Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 93

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

ध्यात्वा देवं ततो मंत्रं पठित्वांते क्षिपेज्जजलम् । गोविंदाढ्यो हली सेंदुश्चामुंडाबीजमीरितम् ॥ ९३ ॥

dhyātvā devaṃ tato maṃtraṃ paṭhitvāṃte kṣipejjajalam | goviṃdāḍhyo halī seṃduścāmuṃḍābījamīritam || 93 ||

ദേവനെ ധ്യാനിച്ച ശേഷം മന്ത്രം പാരായണം ചെയ്ത്, അവസാനം ജലം തളിക്കണം. ഈ മന്ത്രം ‘ഗോവിന്ദ’ നാമസമ്പന്നം, ‘ഹലീ’യുക്തം, ‘ഇന്ദു’സംയുക്തം, ചാമുണ്ഡാ-ബീജം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതെന്നും പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
पूर्वकालक्रिया (Kriyāviśeṣaṇa/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: ध्यै (चिन्तायाम्)
देवम्the deity
देवम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन
ततःthen
ततः:
काल/क्रम (Adverbial sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
मन्त्रम्the mantra
मन्त्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
पठित्वाhaving recited
पठित्वा:
पूर्वकालक्रिया (Kriyāviśeṣaṇa/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), अव्ययभावः; धातु: पठ् (पाठे)
अन्तेat the end
अन्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-time)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘at the end’
क्षिपेत्should throw/sprinkle
क्षिपेत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ज्-जलम्water
ज्-जलम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; पाठभेद/सन्ध्यन्तर: ‘ज्’ उपसर्ग/बीजाक्षर-सम्भावना, अर्थतः ‘जलम्’
गोविन्दाढ्यःabounding in (the name) Govinda
गोविन्दाढ्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्धार्थ: ‘गोविन्देन/गोविन्दस्य आढ्यः’ (rich/abounding in Govinda)
हलीHalī (Balarāma)
हली:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहलिन्/हली (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘हली’ = बलराम/हलधारी
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
इन्दुःthe moon / Indu
इन्दुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
आमुंडाबीजम्the seed-syllable of Cāmuṇḍā
आमुंडाबीजम्:
कर्म/विधेय (Object/Predicate nominal)
TypeNoun
Rootचामुण्डा (प्रातिपदिक) + बीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘चामुण्डायाः बीजम्’
ईरितम्is said/uttered
ईरितम्:
विशेषण (Predicate/Qualifier of ‘बीजम्’)
TypeVerb
Rootईर् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: ईर् (उच्चारणे/प्रेरणे)

Narada (teaching in a technical/ritual context, within the Vedanga-oriented section)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

G
Govinda
H
Halī
I
Indu
C
Cāmuṇḍā

FAQs

It links inner worship (dhyāna) with precise mantra-prayoga: meditate, recite correctly, and seal the rite with water-sprinkling, showing that devotion and ritual exactness work together.

By foregrounding meditation on the deity and invoking “Govinda,” it frames mantra practice as God-centered remembrance, not mere sound—bhakti is expressed through focused dhyāna and disciplined japa.

It reflects technical mantra-vidhi: use of mantra-elements (names/epithets, bīja like Cāmuṇḍā-bīja) and the procedural closure of a rite with water sprinkling (prokṣaṇa), a key ritual detail.