Adhyaya 26: Madālasa Names Alarka and Reorients Him Toward Kshatriya Duty

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसोपाख्याने पञ्चविंशोऽध्यायः । षड्विंशोऽध्यायः । जड उवाच वर्धमानं सुतं सा तु राजपत्नी दिने दिने । तमुल्लापादिना बोधमनयन्निर्ममात्मकम् ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീ മാർകണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ മദാലസോപാഖ്യാനത്തിൽ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി ഇരുപത്തിയാറാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ജഡൻ പറഞ്ഞു—ദിവസംതോറും മകൻ വളരുമ്പോൾ ആ രാജ്ഞി താലോലപാട്ടുകൾ മുതലായവയിലൂടെ അവനെ ബോധിപ്പിച്ചു, അവനെ അനാസക്തനും അപരിഗ്രഹസ്വഭാവിയുമായവനാക്കി।

Verse 2

यथायथं बलं लेभे यथा लेभे मतिं पितुः । तथा तथात्मबोधञ्च सोऽवापन्मातृभाषितैः ॥

അവൻ ക്രമേണ ശക്തി നേടി, പിതൃവംശത്തിന് യോജിച്ചതായി കരുതപ്പെട്ട ബോധവും കൈവരിച്ചു; അതുപോലെ മാതാവിന്റെ വചനങ്ങളാൽ ആത്മജ്ഞാനവും ലഭിച്ചു।

Verse 3

इत्थं तया स तनयो जन्मप्रभृति बोधितः । चकार न मतिं प्राज्ञो गार्हस्थ्यं प्रति निर्ममः ॥

ഇങ്ങനെ ജനനം മുതൽ തന്നെ അവളുടെ ഉപദേശത്താൽ പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആ ബുദ്ധിമാൻ പുത്രൻ—അപരിഗ്രഹിയായതിനാൽ—ഗൃഹസ്ഥാശ്രമജീവിതത്തിലേക്ക് മനസ്സ് ചേർത്തില്ല।

Verse 4

द्वितीयोऽस्याः सुतो जज्ञे तस्य नामाकरोत्पिता । सुबाहुरयमित्युक्ते सा जाहास मदालसा ॥

അവൾക്ക് വീണ്ടും രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ ജനിച്ചു. പിതാവ് അവന് പേര് നൽകി; ‘ഇവൻ സുബാഹു’ എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ മദാലസാ ചിരിച്ചു.

Verse 5

तमप्येवं यथापूर्वं बालमुल्लापनादिना । प्राह बाल्यात् स च प्राप तथा बोधं माहामतिः ॥

അവനെയും അവൾ മുൻപുപോലെ ബാല്യകാലം മുതൽ താലോലപാട്ടുകൾ മുതലായവയിലൂടെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ബോധിപ്പിച്ചു; ആ മഹാത്മാവും അതേ ബോധം കൈവരിച്ചു।

Verse 6

तृतीयं तनयं जातं स राजा शत्रुमर्दनम् । यदाह तेन सा सुभ्रूर्जहासातिचिरं पुनः ॥

മൂന്നാമത്തെ പുത്രൻ ജനിച്ചപ്പോൾ രാജാവ് അവന് “ശത്രുമർദനൻ” എന്നു നാമകരണം ചെയ്തു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞതുമാത്രത്തിൽ സുന്ദരഭ്രൂവളയമുള്ള റാണി വീണ്ടും ദീർഘനേരം ചിരിച്ചു.

Verse 7

तथैव सोऽपि तन्वङ्ग्या बालत्वादवबोधितः । क्रियाश्चकार निष्कामो न किञ्चिदुपकारकम् ॥

അതുപോലെ ആ ബാലനും—സൂക്ഷ്മാംഗിയായ മാതാവ് ബാല്യത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഉപദേശിച്ചതിനാൽ—നിഷ്കാമകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു; ലാഭമോ നേട്ടമോ ലക്ഷ്യമാക്കി ഒന്നും ചെയ്തില്ല.

Verse 8

चतुर्थस्य सुतस्याथ चिकीर्षुर्नाम भूमिपः । ददर्श तां शुभाचारामीषद्धासां मदालसाम् । तामाह राजा हसतीं किञ्चित् कौतूहलान्वितः ॥

പിന്നീട് രാജാവ് നാലാമത്തെ പുത്രന് നാമം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; സദാചാരിണിയായ മദാലസയെ അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ കണ്ടു. കുറെ കൗതുകത്തോടെ, അവൾ ചിരിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് അവളോടു പറഞ്ഞു.

Verse 9

राजोवाच क्रियमाणेऽसकृन्नाम्नि कथ्यतां हास्यकारणम् । विक्रान्तश्च सुबाहुश्च तथान्यः शत्रुमर्दनः ॥

രാജാവ് പറഞ്ഞു—“നാമകരണം ചെയ്യുമ്പോൾ നീ വീണ്ടും വീണ്ടും എന്തുകൊണ്ട് ചിരിക്കുന്നു? നിന്റെ ചിരിയുടെ കാരണം എനിക്ക് പറയുക. ഞാൻ വിക്രാന്തൻ, സുബാഹു, മറ്റൊരുത്തന് ശത്രുമർദനൻ എന്നിങ്ങനെ പേരിട്ടിരിക്കുന്നു.”

Verse 10

शोभनानीति नामानि मया मन्ये कृतानि वै । योग्यानि क्षत्रबन्धूनां शौर्याटोपयुतानि च ॥

“ഞാൻ നൽകിയ പേരുകൾ തീർച്ചയായും ഉത്തമങ്ങളാണ്—ക്ഷത്രിയ വംശജർക്കു യോജിച്ചവയും, വീര്യത്തിന്റെ വൈഭവം നിറഞ്ഞവയും.”

Verse 11

असन्त्येतानि चेद्भद्रे ! यदि ते मनसि स्थितम् । तदस्य क्रियतां नाम चतुर्थस्य सुतस्य मे ॥

ഹേ ശുഭേ! ഈ (നാമങ്ങൾ) യുക്തമല്ലെന്ന് നിന്റെ മനസ്സിൽ തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, എന്റെ ഈ നാലാമത്തെ പുത്രന് നീ തന്നേ ഒരു നാമം നിശ്ചയിക്കണമേ।

Verse 12

मदालसोवाच मयाज्ञा भवतः कार्याः महाराज ! यथात्थ माम् । तथा नाम करिष्यामि चतुर्थस्य सुतस्य ते ॥

മദാലസ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാരാജാവേ! നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ നടപ്പാക്കുന്നത് എന്റെ കടമയാണ്. അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രന് ഞാൻ നാമം നൽകും।

Verse 13

अलर्क इति धर्मज्ञः ख्यातिं लोके प्रयास्यति । कनीयानेष ते पुत्रो मतिमांश्च भविष्यति ॥

ഇവന്റെ നാമം ‘അലർക്ക’ ആയിരിക്കും. അവൻ ധർമ്മജ്ഞനായി ലോകത്തിൽ കീർത്തി പ്രാപിക്കും. ഈ പുത്രൻ നിന്റെ കനിഷ്ഠൻ; അവൻ ബുദ്ധിമാനായിരിക്കും।

Verse 14

तच्छ्रुत्वा नाम पुत्रस्य कृतं मात्रा महीपतिः । अलर्क इत्यसंबद्धं प्रहस्येदमथाब्रवीत् ॥

മാതാവ് നൽകിയ പുത്രനാമം കേട്ട രാജാവ് ‘അലർക്ക’ എന്നത് അസംബന്ധം/വിചിത്രം എന്നു കരുതി ചിരിച്ചു; പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 15

राजोवाच भवत्या यदिदं नाम मत्पुत्रस्य कृतं शुभे । किमीदृशमसंबद्धमर्थः कोऽस्य मदालसे ॥

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ശുഭേ! നീ എന്റെ പുത്രന് നൽകിയ ഈ നാമം എന്തുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ അസംഗതമായിരിക്കുന്നു? ഹേ മദാലസേ, ഇതിന്റെ അർത്ഥം എന്ത്?

Verse 16

मदालसोवाच कल्पनेयं महाराज ! कृता सा व्यावहारिको / त्वत्कृतानां तथा नाम्नां शृणु भूप ! निरर्थताम्

മാദാലസ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാരാജാ, ഇത് വെറും ലോകവ്യവഹാരത്തിൽ കല്പിച്ചൊരു ആചാരമാത്രം. ഹേ രാജാവേ, നീ നൽകിയ പേരുകളുടെ അർത്ഥശൂന്യത കേൾക്കുക.

Verse 17

वदन्ति पुरुषाः प्राज्ञा व्यापिनं पुरुषं यतः / क्रान्तिश्च गतिरुद्दिष्टा देशाद्देशान्तरं तु या

ജ്ഞാനികൾ പുരുഷനെ ‘വ്യാപി’ എന്നു വിളിക്കുന്നു; കാരണം ‘ക്രാന്തി’ എന്നു പറയുന്നത് ഗതി—ഒരു സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കുള്ള ഗമനം—ആണെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 18

सर्वगो न प्रयातीति व्यापी देहेश्वरो यतः / ततो विक्रान्तसंज्ञेयं मता मम निरर्थिका

ദേഹത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കുന്ന സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു എവിടെയും ‘പോകുന്നില്ല’; അതിനാൽ എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ‘വിക്രാന്ത’ എന്ന നാമം അർത്ഥശൂന്യമാണ്.

Verse 19

सुबाहुरिति या संज्ञा कृतान्यस्य सुतस्य ते / निरर्था साप्यमूर्तत्वात् पुरुषस्य महीपते

ഹേ നൃപാ, നിന്റെ മറ്റൊരു പുത്രന് നൽകിയ ‘സുബാഹു’ എന്ന നാമവും അർത്ഥശൂന്യമാണ്; കാരണം പുരുഷൻ (ആത്മാവ്) നിരാകാരനാണ്.

Verse 20

पुत्रस्य यद् कृतं नाम तृतीयस्यारिमर्दनः / मन्ये तदप्यसंबद्धं शृणु चाप्यत्र कारणम्

നിന്റെ മൂന്നാമത്തെ പുത്രന് നൽകിയ ‘അരിമർദന’ എന്ന നാമവും എനിക്ക് അസംഗതമെന്നു തോന്നുന്നു. അതിന്റെ കാരണവും കേൾക്കുക.

Verse 21

एक एव शरीरेषु सर्वेषु पुरुषो यदा / तदास्य राजन् ! कः शत्रुः को वा मित्रमिहेष्यते

എല്ലാ ദേഹങ്ങളിലും അതേ ഒരേ പുരുഷൻ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, അവനു ശത്രു ആരാണ്? ഇവിടെ മിത്രമായി ആരെയാണു തേടേണ്ടത്?

Verse 22

भूतैर्भूतानि मृद्यन्ते अमूर्तो मृद्यते कथम् / क्रोधादीनां पृथग्भावात् कल्पनेयं निरर्थिका

ജീവികൾ ജീവികളാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു; നിരാകാരൻ എങ്ങനെ പീഡിക്കപ്പെടും? ക്രോധാദികൾ വേറിട്ട അവസ്ഥകളായതിനാൽ ഇതു വെറും കൽപ്പന—യഥാർത്ഥ അർത്ഥമില്ല.

Verse 23

यदि संव्यवहारार्थमसन्नाम प्रकल्प्यते / नाम्नि कस्मादलर्काख्ये नैरर्थ्यं भवतो मतम्

ലോകവ്യവഹാരത്തിനായി അസത്യമായൊരു പേര് കല്പിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ‘അലർക്ക’ എന്ന പേരിന്റെ കാര്യത്തിൽ നീ ‘അർത്ഥശൂന്യത’ എന്തുകൊണ്ട് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല?

Verse 24

जड उवाच एवमुक्तस्तया साधु महीष्या स महीपतिः / तथे त्याह महाबुद्धिर्दयितां तथ्यवादिनीम्

ജഡൻ പറഞ്ഞു—ആ മഹതിയായ രാജ്ഞി ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ, മഹാബുദ്ധിയുള്ള ഭൂപതി രാജാവ് തന്റെ സത്യവാദിനിയായ പ്രിയയോട്—“എവമസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 25

तञ्चापि सा सुतं सुभ्रूर्यथा पूर्वसुतांस्तथा / प्रोवाच बोधजननं तामुवाच स पार्थिवः

സുഭ്രൂയായ അവൾ മുൻപത്തെ പുത്രന്മാരെപ്പോലെ തന്നെ ആ പുത്രനെയും ജ്ഞാനം ഉണർത്തുന്ന വചനങ്ങളാൽ ഉപദേശിച്ചു; തുടർന്ന് രാജാവ് അവളോട് സംസാരിച്ചു.

Verse 26

करोषि किमिदं मूढे ! ममाभावाय सन्ततेः । दुष्टावबोधदानेन यथापूर्वं सुतेषु मे ॥

ഹേ മൂഢാ, നീ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്—എന്റെ വംശനാശം വരുത്തുകയോ? മുമ്പ് എന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് നീ നൽകിയതുപോലെ ഇപ്പോഴും വക്രമായ ഉപദേശം തന്നെയാണു നൽകുന്നത്!

Verse 27

यदि ते मत्प्रियं कार्यं यदि ग्राह्यं वचो मम । तदेनं तनयं मार्गे प्रवृत्तेः सन्नियोजय ॥

നീ എനിക്ക് പ്രിയമായതു ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എന്റെ വാക്ക് അംഗീകരിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെങ്കിൽ—ഈ പുത്രനെ ദൃഢമായി പ്രവൃത്തിമാർഗത്തിൽ, ലോകധർമ്മകർത്തവ്യപഥത്തിൽ സ്ഥാപിക്കൂ।

Verse 28

कर्ममार्गः समुच्छेदं नैवं देवि ! गमिष्यति । पितृपिण्डनिवृत्तिश्च नैवं साध्वि ! भविष्यति ॥

ഹേ ദേവീ, ഇങ്ങനെ പ്രവൃത്തിധർമ്മമാർഗം മുറിഞ്ഞുപോകുകയില്ല. ഹേ സാദ്വീ, ഇങ്ങനെ പിതൃകൾക്കുള്ള പിണ്ഡദാനവും അവസാനിക്കുകയില്ല; അത് നിർത്തരുത്।

Verse 29

पितरो देवलोकस्थास्तथा तिर्यक्त्वमागताः । तद्वन्मनुष्यतां याता भूतवर्गे च संस्थिताः ॥

പിതൃകൾ ദേവലോകത്തിൽ വസിക്കാം; അതുപോലെ അവർ തിര്യക്‌യോണിയിലേക്കും (മൃഗാവസ്ഥ) പോയിരിക്കാം; അതുപോലെ മനുഷ്യസ്ഥിതി നേടിയിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂതഗണങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളാം।

Verse 30

सपुण्यानसपुण्यांश्च क्षुत्क्षामान् तृट्परिप्लुतान् । पिण्डोदकप्रदानेन नरः कर्मण्यवस्थितः ॥

അവർ പുണ്യവാന്മാരായാലും അല്ലാതെയാലും, വിശപ്പാൽ ക്ഷീണിച്ചാലും ദാഹത്താൽ പീഡിതരായാലും—പിണ്ഡവും ജലവും ദാനം ചെയ്‌തുകൊണ്ട് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മനുഷ്യൻ അവരെ പോഷിച്ചു നിലനിർത്തുന്നു।

Verse 31

सदाप्यायते सुभ्रु ! तद्वद्देवातिथोऽनपि । देवैर्मनुष्यैः पितृभिः प्रेतैर्भूतैः सगुह्यकैः ॥

ഹേ സുന്ദരഭ്രൂവതീ, ഇതുപോലെ തന്നേ ദേവന്മാരും അതിഥികളും നിത്യവും പോഷിക്കപ്പെടുന്നു—ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ, പിതൃകൾ, പ്രേതങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങൾ, ഗുഹ്യകർ എന്നിവരാൽ പോലും।

Verse 32

वयोभिः कृमिकीडैश्च नर एवोपजीव्यते । तस्मात् तन्वङ्गि ! पुत्रं यत्कार्यं क्षत्रयोनिभिः ॥

മനുഷ്യൻ പക്ഷികളാലും കൃമി-കീടങ്ങളാലും പോലും ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ സുന്ദരസൂക്ഷ്മാംഗീ, ക്ഷത്രിയജന്മമുള്ളവർ പുത്രവിഷയത്തിൽ ചെയ്യേണ്ട കര്‍ത്തവ്യം ചെയ്യുക।

Verse 33

ऐहिकामुष्मिकफलं तत् सम्यक् प्रतिपादय ॥

അത് ശരിയായി സ്ഥാപിക്കൂ; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഇഹലോകവും പരലോകവും എന്നിങ്ങനെ ഇരുവിധ ഫലവും ലഭിക്കും।

Verse 34

जड उवाच तेनैवमुक्ता सा भर्त्रा वरनारी मदालसा । अलर्कं नाम तनयमुवाचोल्लापवादिनी ॥

ജഡൻ പറഞ്ഞു—ഭർത്താവ് ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ, മൃദുഭാഷിണിയും വാക്ചാതുര്യനിപുണയുമായ ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീ മദാലസ, അലർക്ക എന്ന പേരുള്ള തന്റെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 35

पुत्र वर्धस्व मद्भर्तुर्मनो नन्दय कर्मभिः । मित्राणामुपकाराय दुर्हृदां नाशनाय च ॥

മകനേ, വളർന്ന് സമൃദ്ധി പ്രാപിക്കൂ; നിന്റെ കര്‍മ്മങ്ങളാൽ പിതാവിന്റെ ഹൃദയം ആനന്ദിപ്പിക്കൂ—സുഹൃത്തുകളുടെ ഹിതത്തിനും, വൈരബുദ്ധിയുള്ള ശത്രുക്കളുടെ വിനാശത്തിനും കൂടി।

Verse 36

धन्योऽसि रे यो वसुधामशत्रुरेकश्चिरं पालयितासि पुत्र । तत्पालनादस्तु सुखोपभोगो धर्मात्फलं प्राप्स्यसि चामरत्वम् ॥

നീ ധന്യൻ—ഈ ദേശത്ത് വൈരമില്ലാത്തവൻ. മകനേ, നീ ദീർഘകാലം ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കും. ആ സംരക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് സമൃദ്ധി അനുഭവിക്കും; ധർമ്മഫലമായി ദേവലോകത്തിൽ അമരത്വവും പ്രാപിക്കും.

Verse 37

धरामरान् पर्वसु तर्पयेथाः समीहितं बन्धुषु पूरयेथाः । हितं परस्मै हृदि चिन्तयेथाः मनः परस्त्रीषु निवर्तयेथाः ॥

പുണ്യകാലങ്ങളിൽ ദേവന്മാരെയും പിതൃകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക; ബന്ധുക്കളുടെ ന്യായമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുക; ഹൃദയത്തിൽ പരഹിതം ഉദ്ദേശിക്കുക; പരസ്ത്രീയിൽ നിന്ന് മനസ്സിനെ പിൻവലിക്കുക.

Verse 38

यज्ञौरनेकैर्विबुधानजस्त्रमर्थैर्द्विजान् प्रीणय संश्रितांश्च । स्त्रियश्च कामैरतुलैश्चिराय युद्धैश्चारींस्तोṣयितासि वीर ॥

അനേകം യജ്ഞങ്ങളാൽ നിരന്തരം ദേവന്മാരെ പ്രസാദിപ്പിക്കുക; ധനത്താൽ ദ്വിജന്മാരെയും ആശ്രിതരെയും സന്തുഷ്ടരാക്കുക. അപരിമിതമായ സുഖങ്ങളാൽ ഭാര്യമാരെ ദീർഘകാലം തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക; ഹേ വീരാ, ധർമ്മയുദ്ധങ്ങളാൽ ശത്രുക്കളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക.

Verse 39

बालो मनो नन्दय बान्धवानां गुरोस्तथाज्ञाकरनैः कुमारः । स्त्रीणां युवा सत्कुलभूषणानां वृद्धो वने वत्स ! वनॆचराणाम् ॥

ബാല്യത്തിൽ ബന്ധുക്കളുടെ ഹൃദയങ്ങളെ ആനന്ദിപ്പിക്കുക; യൗവനത്തിൽ ബ്രഹ്മചാരിയായി ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുക. യുവാവായപ്പോൾ സൽക്കുലങ്ങൾക്ക് അലങ്കാരമാകുക; വാർദ്ധക്യത്തിൽ, മകനേ, വനവാസികളോടൊപ്പം വനത്തിൽ വസിക്കുക.

Verse 40

राज्यं कुर्वन् सुहृदो नन्दयेथाः साधून् रक्षंस्तात ! यज्ञैर्यजेथाः । दुष्टान्निघ्रन् वैरिणश्चाजिमध्ये गोविप्रार्थे वत्स ! मृत्युं व्रजेथाः ॥

രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ സുഹൃത്തുക്കളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുക; ധാർമ്മികരെ സംരക്ഷിച്ച്, പ്രിയ മകനേ, യജ്ഞങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുക. ദുഷ്ടരെ നിഗ്രഹിച്ച് യുദ്ധമദ്ധ്യേ ശത്രുക്കളെ നേരിടുമ്പോൾ—ഗോവിന്റെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും ഹിതത്തിനായെങ്കിൽ, കുഞ്ഞേ, മരണത്തേക്കും പോകുക.