Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 107

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

सहस्रं प्रजपेद्वात्रौ सोऽभीष्टं क्षिप्रमाप्नुयात् । समाप्य शोभनदिने संभोज्य द्विजसत्तमान् ॥ १०७ ॥

Transliteration

sahasraṃ prajapedvātrau so'bhīṣṭaṃ kṣipramāpnuyāt | samāpya śobhanadine saṃbhojya dvijasattamān || 107 ||

Translation

അവൻ രാത്രിയിൽ അതിനെ ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; അങ്ങനെ അവൻ വേഗത്തിൽ അഭീഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കും. അനുഷ്ഠാനം പൂർത്തിയാക്കി ശുഭദിനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർക്ക് (വിദ്വാൻ ബ്രാഹ്മണർക്ക്) ഭോജനം നൽകണം.

Word by Word

• सहस्रम्: a thousand (times)
• सहस्रम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; measure/object

• प्र-जपेत्: should chant
• प्र-जपेत्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should recite repeatedly’

• वा: or
• वा: विकल्प (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थ (disjunctive particle) ‘or’

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: कालाधिकरण (Temporal/काल)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (वैदिक/प्रयोगविशेषेण ‘रात्रौ’); locative of time ‘at night’

• सः: he
• सः: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun ‘he’

• अभीष्टम्: the desired (result)
• अभीष्टम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक from √इष्/√इच्छ्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of आप्नुयात्

• क्षिप्रम्: quickly
• क्षिप्रम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्षिप्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial accusative) ‘quickly’

• आप्नुयात्: should attain
• आप्नुयात्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should attain’

• समाप्य: having completed
• समाप्य: पूर्वक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘having completed’

• शोभन-दिने: on an auspicious day
• शोभन-दिने: कालाधिकरण (Temporal/काल)
• Type: Noun
• Root: शोभन (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय-समास (शोभनं दिनम्) ; locative of time ‘on an auspicious day’

• संभोज्य: having fed
• संभोज्य: पूर्वक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + भुज् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वार्थक-तुमुन्-समकक्ष (gerundive/absolutive-like in -ya), अव्ययभाव; ‘having fed/after feeding’

• द्विज-सत्तमान्: the best of the twice-born (brahmins)
• द्विज-सत्तमान्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः/कर्मधारयार्थ (द्विजेषु सत्तमाः) ; object of संभोज्य

Speaker

Narada (teaching in a ritual-technical context within Book 1.3)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links inner practice (night-time japa done in a fixed count) with outer completion (feeding worthy brāhmaṇas), presenting a complete dhārmic method for attaining one’s intended fruit.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing repeated japa (remembrance through recitation) and a concluding act of respect and generosity, it supports devotion as disciplined remembrance joined with service to the virtuous.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure and timing: specifying rātri-japa (night recitation), a fixed numerical count (sahasra), and proper closure of an observance on an auspicious day with brāhmaṇa-bhojana (feeding learned brāhmaṇas).