश्चास्यच्छन्दोऽनुष्टुबुदाहृतम् । कार्तवीर्यार्जुनो देवो बीजशक्तिर्ध्रुवश्च हृत् ॥ १० ॥
ഈ മന്ത്ര/വിദ്യയുടെ ഋഷി ദത്താത്രേയ മുനി; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ് എന്നു പ്രഖ്യാപിതം. ദേവത കാർതവീര്യാർജുനൻ; ബീജവും ശക്തിയും ‘ധ്രുവ’; ‘ഹൃത്’ അഥവാ ഹൃദയമാണ് സ്ഥാനം॥ १० ॥
Verse 11
शेषाढ्यबीजयुग्मेन हृदयं विन्यसेदधः । शांतियुक्तचतुर्थेन कामाद्येन शिरोंऽगकम् ॥ ११ ॥
ശേഷ-ശക്തിയുക്തമായ ബീജയുഗ്മം കൊണ്ട് താഴെ ഹൃദയ-ന്യാസം ചെയ്യണം. കൂടാതെ ‘ശാന്തി’യുക്തമായ ചതുർത്ഥ (ബീജം) ‘കാമ…’ മുതലായി ഉച്ചരിച്ചു ശിരസ്സിൽ അങ്ക-ന്യാസം ചെയ്യണം॥ ११ ॥
Verse 12
इन्द्वाढ्यं वामकर्णाद्यमाययोर्वीशयुक्तया । शिखामंकुशपद्माभ्यां सवाग्भ्यां वर्म विन्यसेत् ॥ १२ ॥
ഇന്ദു-തത്ത്വയുക്തമായ (അക്ഷരങ്ങൾ) ഇടത് കാതിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് വിന്യസിക്കണം. പിന്നെ മായാ-വർണങ്ങളെ ‘ഇരുപത്’ സംഖ്യയോടെ സംയോജിപ്പിച്ച്, വാക്-ബന്ധിത അക്ഷരങ്ങളോടുകൂടെ ശിഖ, അങ്കുശം, പദ്മം എന്നിവയിൽ വർമ്മം (കവചം) ന്യാസം ചെയ്യണം॥ १२ ॥
Verse 13
वर्मास्त्राभ्यामस्त्रमुक्तं शेषार्णैर्व्यापकं पुनः । हृदये जठरे नाभौ जठरे गुह्यदेशतः ॥ १३ ॥
ഇങ്ങനെ വർമ്മമന്ത്രവും അസ്ത്രമന്ത്രവും ചേർത്ത് അസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച ശേഷം, ശേഷിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളാൽ വീണ്ടും സർവ്വവ്യാപകമായ രക്ഷാ-ന്യാസം ചെയ്യണം—ഹൃദയത്തിൽ, ഉദരത്തിൽ, നാഭിയിൽ, വീണ്ടും ഉദരത്തിൽ, ഗുഹ്യദേശത്ത്।
Verse 14
दक्षपादे वामपादे सक्थ्नि जानुनि जंघयोः । विन्यसेद्बीजदशकं प्रणवद्वयमध्यगम् ॥ १४ ॥
വലത് പാദത്തിൽ, ഇടത് പാദത്തിൽ, തുടയിൽ, മുട്ടിൽ, കാൽപ്പിണ്ഡങ്ങളിൽ—രണ്ട് പ്രണവ (ഓം)കളുടെ മധ്യത്തിലുള്ള പത്ത് ബീജാക്ഷരങ്ങളുടെ ന്യാസം ചെയ്യണം।
Verse 15
ताराद्यानथ शेषार्णान्मस्तके च ललाटके । भ्रुवोः श्रुत्योस्तथैवाक्ष्णोर्नसि वक्त्रे गलेंऽसके ॥ १५ ॥
പിന്നെ ‘താരാ’യിൽ ആരംഭിച്ച്, തുടർന്ന് ശേഷിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളുടെ ന്യാസം—ശിരസ്സിലും ലലാടത്തിലും; അതുപോലെ ഭ്രൂവുകളിൽ, കാതുകളിൽ, കണ്ണുകളിൽ, മൂക്കിൽ, മുഖത്തിൽ, കൂടാതെ കണ്ഠത്തിലും അംസപ്രദേശത്തും ചെയ്യണം।
Verse 16
सर्वमन्त्रेण सर्वांगे कृत्वा व्यापकमादृतः । सर्वेष्टसिद्धये ध्यायेत्कार्तवीर्यं जनेश्वरम् ॥ १६ ॥
‘സർവ്വമന്ത്ര’ം കൊണ്ട് സർവ്വാംഗങ്ങളിലും ആദരത്തോടെ വ്യാപക-ന്യാസം ചെയ്ത്, എല്ലാ ഇഷ്ടസിദ്ധിക്കും മനുഷ്യരുടെ ഈശ്വരനായ കാർത്തവീര്യനെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 17
उद्यद्रर्कसहस्राभं सर्वभूपतिवन्दितम् । दोर्भिः पञ्चाशता दक्षैर्बाणान्वामैर्धनूंषि च ॥ १७ ॥
അവൻ ഉദയിക്കുന്ന ആയിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തിമാനായി, എല്ലാ രാജാക്കളാലും വന്ദിതനായിരുന്നു; അവന് അമ്പതു നിപുണ ഭുജങ്ങൾ—വലങ്കൈകളിൽ ബാണങ്ങളും ഇടങ്കൈകളിൽ ധനുസ്സുകളും ധരിച്ചു।
Verse 18
दधतं स्वर्णमालाढ्यं रक्तवस्त्रसमावृतम् । चक्रावतारं श्रीविष्णोर्ध्यायेदर्जुनभूपतिम् ॥ १८ ॥
സ്വർണമാലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും രക്തവർണ്ണവസ്ത്രം ധരിച്ചും ഉള്ള, ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രാവതാരസ്വരൂപനായ രാജാ അർജുനനെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 19
लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयात्तिलैः । सतण्डुलैः पायसेन विष्णुपीठे यजत्तुतम् ॥ १९ ॥
മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശം എള്ളുകൊണ്ടും അരിമണികളും പായസവും ചേർത്ത് അഗ്നിയിൽ ഹോമമായി അർപ്പിച്ച്, വിഷ്ണുപീഠത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം।
Verse 20
षट्कोणेषु षडंगानि ततो दिक्षु विविक्षु च । चौरमदविभञ्जनं मारीमदविभंजनम् ॥ २० ॥
ഷട്കോണങ്ങളിൽ ഷഡംഗങ്ങൾ ന്യസിച്ച്; തുടർന്ന് ദിക്കുകളിലും ഉപദിക്കുകളിലും ‘ചൗരമദവിഭഞ്ജനം’യും ‘മാരീമദവിഭഞ്ജനം’യും എന്ന മന്ത്രലേഖനം ചെയ്യണം।
Verse 21
अरिमदविभंजनं दैत्यमदविभंजनम् । दुष्टनाशं दुःखनाशं दुरितापद्विनाशकम् ॥ २१ ॥
അവൻ ശത്രുക്കളുടെ മദം ഭഞ്ജിക്കുന്നവൻ, ദൈത്യരുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കുന്നവൻ; ദുഷ്ടനാശകൻ, ദുഃഖനാശകൻ, ദുരിതവും ആപത്തും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ।
Verse 22
दिक्ष्वष्टशक्तयः पूज्याः प्राच्यादिष्वसितप्रभाः । क्षेमंकरी वश्यकरी श्रीकरी च यशस्करी ॥ २२ ॥
ദിക്കുകളിൽ അഷ്ടശക്തികളെ പൂജിക്കണം—പ്രാച്യാദി ദിക്കുകളിൽ ശ്യാമപ്രഭയോടെ ദീപ്തമായവ—ക്ഷേമങ്കരി, വശ്യകരി, ശ്രീകരി, യശസ്കരി।
Verse 23
आयुः करी तथा प्रज्ञाकरी विद्याकरी पुनः । धनकर्यष्टमी पश्चाल्लोकेशा अस्त्रसंयुताः ॥ २३ ॥
ഇത് ആയുസ്സ് നൽകുന്നു; ഇത് പ്രജ്ഞ നൽകുന്നു, പിന്നെയും വിദ്യയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് അഷ്ടമി വ്രതം ധനം നൽകുന്നതാകുന്നു; ലോകപാലകർ തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങളോടെ യുക്തരായിരിക്കും.
Verse 24
एवं संसाधितो मंत्रः प्रयोगार्हः प्रजायते । कार्तवीर्यार्जुनस्याथ पूजायंत्रमिहोच्यते ॥ २४ ॥
ഇങ്ങനെ സമ്യക് സാധിതമായ മന്ത്രം പ്രയോഗയോഗ്യമാകുന്നു. ഇനി ഇവിടെ കാർതവീര്യാർജുനന്റെ പൂജാ-യന്ത്രം വിവరిచ്ചുകൊള്ളുന്നു.
Verse 25
स्वबीजानंगध्रुववाक्कर्णिकं दिग्दलं लिखेत् । तारादिवर्मांतदलं शेषवर्णदलांतरम् ॥ २५ ॥
കർണികയിൽ (മധ്യഭാഗത്ത്) സ്വന്തം ബീജാക്ഷരത്തോടൊപ്പം അങ്ഗമന്ത്രങ്ങൾ, ധ്രുവവാക്യം, വാക്മന്ത്രം എന്നിവ എഴുതണം; പിന്നെ ദിക്കുകൾക്കനുസരിച്ച് ദളങ്ങൾ വരയ്ക്കണം. ദളങ്ങളിൽ താരാദി മുതൽ വർമ്മാന്തം വരെ എഴുതണം; ദളാന്തരങ്ങളിൽ ശേഷിക്കുന്ന വർണങ്ങൾ എഴുതണം.
Verse 26
ऊष्मान्त्यस्वरकिंजल्कं शेषार्णैः परिवेष्टितम् । कोणालंकृतभूतार्णभूगृहं यन्त्रमीशितुः ॥ २६ ॥
ഈശ്വരന്റെ യന്ത്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഊഷ്മാന്ത്യ (ശ-ഷ-സ-ഹ) വരെ ഉള്ള സ്വരങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ട ‘കിഞ്ചല്കം’ ഉണ്ടായിരിക്കണം; അത് ശേഷിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കണം. അതിന്റെ കോണുകൾ ഭൂതാക്ഷരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെടണം; കൂടാതെ അത് ഭൂഗൃഹം (ചതുരാവരണം) ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടണം.
Verse 27
शुद्धभूमावष्टगन्धैर्लिखित्वा यन्त्रमादरात् । तत्र कुंभं प्रतिष्ठाप्य तत्रावाह्यार्चयेन्नृपम् ॥ २७ ॥
ശുദ്ധമായ ഭൂമിയിൽ അഷ്ടഗന്ധങ്ങളാൽ ആദരത്തോടെ യന്ത്രം വരയ്ക്കണം. തുടർന്ന് അതിൽ കുംഭം പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, അവിടെ തന്നെ ദേവതയെ ആവാഹനം ചെയ്ത് വിധിപൂർവ്വം നൃപൻ (ദേവൻ)നെ അർച്ചിക്കണം.
Verse 28
स्पृष्ट्वा कुंभं जपेन्मन्त्रं सहस्रं विजितेंद्रियः । अभिषिं चेत्तदंभोभिः प्रियं सर्वेष्टसिद्धये ॥ २८ ॥
കുംഭം സ്പർശിച്ച് ഇന്ദ്രിയജയം നേടിയ সাধകൻ മന്ത്രം ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. പിന്നെ അതേ ജലത്താൽ പ്രിയദേവതയ്ക്ക് അഭിഷേകം ചെയ്ത് സർവ ഇഷ്ടസിദ്ധി നേടണം.
Verse 29
पुत्रान्यशो रोगनाशमायुः स्वजनरंजनम् । वाक्सिद्धिं सुदृशः कुम्भाभिषिक्तो लभते नरः ॥ २९ ॥
കുംഭാഭിഷേകത്താൽ അഭിഷിക്തനായ മനുഷ്യൻ പുത്രന്മാർ, യശസ്, രോഗനാശം, ദീർഘായുസ്സ്, സ്വജനങ്ങളുടെ പ്രീതി, വാക്സിദ്ധി, മനോഹര രൂപം എന്നിവ നേടുന്നു.
Verse 30
शत्रूपद्रव आपन्ने ग्रामे वा पुटभेदने । संस्थापंयेदिदं यन्त्रं शत्रुभीतिनिवृत्तये ॥ ३० ॥
ഗ്രാമത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ ഉപദ്രവം വന്നാൽ, അല്ലെങ്കിൽ സംരക്ഷണ പുടം ഭേദിക്കപ്പെട്ടാൽ, ശത്രുഭയം നീക്കാൻ ഈ യന്ത്രം സ്ഥാപിക്കണം.
Verse 31
सर्षपारिष्टलशुनकार्पासैर्मार्यते रिपुः । धत्तूरैः स्तभ्यते निम्बैर्द्वेष्यते वश्यतेंऽबुजैः ॥ ३१ ॥
കടുക്, അരിഷ്ടം, വെളുത്തുള്ളി, പരുത്തി എന്നിവകൊണ്ട് ശത്രുവിനെ പ്രഹരിക്കുന്നു; ധത്തൂരകൊണ്ട് അവനെ സ്തംഭിപ്പിക്കുന്നു; വേപ്പുകൊണ്ട് ദ്വേഷം ഉളവാക്കുന്നു; താമരകൊണ്ട് വശീകരിക്കുന്നു.
Verse 32
उच्चाटने विभीतस्य समिद्भिः खदिरस्य च । कटुतैलमहिष्याज्यैर्होमद्रव्यांजनं स्मृतम् ॥ ३२ ॥
ഉച്ചാടന കർമത്തിൽ വിഭീതകവും ഖദിരവും ഉള്ള സമിധുകൾ, കൂടാതെ കട്ടുതൈലവും മഹിഷിയുടെ നെയ്യും—ഇവയെ ഹോമദ്രവ്യങ്ങളായി സ്മരിക്കുന്നു.
Verse 33
यवैर्हुते श्रियः प्राप्तिस्तिलैराज्यैरघक्षयः । तिलतंडुलसिद्धार्थजालैर्वश्यो नृपो भवेत् ॥ ३३ ॥
യവംകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്താൽ ശ്രീ-സമൃദ്ധി ലഭിക്കും; എള്ളും നെയ്യുംകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്താൽ പാപക്ഷയം സംഭവിക്കും. എള്ള്, അരി, വെളുത്ത കടുക് എന്നിവ വിന്യാസത്തോടെ പ്രയോഗിച്ചാൽ രാജാവും വശനാകാം.
Verse 34
अपामार्गार्कदूर्वाणां होमो लक्ष्मीप्रदोऽघनुत् । स्त्रीवश्यकृत्प्रियंगूणां मुराणां भूतशांतिदः ॥ ३४ ॥
അപാമാർഗം, അർക്കം, ദൂർവ എന്നിവകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന ഹോമം ലക്ഷ്മീപ്രദവും പാപനാശകവുമെന്നു പറയുന്നു. പ്രിയംഗു ഹോമം സ്ത്രീവശ്യകരം; മുരാ ഹോമം ഭൂതശാന്തി നൽകുന്നു.
Verse 35
अश्वत्थोदुंबरप्लक्षवटबिल्वसमुद्भवाः । समिधो लभते हुत्वा पुत्रानायुर्द्धनं सुखम् ॥ ३५ ॥
അശ്വത്ഥം, ഉദുംബരം, പ്ലക്ഷം, വടം, ബിൽവം എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സമിധകൾ അഗ്നിയിൽ ഹുതം ചെയ്താൽ പുത്രലാഭം, ദീർഘായുസ്സ്, ധനം, സുഖം ലഭിക്കും.
Verse 36
निर्मोकहेमसिद्धार्थलवणैश्चौरनाशनम् । रोचनागोमयैस्तंभो भूप्राप्तिः शालिभिर्हुतैः ॥ ३६ ॥
പാമ്പിന്റെ നിർമ്മോകം (തൊലി), സ്വർണം, വെളുത്ത കടുക്, ഉപ്പ് എന്നിവയുടെ പ്രയോഗം ചോരനാശനം (മോഷണനിവാരണം) ചെയ്യുന്നു. രോചനയും ഗോമയവും കൊണ്ട് സ്തംഭനം; ശാലി ധാന്യം ഹോമത്തിൽ ഹുതം ചെയ്താൽ ഭൂമിപ്രാപ്തി ലഭിക്കും.
Verse 37
होमसंख्या तु सर्वत्र सहस्रादयुतावधि । प्रकल्पनीया मन्त्रज्ञैः कार्य्यगौरवलाघवात् ॥ ३७ ॥
എല്ലാ ഹോമങ്ങളിലും ആഹുതികളുടെ എണ്ണം ആയിരം മുതൽ പത്തായിരം വരെ നിശ്ചയിക്കണം. മന്ത്രജ്ഞർ കർമത്തിന്റെ ഗുരുത്വമോ ലഘുത്വമോ അനുസരിച്ച് അത് ക്രമീകരിക്കണം.
Verse 38
कार्तवीर्य्यस्य मन्त्राणामुच्यते लक्षणं बुधाः । कार्तवीर्यार्जुनं ङेंतं सर्वमंत्रेषु योजयेत् ॥ ३८ ॥
ഹേ ബുദ്ധിമാന്മാരേ, കാർതവീര്യന്റെ മന്ത്രങ്ങളുടെ ലക്ഷണം ഇവിടെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും ‘ङेंतं’ എന്ന ബീജചിഹ്നം ‘കാർതവീര്യാർജുന’ നാമത്തോടൊപ്പം ചേർക്കണം॥
Verse 39
स्वबीजाद्यो दशार्णोऽसौ अन्ये नवशिवाक्षराः । आद्यबीजद्वयेनासौ द्वितीयो मन्त्र ईरितः ॥ ३९ ॥
സ്വബീജത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ആ മന്ത്രം ദശാർണം (പത്ത് അക്ഷരം) ആകുന്നു; മറ്റുള്ളവ നവ-ശിവാക്ഷരങ്ങൾ. ആദ്യം രണ്ട് ബീജങ്ങൾ മുൻപിൽ ചേർത്താൽ അതേ ദ്വിതീയ മന്ത്രമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു॥
Verse 40
स्वकामाभ्यां तृतीयोऽसौ स्वभ्रूभ्यां तु चतुर्थकः । स्वपाशाभ्यां पञ्चमोऽसौ षष्टः स्वेन च मायया ॥ ४० ॥
സ്വകാമങ്ങളിൽ നിന്നു മൂന്നാമത്തെ മന്ത്രം, സ്വഭ്രൂകളിൽ നിന്നു നാലാമത്. സ്വപാശങ്ങളിൽ നിന്നു അഞ്ചാമത്, സ്വമായാശക്തിയിൽ നിന്നു ആറാമത് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു॥
Verse 41
स्वांकुशाभ्यां सप्तमः स्यात्स्वरमाभ्यामथाष्टमः । स्ववाग्भवाभ्यां नवमो वर्मास्त्राभ्यामथांतिमः ॥ ४१ ॥
‘സ്വാ’യും ‘അങ്കുശ’വും എന്ന യുഗ്മമന്ത്രങ്ങളാൽ ഏഴാമത്തെ (ന്യാസം) ചെയ്യണം; തുടർന്ന് ‘സ്വര’യും ‘മാ’യും കൊണ്ട് എട്ടാമത്. ‘വാഗ്’യും ‘ഭവ’യും കൊണ്ട് ഒൻപതാമത്; ‘വർമ’യും ‘അസ്ത്ര’വും കൊണ്ട് അന്തിമം॥
Verse 42
द्वितीयादिनवांतेषु बीजयोः स्याद्व्यतिक्रमः । मंत्रे तु दशमे वर्णा नववर्मास्त्रमध्यगाः ॥ ४२ ॥
രണ്ടാമത് മുതൽ ഒൻപതാമത് വരെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ രണ്ട് ബീജങ്ങളുടെ പരസ്പര വ്യതിക്രമം (മാറ്റിവെയ്പ്) വേണം. എന്നാൽ മന്ത്രത്തിന്റെ പത്താം സ്ഥാനത്ത് അക്ഷരങ്ങൾ ഇങ്ങനെ വിന്യസിക്കണം—നവവർമങ്ങൾ നിലകൊള്ളുകയും നടുവിൽ ‘അസ്ത്ര’ അക്ഷരം സ്ഥിതിചെയ്യുകയും ചെയ്യണം॥
Verse 43
एतेषु मंत्रवर्येषु स्वानुकूलं मनुं भजेत् । एषामाद्ये विराट्छदोऽन्येषु त्रिष्टुबुदाहृतम् ॥ ४३ ॥
ഈ ശ്രേഷ്ഠ മന്ത്രങ്ങളിൽ साधകൻ തനിക്കനുകൂലമായ മന്ത്രം സ്വീകരിക്കണം. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് വിരാട് ഛന്ദസ്സിൽ, മറ്റുള്ളവ ത്രിഷ്ടുഭ് ഛന്ദസ്സിൽ പ്രസ്താവിതമാണ്.
Verse 44
दश मंत्रा इमे प्रोक्ता यदा स्युः प्रणवादिकाः । तदादिमः शिवार्णः स्यादन्ये तु द्वादशाक्षराः ॥ ४४ ॥
ഈ പത്ത് മന്ത്രങ്ങൾ പ്രണവം (ഓം) കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച് ഉപദേശിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അവയിൽ ആദ്യത്തേത് ‘ശിവാർണം’; മറ്റുള്ളവ ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രങ്ങളാണ്.
Verse 45
त्रिष्टुपूछन्दस्तथाद्ये स्यादन्येषु जगती मता । एवं विंशतिमंत्राणां यजनं पूर्ववन्मतम ॥ ४५ ॥
ആദ്യ (മന്ത്രത്തിൽ) ത്രിഷ്ടുഭ് ഛന്ദസ്സാകണം; ശേഷിക്കുന്നവയിൽ ജഗതീ ഛന്ദസ്സാണ് നിശ്ചിതം. ഇങ്ങനെ ഈ ഇരുപത് മന്ത്രങ്ങളുടെ യജനം മുൻപുപറഞ്ഞവിധം തന്നെ ചെയ്യണം.
Verse 46
दीर्घाढ्यमूलबीजेन कुर्यादेषां षडंगकम् । तारो हृत्कार्तवीर्यार्जुनाय वर्मास्त्रठद्वयम् ॥ ४६ ॥
‘ദീർഘാഢ്യ’ മൂല-ബീജം കൊണ്ട് ഇവയ്ക്ക് ഷഡംഗ-ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് പ്രണവം (താര) ഉപയോഗിച്ച്, ഹൃദയസ്ഥനായ കാർതവീര്യാർജുനനുവേണ്ടി വർമ്മവും അസ്ത്രവും എന്ന ഇരട്ട ഷട്കം പ്രയോഗിക്കണം.
Verse 47
चतुर्दशार्णो मंत्रोऽयमस्येज्या पूर्ववन्मता । भूनेत्रसमनेत्राक्षिवर्णेरस्यांगपंचकम् ॥ ४७ ॥
ഇത് ചതുര്ദശാക്ഷര മന്ത്രമാണ്; ഇതിന്റെ പൂജാവിധി മുൻപുപറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയെന്ന് കരുതുന്നു. ഇതിന്റെ അംഗപഞ്ചകം ‘ഭൂ’, ‘നേത്ര’, ‘സമ’, ‘നേത്ര’, ‘അക്ഷി’ എന്ന വർണങ്ങളാൽ വിന്യസിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 48
तारो हृद्भगवान् ङेंतः कार्तवीर्यार्जुनस्तथा । वर्मास्त्राग्निप्रियामंत्रः प्रोक्तो ह्यष्टादशार्णकः ॥ ४८ ॥
‘താര’, ‘ഹൃദ്ഭഗവാൻ’, ‘ങേന്തഃ’ എന്നും ‘കാർത്തവീര്യാർജുന’ എന്നും—ഇങ്ങനെ അഷ്ടാദശാക്ഷര ‘വർമാസ്ത്ര–അഗ്നിപ്രിയാ’ മന്ത്രം പ്രസ്താവിതമാണ്।
Verse 49
त्रिवेदसप्तयुग्माक्षिवर्णैः पंचांगकं मनोः । नमो भगवते श्रीति कार्तवीर्यार्जुनाय च ॥ ४९ ॥
ത്രിവേദസൂചിത അക്ഷരങ്ങളും ‘ഏഴ് യുഗ്മ നേത്ര’ എന്നു പറയപ്പെടുന്ന വർണ്ണസമൂഹങ്ങളും ചേർത്ത് മനുവിന്റെ പഞ്ചാംഗ മന്ത്രം നിർമ്മിക്കണം—‘നമോ ഭഗവതേ ശ്രീ’; അതേ കാർത്തവീര്യാർജുനനിലും പ്രയോഗിക്കണം।
Verse 50
सर्वदुष्टांतकायेति तपोबलपराक्रमः । परिपालितसप्तांते द्वीपाय सर्वरापदम् ॥ ५० ॥
തപോബലപരാക്രമശാലിയായ അദ്ദേഹം ‘സർവ്വദുഷ്ടാന്തക’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി. ഏഴ് യുഗങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ ചക്രാന്തം വരെ ലോകത്തെ പരിപാലിച്ച്, സമസ്ത ദ്വീപത്തിനും സർവ്വജീവികൾക്കും ശരണമായി.
Verse 51
जन्यचूडा मणांते ये महाशक्तिमते ततः । सहस्रदहनप्रांते वर्मास्त्रांतो महामनुः ॥ ५१ ॥
അനന്തരം മഹാശക്തിമാനായ അവനുവേണ്ടി ‘ജന്യചൂഡാ’ മുതൽ ആരംഭിച്ച് ‘മണാന്ത’ വരെ ഉള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. കൂടാതെ ‘സഹസ്രദഹന’ വിഭാഗത്തിന്റെ അവസാനം സമീപം ‘വർമാസ്ത്ര’ത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന മഹാമന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 52
त्रिषष्टिवर्णवान्प्रोक्तः स्मरमात्सर्वविघ्नहृत् । राजन्यक्रवर्ती च वीरः शूरस्तृतीयकः ॥ ५२ ॥
അദ്ദേഹം ത്രിഷഷ്ടി വർണ്ണങ്ങളുള്ളവനെന്ന് വിവരണമാണ്; സ്മരണ മാത്രം ചെയ്താലും സർവ്വവിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നു. രാജന്യവർഗ്ഗത്തിൽ ചക്രവർത്തിയും—വീരൻ, ശൂരൻ, ക്രമത്തിൽ മൂന്നാമൻ।
Verse 53
माहिष्मतीपतिः पश्चाञ्चतुर्थः समुदीरितः । रेवांबुपरितृप्तश्च काणो हस्तप्रबाधितः ॥ ५३ ॥
അതിനുശേഷം മാഹിഷ്മതിയുടെ അധിപനെ നാലാമനായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അവൻ റേവാ (നർമദാ) ജലത്തിൽ തൃപ്തനായവൻ; ഒരുകണ്ണുള്ളവനും കൈയുടെ ദോഷം മൂലം ബാധിതനും ആയിരുന്നു.
Verse 54
दशास्येति च षड्भिः स्यात्पदैर्ङेतैः षडंगकम् । सिंच्यमानं युवतिभिः क्रीडंतं नर्मदाजले ॥ ५४ ॥
“ദശാസ്യ-” എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രയോഗം അറിയപ്പെട്ട ആറു പദങ്ങളാൽ ഘടിതമായ ഷഡംഗകമെന്നു ഗ്രഹിക്കണം. അതിൽ (ദേവൻ) നർമദാ ജലത്തിൽ ക്രീഡിക്കുമ്പോൾ യുവതികൾ കളിയായി വെള്ളം തളിച്ച് സിഞ്ചിക്കുന്നതായി ചിത്രിതമാകുന്നു.
Verse 55
हस्तैर्जलौधं रुंधंतं ध्यायेन्मत्तं नृपोत्तमम् । एवं ध्यात्वायुतं मंत्रं पजेदन्यत्तु पूर्ववत् ॥ ५५ ॥
കൈകളാൽ കുതിച്ചൊഴുകുന്ന ജലപ്രവാഹം തടഞ്ഞുനിർത്തുന്ന, ദിവ്യാവേശത്തിൽ മത്തനായ ആ ശ്രേഷ്ഠ രാജാവിനെ ധ്യാനിക്കണം. ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; ശേഷമുള്ള ക്രമം മുൻപുപോലെ നടത്തണം.
Verse 56
पूर्वं तु प्रजपेल्लक्षं पूजायोगश्च पूर्ववत् । कार्तवीर्यार्जुनो नाम राजा बाहुसहस्रवान् ॥ ५६ ॥
ആദ്യം മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; പൂജാക്രമവും മുൻപുപോലെ തന്നെയാകണം. (ഈ സന്ദർഭത്തിൽ) കാർതവീര്യാർജുനൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അവന് സഹസ്ര ഭുജങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
Verse 57
तस्य संस्मरणादेव हृतं नष्टं च संवदेत् । लभ्यते मंत्रवर्योऽयं द्वात्रिंशद्वर्णसंयुतः ॥ ५७ ॥
അതിനെ വെറും സ്മരണമാത്രം ചെയ്താലും മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതോ നഷ്ടപ്പെട്ടതോ ആയതിന്റെ വിവരം (വാക്കിലൂടെ) വെളിപ്പെടുന്നു. ഈ ശ്രേഷ്ഠ മന്ത്രം മുപ്പത്തിരണ്ട് വർണങ്ങൾ (അക്ഷരങ്ങൾ) ചേർന്നതായാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
Verse 58
पादैः सर्वेण पंचांगं ध्यानपूजादि पूर्ववत् । कार्तवीर्याय शब्दांते विद्महे पदमुञ्चरेत् ॥ ५८ ॥
മന്ത്രത്തിന്റെ എല്ലാ പാദങ്ങളാലും മുൻപുപറഞ്ഞ ധ്യാന-പൂജാദികളോടുകൂടിയ പഞ്ചാംഗാചരണം യഥാവിധി ചെയ്യണം. കാർതവീര്യനുവേണ്ടി മന്ത്രാന്തത്തിൽ ‘വിദ്മഹേ’ എന്നു പറഞ്ഞ് അടുത്ത പദം ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 59
महावीर्याय वर्णांते धीमहीति पदं वदेत् । तन्नोऽर्जुनः प्रवर्णांते चोदयात्पदमीरयेत् ॥ ५९ ॥
‘മഹാവീര്യായ’ എന്ന വാക്കിന്റെ അവസാനം ‘ധീമഹി’ എന്ന പദം പറയണം. തുടർന്ന് ‘തന്നോഽർജുനഃ’ എന്ന മുൻവർണ്ണാന്തത്തിൽ ‘ചോദയാത്’ എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 60
गायत्र्येषार्जुन स्योक्ता प्रयोगादौ जपेत्तु ताम् । अनुष्टुभं मनुं रात्रौ जपतां चौरसंचयाः ॥ ६० ॥
ഹേ അർജുനാ, ഈ ഗായത്രി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; കർമ്മപ്രയോഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഇതിനെ ജപിക്കണം. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ അനുഷ്ടുഭ മന്ത്രം ജപിക്കുന്നവർക്ക് മോഷണജന്യ പാപസഞ്ചയം ഉണ്ടാകുന്നു.
Verse 61
पलायंते गृहाद्दूरं तर्पणाद्ध्रवनादपि । अथो दीपविधिं वक्ष्ये कार्तवीर्यप्रियंकरम् ॥ ६१ ॥
അവർ വീട്ടിൽ നിന്ന് ദൂരേക്ക് ഓടിപ്പോകുന്നു—തർപ്പണവും ഹോമവും കൊണ്ടുപോലും അകറ്റപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇനി കാർതവീര്യനു പ്രിയവും മംഗളകരവും ആയ ദീപവിധി ഞാൻ പറയുന്നു.
Verse 62
वैशाखे श्रावणे मार्गे कार्तिकाश्विनपौषतः । माघफाल्गुनयोर्मासोर्दीपारंभं समाचरेत् ॥ ६२ ॥
വൈശാഖം, ശ്രാവണം, മാർഗശീർഷം, കാർത്തികം, ആശ്വിനം, പൗഷം, മാഘം, ഫാൽഗുണം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ ദീപാരംഭം വിധിപൂർവം ആചരിക്കണം.
Verse 63
तिथौ रिक्ताविहीनायां वारे शनिकुजौ विना । हस्तोत्तराश्विरौद्रेयपुष्यवैष्णववायुभे ॥ ६३ ॥
രിക്താ തിഥി ഒഴിവാക്കി തിഥി തിരഞ്ഞെടുക്കണം; ശനിയാഴ്ചയും ചൊവ്വയും ഒഴിവാക്കി മറ്റു വാരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണം. ഹസ്തം, ഉത്തരാശ്വിനി, രൗദ്രം, പുഷ്യ, വൈഷ്ണവം, വായുഭ നക്ഷത്രങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠം എന്നു പറയുന്നു।
Verse 64
द्विदैवते च रोहिण्यां दीपारंभो हितावहः । चरमे च व्यतीपाते धृतौ वृद्धौ सुकर्मणि ॥ ६४ ॥
ദ്വിദൈവതയും രോഹിണിയും നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ദീപാരംഭം ഹിതകരമാണ്. വ്യതീപാതത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലും ധൃതി, വൃദ്ധി, സുകർമ യോഗങ്ങളിലും ഇത് ശുഭഫലം നൽകുന്നു।
Verse 65
प्रीतौ हर्षं च सौभाग्ये शोभनायुष्मतोरपि । करणे विष्टिरहिते ग्रहणेऽर्द्धोदयादिषु ॥ ६५ ॥
പ്രീതിയിൽ ഹർഷം ഉണ്ടാകുന്നു; സൗഭാഗ്യത്തിനായി സൗഭാഗ്യ, ശോഭന, ആയുഷ്മാൻ കരണം ശ്രേഷ്ഠം. കർമാരംഭത്തിൽ വിഷ്ടി (ഭദ്ര) ഇല്ലാത്ത കരണം സ്വീകരിക്കണം; ഗ്രഹണവും അർദ്ധോദയവും മുതലായ പ്രത്യേക അവസരങ്ങളിലെ വിധി പാലിക്കണം।
Verse 66
योगेषु रात्रौ पूर्वाह्णे दीपारंभः कृतः शुभः । कार्तिके शुक्लसप्तम्यां निशीथेऽतीव शोभनः ॥ ६६ ॥
ശുഭയോഗങ്ങളിൽ രാത്രിയിലോ മുൻപകൽ സമയത്തിലോ ചെയ്യുന്ന ദീപാരംഭം ശുഭമാണ്. കാർത്തിക മാസത്തിൽ ശുക്ല സപ്തമിയുടെ നിശീഥ വേളയിൽ ആരംഭിക്കുന്നത് അത്യന്തം ശോഭനവും പുണ്യപ്രദവും।
Verse 67
यदि तत्र रवेर्वारः श्रवणं भं च दुर्लभम् । अत्यावश्यककार्येषु मासादीनां न शोधनम् ॥ ६७ ॥
അവസരത്തിൽ ഞായറും ശ്രവണ നക്ഷത്രവും ലഭിക്കുക ദുഷ്കരമെങ്കിൽ, അത്യാവശ്യകാര്യങ്ങളിൽ മാസം മുതലായവയുടെ ശോധനം (പരിശോധന-തിരുത്തൽ) ചെയ്യേണ്ടതില്ല।
Verse 68
आद्ये ह्युपोष्य नियतो ब्रह्मचारी सपीतकैः । प्रातः स्नात्वा शुद्धभूमौ लिप्तायां गोमयोदकैः ॥ ६८ ॥
ആദ്യദിവസം നിയമത്തോടെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, ബ്രഹ്മചാരിയായി പീതവസ്ത്രം ധരിക്കണം. പ്രാതഃസ്നാനം ചെയ്ത്, ഗോമയവും ജലവും ചേർത്ത് ലേപിച്ച ശുദ്ധഭൂമിയിൽ സ്ഥലം ഒരുക്കണം.
Verse 69
प्राणानायम्य संकल्प्य न्यासान्पूर्वोदितांश्चरेत् । षट्कोणं रचयेद्भूमौ रक्तचंदनतंडुलैः ॥ ६९ ॥
പ്രാണായാമം ചെയ്ത് സംकल्पം എടുത്ത്, മുൻപ് പറഞ്ഞ ന്യാസങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കണം. തുടർന്ന് ഭൂമിയിൽ രക്തചന്ദനത്തിൽ വർണ്ണിച്ച അരിമണികളാൽ ഷട്കോണം വരയ്ക്കണം.
Verse 70
अतः स्मरं समालिख्य षट्कोणेषु समालिखेत् । नवार्णैर्वेष्टयेत्तञ्च त्रिकोणं तद्बहिः पुनः ॥ ७० ॥
അതുകൊണ്ട് ആദ്യം സ്മരൻ (കാമൻ) ആലേഖനം ചെയ്ത് ഷട്കോണത്തിനകത്ത് തന്നെ എഴുതണം. തുടർന്ന് നവാർണ മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളാൽ അതിനെ ചുറ്റി, അതിന്റെ പുറത്തായി വീണ്ടും ത്രികോണം വരയ്ക്കണം.
Verse 71
एवं विलिखिते यन्त्रे निदध्याद्दीपभाजनम् । स्वर्णजं रजतोत्थं वा ताम्रजं तदभावतः ॥ ७१ ॥
ഇങ്ങനെ യന്ത്രം എഴുതിയ ശേഷം അതിന്മേൽ ദീപപാത്രം സ്ഥാപിക്കണം—സ്വർണ്ണമോ വെള്ളിയോ; അവ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ താമ്രപാത്രം വെക്കണം.
Verse 72
कांस्यपात्रं मृण्मयं च कनिष्ठं लोहजं मृतौ । शांतये मुद्गचूर्णोत्थं संधौ गोधूमचूर्णजम् ॥ ७२ ॥
കാംസ്യപാത്രം ശ്രേഷ്ഠം, മണ്ണുപാത്രം കനിഷ്ഠം; മരണാശൗച സമയത്ത് ലോഹപാത്രം വിധേയമാണ്. ശാന്തികർമ്മത്തിന് മുദ്ഗചൂർണ്ണത്തിൽ നിന്നുള്ളത്, സന്ധികാലങ്ങളിൽ ഗോതമ്പുചൂർണ്ണത്തിൽ നിന്നുള്ളത് നിർദ്ദേശിതം.
Verse 73
आज्ये पलसहस्रे तु पात्रं शतपलं स्मृतम् । आज्येऽयुतपले पात्रं पलपंचशता स्मृतम् ॥ ७३ ॥
ആയിരം പലം നെയ്യിനായി പാത്രം നൂറ് പലം എന്നാണു സ്മൃതിയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. പത്തായിരം പലം നെയ്യിനായി പാത്രം അഞ്ചുനൂറ് പലം എന്നും സ്മൃതം പറയുന്നു.
Verse 74
पंचसप्ततिसंख्ये तु पात्रं षष्टिपलं स्मृतम् । त्रिसाहस्री घृतपले शर्करापलभाजनम् ॥ ७४ ॥
എഴുപത്തിയഞ്ച് എന്ന എണ്ണത്തിൽ (മാപത്തിൽ) പാത്രം അറുപത് പലം എന്നു സ്മൃതം പറയുന്നു. മൂവായിരം പലം നെയ്യിനായി ശർക്കരാ-പലം മാപമുള്ള ഭാജനം (മാനക പാത്രം) വിധേയമാണ്.
Verse 75
द्विसाहख्त्र्यां द्विशतमितं च भाजनमिष्यते । शतेऽक्षिचरसंश्यातमेवमन्यत्र कल्पयेत् ॥ ७५ ॥
രണ്ടായിരം (മാപത്തിൽ) ഇരുനൂറ് മാപമുള്ള ഭാജനം ഇഷ്ടമാണെന്ന് പറയുന്നു. നൂറ് (മാപത്തിൽ) ‘അക്ഷി-ചര’ എന്ന സംഖ്യയായി കണക്കാക്കണം; ഇങ്ങനെ തന്നെ മറ്റിടങ്ങളിലും നിർണ്ണയിക്കണം.
Verse 76
नित्यदीपे वह्निपलं पात्रमाज्यं पलं स्मृतम् । एवं पात्रं प्रतिष्ठाप्य वर्तीः सूत्रोत्थिताः क्षिपेत् ॥ ७६ ॥
നിത്യദീപത്തിനായി പാത്രം ഒരു പലം എന്നും നെയ്യും ഒരു പലം എന്നും സ്മൃതം പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ പാത്രം സ്ഥാപിച്ച്, നൂലിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ തിരികൾ അതിൽ ഇടണം.
Verse 77
एका तिस्रोऽथवा पंचसप्ताद्या विषमा अपि । तिथिमानादासहस्रं तंतुसंख्या विनिर्मिता ॥ ७७ ॥
ഒന്ന്, മൂന്ന്, അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച്-ഏഴ് മുതലായ ഒറ്റ സംഖ്യകളായാലും—തിഥി-മാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി തന്തു (നൂൽ) സംഖ്യ ആയിരം മുതലായി നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 78
गोघृतं प्रक्षिपेत्तत्र शुद्धवस्त्रविशोधितम् । सहस्रपलसंख्यादिदशांशं कार्यगौरवात् ॥ ७८ ॥
അവിടെ ശുദ്ധവസ്ത്രംകൊണ്ട് ചുരണ്ടി ശുദ്ധീകരിച്ച ഗോഘൃതം ചേർക്കണം. സഹസ്ര പലം മുതലായ അളവിനനുസരിച്ച് അതിന്റെ ദശാംശം, കർമത്തിന്റെ ഗൗരവം പ്രകാരം സ്വീകരിക്കണം.
Verse 79
सुवर्णादिकृतां रम्यां शलाकां षोडशांगुलाम् । तदर्द्धां वा तदर्द्धां वा सूक्ष्माग्रां स्थूलमूलिकाम् ॥ ७९ ॥
സ്വർണ്ണാദി ലോഹങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ശലാക പതിനാറ് അങ്കുല നീളത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ പകുതി, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും അതിന്റെ പകുതി—സൂക്ഷ്മമായ മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രവും കട്ടിയുള്ള മൂലവും ഉള്ളത്.
Verse 80
विमुंचेद्दक्षिणे पात्रमध्ये चाग्रे कृताग्रिकाम् । पात्रदक्षिणदिग्देशे मुक्त्वां गुलचतुष्टयम् ॥ ८० ॥
ദക്ഷിണ ഭാഗത്ത്—പാത്രത്തിനുള്ളിലും അതിന്റെ മുൻഭാഗത്തിലും—കൃതാഗ്രിക (കൂമ്പാര/കുഞ്ചിത അർപ്പണം) സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് പാത്രത്തിന്റെ ദക്ഷിണ ദിക്കിൽ നാല് ‘ഗുല’ (ഗോളമുദ്രകൾ) വെച്ച് വിധി തുടരുന്നു.
Verse 81
अधोग्रां दक्षिणाधारां निखनेच्छुरिकां शुभाम् । दीपं प्रज्वालयेत्तत्र गणेशस्मृतिपूर्वकम् ॥ ८१ ॥
അഗ്രം താഴോട്ടും പിടി ദക്ഷിണത്തോട്ടും ആക്കി ശുഭമായ കത്തി കുഴിച്ചിടണം. അവിടെ ആദ്യം ഗണേശനെ സ്മരിച്ചു ദീപം തെളിയിക്കണം.
Verse 82
दीपात्पूर्वत्र दिग्भागे सर्वतोभद्रमंडले । तंडुलाष्टदले वापि विधिवत्स्थापयेद्धूटम् ॥ ८२ ॥
ദീപത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്ത്, കിഴക്കുദിക്കിലെ ഭാഗത്ത്, സർവതോഭദ്ര മണ്ഡലത്തിനുള്ളിൽ—അല്ലെങ്കിൽ അരിമണികളാൽ നിർമ്മിച്ച അഷ്ടദളത്തിൽ—വിധിപ്രകാരം ധൂട്ട് (നിർദ്ദേശിത അർപ്പണക്രമം) സ്ഥാപിക്കണം.
Verse 83
तत्रावाह्य नृपाधीशं पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । जलाक्षतान्समादाय दीपं संकल्पयेत्ततः ॥ ८३ ॥
അവിടെ രാജാധിരാജനെ ആവാഹനം ചെയ്ത് വിവേകി ഭക്തൻ മുൻപുപോലെ പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് ജലത്തിൽ നനച്ച അക്ഷതം എടുത്ത് ദീപത്തിനായി സങ്കൽപം ചെയ്യണം.
Verse 84
दीपसंकल्पमंत्रोऽयं कथ्यते द्वीषुभूमितः । प्रणवः पाशमाये च शिखा कार्ताक्षराणि च ॥ ८४ ॥
ഇത് ദീപ-സങ്കൽപ മന്ത്രമാണ്; ഭൂമിയിൽ രണ്ട് ദിശകളിലെ വിന്യാസക്രമപ്രകാരം പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ പ്രണവം ‘ഓം’, ‘പാശ’ ‘മായാ’, കൂടാതെ ‘ശിഖാ’യും ‘കാർത’ അക്ഷരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
Verse 85
वीर्यार्जुनाय माहिष्मतीनाथाय सहस्र च । बाहवे इति वर्णांते सहस्रपदमुच्चरेत् ॥ ८५ ॥
മാഹിഷ്മതീനാഥനായ വീര്യാർജുനനുവേണ്ടി ‘സഹസ്ര’ എന്ന പദവും ഉച്ചരിക്കണം. പിന്നെ അക്ഷരാന്തത്തിൽ ‘ബാഹവേ’ എന്ന് അവസാനിക്കുന്ന സഹസ്രപദം (സഹസ്രനാമ/സൂത്രം) ജപിക്കണം.
Verse 86
क्रतुदीक्षितहस्ताय दत्तात्रेयप्रियाय च । आत्रेयायानुसूयांते गर्भरत्नाय तत्परम् ॥ ८६ ॥
ക്രതുദീക്ഷയാൽ കൈകൾ പവിത്രമായവനും ദത്താത്രേയനു പ്രിയനുമായവനും—ഹേ അനസൂയേ—ആ ആത്രേയനിക്കും ഗർഭരത്നമായ അജന്മ ശിശുവിനും ഇത് പരമഭക്തിയോടെ അർപ്പണമാകട്ടെ.
Verse 87
नमो ग्रीवामकर्णेंदुस्थितौ पाश इमं ततः । दीपं गृहाण अमुकं रक्ष रक्ष पदं पुनः ॥ ८७ ॥
നമസ്കാരം! ഗ്രീവയിൽ അധിഷ്ഠിതനായി കർണ്ണത്തിൽ ചന്ദ്രാഭരണം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ഓ പാശാ; തുടർന്ന് അമുകന്റെ ഈ ദീപം സ്വീകരിക്കൂ. ഈ പദം/സ്ഥലം രക്ഷിക്കൂ, വീണ്ടും രക്ഷിക്കൂ.
Verse 88
दुष्टान्नाशययुग्मं स्यात्तथा पातय घातय । शत्रून् जहिद्वयं माया तारः स्वं बीजमात्मभूः ॥ ८८ ॥
“ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിക്കുക”—ഇത് യുഗ്മമന്ത്രരൂപം; അതുപോലെ “പാതയ” “ഘാതയ”। “ശത്രുക്കളെ ജഹി”—ഇത് ദ്വിവിധ സൂത്രം; “മായാ”, “താര”, “സ്വ”, “ആത്മഭൂ” എന്നിവയും ബീജാക്ഷരങ്ങൾ.
Verse 89
वह्नीप्रिया अनेनाथ दीपवर्येण पश्चिमा । भिमुखेनामुकं रक्ष अमुकांते वरप्रद ॥ ८९ ॥
ഹേ അഗ്നിപ്രിയേ! ഈ ഉത്തമ ദീപംകൊണ്ട്—പശ്ചിമാഭിമുഖമായി—അമുകനെ സംരക്ഷിക്കേണമേ. ഹേ വരപ്രദാ! അമുകന്റെ ഇഷ്ടസിദ്ധി പ്രസാദിക്കേണമേ.
Verse 90
मायाकाशद्वयं वामनेत्रचंद्रयुतं शिवा । वेदादिकामचामुंडाः स्वाहा तु पूसबिंदुकौ ॥ ९० ॥
“മായാ–ആകാശ” എന്ന ദ്വയം ചേർന്നാൽ “ശിവാ” ആകുന്നു; അത് ഇടത് കണ്ണിലെ ചന്ദ്രനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. “വേദ”, “ആദി”, “കാമ”, “ചാമുണ്ഡാ” ശക്തികളെ തത്തത് സ്ഥാനങ്ങളിൽ ധ്യാനിക്കണം; “സ്വാഹാ”യെ പൂഷന്റെ ദ്വി-ബിന്ദുക്കളോടൊപ്പം ന്യാസിക്കണം.
Verse 91
प्रणवोऽग्निप्रिया मंत्रो नेत्रबाणाधराक्षरः । दत्तात्रेयो मुनिर्मालामंत्रस्य परिकीर्तितः ॥ ९१ ॥
മാലാമന്ത്രത്തിന് പ്രണവം (ഓം) തന്നെയാണ് മന്ത്രമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; അതിന്റെ ശക്തി ‘അഗ്നിപ്രിയാ’. ‘നേത്ര’, ‘ബാണ’, ‘ആധാര’ എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ; ദത്താത്രേയ മുനി അതിന്റെ ദ്രഷ്ടാ (ഋഷി) എന്നു പ്രസിദ്ധം.
Verse 92
छन्दोऽमितं कार्तवीर्युर्जुनो देवोऽखिलाप्तिकृत् । चामुंडया षडंगानि चरेत्षड्दीर्घयुक्तया ॥ ९२ ॥
ഛന്ദസ്സുകൾ അപാരമാണ്; കാർതവീര്യ അർജുനൻ ദേവസ്വരൂപനായി സർവസിദ്ധി നൽകുന്നവൻ. ചാമുണ്ഡയോടൊപ്പം ഷഡംഗങ്ങളുടെ അനുഷ്ഠാനം ചെയ്യണം; ഷഡ്ദീർഘ-യുക്തമായ മാത്രകളാൽ സമന്വിതനാകണം.
Verse 93
ध्यात्वा देवं ततो मंत्रं पठित्वांते क्षिपेज्जजलम् । गोविंदाढ्यो हली सेंदुश्चामुंडाबीजमीरितम् ॥ ९३ ॥
ദേവനെ ധ്യാനിച്ച ശേഷം മന്ത്രം പാരായണം ചെയ്ത്, അവസാനം ജലം തളിക്കണം. ഈ മന്ത്രം ‘ഗോവിന്ദ’ നാമസമ്പന്നം, ‘ഹലീ’യുക്തം, ‘ഇന്ദു’സംയുക്തം, ചാമുണ്ഡാ-ബീജം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതെന്നും പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 94
ततो नवाक्षरं मंत्रं सहस्रं तत्पुरो जपेत् । तारोऽनंतो बिंदुयुक्तो मायास्वं वामनेत्रयुक् ॥ ९४ ॥
അതിനുശേഷം ക്രമപ്രകാരം നവാക്ഷരീ മന്ത്രം ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം—പ്രണവത്തിൽ നിന്നു രൂപപ്പെട്ടത്, ‘അനന്ത’സംയുക്തം, ബിന്ദുയുക്തം, ‘മായാ’സംയോജിതം, വാമ-നേത്ര-ചിഹ്നയുക്തം।
Verse 95
कूर्माग्नी शांतिबिंद्वाढ्यौ वह्नि जायांकुशं ध्रुवम् । ऋषिः पूर्वोदितोनुष्टुप्छंदोऽन्यत्पूर्ववत्पुनः ॥ ९५ ॥
‘കൂർമാഗ്നി’, ‘ശാന്തി-ബിന്ദ്വാഢ്യ’, ‘വഹ്നി’, ‘ജായാ-അങ്കുശ’, ‘ധ്രുവ’—ഈ മന്ത്രങ്ങൾക്ക് ഋഷി മുൻപേ പറഞ്ഞതുതന്നെ; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്; ശേഷമുള്ള വിനിയോഗാദികളും വീണ്ടും മുൻപുപോലെ.
Verse 96
सहस्रं मंत्रराजं च जपित्वा कवचं पठेत् । एवं दीपप्रदानस्य कर्ताप्नोत्यखिलेऽप्सितम् ॥ ९६ ॥
മന്ത്രരാജം ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ച ശേഷം കവചം പാരായണം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ദീപപ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഭക്തൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 97
दीपप्रबोधकाले तु वर्जयेदशुभां गिरम् । विप्रस्य दर्शनं तत्र शुभदं परिकीर्तितम् ॥ ९७ ॥
ദീപം തെളിയിക്കുന്ന സമയത്ത് അശുഭവാക്കുകൾ ഒഴിവാക്കണം. ആ വേളയിൽ ബ്രാഹ്മണദർശനം ശുഭപ്രദവും സൗഭാഗ്യദായകവുമെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 98
शूद्राणां प्रध्यमं प्रोक्तं म्लेच्छस्य वधबन्धनम् । आख्वोत्वोर्दर्शनं दुष्टं गवाश्वस्य सुखावहम् ॥ ९८ ॥
ശൂദ്രർക്കു പ്രധാന ശിക്ഷയായി അടിയടി എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; മ്ലേച്ഛനു വധമോ ബന്ധനമോ. ഒട്ടകവും കുതിരയും കാണുന്നത് അശുഭം; പശുവും കുതിരയും കാണുന്നത് ക്ഷേമസുഖകരമെന്ന് പറയുന്നു।
Verse 99
दीपज्वाला समा सिद्ध्यै वक्रा निशविधायिनी । शब्दा भयदा कर्तुरुज्ज्वला सुखदा मता ॥ ९९ ॥
ദീപജ്വാല സമവും സ്ഥിരവുമെങ്കിൽ സിദ്ധി നൽകുന്നു. ജ്വാല വളഞ്ഞോ കുലുങ്ങിയോ ഇരുന്നാൽ അനിഷ്ടസൂചന. ജ്വാല ശബ്ദമുണ്ടാക്കിയാൽ കർത്താവിന് ഭയം; ജ്വാല ഉജ്ജ്വലമായാൽ സുഖദായകമെന്ന് പറയുന്നു।
Verse 100
कृष्णा शत्रुभयोत्पत्त्ये वमंती पशुनाशिनी । कृते दीपे यदा पात्रं भग्नं दृश्यते दैवतः ॥ १०० ॥
കൃഷ്ണ (ഇരുണ്ട) നിമിത്തം ശത്രുക്കളാൽ ഭയം ഉദിക്കുന്നതിന്റെ സൂചന. ഛർദ്ദി വരുന്നത് പശുനാശത്തിന്റെ ലക്ഷണം. അതുപോലെ ദീപം തെളിച്ചതിന് ശേഷം അതിന്റെ പാത്രം ദൈവവശാൽ പൊട്ടിയതായി കാണുകയാണെങ്കിൽ അതും അശുഭനിമിത്തം.
Verse 101
पक्षादर्वाक्तदा गच्छेद्यजमानो यमालयम् । वर्त्यतरं यदा कुर्यात्कार्यं सिद्ध्येद्विलंबतः ॥ १०१ ॥
യോഗ്യമായ പക്ഷത്തിന് മുമ്പേ കർമ്മം ചെയ്താൽ യജമാനൻ യമാലയത്തിലേക്ക് പോകുമെന്നു പറയുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീടു (യോഗ്യ സമയത്ത്) ചെയ്താൽ കാര്യം സിദ്ധിക്കും—എങ്കിലും വൈകിയാകും.
Verse 102
नेत्रहीनो भवेत्कर्ता तस्मिन्दीपांतरे कृते । अशुचिस्पर्शने व्याधिर्दीपनाशे तु चौरभीः ॥ १०२ ॥
ആ (പൂജ്യ) ദീപത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ദീപം തെളിച്ചാൽ കർത്താവ് കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുമെന്നു പറയുന്നു. അശുചിയുടെ സ്പർശം രോഗം വരുത്തും; ദീപം അണയുകയോ നശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ കള്ളഭയം ഉണ്ടാകും.
Verse 103
श्वमार्जाराखुसंस्पर्शे भवेद्भूपतितो भयम् । पात्रारंभे वसुपलैः कृतो दीपोऽखिलेष्टदः ॥ १०३ ॥
നായ, പൂച്ച, അല്ലെങ്കിൽ എലി പൂജാസജ്ജീകരണം സ്പർശിച്ചാൽ രാജകോപമോ രാജാനുഗ്രഹഭംഗമോ എന്ന ഭയം ഉണ്ടാകുമെന്ന് പറയുന്നു. എന്നാൽ അനുഷ്ഠാനാരംഭത്തിൽ ഗോഘൃതംകൊണ്ട് തെളിയിച്ച ദീപം സർവ്വ അഭീഷ്ടഫലദായകമാണ്.
Verse 104
तस्माद्दीपः प्रयत्नेन रक्षणीयोंऽतरायतः । आसमाप्तेः प्रकुर्वीत ब्रह्मचर्यं च भूशयः ॥ १०४ ॥
അതുകൊണ്ട് ദീപത്തെ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്ന് പരിശ്രമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം. വ്രതം സമാപിക്കുന്നതുവരെ നിലത്ത് ശയിച്ച് ബ്രഹ്മചര്യവും ആചരിക്കണം.
Verse 105
स्त्रीशूद्रपतितादीनां संभाषामपि वर्जयेत् । जपेत्सहस्रं प्रत्येकं मंत्रराजं नवाक्षरम् ॥ १०५ ॥
സ്ത്രീ, ശൂദ്ര, പതിത മുതലായവരോടുള്ള സംഭാഷണവും പോലും ഒഴിവാക്കണം. കൂടാതെ ഓരോ (അനുഷ്ഠാനത്തിലും) നവാക്ഷര മന്ത്രരാജം ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം.
Verse 106
स्तोत्रपाठं प्रतिदिनं निशीथिन्यां विशेषतः । एकपादेन दीपाग्रे स्थित्वा यो मंत्रनायकम् ॥ १०६ ॥
പ്രതിദിനം സ്തോത്രപാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ—വിശേഷിച്ച് നിശീഥത്തിൽ (അർദ്ധരാത്രിയിൽ)—ദീപത്തിന്റെ മുമ്പിൽ ഒരു കാലിൽ നിന്നുകൊണ്ട് മന്ത്രങ്ങളുടെ നായകനായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു.
Verse 107
सहस्रं प्रजपेद्वात्रौ सोऽभीष्टं क्षिप्रमाप्नुयात् । समाप्य शोभनदिने संभोज्य द्विजसत्तमान् ॥ १०७ ॥
അവൻ രാത്രിയിൽ അതിനെ ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; അങ്ങനെ അവൻ വേഗത്തിൽ അഭീഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കും. അനുഷ്ഠാനം പൂർത്തിയാക്കി ശുഭദിനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർക്ക് (വിദ്വാൻ ബ്രാഹ്മണർക്ക്) ഭോജനം നൽകണം.
Verse 108
कुंभोदकेन कर्तारमभिषिंचन्मनुं जपेत् । कर्ता तु दक्षिणां दद्यात्पुष्कलां तोषहेतवे ॥ १०८ ॥
കലശജലത്തോടെ കർത്താവായ ആചാര്യനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് പവിത്രമന്ത്രം ജപിക്കണം. തുടർന്ന് യജമാനൻ തൃപ്തിക്കും കർമസമാപ്തിക്കും വേണ്ടി ധാരാളം ദക്ഷിണ നൽകണം.
Verse 109
गुरौ तुष्टे ददातीष्टं कृतवीर्यसुतो नृपः । गुर्वाज्ञया स्वयं कुर्याद्यदि वा कारयेद्गुरुः ॥ १०९ ॥
ഗുരു തൃപ്തനായാൽ കൃതവീര്യപുത്രനായ രാജാവ് ഇഷ്ടമായതു നൽകുന്നു. ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവൻ സ്വയം ചെയ്യണം, അല്ലെങ്കിൽ ഗുരു അവനാൽ ചെയ്യിപ്പിക്കാം.
Verse 110
दत्त्वा धनादिकं तस्मै दीपदानाय नारद । गुर्वाज्ञामन्तरा कुर्याद्यो दीपं स्वेष्टसिद्धये ॥ ११० ॥
ഹേ നാരദാ! ദീപദാനത്തിനായി അവനു ധനാദികൾ നൽകി കഴിഞ്ഞിട്ടും, ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ സ്വന്തം ഇഷ്ടസിദ്ധിക്കായി ദീപം തെളിയിക്കുന്നവൻ അനുചിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
Verse 111
सिद्धिर्न जायते तस्य हानिरेव पदे पदे । उत्तमं गोघृतं प्रोक्तं मध्यमं महषीभवम् ॥ १११ ॥
അവനു സിദ്ധി ജനിക്കുകയില്ല; ഓരോ പടിയിലും നഷ്ടം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഗോഘൃതം ഉത്തമമെന്നും, മഹിഷീഘൃതം മധ്യമമെന്നും പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Verse 112
तिलतैलं तु तादृक् स्यात्कनीयोऽजादिजं घृतम् । आस्यरोगे सुगंधेन दद्यात्तैलेन दीपकम् ॥ ११२ ॥
എള്ളെണ്ണയും അതുപോലെ ഉപയോഗയോഗ്യം; അതിലും ലഘുവായി ആട് മുതലായവയുടെ പാലിൽ നിന്നുള്ള ഘൃതം ഉപയോഗിക്കാം. വായ്രോഗങ്ങളിൽ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർത്ത ഔഷധതൈലം കൊണ്ട് ദീപക-പ്രയോഗം നൽകണം.
Verse 113
सिद्ध्वार्थसंभवेनाथ द्विषतां नाशनाय च । सहस्रेण पलैर्दीपे विहिते च न दृश्यते ॥ ११३ ॥
ഹേ നാഥാ! കാര്യസിദ്ധിക്കും ദ്വേഷികളുടെ നാശത്തിനുമായി സഹസ്ര പലം ഘൃതം/തൈലംകൊണ്ട് വിധിപൂർവ്വം ദീപം ഒരുക്കിയാലും അത് പ്രകാശിച്ച് കാണപ്പെടുന്നില്ല।
Verse 114
कार्यसिद्धस्तदा कुर्यात्र्रिवारं दीपजं विधिम् । तदा सुदुर्लभमपि कार्य्यं सिद्ध्व्येन्न संशयः ॥ ११४ ॥
അപ്പോൾ കാര്യസിദ്ധി നേടിയവൻ ദീപജന്യവിധി മൂന്നു പ്രാവശ്യം ആചരിക്കണം; അപ്പോൾ അത്യന്തം ദുർലഭമായ കാര്യവും സിദ്ധിക്കും—സംശയമില്ല।
Verse 115
दीपप्रियः कार्तवीर्यो मार्तंडो नतिवल्लभः । स्तुतिप्रोयो महाविष्णुर्गणेश स्तपर्णप्रियः ॥ ११५ ॥
അവൻ ദീപപ്രിയൻ, കാർതവീര്യൻ, മാർതാണ്ഡൻ (സൂര്യൻ), നമസ്കരിക്കുന്നവർക്കു പ്രിയൻ, സ്തുതിപ്രിയൻ, മഹാവിഷ്ണു, ഗണേശൻ, പത്രാർപ്പണപ്രിയൻ।
Verse 116
दुर्गार्चनप्रिया नूनमभिषेकप्रियः शिवः । तस्मात्तेषां प्रतोषाय विदध्यात्तत्तदादरात् ॥ ११६ ॥
നിശ്ചയമായും ദുർഗയ്ക്ക് അർച്ചന പ്രിയം, ശിവന് അഭിഷേകം പ്രിയം; അതിനാൽ അവരെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ അതത് കർമ്മങ്ങൾ ആദരത്തോടെ ചെയ്യണം।
Verse 117
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे कार्तवीर्यमाहात्म्यमन्त्रदीपकथनं नाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७६ ॥
ഇങ്ങനെ ശ്രീബൃഹന്നാരദീയപുരാണത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗത്തിൽ, ബൃഹദുപാഖ്യാനത്തിലെ തൃതീയ പാദത്തിൽ ‘കാർതവീര്യമാഹാത്മ്യമന്ത്രദീപകഥനം’ എന്ന പേരിലുള്ള എഴുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।
Frequently Asked Questions
Sanatkumāra explicitly links his efficacy to (1) his divine identity as Sudarśana’s earthly manifestation and (2) empowerment through Dattātreya worship; therefore, smaraṇa (remembrance) itself is framed as a siddhi-producing act—granting victory over enemies and restoration of what is lost—while the longer sādhana (nyāsa/yantra/homa/dīpa-vrata) operationalizes that protection in ritual form.
The chapter lays out a standard tantric workflow: viniyoga (ṛṣi–chandas–devatā plus bīja/śakti/hṛdaya), ṣaḍaṅga and aṅga-nyāsa, kavaca/varma and astra deployment, dhyāna of the deity’s form, yantra inscription and kumbha installation with abhiṣeka, japa with homa (including intent-specific materials), and finally a regulated dīpa-vrata governed by calendrics, omens, purity, and guru authorization.
The dīpa-vrata is presented as a sustained, rule-bound extension of the mantra’s protective field: it uses prior nyāsa and yantra logic, adds strict timing (months/tithis/nakṣatras/yogas), prescribes vessel and wick measures, and interprets flame behavior as diagnostic omens—culminating in completion rites (feeding brāhmaṇas, dakṣiṇā) to seal the observance’s phala.