Adhyaya 21

Verse 1

सूत उवाच ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा ततः स गरुडध्वजः अतीतैश् च भविष्यैश् च वर्तमानैस्तथैव च

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഗരുഡധ്വജനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനെ മുൻപിൽ വെച്ച്, കഴിഞ്ഞത്, വരാനിരിക്കുന്നത്, ഇപ്പോഴുള്ളത് എന്നിവയെക്കുറിച്ചും അതുപോലെ പറഞ്ഞു—കാലത്തിന്റെ നൂൽബന്ധം ചേർത്തുകൊണ്ട്।

Verse 2

नामभिश्छान्दसैश्चैव इदं स्तोत्रमुदीरयत् विष्णुरुवाच नमस्तुभ्यं भगवते सुव्रतानन्ततेजसे

വേദഛന്ദസ്സുകളും പവിത്രനാമങ്ങളും ചേർത്ത് അദ്ദേഹം ഈ സ്തോത്രം ഉച്ചരിച്ചു. വിഷ്ണു പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ, പരമ പതി! നമസ്കാരം; നിങ്ങളുടെ വ്രതം പരമ ശുദ്ധം, നിങ്ങളുടെ തേജസ് അനന്തം.

Verse 3

नमः क्षेत्राधिपतये बीजिने शूलिने नमः सुमेढ्रायार्च्यमेढ्राय दण्डिने रूक्षरेतसे

പവിത്ര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അധിപതിക്കു നമസ്കാരം, ബീജധാരിക്കു നമസ്കാരം, ശൂലധാരിക്കു നമസ്കാരം. ശുദ്ധ സൃഷ്ടിശക്തിയുള്ളവനു നമസ്കാരം, പൂജ്യ വീര്യശക്തിയുള്ളവനു നമസ്കാരം, ദണ്ഡധാരിക്കു നമസ്കാരം, തപോമയമായ അക്ഷയശക്തിയുള്ളവനു നമസ്കാരം.

Verse 4

नमो ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय पूर्वाय प्रथमाय च नमो मान्याय पूज्याय सद्योजाताय वै नमः

ജ്യേഷ്ഠനായിട്ടും ശ്രേഷ്ഠനായവനു നമസ്കാരം, ആദിയ്ക്കും ആദ്യപ്രഥമനു നമസ്കാരം. മാന്യനും പൂജ്യനും ആയ പ്രഭുവിനു നമസ്കാരം; സദ്യോജാത—ക്ഷണത്തിൽ സ്വയം പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന ശിവപതിക്കു വന്ദനം.

Verse 5

गह्वराय घटेशाय व्योमचीरांबराय च नमस्ते ह्यस्मदादीनां भूतानां प्रभवे नमः

ഹൃദയഗുഹയുടെ ആഴത്തിൽ അധിവസിക്കുന്ന ഗഹ്വരസ്വരൂപനു നമസ്കാരം, ദേഹധാരികളായ ജീവികളുടെ ഈശ്വരനു നമസ്കാരം, വിശാലമായ ആകാശം തന്നെയാണ് വസ്ത്രമെന്നവനു നമസ്കാരം. ഞങ്ങളോടാരംഭിച്ച് സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ പ്രഭവമായ പതിക്കു നമസ്കാരം.

Verse 6

वेदानां प्रभवे चैव स्मृतीनां प्रभवे नमः प्रभवे कर्मदानानां द्रव्याणां प्रभवे नमः

വേദങ്ങളുടെ പ്രഭവനു നമസ്കാരം, സ്മൃതികളുടെ പ്രഭവനു നമസ്കാരം. കർമകാണ്ഡത്തിന്റെയും ദാനധർമ്മത്തിന്റെയും പ്രഭവനു നമസ്കാരം, സർവ്വ ദ്രവ്യങ്ങളുടെയും അർപ്പണസാമഗ്രികളുടെയും പ്രഭവനു നമസ്കാരം.

Verse 7

नमो योगस्य प्रभवे सांख्यस्य प्रभवे नमः नमो ध्रुवनिबद्धानाम् ऋषीणां प्रभवे नमः

യോഗത്തിന്റെ പ്രഭവമായവനേ നമസ്കാരം, സാംഖ്യത്തിന്റെ പ്രഭവമായവനേ നമസ്കാരം। ധ്രുവതത്ത്വത്തിൽ അചഞ്ചലമായി സ്ഥാപിതരായ ഋഷികളുടെ ആദികാരണത്തേ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം॥

Verse 8

ऋक्षाणां प्रभवे तुभ्यं ग्रहाणां प्रभवे नमः वैद्युताशनिमेघानां गर्जितप्रभवे नमः

നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രഭവമായ നിനക്കു നമസ്കാരം, ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം। മിന്നൽ, വജ്രം, മഴമേഘങ്ങൾ, അവയുടെ ഗർജ്ജനത്തിന്റെ കാരണത്തേ നമസ്കാരം॥

Verse 9

महोदधीनां प्रभवे द्वीपानां प्रभवे नमः अद्रीणां प्रभवे चैव वर्षाणां प्रभवे नमः

മഹാസമുദ്രങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം, ദ്വീപങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം। പർവ്വതങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തേയും, ഭൂമിയിലെ വർഷ-പ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തേയും നമസ്കാരം॥

Verse 10

नमो नदीनां प्रभवे नदानां प्रभवे नमः महौषधीनां प्रभवे वृक्षाणां प्रभवे नमः

നദികളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം, ഒഴുക്കുകളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം। മഹൗഷധികളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം, വൃക്ഷങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം॥

Verse 11

धर्मवृक्षाय धर्माय स्थितीनां प्रभवे नमः प्रभवे च परार्धस्य परस्य प्रभवे नमः

ധർമ്മവൃക്ഷമായവനേ, സ്വയം ധർമ്മമായവനേ, എല്ലാ സ്ഥാപിതക്രമങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം। പരാർദ്ധലോകത്തിന്റെ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം, അതിനുമപ്പുറമുള്ള പരമ പ്രഭവത്തേ നമസ്കാരം॥

Verse 12

नमो रसानां प्रभवे रत्नानां प्रभवे नमः क्षणानां प्रभवे चैव लवानां प्रभवे नमः

സകല രസങ്ങളുടെയും പ്രഭവമായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം; സകല രത്നങ്ങളുടെയും ഉറവിടത്തിന് നമസ്കാരം. ക്ഷണങ്ങളുടെ പ്രഭവത്തിനും, ലവംപോലുള്ള സൂക്ഷ്മകാലത്തിന്റെ പ്രഭവത്തിനും നമസ്കാരം.

Verse 13

अहोरात्रार्धमासानां मासानां प्रभवे नमः ऋतूनां प्रभवे तुभ्यं संख्यायाः प्रभवे नमः

അഹോരാത്രം, പക്ഷം, മാസം എന്നിവയുടെ പ്രഭവമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം. ഋതുക്കളുടെ മൂലമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; സംഖ്യയും അളവും ഉദ്ഭവിക്കുന്ന പ്രഭവമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം.

Verse 14

प्रभवे चापरार्धस्य परार्धप्रभवे नमः नमः पुराणप्रभवे सर्गाणां प्रभवे नमः

അപരാർദ്ധത്തിന്റെ പ്രഭവത്തിനും പരാർദ്ധത്തിന്റെ പ്രഭവത്തിനും നമസ്കാരം. പുരാണപ്രകാശത്തിന്റെ ഉറവിടത്തിന് നമസ്കാരം; സകല സർഗ്ഗങ്ങളുടെയും (സൃഷ്ടികളുടെയും) പ്രഭവത്തിന് നമസ്കാരം.

Verse 15

मन्वन्तराणां प्रभवे योगस्य प्रभवे नमः चतुर्विधस्य सर्गस्य प्रभवे ऽनन्तचक्षुषे

മന്വന്തരങ്ങളുടെ പ്രഭവമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; യോഗത്തിന്റെ പ്രഭവമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം. ചതുര്വിധ സൃഷ്ടിയുടെ പ്രഭവമായ അനന്തചക്ഷുസ്സായ ശിവനു നമസ്കാരം.

Verse 16

कल्पोदयनिबन्धानां वातानां प्रभवे नमः नमो विश्वस्य प्रभवे ब्रह्माधिपतये नमः

കൽപ്പങ്ങളുടെ ഉദയവും നിയമബന്ധനവും ഉദ്ഭവിക്കുന്ന പ്രഭവത്തിനും, പ്രാണവായുക്കളുടെ പ്രഭവത്തിനും നമസ്കാരം. സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെ പ്രഭവത്തിന് നമസ്കാരം; ബ്രഹ്മാവിനും അധിപനായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം.

Verse 17

विद्यानां प्रभवे चैव विद्याधिपतये नमः नमो व्रताधिपतये व्रतानां प्रभवे नमः

സകല വിദ്യകളുടെയും മൂലമായ വിദ്യാധിപതിക്ക് നമസ്കാരം. വ്രതങ്ങളുടെ അധിപതിക്ക് നമസ്കാരം; വ്രതധർമ്മത്തിന്റെ ആദിസ്രോതസ്സിനും വീണ്ടും നമസ്കാരം.

Verse 18

मन्त्राणां प्रभवे तुभ्यं मन्त्राधिपतये नमः पितॄणां पतये चैव पशूनां पतये नमः

നിനക്കു നമസ്കാരം—സകല മന്ത്രങ്ങളുടെയും മൂലമേ; മന്ത്രാധിപതിക്ക് നമസ്കാരം. പിതൃകളുടെ പതിക്ക് നമസ്കാരം; എല്ലാ പാശബന്ധിത ജീവികളുടെ പതിയായ പശുപതിക്കും നമസ്കാരം.

Verse 19

वाग्वृषाय नमस्तुभ्यं पुराणवृषभाय च नमः पशूनां पतये गोवृषेन्द्रध्वजाय च

ഹേ വാക്-വൃഷഭാ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ പുരാണവൃഷഭാ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ബന്ധജീവികളുടെ പതിയായ പശുപതിക്ക് നമസ്കാരം; ഗോവൃഷഭേന്ദ്രധ്വജധാരിയായ ശിവനിക്കും നമസ്കാരം.

Verse 20

प्रजापतीनां पतये सिद्धीनां पतये नमः दैत्यदानवसंघानां रक्षसां पतये नमः

പ്രജാപതികളുടെ പതിക്ക് നമസ്കാരം; സിദ്ധികളുടെ പതിക്ക് നമസ്കാരം. ദൈത്യ-ദാനവ സംഘങ്ങളുടെ പതിക്ക് നമസ്കാരം; രാക്ഷസരുടെ പതിക്കും നമസ്കാരം.

Verse 21

गन्धर्वाणां च पतये यक्षाणां पतये नमः गरुडोरगसर्पाणां पक्षिणां पतये नमः

ഗന്ധർവരുടെ പതിക്ക് നമസ്കാരം; യക്ഷരുടെ പതിക്ക് നമസ്കാരം. ഗരുഡൻ, ഉറഗൻ, സർപ്പങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പതിക്ക് നമസ്കാരം; സകല പക്ഷികളുടെ പതിക്കും നമസ്കാരം.

Verse 22

सर्वगुह्यपिशाचानां गुह्याधिपतये नमः गोकर्णाय च गोप्त्रे च शङ्कुकर्णाय वै नमः

സകല ഗൂഢസത്തകളുടെയും പിശാചന്മാരുടെയും ഗൂഢഗണാധിപതിക്കു നമസ്കാരം. ഗോകർണ്ണൻ എന്ന രക്ഷകനും, ശങ്കുകർണ്ണനും നമഃ।

Verse 23

वराहायाप्रमेयाय ऋक्षाय विरजाय च नमः सुराणां पतये गणानां पतये नमः

വരാഹരൂപനായ അപ്രമേയനും, ഋക്ഷരൂപനും, വിരജൻ (നിർമലൻ) ആയ പ്രഭുവിന്നു നമഃ। ദേവന്മാരുടെ പതിക്കു നമഃ, ഗണങ്ങളുടെ പതിക്കു നമഃ।

Verse 24

अंभसां पतये चैव ओजसां पतये नमः नमो ऽस्तु लक्ष्मीपतये श्रीपाय क्षितिपाय च

ജലതത്ത്വത്തിന്റെ പതിക്കും, ഓജസ് (പ്രാണബലം) എന്ന ശക്തിയുടെ പതിക്കും നമഃ। ലക്ഷ്മീപതിക്കു നമോഽസ്തു—ശ്രീ നൽകുന്നവനും ഭൂമിയുടെ രക്ഷകാധിപതിയും ആയവനു നമഃ।

Verse 25

बलाबलसमूहाय अक्षोभ्यक्षोभणाय च दीप्तशृङ्गैकशृङ्गाय वृषभाय ककुद्मिने

ബലവും അബലവും എന്ന സമസ്തസമൂഹസ്വരൂപനും, സ്വയം അക്ഷോഭ്യനായിട്ടും എല്ലാം ക്ഷോഭിപ്പിക്കുന്ന പ്രഭുവിന്നു നമഃ। ദീപ്തശൃംഗനും, പരമ ഏകത്വത്തിൽ ഏകശൃംഗനും, കകുദ്മിയായ വൃഷഭാധിപതിക്കും നമഃ।

Verse 26

नमः स्थैर्याय वपुषे तेजसानुव्रताय च अतीताय भविष्याय वर्तमानाय वै नमः

സ്ഥൈര്യസ്വരൂപമായ ദേഹമുള്ളവനും, തേജസ്സിനോടനുവ്രതനായ (തേജോമയനായ) പ്രഭുവിന്നു നമഃ। അതീതൻ, ഭാവി, വർത്തമാനം—ഈ ത്രികാലരൂപനു നമഃ।

Verse 27

सुवर्चसे च वीर्याय शूराय ह्यजिताय च वरदाय वरेण्याय पुरुषाय महात्मने

അത്യന്തം ദീപ്തിമാനേ, അക്ഷയവീര്യമുള്ളവനേ, ശൂരനേ, അജിതനേ; വരദാതാവേ, വരേണ്യനേ, പരമപുരുഷനേ, മഹാത്മാവേ—പശുവിനെ പാശത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന പതി ശിവനു നമസ്കാരം।

Verse 28

नमो भूताय भव्याय महते प्रभवाय च जनाय च नमस्तुभ्यं तपसे वरदाय च

ഭൂതവും ഭവ്യവും ആയ സ്വരൂപമേ, മഹത്തായ ആദിസ്രോതസ്സേ; സകല ജീവികളുടെ ജനകനേ! തപസ്സിന്റെ ഫലം വരമായി നൽകുന്നവനേ—നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 29

अणवे महते चैव नमः सर्वगताय च नमो बन्धाय मोक्षाय स्वर्गाय नरकाय च

അണുവിലും സൂക്ഷ്മനും മഹത്തിലും മഹത്തായ വിരാട് സ്വരൂപനും; സർവ്വവ്യാപിയേ നമസ്കാരം। ബന്ധനമായും മോക്ഷമായും, സ്വർഗ്ഗമായും നരകമായും ഉള്ള നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 30

नमो भवाय देवाय इज्याय याजकाय च प्रत्युदीर्णाय दीप्ताय तत्त्वायातिगुणाय च

ഭവദേവനു നമസ്കാരം—അവൻ തന്നെയാണ് പൂജ്യനും യാജകനും യജ്ഞക്രിയയും; പരമ മഹിമയിൽ ഉയർന്ന് ദീപ്തനായവൻ, സ്വയം തത്ത്വം, ഗുണാതീതൻ।

Verse 31

नमः पाशाय शस्त्राय नमस्त्वाभरणाय च हुताय उपहूताय प्रहुतप्राशिताय च

പാശമായും ശസ്ത്രമായും ഉള്ള നിനക്കു നമസ്കാരം; ദിവ്യാഭരണമായും ഉള്ള നിനക്കു നമസ്കാരം। ഹുതൻ, ഉപഹുതൻ, പ്രഹുതപ്രാശിതൻ—വിധിപൂർവ്വം അർപ്പിച്ച ഹവ്യം സ്വീകരിച്ച് ആസ്വദിക്കുന്നവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 32

नमो ऽस्त्विष्टाय पूर्ताय अग्निष्टोमद्विजाय च सदस्याय नमश्चैव दक्षिणावभृथाय च

ഇഷ്ടവും പൂർതവും—യജ്ഞകർമ്മവും പുണ്യകർമ്മവും—സ്വരൂപനായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം. അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞമായും അതിന്റെ ദ്വിജ ഋത്വിജനായും, സഭാസദസ്യനായും, ദക്ഷിണയായും അവഭൃഥ സ്നാനമായും ഉള്ള അവനെയും നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 33

अहिंसायाप्रलोभाय पशुमन्त्रौषधाय च नमः पुष्टिप्रदानाय सुशीलाय सुशीलिने

അഹിംസയും അലോഭവും സ്വരൂപനായ ശിവനു നമസ്കാരം; ദേഹധാരികളായ പശുക്കൾ (ജീവികൾ)ക്കായി മന്ത്രവും ഔഷധിയും ആയിരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനു നമസ്കാരം. പുഷ്ടിയും സമൃദ്ധിയും നൽകുന്ന, സുശീലനായും മറ്റുള്ളവരിൽ സുശീലത സ്ഥാപിക്കുന്ന മഹേശ്വരനു നമസ്കാരം.

Verse 34

अतीताय भविष्याय वर्तमानाय ते नमः सुवर्चसे च वीर्याय शूराय ह्यजिताय च

അതീതവും ഭാവിയും വർത്തമാനവും ആയ നിനക്കു നമസ്കാരം. ദീപ്തിമാനേ, വീര്യസ്വരൂപനേ, ശൂരനേ, അജിതനേ—ബന്ധനാതീത പതി (ശിവ)—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 35

वरदाय वरेण्याय पुरुषाय महात्मने नमो भूताय भव्याय महते चाभयाय च

വരദാതാവേ, വരേണ്യനേ, പരമപുരുഷനേ, മഹാത്മാവേ—നിനക്കു നമസ്കാരം. ഭൂതം (അതീതം), ഭവ്യം (ഭാവി), മഹത് (മഹത്തത്ത്വം) കൂടാതെ അഭയം നൽകുന്ന പ്രഭുവേ—നമസ്കാരം.

Verse 36

जरासिद्ध नमस्तुभ्यम् अयसे वरदाय च अधरे महते चैव नमः सस्तुपताय च

ഹേ ജരാസിദ്ധാ! ജരയിലും കാലത്തിലും പോലും സിദ്ധി നൽകുന്നവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. ഹേ അയസ് (അചഞ്ചലൻ, ദൃഢൻ) വരദാതാവേ, നമസ്കാരം. ഹേ ആധാരസ്വരൂപാ, ഹേ മഹാനേ, കൂടാതെ ഹേ സസ്തുപതി/പശുപതി—നിത്യസ്തുത്യ രക്ഷകനേ—നമസ്കാരം.

Verse 37

नमश्चेन्द्रियपत्राणां लेलिहानाय स्रग्विणे विश्वाय विश्वरूपाय विश्वतः शिरसे नमः

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ഇലകളായി ധരിക്കുന്ന പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം; എല്ലാം വിഴുങ്ങുന്ന, മാലാധാരിയായ ദേവന് നമസ്കാരം. വിശ്വമായവന്, വിശ്വരൂപനായവന്, സർവ്വദിക്കുകളുടെ ശിഖരമായ വിശ്വശിരസ്സിന് നമസ്കാരം.

Verse 38

सर्वतः पाणिपादाय रुद्रायाप्रतिमाय च नमो हव्याय कव्याय हव्यवाहाय वै नमः

എല്ലായിടത്തും കൈകാലുകളുള്ള, ഉപമയില്ലാത്ത രുദ്രനു നമസ്കാരം. ദേവർക്കുള്ള ഹവ്യവും പിതൃകൾക്കുള്ള കവ്യവും സ്വീകരിക്കുന്നവനു നമസ്കാരം; യജ്ഞാഹുതി വഹിക്കുന്ന ഹവ്യവാഹനായ അന്തരഗ്നിക്കും നമസ്കാരം.

Verse 39

नमः सिद्धाय मेध्याय इष्टायेज्यापराय च सुवीराय सुघोराय अक्षोभ्यक्षोभणाय च

സിദ്ധനായ, പവിത്രനും ശുദ്ധികരനും ആയ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം; ഇഷ്ടസ്വരൂപനും പൂജാപരായണനും ആയവന് നമസ്കാരം. സുവീരനായ, മംഗളകരമായ ഘോരരൂപനായവന് നമസ്കാരം; അക്ഷോഭ്യനും മറ്റെല്ലാവരെയും കമ്പിപ്പിക്കുന്ന മഹേശ്വരനും നമസ്കാരം.

Verse 40

सुप्रजाय सुमेधाय दीप्ताय भास्कराय च नमो बुद्धाय शुद्धाय विस्तृताय मताय च

സുപ്രജ നൽകുന്ന, സുമേധാവായ ശിവനു നമസ്കാരം; ദീപ്തനും ഭാസ്കരസമാന പ്രകാശകനുമായവനു നമസ്കാരം. ബുദ്ധനായ—ജാഗ്രതനായ—ശുദ്ധ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം; സർവ്വവ്യാപിയും, വിശാലവും സുസ്ഥിരവുമായ മതമുള്ളവനു നമസ്കാരം.

Verse 41

नमः स्थूलाय सूक्ष्माय दृश्यादृश्याय सर्वशः वर्षते ज्वलते चैव वायवे शिशिराय च

സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവും ആയവന് നമസ്കാരം; സർവ്വവിധത്തിലും ദൃശ്യമും അദൃശ്യമും ആയവന് നമസ്കാരം. മഴയായി പെയ്യുന്നവന്, അഗ്നിയായി ജ്വലിക്കുന്നവന്, വായുവായി ഒഴുകുന്നവന്, ശിശിരശീതളതയായി ശമിപ്പിക്കുന്നവന് നമസ്കാരം.

Verse 42

नमस्ते वक्रकेशाय ऊरुवक्षःशिखाय च नमो नमः सुवर्णाय तपनीयनिभाय च

വക്രജടാധാരിയേ, ഉന്നതവും ദീപ്തവുമായ വക്ഷസ്ഥലമുള്ളവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വീണ്ടും വീണ്ടും നമഃ—നീ സ്വർണമയൻ, തപ്ത ശുദ്ധസ്വർണ്ണസദൃശൻ।

Verse 43

विरूपाक्षाय लिङ्गाय पिङ्गलाय महौजसे वृष्टिघ्नाय नमश्चैव नमः सौम्येक्षणाय च

വിരൂപാക്ഷസ്വരൂപമായ ലിംഗത്തിന് നമസ്കാരം; പിംഗളവർണ്ണൻ, മഹാതേജസ്സുള്ള പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം. വിനാശകരമായ വൃഷ്ടി-ഉപദ്രവം തടയുന്നവനു നമഃ; സൗമ്യകരുണാദൃഷ്ടിയുള്ളവനുമെ നമസ്കാരം।

Verse 44

नमो धूम्राय श्वेताय कृष्णाय लोहिताय च पिशिताय पिशङ्गाय पीताय च निषङ्गिणे

ധൂമ്രവർണ്ണനേ, ശ്വേതനേ, കൃഷ്ണനേ, ലോഹിതനേ—നിനക്കു നമസ്കാരം. പിശിതവർണ്ണൻ, പിശംഗൻ, പീതവർണ്ണൻ—നിനക്കു നമഃ; പാർശ്വത്തിൽ ഖഡ്ഗം ധരിച്ച നിഷംഗിക്കും നമസ്കാരം।

Verse 45

नमस्ते सविशेषाय निर्विशेषाय वै नमः नम ईज्याय पूज्याय उपजीव्याय वै नमः

സവിശേഷ (സഗുണ) സ്വരൂപനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; നിർവിശേഷ (നിർഗുണ) സ്വരൂപത്തിനും നമഃ. യജ്ഞത്തിൽ ആരാധ്യൻ, പൂജ്യൻ, സർവ്വജീവികളുടെ ആശ്രയമായ ഉപജീവ്യൻ—നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 46

नमः क्षेम्याय वृद्धाय वत्सलाय नमोनमः नमो भूताय सत्याय सत्यासत्याय वै नमः

ക്ഷേമപ്രദാതാവേ, പുരാതനനേ, വാത്സല്യമയനായ പ്രഭുവേ—വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം. സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ആധാരം, സത്യസ്വരൂപൻ, സത്യാസത്യങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച പരമേശ്വരൻ—നിനക്കു നമഃ।

Verse 47

नमो वै पद्मवर्णाय मृत्युघ्नाय च मृत्यवे नमो गौराय श्यामाय कद्रवे लोहिताय च

പദ്മവർണ്ണനായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം; മരണത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും—സ്വയം മരണസ്വരൂപനും നമസ്കാരം. ഗൗരരൂപനും ശ്യാമരൂപനും നമസ്കാരം; കദ്രവ (താമ്ര-തവിട്ടു) ലോഹിത (രക്തവർണ്ണ) രൂപങ്ങൾക്കും നമസ്കാരം.

Verse 48

महासंध्याभ्रवर्णाय चारुदीप्ताय दीक्षिणे नमः कमलहस्ताय दिग्वासाय कपर्दिने

മഹാസന്ധ്യയിലെ മേഘസമ വർണ്ണമുള്ള, ശുഭവും മനോഹരവുമായ ദീപ്തിയോടെ ദീക്ഷിതനായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം. കമലഹസ്തനും, ദിഗ്വാസി (ആകാശവസ്ത്ര) തപസ്വിയും, കപർദി (ജടാമുകുടധാരി)യും നമസ്കാരം.

Verse 49

अप्रमाणाय सर्वाय अव्ययायामराय च नमो रूपाय गन्धाय शाश्वतायाक्षताय च

പ്രമാണവും അളവുകളും അതീതനായ, സർവ്വസ്വരൂപനായ, അവ്യയനും അമരനും ആയ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം. രൂപവും ഗന്ധവും തന്നെയായവന്, ശാശ്വതനും അക്ഷത (അഖണ്ഡ-അവിനാശി) പതിക്കും നമസ്കാരം.

Verse 50

पुरस्ताद्बृंहते चैव विभ्रान्ताय कृताय च दुर्गमाय महेशाय क्रोधाय कपिलाय च

കിഴക്കുദിക്കിൽ നിലകൊണ്ട് സർവ്വത്തെയും വിപുലമാക്കുന്നവന് നമസ്കാരം; രഹസ്യമയ വിഭ്രാന്തസ്വരൂപനും, കൃത (ക്രിയയും സിദ്ധഫലവും) ആയവനും നമസ്കാരം. ദുര്‍ഗമനായ മഹേശനും, ബന്ധനം ദഹിപ്പിക്കുന്ന ക്രോധശക്തിയും, കപിലവർണ്ണ തപോതേജസ്സും നമസ്കാരം.

Verse 51

तर्क्यातर्क्यशरीराय बलिने रंहसाय च सिकत्याय प्रवाह्याय स्थिताय प्रसृताय च

തർക്കത്തിന് പിടികിട്ടുന്നതും പിടികിട്ടാത്തതുമായ ശരീരമുള്ള, ബലവാനും വേഗവാനും ആയ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം. സികതയായി (മണൽതട്ടായി), പ്രവാഹമായി, സ്ഥിരനായി, സർവ്വത്ര വ്യാപിക്കുന്ന പ്രസൃതനായി നിലകൊള്ളുന്ന പതി ശിവന് നമസ്കാരം.

Verse 52

सुमेधसे कुलालाय नमस्ते शशिखण्डिने चित्राय चित्रवेषाय चित्रवर्णाय मेधसे

അതി-മേധാവി, ലോകങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന കുലാലസ്വരൂപനേ, ശശിഖണ്ഡധാരിയേ—നിനക്ക് നമസ്കാരം. അത്ഭുതനേ, അത്ഭുതവേഷധാരിയേ, നാനാവർണ്ണവിഭൂഷിതനേ, സ്വയം മേധാസ്വരൂപ ശിവനേ—നിനക്ക് പ്രണാമം.

Verse 53

चेकितानाय तुष्टाय नमस्ते निहिताय च नमः क्षान्ताय दान्ताय वज्रसंहननाय च

സദാ ജാഗ്രതയുള്ളവനും സദാ തൃപ്തനുമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; അന്തർമുഖമായി നിഹിതനായ, ആത്മസംയമിയായ നിനക്ക് നമസ്കാരം. ക്ഷമാശീലനും ദാന്തനുമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; വജ്രസമം അച്ഛേദ്യമായ ദേഹധാരിയായ മഹാദേവനേ, നമസ്കാരം.

Verse 54

रक्षोघ्नाय विषघ्नाय शितिकण्ठोर्ध्वमन्यवे

രാക്ഷസഘ്നനേ, വിഷഘ്നനേ—നീലകണ്ഠനേ, അധർമ്മത്തിനെതിരേ ഉയർന്നു പൊങ്ങുന്ന ഊർധ്വമന്യുവുള്ള പ്രഭുവേ, നമസ്കാരം.

Verse 55

लेलिहाय कृतान्ताय तिग्मायुधधराय च

പ്രളയത്തിൽ എല്ലാം ലീലിച്ച് ഗ്രസിക്കുന്നവനേ, കൃതാന്ത (കാലം/മരണം) സ്വരൂപനേ, തീക്ഷ്ണവും ദീപ്തവുമായ ആയുധം ധരിച്ച പ്രഭുവേ—നമസ്കാരം.

Verse 56

प्रमोदाय संमोदाय यतिवेद्याय ते नमः अनामयाय सर्वाय महाकालाय वै नमः

ആനന്ദസ്വരൂപനേ, സംമോദം പകരുന്നവനേ—നിനക്ക് നമസ്കാരം; യതികൾക്കു വേദ്യനായ പ്രഭുവേ—നമസ്കാരം. അനാമയനേ, സർവ്വവ്യാപിയേ, മഹാകാല ശിവനേ—നിശ്ചയമായും നമസ്കാരം.

Verse 57

प्रणवप्रणवेशाय भगनेत्रान्तकाय च मृगव्याधाय दक्षाय दक्षयज्ञान्तकाय च

പ്രണവസ്വരൂപനും പ്രണവേശ്വരനും ആയ ശിവനു നമസ്കാരം. ഭഗന്റെ നേത്രം നശിപ്പിച്ചവനു നമഃ. ദിവ്യമൃഗത്തെ വേട്ടയാടിയ വ്യാധരൂപനു നമഃ. ദക്ഷന്റെ അന്തര്യാമി അധിഷ്ഠാതാവിനു നമഃ. ദക്ഷയജ്ഞം സമാപിപ്പിച്ചവനു നമഃ॥

Verse 58

सर्वभूतात्मभूताय सर्वेशातिशयाय च पुरघ्नाय सुशस्त्राय धन्विने ऽथ परश्वधे

സകലഭൂതങ്ങളുടെയും അന്തരാത്മസ്വരൂപനായ പ്രഭുവിനു നമഃ. എല്ലാ ഈശന്മാരെയും അതിക്രമിക്കുന്ന മഹേശ്വരനു നമഃ. ത്രിപുരഘ്നനു നമഃ. ഉത്തമായുധങ്ങളാൽ സുസജ്ജനായവനു നമഃ—ധനുര്ധരനും പരശുധരനും നമഃ॥

Verse 59

पूषदन्तविनाशाय भगनेत्रान्तकाय च कामदाय वरिष्ठाय कामाङ्गदहनाय च

പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ തകർത്തവനു നമഃ. ഭഗന്റെ നേത്രം നശിപ്പിച്ചവനു നമഃ. ധർമ്മാനുസൃതമായ കാമഫലം നൽകുന്നവനു നമഃ. പരമ ശ്രേഷ്ഠനു നമഃ. കാമദേവന്റെ ദേഹം ദഹിപ്പിച്ചവനു നമഃ॥

Verse 60

रङ्गे करालवक्त्राय नागेन्द्रवदनाय च दैत्यानामन्तकेशाय दैत्याक्रन्दकराय च

യുദ്ധത്തിൽ ഭീകരമുഖനായവനു നമഃ. നാഗേന്ദ്രസദൃശ മുഖമുള്ളവനു നമഃ. ദൈത്യരുടെ അന്തകനായവനു നമഃ. ദൈത്യരെ വിലാപിപ്പിക്കുന്നവനു നമഃ॥

Verse 61

हिमघ्नाय च तीक्ष्णाय आर्द्रचर्मधराय च श्मशानरतिनित्याय नमो ऽस्तूल्मुकधारिणे

അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഹിമം അകറ്റുന്നവനു നമഃ. ബന്ധനത്തോടു തീക്ഷ്ണനും അചഞ്ചലനും ആയവനു നമഃ. ആർദ്രചർമ്മം ധരിച്ചവനു നമഃ. ശ്മശാനത്തിൽ നിത്യരമണനായ പ്രഭുവിനു നമഃ. ജ്വലിക്കുന്ന ഉല്മുകം ധരിച്ചവനു നമോസ്തു॥

Verse 62

नमस्ते प्राणपालाय मुण्डमालाधराय च प्रहीणशोकैर्विविधैर् भूतैः परिवृताय च

പ്രാണങ്ങളെ പാലിക്കുന്ന, മുണ്ഡമാല ധരിച്ച മഹാദേവനേ നമസ്കാരം. ശോകം വിട്ട വിവിധ ഭൂതഗണങ്ങൾ ചുറ്റിനിൽക്കുന്ന സ്വാമി ശിവനേ നമസ്കാരം.

Verse 63

नरनारीशरीराय देव्याः प्रियकराय च जटिने मुण्डिने चैव व्यालयज्ञोपवीतिने

നര-നാരി ശരീരധാരിയായ, ദേവിക്ക് പ്രിയനായ, ജടാധാരിയും മുണ്ഡിത ത്യാഗിയും, സർപ്പത്തെ യജ്ഞോപവീതമായി ധരിച്ച ശിവനേ നമസ്കാരം.

Verse 64

नमो ऽस्तु नृत्यशीलाय उपनृत्यप्रियाय च मन्यवे गीतशीलाय मुनिभिर् गायते नमः

നൃത്തസ്വഭാവനായ, നൃത്തം പ്രിയമുള്ള പ്രഭുവേ നമസ്കാരം. മഹാബലനായ മന്യു, ഗീതസ്വഭാവനായ, മുനികൾ ഗാനംചെയ്ത് സ്തുതിക്കുന്ന ശിവനേ നമസ്കാരം.

Verse 65

कटकटाय तिग्माय अप्रियाय प्रियाय च विभीषणाय भीष्माय भगप्रमथनाय च

ബന്ധങ്ങളെ ചതച്ചുതകർക്കുന്ന, തീക്ഷ്ണനായ പ്രഭുവേ നമസ്കാരം. പ്രിയ-അപ്രിയങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച, വിഭീഷണനും ഭീഷ്മനും, ഭഗനെ പ്രമഥനം ചെയ്യുന്ന ശിവനേ നമസ്കാരം.

Verse 66

सिद्धसंघानुगीताय महाभागाय वै नमः नमो मुक्ताट्टहासाय क्ष्वेडितास्फोटिताय च

സിദ്ധസംഘങ്ങൾ ഗാനംചെയ്ത് സ്തുതിക്കുന്ന പരമ മഹാഭാഗ പ്രഭുവേ നമസ്കാരം. മോചിതമായ അട്ടഹാസം മുഴക്കുന്ന, ഘോര ഗർജ്ജനവും കൈതാളധ്വനിയും ഉയർത്തുന്ന ശിവനേ നമസ്കാരം.

Verse 67

नर्दते कूर्दते चैव नमः प्रमुदितात्मने नमो मृडाय श्वसते धावते ऽधिष्ठिते नमः

ഗർജ്ജിക്കുന്നവനും നാനാവിധമായി ക്രീഡിക്കുന്നവനും ആയ പരമാനന്ദസ്വരൂപനു നമസ്കാരം. കരുണാമയനായ മൃഡനു നമഃ—ശ്വാസരൂപമായി വ്യാപിക്കുന്നവനു, ശക്തിരൂപമായി ധാവിക്കുന്നവനു, അധിഷ്ഠാതാവായി അധിവസിക്കുന്നവനു—പുനഃപുനഃ നമഃ.

Verse 68

ध्यायते जृम्भते चैव रुदते द्रवते नमः वल्गते क्रीडते चैव लम्बोदरशरीरिणे

ലംബോദര ശരീരധാരിയായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം—ധ്യാനിക്കുന്നവന്, ജൃംഭിക്കുന്നവന്, കരയുന്നവന്, കരുണയാൽ ദ്രവിക്കുന്നവന്; ചാടുന്നവന്, ക്രീഡിക്കുന്നവന് നമഃ. ബന്ധനാതീതനായ പതിയുടെ ലീല സകലാവസ്ഥകളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 69

नमो ऽकृत्याय कृत्याय मुण्डाय कीकटाय च नम उन्मत्तदेहाय किङ्किणीकाय वै नमः

നിരാകാരനും സാകാരനും ആയ അവനു നമസ്കാരം; മുണ്ഡധാരിയായ വൈരാഗിക്ക്, കീകര്ട—അവഗണിതരിടയിലും സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രഭുവിന് നമഃ. ഉന്മത്തദേഹധാരിയായി ദിവ്യസ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ മദിച്ചവനായി തോന്നുന്നവന് നമഃ; ഝംകരിക്കുന്ന കിങ്കിണികളാൽ അലങ്കൃതനുമായ അവന് നമഃ.

Verse 70

नमो विकृतवेषाय क्रूरायामर्षणाय च अप्रमेयाय गोप्त्रे च दीप्तायानिर्गुणाय च

വിചിത്രവേഷധാരിയായ, അത്ഭുത ബഹുരൂപ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം; ക്രൂരനായ—അധർമ്മം സഹിക്കാത്തവന് നമഃ. അപ്രമേയനായ രക്ഷക-ഗോപ്താവിന് നമഃ; ദീപ്തനും ഗുണാതീതനും (നിർഗുണ) ആയ മഹേശ്വരന് നമസ്കാരം.

Verse 71

वामप्रियाय वामाय चूडामणिधराय च नमस्तोकाय तनवे गुणैरप्रमिताय च

വാമാപ്രിയൻ—വാമാ (ശക്തി/പാർവതി)യെ പ്രിയമായി അണിയുന്നവനും, സ്വയം വാമൻ—മംഗളമയനും സുന്ദരനും ആയവനും നമസ്കാരം. ചൂഡാമണിധാരിക്ക് നമഃ; സൂക്ഷ്മതനുവിനുള്ളവന് നമഃ; തന്റെ ഗുണങ്ങളാലും അപ്രമേയനായ പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം.

Verse 72

नमो गुण्याय गुह्याय अगम्यगमनाय च लोकधात्री त्वियं भूमिः पादौ सज्जनसेवितौ

സകല മംഗളഗുണങ്ങളുടെ ആശ്രയം, ഗുഹ്യനായ പ്രഭു, അഗമ്യത്തെ ഗമ്യമാക്കുന്ന മാർഗം—നിനക്കു നമസ്കാരം. ലോകധാത്രിയായ ഈ ഭൂമി, ഹേ പ്രഭോ, നിന്റെ പാദപീഠമാണ്; നിന്റെ പാദങ്ങൾ സജ്ജനന്മാർ നിത്യം ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്നു।

Verse 73

सर्वेषां सिद्धियोगानाम् अधिष्ठानं तवोदरम् मध्ये ऽन्तरिक्षं विस्तीर्णं तारागणविभूषितम्

ഹേ പതി! സകല സിദ്ധിയോഗങ്ങളുടെയും അധിഷ്ഠാനം നിന്റെ ഉദരമാണ്. അതിന്റെ മദ്ധ്യേ വിശാലമായ അന്തരിക്ഷം വ്യാപിച്ചു, നക്ഷത്രഗണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതമായി നിലകൊള്ളുന്നു—സകല ബ്രഹ്മാണ്ഡവും നിനക്കുള്ളിലാണെന്ന് ഇതു വെളിപ്പെടുത്തുന്നു।

Verse 74

स्वातेः पथ इवाभाति श्रीमान् हारस्तवोरसि दिशो दशभुजास्तुभ्यं केयूराङ्गदभूषिताः

നിന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ ശ്രീമാനായ ഹാരം സ്വാതിയുടെ പഥംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. നിനക്കായി പത്ത് ദിക്കുകൾ തന്നെ പത്ത് ഭുജങ്ങളായി തോന്നുന്നു, കേയൂരവും അങ്കദവും ധരിച്ചു അലങ്കരിച്ചവയായി।

Verse 75

विस्तीर्णपरिणाहश् च नीलाञ्जनचयोपमः कण्ठस्ते शोभते श्रीमान् हेमसूत्रविभूषितः

നിന്റെ കണ്ഠം വിശാലവും സമചിതവുമാണ്, നീലാഞ്ജനത്തിന്റെ കൂമ്പാരത്തെപ്പോലെ. അത് ശ്രീമാനായി സ്വർണ്ണസൂത്രം (സ്വർണ്ണഹാരം) ധരിച്ചു അലങ്കരിച്ച് ശോഭിക്കുന്നു।

Verse 76

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्षम् अनौपम्यं मुखं तथा पद्ममालाकृतोष्णीषं शिरो द्यौः शोभते ऽधिकम्

നിന്റെ മുഖം ദംഷ്ട്രകളാൽ ഭയങ്കരവും, ദുർധർഷവും, അനുപമവുമാണ്. പദ്മമാലാകൃത ഉഷ്ണീഷം ധരിച്ച നിന്റെ ശിരസ് അങ്ങനെ ശോഭിക്കുന്നു—ദ്യുലോകം പോലും കൂടുതൽ ദീപ്തമാകുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു।

Verse 77

दीप्तिः सूर्ये वपुश्चन्द्रे स्थैर्यं शैले ऽनिले बलम् औष्ण्यमग्नौ तथा शैत्यम् अप्सु शब्दो ऽम्बरे तथा

സൂര്യനിൽ ദീപ്തി, ചന്ദ്രനിൽ രൂപ‑സൗന്ദര്യം, പർവതത്തിൽ സ്ഥിരത, വായുവിൽ ബലം; അഗ്നിയിൽ ഉഷ്ണത, ജലത്തിൽ ശീതളത, ആകാശത്തിൽ ശബ്ദം—ഈ തത്ത്വശക്തികളിലൂടെ പരമ പതി ശിവൻ അറിയപ്പെടുന്നു।

Verse 78

अक्षरान्तरनिष्पन्दाद् गुणानेतान्विदुर्बुधाः जपो जप्यो महादेवो महायोगोमहेश्वरः

അക്ഷരങ്ങൾക്കിടയിലെ സൂക്ഷ്മവും അവിഛിന്നവുമായ സ്പന്ദനത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനികൾ ഈ ഗുണങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നു—മഹാദേവൻ തന്നെയാണ് ജപം, മഹാദേവൻ തന്നെയാണ് ജപ്യൻ; അവൻ മഹേശ്വരൻ, മഹായോഗസ്വരൂപനും.

Verse 79

पुरेशयो गुहावासी खेचरो रजनीचरः तपोनिधिर्गुहगुरुर् नन्दनो नन्दवर्धनः

അവൻ ദേഹ‑നഗരത്തിലെ അന്തര്യാമി അധീശൻ, ഹൃദയ‑ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവൻ. ചേതനയുടെ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; രാത്രിയിലും—സാധാരണ ദൃഷ്ടിക്ക് അഗോചരൻ. അവൻ തപസ്സിന്റെ നിധി, അന്തർഗുഹയിലെ ഗുരു, ആനന്ദദാതാവും ആനന്ദവർധകനും.

Verse 80

हयशीर्षा पयोधाता विधाता भूतभावनः बोद्धव्यो बोधिता नेता दुर्धर्षो दुष्प्रकम्पनः

അവൻ ഹയശീർഷൻ (അശ്വശിരസ്), ജലധാരകൻ, വിധാതാവ്, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഭാവക‑പോഷകൻ. പരമസത്യമായി അവൻ ബോധ്യൻ; അവൻ തന്നെയാണ് ബോധിതാ (ജാഗ്രതാകർത്താവ്), അവൻ തന്നെയാണ് നേതാവ്‑മാർഗ്ഗദർശകൻ. അവൻ ദുര്ധർഷൻ, അജേയൻ; ദുഷ്പ്രകമ്പനൻ—ആർക്കും കുലുക്കാനാകാത്തവൻ.

Verse 81

बृहद्रथो भीमकर्मा बृहत्कीर्तिर् धनञ्जयः घण्टाप्रियो ध्वजी छत्त्री पिनाकी ध्वजिनीपतिः

അവൻ ബൃഹദ്രഥൻ—മഹാരഥി; ഭീമകർമ്മൻ—ഭയങ്കരമായ മഹാകർമ്മങ്ങളുള്ളവൻ; ബൃഹത്കീർത്തി—വിശാല കീർത്തിയുള്ളവൻ; ധനഞ്ജയൻ—വിജയദാതാവ്. പവിത്ര ഘണ്ടാനാദം അവനു പ്രിയം; അവൻ ധ്വജധാരി; രാജഛത്രസ്വരൂപൻ; പിനാകധാരി; ധ്വജിനീപതി—സകല സേനകളുടെയും സ്വാമിയായ പതി ശിവൻ.

Verse 82

कवची पट्टिशी खड्गी धनुर्हस्तः परश्वधी अघस्मरो ऽनघः शूरो देवराजो ऽरिमर्दनः

അവൻ കവചധാരി, കുന്തവും ഖഡ്ഗവും ധരിച്ചവൻ; കൈയിൽ ധനുസ്സും ആയുധമായി പരശുവും ഉള്ളവൻ. പാപസംഹാരകനായിട്ടും നിർമലൻ; വീരപ്രഭു, ദേവരാജൻ, ശത്രുമർദ്ദകൻ.

Verse 83

त्वां प्रसाद्य पुरास्माभिर् द्विषन्तो निहता युधि अग्निः सदार्णवांभस्त्वं पिबन्नपि न तृप्यसे

മുമ്പ് ഞങ്ങൾ നിന്നെ പ്രസാദിപ്പിച്ചപ്പോൾ ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിച്ച ശത്രുക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ നിഹതരായി. ഹേ അഗ്നേ! നീ സമുദ്രജലവും കുടിച്ചാലും തൃപ്തനാകുന്നില്ല; പരമ പതി (ശിവൻ)യുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭക്ഷണശക്തിയുടെ അതൃപ്ത രൂപം നീ തന്നേ.

Verse 84

क्रोधाकारः प्रसन्नात्मा कामदः कामगः प्रियः ब्रह्मचारि चागाधश् च ब्रह्मण्यः शिष्टपूजितः

അവന്റെ രൂപം ക്രോധമായിരിക്കാം; എങ്കിലും അന്തരാത്മ സദാ പ്രസന്നം. ധർമ്മസമ്മതമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, ആഗ്രഹശക്തിയായി സ്വേച്ഛയായി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ—അവൻ പ്രിയൻ. അവൻ ബ്രഹ്മചാരി, അഗാധനും അപരിമേയനും; ബ്രഹ്മത്തെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ആദരിക്കുന്നവൻ; ശിഷ്ടന്മാർ പൂജിക്കുന്നവൻ.

Verse 85

देवानाम् अक्षयः कोशस् त्वया यज्ञः प्रकल्पितः हव्यं तवेदं वहति वेदोक्तं हव्यवाहनः प्रीते त्वयि महादेव वयं प्रीता भवामहे

നീ ദേവന്മാരുടെ അക്ഷയ നിധിയാണ്; നിനക്കാൽ യജ്ഞം യഥാവിധി സ്ഥാപിതമാകുന്നു. വേദോക്തമായ ഈ ഹവ്യം ഹവ്യവാഹനനായ അഗ്നി നിന്റെ അടുക്കൽ എത്തിക്കുന്നു. ഹേ മഹാദേവാ! നീ പ്രസന്നനായാൽ ഞങ്ങളും പ്രസന്നരായി കൃതാർത്ഥരാകുന്നു.

Verse 86

भवानीशो ऽनादिमांस्त्वं च सर्वलोकानां त्वं ब्रह्मकर्तादिसर्गः सांख्याः प्रकृतेः परमं त्वां विदित्वा क्षीणध्यानास्त्वाममृत्युं विशन्ति

നീ ഭവാനിയുടെ ഈശൻ, അനാദി, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ. നിന്നിൽ നിന്നാണ് ബ്രഹ്മാവും ആദിസൃഷ്ടിയുടെ പ്രാരംഭപ്രവർത്തിയും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. സാംഖ്യജ്ഞർ നിന്നെ പ്രകൃതിക്ക് അപ്പുറമുള്ള പരമതത്ത്വമായി അറിഞ്ഞ്, ധ്യാനം നിന്നിൽ പാകപ്പെടുത്തി, നിന്നിലേക്കുതന്നെ—അമൃത്യുസ്വരൂപത്തിലേക്ക്—പ്രവേശിക്കുന്നു, മരണാതീതമായി.

Verse 87

योगाश् च त्वां ध्यायिनो नित्यसिद्धं ज्ञात्वा योगान् संत्यजन्ते पुनस्तान् ये चाप्यन्ये त्वां प्रसन्ना विशुद्धाः स्वकर्मभिस्ते दिव्यभोगा भवन्ति

നിത്യസിദ്ധനായ മഹേശ്വരനായി നിന്നെ ധ്യാനിക്കുന്ന യോഗികൾ, നിന്നെ അറിഞ്ഞ് യോഗസാധനകളെയും അതിക്രമിച്ച്, ഇച്ഛിച്ചാൽ വീണ്ടും അവയെ സ്വീകരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ള ഭക്തരും നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ശുദ്ധരും പ്രസന്നചിത്തരുമായി, തങ്ങളുടെ ധർമ്മകർമ്മങ്ങളാൽ ദിവ്യഭോഗങ്ങളും ദിവ്യസിദ്ധികളും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 88

अप्रसंख्येयतत्त्वस्य यथा विद्मः स्वशक्तितः कीर्तितं तव माहात्म्यम् अपारस्य महात्मनः

ഹേ മഹാത്മൻ പ്രഭോ! നിന്റെ തത്ത്വം എണ്ണിപ്പറയാനാകാത്തതും നിന്റെ സ്വഭാവം അപാരവുമാണ്. ഞങ്ങളുടെ അല്പശക്തിയാൽ എത്രമാത്രം അറിയാനാകുമോ അത്രമാത്രം മാത്രമേ നിന്റെ മഹിമയെ കീർത്തിച്ചിട്ടുള്ളൂ.

Verse 89

शिवो नो भव सर्वत्र यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते सूत उवाच य इदं कीर्तयेद्भक्त्या ब्रह्मनारायणस्तवम्

നീ സർവ്വത്രയും ഞങ്ങൾക്ക് ശിവനായി—മംഗളകരനായി ഇരിക്കണമേ. നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയോ അങ്ങനെയേ; നിനക്ക് നമസ്കാരം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മാ-നാരായണരുടെ ഈ സ്തവം കീർത്തിക്കുന്നവന്റെ പാശം (ബന്ധനം) ശിഥിലമാകുന്നു; അവൻ പശുഭാവത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി പതി-സ്വരൂപ ശിവന്റെ കൃപ പ്രാപിച്ച് ലിംഗതത്ത്വത്തിൽ സ്ഥിരനാകുന്നു.

Verse 90

श्रावयेद्वा द्विजान् विद्वान् शृणुयाद्वा समाहितः अश्वमेधायुतं कृत्वा यत्फलं तदवाप्नुयात्

വിദ്വാൻ ഒരാൾ ദ്വിജന്മാർക്ക് ഇത് ശ്രാവയിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ കേൾക്കാം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ പത്തായിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെ ഫലം തന്നെയവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 91

पापाचारो ऽपि यो मर्त्यः शृणुयाच्छिवसन्निधौ जपेद्वापि विनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति

പാപാചാരിയായ മനുഷ്യനും ശിവസന്നിധിയിൽ ഇത് കേൾക്കുകയോ ജപിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 92

श्राद्धे वा दैविके कार्ये यज्ञे वावभृथान्तिके कीर्तयेद्वा सतां मध्ये स याति ब्रह्मणो ऽन्तिकम्

ശ്രാദ്ധത്തിൽ, ദൈവികകർമ്മത്തിൽ, യജ്ഞത്തിൽ, അവഭൃഥസ്നാനത്തിന്റെ സമീപത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ സത്സംഗത്തിൽ പോലും—പ്രഭുവിനെ കീർത്തിക്കുന്നവൻ പരബ്രഹ്മൻ (പതി) സാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।