Dīpa-vidhi-vyākhyānam (Procedure for Lamp-Offering to Hanumān)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ दीपविधिं वक्ष्ये सरहस्यं हनूमतः । यस्य विज्ञानमात्रेण सिद्धो भवति साधकः ॥ १ ॥

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ഹനുമാന്റെ ദീപവിധി അതിന്റെ അന്തർരഹസ്യത്തോടുകൂടെ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അതിന്റെ ജ്ഞാനമാത്രത്താൽ തന്നെ സാധകൻ സിദ്ധനാകുന്നു ॥१॥

Verse 2

दीपपात्रप्रमाणं च तैलमानं क्रमेण तु । द्रव्यस्य च प्रमाणं वै तत्तु मानमनुक्रमात् ॥ २ ॥

ക്രമമായി ദീപപാത്രത്തിന്റെ അളവ്, പിന്നെ തൈലത്തിന്റെ അളവ്, അതുപോലെ മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളുടെ അളവും—ഈ മാനങ്ങൾ ക്രമാനുസൃതമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടണം ॥२॥

Verse 3

स्थानभेदं च मंत्रं च दीपदानमनुं पृथक् । पुष्पवासिततैलेन सर्वकामप्रदं मतम् ॥ ३ ॥

സ്ഥാനഭേദം, മന്ത്രം, ദീപദാനവിധി—ഇവയെ ഓരോന്നായി വേർതിരിച്ച് പറയണം; എന്നാൽ പുഷ്പസുഗന്ധം ചേർന്ന തൈലത്തോടെ ദീപം അർപ്പിക്കുന്നത് സർവകാമപ്രദമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു ॥३॥

Verse 4

तिलतैलं श्रियः प्राप्त्यै पथिकागमनं प्रति । अतसीतैलमुद्दिष्टं वश्यकर्मणि निश्चितम् ॥ ४ ॥

ശ്രീസമ്പത്ത് ലഭിക്കാനും യാത്രക്കാരന്റെ വരവ് വരുത്താനും എള്ളെണ്ണ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; വശ്യകർമ്മത്തിൽ അതസി (അവിസെ/ഫ്ലാക്സ്) എണ്ണ തന്നെയെന്ന് ഉറപ്പായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു ॥४॥

Verse 5

सार्षापं रोगनाशाय कथितं कर्मकोविदैः । मारणे राजिकोत्थं वा विभीतकसमुद्भवम् ॥ ५ ॥

രോഗനാശത്തിനായി കര്‍മകോവിദര്‍ സര്‍ഷപജന്യമായ പ്രയോഗം പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ മാരണകര്‍മത്തില്‍ രാജികാ (കറുത്ത കടുക്)ജന്യമോ, വിഭീതകവൃക്ഷസമുദ്ഭവമോ എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 6

उच्चाटने करजोत्थं विद्वेषे मधुवृक्षजम् । अलाभे सर्वतैलानां तिलजं तैलमुत्तमम् ॥ ६ ॥

ഉച്ചാടനത്തിന് കരജജന്യമായ എണ്ണയും, വിദ്വേഷത്തിന് മധുവൃക്ഷജന്യമായ എണ്ണയും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മറ്റു എണ്ണകൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ എള്ളെണ്ണയാണ് എല്ലായെണ്ണകളിലും ഉത്തമം എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു.

Verse 7

गोधूमाश्च तिला माषा मुद्गा वै तंडुलाः क्रमात् । पंचधान्यमिदं प्रोक्तं नित्यदीपं तु मारुतेः ॥ ७ ॥

ക്രമമായി ഗോതമ്പ്, എള്ള്, മാഷം (ഉഴുന്ന്), മുദ്ഗം (പയർ/ചെറുപയർ), തണ്ഡുലം (അരി)—ഇവയാണ് പഞ്ചധാന്യം എന്നു പറഞ്ഞു; ഇത് മാരുതി (ഹനുമാൻ)യുടെ നിത്യദീപത്തിനായി നിർദ്ദേശിതം.

Verse 8

पंचधान्यसमुद्भूतं पिष्टमात्रं सुशोभनम् । सर्वकामप्रदं प्रोक्तं सर्वदा दीपदानके ॥ ८ ॥

പഞ്ചധാന്യത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ മാവുമാത്രം കൊണ്ടു മനോഹരമായി രൂപപ്പെടുത്തിയ ദീപം (അഥവാ ദീപദാനം) ദീപദാനകർമ്മത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും സർവകാമപ്രദമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 9

वश्ये तडुलपिष्टोत्थं मारणे माषपिष्टजम् । उञ्चाटने कृष्णतिलपिष्टजं च प्रकीर्तितम् ॥ ९ ॥

വശ്യകർമ്മത്തിൽ അരിമാവിൽ നിന്നുള്ളത്, മാരണകർമ്മത്തിൽ മാഷ (ഉഴുന്ന്) മാവിൽ നിന്നുള്ളത്, ഉഞ്ചാടനത്തിൽ കറുത്ത എള്ളുമാവിൽ നിന്നുള്ളത് എന്നും പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 10

पथिकागमने प्रोक्तं गोधूमोत्थं सतंडुलम् । मोहने त्वाढकीजात विद्वेषे च कुलत्थजम् ॥ १० ॥

യാത്രക്കാരനെ വേഗം സമീപത്തേക്ക് വരുത്തുന്ന കർമത്തിൽ ഗോതമ്പിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ അരിപോലെയുള്ള ധാന്യം (സതണ്ഡുലം) ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു. മോഹനത്തിൽ ആഢകീജാത ധാന്യം, വിദ്വേഷകർമത്തിൽ കുലത്ഥജ ധാന്യം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 11

संग्रामे केवला माषाः प्रोक्ता दीपस्य पात्रके । संधौ त्रिपिष्टजं लक्ष्मीहेतोः कस्तूरिकाभवम् ॥ ११ ॥

യുദ്ധസമയത്ത് ദീപത്തിന്റെ പാത്രം/ആധാരമായി കേവലം മാഷം (ഉഴുന്ന്) മാത്രമെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സന്ധ്യാകാലങ്ങളിൽ ത്രിപിഷ്ടജം പ്രയോഗിക്കണം; ലക്ഷ്മീഹേതുവായി കസ്തൂരിയിൽ നിന്നുള്ള ദ്രവ്യം ഉപയോഗിക്കണം.

Verse 12

एलालवंगकर्पूरमृगनाभिसमुद्भवम् । कन्याप्राप्त्यै तथा राजवंश्ये सख्ये तथैव च ॥ १२ ॥

ഏലക്ക, ഗ്രാമ്പൂ, കർപ്പൂരം, മൃഗനാഭി—ഇവ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ—കന്യാപ്രാപ്തിക്കും, രാജവംശബന്ധത്തിനും, സഖ്യതലാഭത്തിനും വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 13

अलाभे सर्ववस्तूनां पंचधान्यं वरं स्मृतम् । अष्टमुष्टिर्भवेत्किञ्चित्किञ्चिदष्टौ चः पुष्कलम् ॥ १३ ॥

മറ്റെല്ലാ വസ്തുക്കളും ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചധാന്യാർപ്പണം ശ്രേഷ്ഠമായ പകരം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ‘അൽപ്പം’ എട്ട് മുഷ്ടി; ‘പുഷ്കലം’ അതിന്റെ എട്ട് മടങ്ങ്.

Verse 14

पुष्कलानां चतुर्णां च ह्याढकः परिकीर्तितः । चतुराढको भवेद्द्रोणः खारी द्रोणचतुष्टयम् ॥ १४ ॥

നാല് ‘പുഷ്കല’ ചേർന്നത് ഒരു ‘ആഢകം’ എന്നു പരികീർത്തിതം. നാല് ആഢകം ചേർന്നാൽ ഒരു ‘ദ്രോണം’; നാല് ദ്രോണം ചേർന്നാൽ ഒരു ‘ഖാരീ’ ആകുന്നു.

Verse 15

खारीचतुष्टय प्रस्थसंज्ञा च परिकीर्तिता । अथवान्यप्रकारेण मानमत्र निगद्यते ॥ १५ ॥

നാല് ഖാരികളുടെ കൂട്ടത്തെയും ‘പ്രസ്ഥ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ അളവിന്റെ ക്രമം മറ്റൊരു രീതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 16

पलद्वयं तु प्रसृतं द्विगुणं कुडवं मतम् । चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थस्तैश्चतुर्भिस्तथाढकः ॥ १६ ॥

രണ്ട് പല ചേർന്നാൽ ഒരു ‘പ്രസൃത’ എന്നു പറയുന്നു; അതിന്റെ ഇരട്ടിയെയാണ് ‘കുടവ’ എന്നു കരുതുന്നത്. നാല് കുടവ ചേർന്നാൽ ഒരു പ്രസ്ഥ, നാല് പ്രസ്ഥ ചേർന്നാൽ ഒരു ‘ആഢക’ ആകുന്നു.

Verse 17

चतुराढको भवेद्द्रोणःऋ खारी द्रोणचतुष्टयम् । क्रमेणैतेन ते ज्ञेयाः पात्रे षट्कर्मसंभवे ॥ १७ ॥

നാല് ആഢക ചേർന്നാൽ ഒരു ‘ദ്രോണം’; നാല് ദ്രോണം ചേർന്നാൽ ഒരു ‘ഖാരീ’. ഷട്കർമങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പാത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇവയെ ഈ ക്രമത്തിൽ തന്നെ അറിയണം.

Verse 18

पञ्च सप्त नव तथा प्रमाणास्ते यथाक्रमम् । सौगंधे नैव मानं स्यात्तद्यथारुचि संमतम् ॥ १८ ॥

ക്രമമായി അഞ്ച്, ഏഴ്, ഒൻപത്—ഇവയാണ് അളവുകൾ. എന്നാൽ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായ അളവ് ഇല്ല; അത് ഇഷ്ടാനുസാരം അംഗീകര്യമാണ്.

Verse 19

नित्यपात्रे तु तैलानां नियमो वार्तिकोद्भवः । सोमवारे गृहीत्वातद्ध्वान्यं तोयप्लुतं धरेत् ॥ १९ ॥

നിത്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പാത്രത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന എണ്ണകളുടെ നിയമം പ്രായോഗിക ആചാരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചത്. തിങ്കളാഴ്ച അത് എടുത്ത് വെള്ളം തളിച്ച് മൂടി സംരക്ഷിച്ച് വെക്കണം.

Verse 20

पश्चात्प्रमाणतो ज्ञेयं कुमारीहस्तपेषणम् । तत्पिष्टं शुद्धपात्रे तु नदीतोयेन पिंडितम् ॥ २० ॥

അതിനുശേഷം അളവനുസരിച്ചുള്ള വിധി അറിയണം—കുമാരിയുടെ കൈകൊണ്ട് ദ്രവ്യം അരയ്ക്കണം. ആ ലേപം ശുദ്ധപാത്രത്തിൽ വെച്ച് നദിജലത്തിൽ കുഴച്ച് പിണ്ഡമാക്കണം॥২০॥

Verse 21

दीपपात्रं ततः कुर्याच्छुद्धः प्रयतमानसः । दीपपात्रे ज्वाल्यमाने मारुतेः कवचं पठेत् ॥ २१ ॥

പിന്നീട് ശുദ്ധനായി, നിയന്ത്രിത മനസ്സോടെ ദീപപാത്രം ഒരുക്കണം. ആ പാത്രത്തിൽ ദീപം തെളിയുമ്പോൾ മാർുതി (ഹനുമാൻ) കവചം പാരായണം ചെയ്യണം॥২১॥

Verse 22

शुद्धभूमौ समास्थाप्य भौमे दीपं प्रदापयेत् । मालामनूनां ये वर्णाः साध्यनामसमन्विताः ॥ २२ ॥

ശുദ്ധഭൂമിയിൽ ശരിയായി സ്ഥാപിച്ച് ഭൂമിയിൽ തന്നെ ദീപം തെളിയിക്കണം. മാലാമന്ത്രങ്ങളിലെ അക്ഷരങ്ങൾ സാധ്യ (ഇഷ്ട) നാമത്തോടു ചേർത്ത് പ്രയോഗിക്കണം॥২২॥

Verse 23

वर्तिकायां प्रकर्त्तव्यास्तंतवस्तत्प्रमाणकाः । तत्त्रिंशांशेन वा ग्राह्या गुरुकार्येऽखिलाढ्यता ॥ २३ ॥

തിരിക്കായി നിശ്ചിത അളവനുസരിച്ച് നൂൽത്തന്തുക്കൾ ഒരുക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ മുപ്പതിലൊന്ന് അളവും സ്വീകരിക്കാം. ഗുരുകാര്യങ്ങളിൽ സാമഗ്രിയും അളവും പൂർണ്ണമായി ഒരുക്കണം॥২৩॥

Verse 24

कूटतुल्याः स्मृता नित्ये सामान्येऽथ विशेषके । रुद्राः कूटगणाः प्रोक्ता न पात्रे नियमो मतः ॥ २४ ॥

നിത്യകർമ്മങ്ങളിലും പൊതുവായതും പ്രത്യേകവുമായ അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും ഇവ ‘കൂടം’ (കൂട്ട്/കൂമ്പാരം) തുല്യമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. രുദ്രന്മാർ ‘കൂട-ഗണങ്ങൾ’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിൽ പാത്രം (ഗ്രാഹകൻ) സംബന്ധിച്ച് സ്ഥിരനിയമമില്ലെന്നതാണ് അഭിപ്രായം॥২৪॥

Verse 25

एकविंशतिसंख्याकास्तन्तवोऽथाध्वनि स्मृताः । रक्तसूत्रं हनुमतो दीपदाने प्रकीर्तितम् ॥ २५ ॥

അധ്വ-കർമ്മപഥത്തിൽ തന്തുകൾ ഇരുപത്തൊന്ന് എന്നു സ്മൃതിയുണ്ട്. ദീപദാനത്തിൽ ഹനുമാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രക്തസൂത്രം (ചുവന്ന നൂൽ) നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 26

कृष्णमुञ्चाटने द्वेषेऽरुणं मारणकर्मणि । कूटतुल्यपलं तैलं गुरुकार्ये शिवैर्गुणम् ॥ २६ ॥

മുഞ്ചാടന (അപദ്രവ നിവാരണ) കർമ്മത്തിൽ കറുപ്പ്, ദ്വേഷജന്യ കർമ്മത്തിൽ അരുണം (ചുവപ്പ്), മാർണകർമ്മത്തിലും അരുണം തന്നെ വിധി. കൂട്ട് തുല്യമായ ഒരു പലം അളവിലുള്ള എണ്ണ, ഗുരുകാര്യങ്ങളിൽ ശുഭഗുണസമ്പന്നമായി ഫലപ്രദമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 27

नित्ये पंचपलं प्रोक्तमथवा मानसी रुचिः ॥ २७ ॥

നിത്യാനുഷ്ഠാനത്തിൽ അഞ്ചു പലം അളവാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്; അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സിലെ രുചിയും ശേഷിയും അനുസരിച്ച് മാനസീ (മാനസിക) അനുഷ്ഠാനവും സ്വീകരിക്കാം.

Verse 28

हनुमत्प्रतिमायास्तु सन्निधौ दीपदापनम् । शिवालयेऽथवा कुर्यान्नित्यनैमित्तिके स्थले ॥ २८ ॥

ഹനുമാന്റെ പ്രതിമയുടെ സന്നിധിയിൽ ദീപദാനം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ ശിവാലയത്തിൽ—നിത്യവും നൈമിത്തികവും ആയ കർമ്മങ്ങൾക്ക് നിശ്ചിതമായ സ്ഥലത്ത്—ചെയ്യാം.

Verse 29

विशेषोऽस्त्यत्र यः कश्चिन्मारुते रुच्यते मया ॥ २९ ॥

ഇവിടെ മാരുത തത്ത്വത്തെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു പ്രത്യേക കാര്യമുണ്ട്; അത് എനിക്ക് ഏറെ പ്രിയവും രുചികരവുമാണ്.

Verse 30

प्रतिमाग्रे प्रमोदेन ग्रहभूतग्रहेषु च । चतुष्पथे तथा प्रोक्तं षट्सु दीपप्रदापनम् ॥ ३० ॥

ആനന്ദത്തോടെ ദേവപ്രതിമയുടെ മുമ്പിൽ ദീപം അർപ്പിക്കണം; ഗ്രഹങ്ങളോടും ഭൂതഗ്രഹങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളിലും. അതുപോലെ നാലുവഴിച്ചേരുവിലും—ഇങ്ങനെ ആറിടങ്ങളിൽ ദീപദാനം ശാസ്ത്രം ഉപദേശിക്കുന്നു.

Verse 31

सन्निधौ स्फाटिके लिंगे शालग्रामस्य सन्निधौ । नानाभोगश्रियै प्रोक्तं दीपदानं हनूमतः ॥ ३१ ॥

സ്ഫടികലിംഗത്തിന്റെ സന്നിധിയിലും ശാലഗ്രാമത്തിന്റെ സന്നിധിയിലും ദീപദാനം ശാസ്ത്രോക്തമാണ്. ഹനുമാൻ ഉപദേശിച്ചതുപോലെ, നാനാവിധ ഭോഗശ്രീ—അനേകം സുഖസമ്പത്തുകൾ—ലഭിക്കാനാണ് ഇത്.

Verse 32

गणेशसन्निधौ विघ्नमहासंकटनाशने । विषव्याधिभये घोरे हनुमत्सन्निधौ स्मृतम् ॥ ३२ ॥

ഗണേശന്റെ സന്നിധിയിൽ വിഘ്നങ്ങളും മഹാസങ്കടങ്ങളും നശിക്കുന്നതായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. വിഷവും വ്യാധിയും മൂലമുള്ള ഭീകരഭയത്തിൽ ഹനുമാന്റെ രക്ഷക സന്നിധി സ്മരണീയമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 33

दुर्गायाः सन्निधौ प्रोक्तं संग्रामे दीपदापनम् । चतुष्पथे व्याधिनष्टौ दुष्टदृष्टौ तथैव च ॥ ३३ ॥

ദുർഗാദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ ദീപദാനം നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; യുദ്ധസമയത്തും അതുപോലെ. നാലുവഴിച്ചേരുവിൽ രോഗനാശത്തിനും ദുഷ്ടദൃഷ്ടി നിവാരണത്തിനും കൂടി.

Verse 34

राजद्वारे बंधमुक्तौ कारागारेऽथवा मतम् । अश्वत्थवटमूले तु सर्वकार्यप्रसिद्धये ॥ ३४ ॥

രാജദ്വാരത്തിൽ ബന്ധമുക്തിക്കായി ദീപദാനം ഫലപ്രദമെന്ന് കരുതുന്നു; കാരാഗാരത്തിലും അതുപോലെ. എന്നാൽ അശ്വത്ഥമോ വടവൃക്ഷമോയുടെ വേരിനരികിൽ ചെയ്താൽ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സിദ്ധിക്കും.

Verse 35

वश्ये भये विवादे च वेश्मसंग्रामसंकटे । द्यूते दृष्टिस्तंभने च विद्वेषे मारणे तथा ॥ ३५ ॥

വശീകരണത്തിൽ, ഭയത്തിലും തർക്കത്തിലും; ഗൃഹസങ്കടത്തിലും യുദ്ധാപത്തിലുമെല്ലാം; ചൂതാട്ടത്തിൽ, ദൃഷ്ടി-സ്തംഭനത്തിൽ, വൈരം വിതയ്ക്കുന്നതിലും, മാരണ-പ്രയോഗത്തിലും—(ഇത്) ജപിച്ച് പ്രയോഗിക്കുന്നു.

Verse 36

मृतकोत्थापने चैव प्रतिमाचालने तथा । विषे व्याधौ ज्वरे भूतग्रहे क्रृत्याविमोचने ॥ ३६ ॥

മൃതകത്തെ ഉയർത്തുന്നതിലും, പ്രതിമയെ ചലിപ്പിക്കുന്നതിലും; വിഷം, വ്യാധി, ജ്വരം, ഭൂതഗ്രഹം (ആവേശം) എന്നിവിലും കൃത്യാ-ബന്ധനത്തിൽ നിന്നുള്ള വിമോചനത്തിലും—(ഇത്) പ്രയോഗിക്കുന്നു.

Verse 37

क्षतग्रंथौ महारण्ये दुर्गेव्याघ्ने च दंतिनि । क्रूरसत्त्वेषु सर्वेषु शश्वदूंधविमोक्षणे ॥ ३७ ॥

ക്ഷത-ഗ്രന്ഥി (മുറിവ്/കട്ട) ഉണ്ടായാൽ, മഹാരണ്യത്തിൽ, ദുർഗമസ്ഥാനത്ത്, വ്യാഘ്രവും ദന്തിയും (ആന) നേരിടുമ്പോൾ; എല്ലാ ക്രൂരസത്ത്വങ്ങളിലുമിടയിൽ, നിത്യ അപദ്വിമോചനത്തിനായി—(ഇത്) ജപിക്കണം.

Verse 38

पथिकागमने चैव दुःस्थाने राजमोहने । आगमे निर्गमे चैव राजद्वारे प्रकीर्तितम् ॥ ३८ ॥

യാത്രക്കാരുടെ വരവിലും, ദുഃസ്ഥാനത്തിൽ (അശുഭ/കഷ്ടസ്ഥലത്തിൽ), രാജമോഹം/ഭ്രമം സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങളിലും; വരവ്-പുറപ്പാട് സമയങ്ങളിലും—പ്രത്യേകിച്ച് രാജദ്വാരത്തിൽ—(ഇത്) പ്രസിദ്ധമായി ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 39

दीपदानं हनुमतो नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९ ॥

ഹനുമാനെ ദീപദാനം ചെയ്യുന്നതിൽ ഇവിടെ യാതൊരു സംശയവിചാരവും വേണ്ട—അത് നിർഭാഗ്യമായി ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

Verse 40

रुद्रैकविंशपिंडांश्च त्रिधा मंडलमानकम् । लघुमानं स्मृतं पंच सप्त वा नव वा तथा ॥ ४० ॥

ഇരുപത്തൊന്ന് ‘രുദ്ര’ പിണ്ഡങ്ങളെ ത്രിധാ വിഭജിച്ചതാണ് മണ്ഡല-മാനം. ‘ലഘു-മാനം’ അഞ്ചു—അല്ലെങ്കിൽ ഏഴ്, അല്ലെങ്കിൽ ഒൻപത്—അത്തരം ഏകകങ്ങളായി സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു॥४०॥

Verse 41

क्षीरेण नवनूतेन दध्ना वा गोमयेन च । प्रतिमाकरणं प्रोक्तं मारुतेर्दीपदापने ॥ ४१ ॥

മാരുതി (ഹനുമാൻ)ക്ക് ദീപദാനം ചെയ്യുന്നതിനായി പ്രതിമ നിർമ്മിക്കൽ ഉപദേശിച്ചിരിക്കുന്നു—പാൽ, പുതുവെണ്ണ, തൈര്, അല്ലെങ്കിൽ ഗോമയം കൊണ്ടും॥४१॥

Verse 42

दक्षिणाभिमुखं वीरं कृत्वा केसरिविक्रमम् ॥ ४२ ॥

വീരനെ ദക്ഷിണാഭിമുഖനാക്കി, അവനെ കേസരിസമമായ വിക്രമശാലിയായി ആക്കി॥४२॥

Verse 43

ऋक्षविन्यस्तपादं च किरीटेन विराजितम् । लिखेद्भित्तौ पटे वापि पीठे वा मारुतेः शुभे ॥ ४३ ॥

ശുഭമായ മാരുതി (ഹനുമാൻ)നെ ചിത്രീകരിക്കണം—ഋക്ഷത്തിന്റെ മേൽ പാദങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച്, കിരീടം ധരിച്ചു വിരാജിക്കുന്നവനായി—ഭിത്തിയിൽ, പട്ടിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പീഠത്തിൽ॥४३॥

Verse 44

मालामंत्रेण दातव्यं दीपदानं हनूमतः । नित्यदीपः प्रकर्त्तव्यो द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ४४ ॥

ഹനുമാനു ദീപദാനം മാലാ-മന്ത്രത്തോടെ നൽകണം; ദ്വാദശാക്ഷര വിദ്യയാൽ നിത്യദീപം സ്ഥാപിക്കണം॥४४॥

Verse 45

विशेषस्तत्र यस्तं वै दीपदानेऽवधारय । षष्ट्यादौ च द्वितीयादाविमं दीपमितीरयेत् ॥ ४५ ॥

അവിടെ ദീപദാനത്തിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന പ്രത്യേക നിയമം നന്നായി ഗ്രഹിക്കണം. ഷഷ്ഠിയുടെ ആരംഭത്തിലും ദ്വിതീയയുടെ ആരംഭത്തിലും ഇതേ ദീപം വിധിപൂർവ്വം സമർപ്പിക്കണം.

Verse 46

गृहाणेति पदं पश्चाच्छेषं पूर्ववदुच्चरेत् । कूटादौ नित्यदीपे च मंत्रं सूर्याक्षरं वदेत् ॥ ४६ ॥

പിന്നീട് ‘ഗൃഹാണ’ (സ്വീകരിക്കണമേ) എന്ന പദം ഉച്ചരിച്ച് ശേഷമുള്ള ഭാഗം മുൻപുപോലെ ജപിക്കണം. കൂറ്റിന്റെ ആരംഭത്തിലും നിത്യദീപത്തിലും സൂര്യാക്ഷരമയമായ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 47

तत्र मालाख्यमनुना तत्तत्कार्येषु कारयेत् । गोमयेनोपलिप्तायां भूमौ तद्गतमानसः ॥ ४७ ॥

അവിടെ ‘മാലാ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മന്ത്രംകൊണ്ട് അതത് കര്‍മ്മങ്ങള്‍ നടത്തിക്കൊള്ളണം. ഗോമായം ലേപിച്ച നിലത്ത് ഇരുന്ന് മനസ്സിനെ ആ (വിധിയും ദേവതയും)യില്‍ ലീനമാക്കണം.

Verse 48

षट्कोणं वसुपत्रं च भूमौ रेखासमन्वितम् । कमलं च लिखेद्भद्रं तत्र दीपं निधापयेत् ॥ ४८ ॥

ഭൂമിയിൽ രേഖകളോടുകൂടിയ ഷട്കോണംയും വസുപത്രം (അഷ്ടദളം)യും വരയ്ക്കണം. പിന്നെ അവിടെ മംഗളകരമായ കമലം വരച്ച് അതിൽ ദീപം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 49

शैवे वा वैष्णवे पीठे पूजयेदंजनासुतम् । कूटषट्कं च षट्कोणे अंतराले परलिखेत् ॥ ४९ ॥

ശൈവമോ വൈഷ്ണവമോ ആയ പീഠത്തിൽ അഞ്ജനാസുതൻ (ഹനുമാൻ)നെ പൂജിക്കണം. കൂടാതെ ഷട്കോണത്തിനുള്ളിലെ ഇടവിടങ്ങളിൽ കൂറ്റഷട്കം (ആറ് കൂറ്റുകൾ) കൂടി വരയ്ക്കണം.

Verse 50

षट्कोणेषु षडंगानि बीजयुक्तानि संलिखेत् । सौम्यं मध्यगतं लेख्यं तत्र संपूज्य मारुतिम् ॥ ५० ॥

ഷട്കോണത്തിന്റെ ആറു കോണുകളിലും ബീജാക്ഷരയുക്തമായ ഷഡംഗങ്ങൾ എഴുതണം. മദ്ധ്യത്തിൽ സൗമ്യമായ ശുഭ മന്ത്രരൂപം രേഖപ്പെടുത്തി, അവിടെ വിധിപൂർവ്വം പൂജ ചെയ്ത് മാർുതി (ഹനുമാൻ)നെ ആരാധിക്കണം॥50॥

Verse 51

षट्कोणेषु षडंगानि नामानि च पुरोक्तवत् । वसुपत्रे क्रमात्पूज्या अष्टावेते च वानराः ॥ ५१ ॥

ഷട്കോണങ്ങളിൽ മുൻപ് പറഞ്ഞവിധം ഷഡംഗങ്ങളും അവയുടെ നാമങ്ങളും വിന്യസിക്കണം. വസുക്കളുടെ അഷ്ടദള പദ്മത്തിൽ ക്രമമായി ഈ എട്ട് വാനരന്മാരെ പൂജിക്കണം॥51॥

Verse 52

सुग्रीवायांगदायाथ सुषेणाय नलाय च । नीलायाथो जांबवते प्रहस्ताय तथैव च ॥ ५२ ॥

സുഗ്രീവനോടും അങ്കദനോടും; അതുപോലെ സുഷേണനോടും നലനോടും; നീലനോടും ജാംബവാനോടും; അതുപോലെ പ്രഹസ്തനോടും (പൂജ അർപ്പിക്കണം)॥52॥

Verse 53

सुवेषाय ततः पश्चाद्यजेत्षडंगदेवताः । आदावंजनापुत्राय ततश्च रुद्रमूर्तये ॥ ५३ ॥

പിന്നീട് സുവേഷനെ പൂജിച്ച്, അതിനുശേഷം ഷഡംഗദേവതകളെ യജിക്കണം. ആദ്യം അഞ്ജനാപുത്രനു, തുടർന്ന് രുദ്രമൂർത്തിക്കു (അർപ്പിക്കണം)॥53॥

Verse 54

ततो वायुसुतायाथ जानकीजीवनाय च । रामदूताय ब्रह्मास्त्रनिवारणाय तत्परम् ॥ ५४ ॥

പിന്നീട് വായുസുതനായ (ഹനുമാൻ)ക്ക്—ജാനകിയുടെ ജീവസ്വരൂപനായവന്; രാമദൂതന്, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം നിവാരുന്നതിൽ സദാ തത്പരനായവന് (പൂജ അർപ്പിക്കണം)॥54॥

Verse 55

पंचोपचारैः संपूज्य देशकालौ च कीर्तेत् । कुशोदकं समादाय दीपमंत्रं समुञ्चरेत् ॥ ५५ ॥

പഞ്ചോപചാരങ്ങളാൽ സമ്യക്പൂജ ചെയ്ത് ദേശവും കാലവും കീർത്തിക്കണം. തുടർന്ന് കുശാസംയുക്ത ജലം എടുത്ത് ദീപമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം॥५५॥

Verse 56

उत्तगभिमुखो जप्त्वा साधयेत्साधकोत्तमः । तं मंत्रं कूटधा जप्त्वा जलं भूमौ विनिक्षिपेत् ॥ ५६ ॥

ഉത്തരമുഖമായി ജപിച്ച് ഉത്തമസാധകൻ കര്‍മ്മം സിദ്ധിപ്പിക്കണം. ആ മന്ത്രം ഗൂഢമായി ജപിച്ച് ജലം ഭൂമിയിൽ നിക്ഷേപിക്കണം॥५६॥

Verse 57

ततः करपुटं कृत्वा यथाशक्ति जपेन्मनुम् । अनेन दीपवर्येण उदङ्मुखगतेन वै ॥ ५७ ॥

അതിനുശേഷം കരപുടം ചെയ്ത് യഥാശക്തി മന്ത്രം ജപിക്കണം. ഈ ശ്രേഷ്ഠ ദീപം മുന്നിൽ വെച്ച്, ഉത്തരമുഖമായി (ജപിക്കണം)॥५७॥

Verse 58

तथा विधेहि हनुमन्यथा स्युर्मे मनोरथाः । त्रयोदशैवं द्रव्याणि गोमयं मृत्तिका मसी ॥ ५८ ॥

ഹേ ഹനുമാൻ! എന്റെ മനോരഥങ്ങൾ സഫലമാകുന്നവിധം അങ്ങനെ തന്നെ വിധിക്കണം. ഇങ്ങനെ പതിമൂന്ന് ദ്രവ്യങ്ങൾ—ഗോമയം, മൃത്തിക, മസി (ഇത്യാദി)॥५८॥

Verse 59

अलक्तं दरदं रक्तचंदनं चंदनं मधु । कस्तूरिका दधि क्षीरं नवनीतं धृतं तथा ॥ ५९ ॥

അലക്തം, ദരദം, രക്തചന്ദനം, ചന്ദനം, മധു, കസ്തൂരി, ദധി, ക്ഷീരം, നവനീതം, ഘൃതം എന്നിവയും (ദ്രവ്യങ്ങൾ)॥५९॥

Verse 60

गोमयं द्विविधं तत्र प्रोक्तं गोमहिषीभवम् । पश्चाद्विनष्टद्रव्याप्तौ माहिषं गोमयं स्मृतम् ॥ ६० ॥

അവിടെ ഗോമയം രണ്ടുവിധമാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു—ഗോവിൽ നിന്നുള്ളതും മഹിഷിയിൽ നിന്നുള്ളതും. പിന്നീടു യഥോചിത ദ്രവ്യം നശിക്കുകയോ ലഭ്യമാകാതിരിയ്ക്കുകയോ ചെയ്താൽ മഹിഷിയുടെ ഗോമയവും ‘ഗോമയം’ എന്ന നിലയിൽ സ്വീകരിക്കണമെന്നു സ്മൃതി പറയുന്നു.

Verse 61

पथिकागमने दूरान्महादुर्गस्य रक्षणे । बालादिरक्षणे चैव चौरादिभयनाशने ॥ ६१ ॥

ഇത് ദൂരെയായി പോയ പഥികനെ തിരിച്ചുവരുത്താൻ, മഹാദുർഗ്ഗത്തെ കാക്കാൻ, ബാലാദികളുടെ സംരക്ഷണത്തിന്, കൂടാതെ കള്ളന്മാർ മുതലായവരാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭയം നശിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

Verse 62

स्त्रीवश्यादिषु कार्येषु शस्तं गोगोमयं मने । भूमिस्पृष्टं न तद्ग्राह्यमंतरिक्षाञ्च भाजने ॥ ६२ ॥

സ്ത്രീവശ്യാദി കർമ്മങ്ങളിൽ ഗോവിന്റെ ഗോമയം ശ്രേഷ്ഠമായ ശുദ്ധികാരക ദ്രവ്യമെന്നു കരുതുന്നു. എന്നാൽ ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ച ഗോമയം സ്വീകരിക്കരുത്; ഭൂസ്പർശമില്ലാത്ത പാത്രത്തിൽ അത് സൂക്ഷിക്കണം.

Verse 63

चतुर्विधा मृत्तिका तु श्वेता पीतारुणासिता । तत्र गोपीचंदनं तु हरितालं च गौरिकम् ॥ ६३ ॥

പൂജാമൃത്ത് നാലുവിധം—ശ്വേതം, പീതം, അരുണം (ചുവപ്പ്), അസിതം (കറുപ്പ്). ഇവയിൽ ഗോപീചന്ദനം, ഹരിതാലം, ഗൗരികാ എന്നിവയും പ്രത്യേക പവിത്ര മൃത്ത്/ഖനിജങ്ങളായി എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 64

मषी लाक्षारसोद्भूता सर्वं वान्यत्स्फुटं मतम् । कृत्वा गोपीचदंनेन चतुरस्रं गृहं सुधीः ॥ ६४ ॥

ലാക്ഷാരസത്തിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ മഷി പ്രശസ്തമാണെന്ന് പറയുന്നു; എഴുത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന മറ്റെല്ലാം വ്യക്തവും സ്ഫുടവുമായിരിക്കണം എന്നും അഭിപ്രായം. ഗോപീചന്ദനം കൊണ്ട് ചതുരാകൃതിയിലുള്ള പരിധി വരച്ച്, ജ്ഞാനി പിന്നെ നിർദ്ദേശിച്ച എഴുത്തുകർമ്മം ആരംഭിക്കണം.

Verse 65

तन्मध्ये माहिषेणाथ कुर्यान्मूर्तिं हनूमतः । बीजं क्रोधाञ्च तत्पुच्छं लिखेन्मंत्री समाहितः ॥ ६५ ॥

ആ യന്ത്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ, ഹേ നാഥാ, മഹിഷിയുടെ പിത്തംകൊണ്ട് ഹനുമാന്റെ മൂർത്തി നിർമ്മിക്കണം. മന്ത്രസാധകൻ ഏകാഗ്രചിത്തനായി അവന്റെ വാലിൽ ബീജവും ക്രോധാക്ഷരങ്ങളും എഴുതണം.

Verse 66

तैलेन स्नापयेन्मूर्तिं गुडेन तिलकं चरेत् । शतपत्रसमो धूपः शालनिर्याससंभवः ॥ ६६ ॥

മൂർത്തിയെ എണ്ണകൊണ്ട് സ്നാനിപ്പിച്ച്, ശർക്കര (ഗുഡ്) കൊണ്ടു തിലകം ചെയ്യണം. ധൂപം ശതപത്ര താമരപോലെ സുഗന്ധമുള്ളതായിരിക്കണം; ശാലവൃക്ഷത്തിന്റെ നിര്യാസത്തിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയത്.

Verse 67

कुर्य्याञ्च तैलदीपं तु वर्तिपंचकसंयुतम् । दध्योदनेन नैवेद्यं दद्यात्साधकसत्तमः ॥ ६७ ॥

ശ്രേഷ്ഠനായ സാധകൻ അഞ്ചു തിരികളോടുകൂടിയ എണ്ണവിളക്ക് ഒരുക്കി, നൈവേദ്യമായി തൈരും ചോറും സമർപ്പിക്കണം.

Verse 68

वारत्रयं कंठदेशे सशेषविषमुञ्चरन् । एवं कृते तु नष्टानां महिषीणां गवामपि ॥ ६८ ॥

കണ്ഠപ്രദേശത്ത് ശേഷിക്കുന്ന വിഷം മൂന്നു പ്രാവശ്യം പുറത്തുവിടണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ നഷ്ടപ്പെട്ട മഹിഷികളും പശുക്കളും പോലും വീണ്ടും ലഭിക്കും.

Verse 69

दासीदासादिकानां च नष्टानां प्राप्तिरीरिता । चौरादिदुष्टसत्त्वानां सर्पादीनां भये पुनः ॥ ६९ ॥

ദാസി-ദാസൻ മുതലായ നഷ്ടപ്പെട്ടവയുടെ പ്രാപ്തിയും ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ കള്ളന്മാർ പോലുള്ള ദുഷ്ടന്മാരിലും സർപ്പാദികളിലും നിന്നുള്ള ഭയസമയത്ത് വീണ്ടും സംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 70

तालेन च चतुर्द्वारं गृहं कृत्वा सुशोभनम् । पूर्वद्वारे गजः स्थाप्यो दक्षिणे महिषस्तथा ॥ ७० ॥

താളപ്രമാണം അനുസരിച്ച് നാലു കവാടങ്ങളുള്ള മനോഹരമായ ഗൃഹം പണിതിട്ട്, കിഴക്കുകവാടത്തിൽ ഗജത്തെ സ്ഥാപിക്കുകയും തെക്കുകവാടത്തിൽ അതുപോലെ മഹിഷത്തെയും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യണം.

Verse 71

सर्पस्तु पश्चिमे द्वारे व्याघ्रश्चैवोत्तरे तथा । एवं क्रमेण खड्गं च क्षुरिकादंडमुद्गरान् ॥ ७१ ॥

പടിഞ്ഞാറുകവാടത്തിൽ സർപ്പത്തെയും വടക്കുകവാടത്തിൽ അതുപോലെ വ്യാഘ്രത്തെയും സ്ഥാപിക്കണം. ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ഖഡ്ഗം, ക്ഷുരിക, ദണ്ഡം, മുദ്ഗരം എന്നിവയും വിന്യസിക്കണം.

Verse 72

विलिख्य मध्ये मूर्तिं च महिषीगोमयेन वै । कृत्वा डमरुहस्तां च चकिताक्षीं प्रयत्नतः ॥ ७२ ॥

അതിനുശേഷം നടുവിൽ മഹിഷീ-ഗോമയം ഉപയോഗിച്ച് രൂപം വരച്ച്, പരിശ്രമത്തോടെ ഡമരു കൈയിൽ ഉള്ളതായും ചകിതമായി വിശാലനേത്രങ്ങളായും ഉള്ള ആകൃതി നിർമ്മിക്കണം.

Verse 73

पयसा स्नापनं रक्तचंदनेनानुलेपनम् । जातीपुष्पैस्तु संपूज्य शुद्धधूप प्रकल्पयेत् ॥ ७३ ॥

പാലാൽ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച്, രക്തചന്ദനലേപനം ചെയ്യണം. ജാതി പുഷ്പങ്ങളാൽ സമ്യക്പൂജ നടത്തി, ശുദ്ധ ധൂപം ഒരുക്കണം.

Verse 74

घृतेन दीपं दत्त्वाथ पायसान्नं निवेदयेत् । गगनं दीपिकेंद्वाढ्यां शास्त्रं च पुरतो जपेत् ॥ ७४ ॥

നെയ്യ് ദീപം അർപ്പിച്ച ശേഷം പായസാന്നം നൈവേദ്യമായി സമർപ്പിക്കണം. ദീപങ്ങളുടെ പ്രകാശവും ചന്ദ്രപ്രഭയും നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിൻ കീഴിൽ, മുന്നിൽ ശാസ്ത്രം ജപം/പാരായണം ചെയ്യണം.

Verse 75

एवं सप्तदिनं कृत्वा मुच्यते महतो भयात् । अनयोर्भौमवारे तु कुर्यादारंभमादरात् ॥ ७५ ॥

ഇങ്ങനെ ഏഴ് ദിവസം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ മഹാഭയത്തിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും. ഈ രണ്ടു രീതികളിൽ ഭൗമവാരത്തിൽ (ചൊവ്വ) ഭക്ത്യാദരത്തോടെ ആരംഭിക്കണം.

Verse 76

शत्रुसेनाभये प्राप्ते गैरिकेण तु मंडलम् । कृत्वा तदंतरे तालमीष्टन्नम्रं समालिखेत् ॥ ७६ ॥

ശത്രുസേനാഭയം വന്നാൽ ഗൈരികം (ചുവന്ന ഗേരു) കൊണ്ട് മണ്ഡലം വരച്ച്, അതിന്റെ ഉള്ളിൽ ഇഷ്ടപ്രകാരം അല്പം കുനിഞ്ഞ താളവൃക്ഷം സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തണം.

Verse 77

तत्रावलंबमानां च प्रतिमां गोमयेन तु । वामहस्तेन तालाग्रं दक्षिणे ज्ञानमुद्रिका ॥ ७७ ॥

അവിടെ ഗോമയം (പശുചാണകം) കൊണ്ട് ഒരു പ്രതിമ നിർമ്മിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം; അതിന്റെ ഇടത്തുകൈയിൽ താളത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗവും വലത്തുകൈയിൽ ജ്ഞാനമുദ്രയും ഉണ്ടായിരിക്കണം.

Verse 78

तालमूलात्स्वकाष्टायां मार्गे हस्तमिते गृहम् । चतुरस्र विधायाथ तन्मध्ये मूर्तिमालिखेत् ॥ ७८ ॥

താളിന്റെ മൂലത്തിൽ നിന്ന്, വഴിയിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന സ്വന്തം മരപ്പലകയിൽ, ഒരു ഹസ്തമിതമായ ഗൃഹസ്ഥലം ഒരുക്കണം. അത് ചതുരാകൃതിയാക്കി അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ മൂർത്തി രേഖപ്പെടുത്തണം.

Verse 79

दक्षिणाभिमुखीं रम्यां हृदये विहितांजलिम् । तोयेन स्नानगंधादि यथासंभवमर्पयेत् ॥ ७९ ॥

ദക്ഷിണാഭിമുഖമായി, മനോഹരവും സംയതവുമായ ഭാവത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ അഞ്ജലി ചേർത്ത്, കഴിയുന്നതുപോലെ സ്നാനത്തിനുള്ള ജലവും ഗന്ധാദികളും അർപ്പിക്കണം.

Verse 80

कृशारान्नं च नैवेद्यं साज्यं तस्यै निवेदयेत् । किलिद्वयं जपं प्रोक्तमेवं कुर्याद्दिने दिने ॥ ८० ॥

അവൾക്കു നെയ്യോടുകൂടിയ കൃശാരാന്നം നൈവേദ്യമായി സമർപ്പിക്കണം. ‘കിലിദ്വയ’ എന്ന ജപം പ്രസിദ്ധമാണ്; ഇങ്ങനെ ദിനംപ്രതി ചെയ്യണം॥८०॥

Verse 81

एवं कृते भवेच्छीघ्रं पथिकानां समागमः । श्यामपाषाणखण्डेन लिखित्वा भूपतेर्गृहम् ॥ ८१ ॥

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ പഥികന്മാരുടെ സംഗമം വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാകും. കറുത്ത കല്ലിന്റെ ഖണ്ഡംകൊണ്ട് എഴുതി രാജാവിന്റെ ഗൃഹം അടയാളപ്പെടുത്തണം॥८१॥

Verse 82

प्राकारं तु चतुर्द्वारयुक्तं द्वारेषु तत्र वै । अन्योन्यपुच्छ रिधित्रययुक्तां हनूमतः ॥ ८२ ॥

നാലു കവാടങ്ങളുള്ള പ്രാകാരം പണിയണം; ആ കവാടങ്ങളിൽ ഹനൂമാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരസ്പരം ബന്ധിച്ച ‘വാൽ’ചിഹ്നങ്ങളോടുകൂടിയ ത്രിവിധ ക്രമീകരണം സ്ഥാപിക്കണം॥८२॥

Verse 83

कुर्यान्मूर्तिं गोमयेन धत्तूरकुसुमैयजेत् । जटामांसीभवं धूपं तैलाक्तघृतदीपकम् ॥ ८३ ॥

ഗോമയംകൊണ്ട് ഒരു മൂർത്തി നിർമ്മിച്ച് ധത്തൂരപുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം. ജടാമാംസിയിൽ നിന്നുള്ള ധൂപം അർപ്പിച്ച്, എണ്ണ പുരട്ടിയ തിരിയുള്ള നെയ്ദീപം തെളിയിക്കണം॥८३॥

Verse 84

नैवेद्यं तिलतैलाक्तसक्षारा माषरोटिका । ध्येयो दक्षिणहस्तेन रोटिकां भक्षयन्हरिः ॥ ८४ ॥

നൈവേദ്യമായി എള്ളെണ്ണ പുരട്ടിയ, ക്ഷാര-ലവണ മിശ്രിതമായ മാഷറോട്ടിക അർപ്പിക്കണം. ഹരി വലങ്കൈകൊണ്ട് ആ റോട്ടിക ഭുജിക്കുന്നതായി ധ്യാനിക്കണം॥८४॥

Verse 85

वामहस्तेन पाषाणैस्त्रासयन्परसैनिकान् । प्नारयन्भ्रुकुटीं बद्ध्वा भीषयन्मथयन्स्थितः ॥ ८५ ॥

അവൻ ഇടങ്കൈകൊണ്ട് കല്ലെറിഞ്ഞ് ശത്രുസൈന്യത്തെ ഭീതിയിലാക്കി; ഭ്രൂകുടി ചുരുക്കി ഭീഷണിപ്പെടുത്തി അവരുടെ നിരകളെ കലക്കി അവിടെ നിലകൊണ്ടു।

Verse 86

जपेञ्च भुग्भुगिति वै सहस्रं ध्यानतत्परः । एवं कृतविधानेन परसैन्यं विनाशयेत् ॥ ८६ ॥

ധ്യാനത്തിൽ ഏകാഗ്രനായി ‘ഭുഗ് ഭുഗ്’ എന്ന മന്ത്രം ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. ഇങ്ങനെ വിധിപ്രകാരം ചെയ്താൽ ശത്രുസൈന്യനാശം സംഭവിക്കും।

Verse 87

रक्षा भवति दुर्गाणां सत्यं सत्य न संशयः । प्रायोगा बहवस्तत्र संक्षेपाद्गदिता मया ॥ ८७ ॥

കഷ്ടസമയങ്ങളിൽ ഇവ തന്നെയാണ് രക്ഷ—സത്യം, സത്യം; സംശയമില്ല. അവിടെ പല പ്രായോഗികവിധികളും ഉണ്ട്; ഞാൻ ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞു।

Verse 88

प्रत्यहं यो विधानेन दीपदानं हनूमतः । तस्यासाध्यं न वै किंचिद्विद्यते भुवनत्रये ॥ ८८ ॥

പ്രതിദിനം വിധിപ്രകാരം ഹനുമാനെ ദീപദാനം ചെയ്യുന്നവന് ത്രിലോകത്തിലും ഒന്നും അസാധ്യമല്ല।

Verse 89

न देयं दुष्टहृदये दुष्टचिंतनबुद्धये । अविनीताय शिष्याय पिशुनाय कदाचन ॥ ८९ ॥

ദുഷ്ടഹൃദയനും ദുഷ്ടചിന്തയിൽ പതിഞ്ഞ ബുദ്ധിയുള്ളവനും—അവിനീതനായ ശിഷ്യനും, പിശുനനും—ഒരിക്കലും (ഈ ഉപദേശം) നൽകരുത്।

Verse 90

कृतघ्नाय न दातव्यं दातव्यं च परीक्षिते । बहुना किमिहोक्तेन सर्वं दद्यात्कपीश्वरः ॥ ९० ॥

കൃതഘ്നനു ഒന്നും നൽകരുത്; ദാനം നന്നായി പരിശോധിച്ചശേഷം മാത്രം നൽകണം. ഇവിടെ അധികം പറയേണ്ടതെന്ത്—കപീശ്വരൻ സർവ്വസ്വവും അർപ്പിച്ചു.

Verse 91

अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये तत्त्वज्ञानप्रदायकम् । तारो नमो हनुमते जाठरत्रयमीरयेत् ॥ ९१ ॥

ഇപ്പോൾ തത്ത്വജ്ഞാനം നൽകുന്ന മറ്റൊരു മന്ത്രം ഞാൻ പറയുന്നു. ആദ്യം ‘താര’ (പ്രണവം) ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നെ ‘നമോ ഹനുമതേ’ എന്നു പറഞ്ഞു, തുടർന്ന് ‘ജാഠര’ എന്ന മൂന്ന് ധ്വനികൾ ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 92

दनक्षोभं समाभाष्य संहरद्वयमीरयेत् । आत्मतत्त्वं ततः पश्चात्प्रकाशययुगं ततः ॥ ९२ ॥

‘ദനക്ഷോഭ’ പാരായണം ചെയ്ത ശേഷം ‘സംഹാര’വുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രണ്ട് സൂത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് ആത്മതത്ത്വം വിശദീകരിച്ച്, പിന്നെ ‘പ്രകാശ’വുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യുഗ്മം ഉപദേശിക്കണം.

Verse 93

वर्मास्त्रवह्निजायांतः सार्द्धूषड्विंशदर्णवान् । वसिष्ठोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुप् च देवताः पुनः ॥ ९३ ॥

ഈ മന്ത്രം ‘വർമാസ്ത്ര’യിൽ ആരംഭിച്ച് ‘വഹ്നിജായാ’യിൽ അവസാനിക്കുന്നു; ഇതിൽ ആകെ ഇരുപത്താറ് അക്ഷരങ്ങളുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഋഷി വസിഷ്ഠൻ, ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്, അധിഷ്ഠാത്രി ദേവതകളും (അതനുസരിച്ച്) ഗ്രഹിക്കണം.

Verse 94

हनुमान्मुनिसप्तर्तुवेदाष्टनिगमैः क्रमात् । मंत्रार्णैश्च षडंगानि कृत्वा ध्यायेत्कपीश्वरम् ॥ ९४ ॥

ക്രമമായി ഹനുമാൻ, മുനികൾ, ഏഴ് ഋതുക്കൾ, വേദങ്ങൾ, എട്ട് നിഗമങ്ങൾ—ഇവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളാൽ ഷഡംഗ-ന്യാസം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് കപീശ്വരൻ (ഹനുമാൻ)നെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 95

जानुस्थावामबाहुं च ज्ञानमुद्रापरं हृदि । अध्यात्मचित्तमासीनं कदलीवनमध्यगम् ॥ ९५ ॥

അവൻ ഇടത്തുകൈ മുട്ടിന്മേൽ വെച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ ജ്ഞാനമുദ്ര ധരിച്ചു, അന്തർമുഖ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി വാഴവനത്തിന്റെ നടുവിൽ ഉപവിഷ്ടനായിരുന്നു।

Verse 96

बालार्ककोटिप्रतिमं ध्यायेज्ज्ञानप्रदं हरिम् । ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः ॥ ९६ ॥

കോടി ഉദയസൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തനായ ജ്ഞാനദായകനായ ഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം. ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിച്ച്, എള്ളുകൊണ്ട് അതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം।

Verse 97

साज्यैः संपूजयेत्पीठे पूर्वोक्ते पूर्ववत्प्रभुम् । जप्तोऽयं मदनक्षोभं नाशयत्येव निश्चितम् ॥ ९७ ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ, മുൻവിധിപ്രകാരം, നെയ്യ് കലർന്ന ആഹുതികളോടെ പ്രഭുവിനെ സമ്യകായി പൂജിക്കണം. ഈ ജപം കാമജന്യ കലഹം നിശ്ചയമായി നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 98

तत्त्वज्ञानमवाप्नोति कपींद्रस्य प्रसादतः । अथ मंत्रातरं वाक्ष्ये भूतविद्रावणं परम् ॥ ९८ ॥

കപീന്ദ്രൻ (ഹനുമാൻ)ന്റെ പ്രസാദത്താൽ തത്ത്വജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നു. ഇനി ഭൂതപ്രേതാദികളെ അകറ്റുന്ന പരമമായ മറ്റൊരു മന്ത്രം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 99

तारः काशींकुक्षिपरवराहश्चांजनापदम् । पवनो वनपुत्रांते आवेशिद्वयमीरयेत् ॥ ९९ ॥

ക്രമമായി ‘താര’, ‘കാശീ’, ‘കുക്ഷി’, ‘പര’, ‘വരാഹ’, ‘ചാഞ്ജനാപദ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച്; തുടർന്ന് ‘വനപുത്രാ’യുടെ അവസാനം ‘പവന’ എന്നു പറയണം—ഇങ്ങനെ ‘ആവേശി’ എന്ന ദ്വയം ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 100

तारः श्रीहनुमत्यश्चादस्त्ररचभुजाक्षरः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदोऽत्र देवता पुनः ॥ १०० ॥

ബീജാക്ഷരം ‘താര’ (ഓം) ആകുന്നു; ‘ശ്രീ’യും ‘ഹനുമതീ’യും ചേർന്നാൽ ഭുജാക്ഷരസഹിതമായ അസ്ത്രരൂപ മന്ത്രമാകുന്നു. ഇവിടെ ഋഷി ബ്രഹ്മാ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത വീണ്ടും അതേ॥१००॥

Verse 101

हनुमान्कमला बीजं फट् शक्तिः परिकीर्तितः । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन षडङ्गानि समाचरेत् ॥ १०१ ॥

‘ഹനുമാൻ-കമലാ’ എന്നതാണ് ബീജം; ‘ഫട്’ എന്നതാണ് ശക്തി എന്ന് പ്രസിദ്ധം. ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങളാൽ യുക്തമായ ബീജത്തോടെ ഷഡംഗ-ന്യാസം ആചരിക്കണം॥१०१॥

Verse 102

आंजनेय पाटलास्यं स्वर्णाद्रिसमविग्रहम् । पारिजातद्रुमूलस्थं चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ १०२ ॥

ഉത്തമ സാധകൻ ആഞ്ജനേയനെ (ഹനുമാനെ) ധ്യാനിക്കട്ടെ—പാടലവർണ്ണ മുഖമുള്ളവൻ, സ്വർണ്ണപർവ്വതസമമായ ദേഹമുള്ളവൻ, പാരിജാതവൃക്ഷത്തിന്റെ മൂലത്തിൽ വിരാജിക്കുന്നവൻ॥१०२॥

Verse 103

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः । त्रिमध्वक्तैर्यंजत्पीठे पूर्वोक्तेपूर्ववत्सुधीः ॥ १०३ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് ബുദ്ധിമാൻ സാധകൻ മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിക്കണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശം എള്ളുകൊണ്ട്—ത്രിമധുവാൽ ലേപിച്ച്—മുമ്പ് പറഞ്ഞ യജ്ഞപീഠത്തിൽ മുൻവിധിപ്രകാരം ഹോമം ചെയ്യണം॥१०३॥

Verse 104

अनेन मनुना मंत्री ग्रहग्रस्तं प्रमार्जयेत् । आक्रंदंस्तं विमुच्याथ ग्रहः शीघ्रं पलायते ॥ १०४ ॥

ഈ മന്ത്രംകൊണ്ട് മന്ത്രവിദൻ ഗ്രഹഗ്രസ്തനെ പ്രമാർജനം (ശുദ്ധി-സ്പർശം) ചെയ്യണം. അവൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് മോചിതനാകും; ഗ്രഹം വേഗത്തിൽ പിന്മാറി ഓടിപ്പോകും॥१०४॥

Verse 105

मनवोऽमी सदागोप्या न प्रकाश्या यतस्ततः । परीक्षिताय शिष्याय देया वा निजसूनवे ॥ १०५ ॥

ഈ പവിത്ര ഉപദേശങ്ങൾ എപ്പോഴും ഗോപ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം; ഇവിടെ അവിടെ വെളിപ്പെടുത്തരുത്. പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ട ശിഷ്യനേയ്ക്ക് മാത്രം—അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം പുത്രനേയ്ക്ക്—നൽകണം.

Verse 106

हनुमद्भजनासक्तः कार्तवीर्यार्जुनं सुधीः । विशेषतः समाराध्य यथोक्तं फलमाप्नुयात् ॥ १०६ ॥

ഹനുമാൻ ഭജനത്തിൽ ആസക്തനായ ജ്ഞാനി പ്രത്യേകമായി കാർത്തവീര്യാർജുനനെ യഥോക്തമായി ആരാധിച്ചാൽ, മുൻപ് പറഞ്ഞ ഫലം അതേപടി പ്രാപിക്കും.

Verse 107

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दीपविधिनिरूपणं नाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७५ ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീ ബൃഹന്നാരദീയപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിൽ, ബൃഹദുപാഖ്യാനത്തിൽ, തൃതീയ പാദത്തിൽ ‘ദീപവിധിനിരൂപണം’ എന്ന പേരിലുള്ള എഴുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.