Adhyaya 6

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) पञ्चमो ऽध्यायः ईश्वर उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे यथावत् परमेष्ठिनः / वक्ष्यामीशस्य माहात्म्यं यत्तद्वेदविदो विदुः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ ഉത്തരവിഭാഗത്തിൽ (ഈശ്വരഗീതയിൽ) അഞ്ചാം അധ്യായം. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഋഷിമാരേ, എല്ലാവരും യഥാവിധി കേൾക്കുവിൻ; വേദവിദർ അറിയുന്ന ഈശന്റെ മഹാത്മ്യം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും।

Verse 2

सर्वलोकैकनिर्माता सर्वलोकैकरक्षिता / सर्वलोकैकसंहर्ता सर्वात्माहं सनातनः

ഞാനേ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ ഏക നിർമ്മാതാവും ഏക രക്ഷിതാവും ഏക സംഹാരകനും ആകുന്നു; ഞാൻ സനാതനനായ സർവ്വാത്മ പരമാത്മാവാണ്।

Verse 3

सर्वेषामेव वस्तूनामन्तर्यामी पिता ह्यहम् / मध्ये चान्तः स्थितं सर्वं नाहं सर्वत्र संस्थितः

ഞാനേ സർവ്വ ജീവവസ്തുക്കളുടെയും അന്തര്യാമിയും പിതാവും ആകുന്നു. ഇതെല്ലാം എന്റെ ഉള്ളിൽ, മദ്ധ്യത്തിലും അന്തസ്സിലും നിലകൊള്ളുന്നു; എന്നാൽ ഞാൻ ജഡവസ്തുവുപോലെ എല്ലായിടത്തും വെറും പരന്നിരിക്കുന്നവൻ അല്ല।

Verse 4

भवद्भिरद्भुतं दृष्टं यत्स्वरूपं तु मामकम् / ममैषा ह्युपमा विप्रा मायया दर्शिता मया

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! നിങ്ങൾ കണ്ട എന്റെ അത്ഭുതസ്വരൂപം എന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഒരു ഉപമ മാത്രമാണ്; എന്റെ മായയാൽ തന്നേ ഞാൻ അത് നിങ്ങളെ കാണിച്ചു।

Verse 5

सर्वेषामेव भावानामन्तरा समवस्थितः / प्रेरयामि जगत् कृत्स्नं क्रियाशाक्तिरियं मम

ഞാൻ സർവ്വ ഭാവങ്ങളുടെയും ജീവികളുടെയും അന്തരത്തിൽ സമവസ്ഥിതനാണ്. സമഗ്ര ജഗത്തിനെ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് ഞാനേ—ഇതുതന്നെ എന്റെ ക്രിയാശക്തി।

Verse 6

ययेदं चेष्टते विश्वं तत्स्वभावानुवर्ति च / सो ऽहं कालो जगत् कृत्स्नं प्रेरयामि कलात्मकम्

ഏതുകൊണ്ടാണ് ഈ സർവ്വവിശ്വം ചലിക്കുകയും സ്വന്തം സ്വഭാവത്തെ അനുഗമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്, അതു ഞാനേ—കാലൻ. കലാത്മകമായ ഈ സമഗ്ര ജഗത്തിനെ ഞാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 7

एकांशेन जगत् कृत्स्नं करोमि मुनिपुङ्गवाः / संहराम्येकरूपेण द्विधावस्था ममैव तु

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! എന്റെ ഒരു അംശം കൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ ഈ സമഗ്ര ജഗത്തിനെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു; എന്റെ ഏക (അഖണ്ഡ) സ്വരൂപം കൊണ്ടുതന്നെ അതിനെ സംഹരിക്കുന്നു. അതിനാൽ എന്റെ അവസ്ഥ ദ്വിവിധം—സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും।

Verse 8

आदिमध्यान्तनिर्मुक्तो मायातत्त्वप्रवर्तकः / क्षोभयामि च सर्गादौ प्रधानपुरुषावुभौ

ഞാൻ ആദി-മധ്യ-അന്തമില്ലാത്തവൻ; മായാ-തത്ത്വത്തെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു; സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ പ്രധാനം പുരുഷനും—ഇരുവരെയും ക്ഷോഭിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 9

ताभ्यां संजायते विश्वं संयुक्ताभ्यां परस्परम् / महदादिक्रमेणैव मम तेजो विजृम्भते

അവ രണ്ടും പരസ്പരം സംയുക്തമായതിനാൽ ഈ സമസ്ത വിശ്വം ജനിക്കുന്നു; മഹത് മുതലായ തത്ത്വക്രമത്തിൽ എന്റെ ദിവ്യ തേജസ് വിരിയുന്നു।

Verse 10

यो हि सर्वजगत्साक्षी कालचक्रप्रवर्तकः / हिरण्यगर्भो मार्तण्डः सो ऽपि मद्देहसंभवः

സകലജഗത്തിന്റെ സാക്ഷിയും കാലചക്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തകനുമായ ഹിരണ്യഗർഭനും മാർതാണ്ഡനായ സൂര്യനും—അവനും എന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചവൻ തന്നേ।

Verse 11

तस्मै दिव्यं स्वमैश्वर्यं ज्ञानयोगं सनातनम् / दत्तवानात्मजान् वेदान् कल्पादौ चतुरो द्विजाः

അവനു തന്റെ ദിവ്യ ഐശ്വര്യവും സനാതന ജ്ഞാനയോഗവും ദാനം ചെയ്തു; കല്പാരംഭത്തിൽ സ്വയംജന്യമായ നാലു വേദങ്ങളെ നാലു ദ്വിജ ഋഷിമാർക്ക് അർപ്പിച്ചു।

Verse 12

स मन्नियोगतो देवो ब्रह्मा मद्भावभावितः / दिव्यं तन्मामकैश्वर्यं सर्वदा वहति स्वयम्

ആ ദേവൻ ബ്രഹ്മാ എന്റെ നിയോഗപ്രകാരം, എന്റെ ഭാവത്തിൽ ഭാവിതനായി, എന്റെതായ ആ ദിവ്യ ഐശ്വര്യം എപ്പോഴും സ്വയം വഹിക്കുന്നു।

Verse 13

स सर्वलोकनिर्माता मन्नियोगेन सर्ववित् / भूत्वा चतुर्मुखः सर्गं सृजत्येवात्मसंभवः

എന്റെ നിയോഗത്താൽ സർവ്വജ്ഞനായ സ്വയംഭൂ തന്നെ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ നിർമ്മാതാവാകുന്നു; ചതുര്മുഖരൂപം ധരിച്ചു തീർച്ചയായും സൃഷ്ടിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു।

Verse 14

यो ऽपि नारायणो ऽनन्तो लोकानां प्रभवाव्ययः / ममैव परमा मूर्तिः करोति परिपालनम्

അനന്തനായ നാരായണൻ, ലോകങ്ങളുടെ അവ്യയ കാരണൻ—അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ പരമമൂർത്തി; അവൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിയെ പരിപാലിക്കുന്നത്।

Verse 15

यो ऽन्तकः सर्वभूतानां रुद्रः कालात्मकः प्रभुः / मदाज्ञयासौ सततं संहरिष्यति मे तनुः

സകലഭൂതങ്ങളുടെയും അന്തകനായ, കാലസ്വരൂപനായ പ്രഭു രുദ്രൻ—എന്റെ ആജ്ഞയാൽ നിരന്തരം എന്റെ തന്നെ തനുവിനെ സംഹരിക്കും।

Verse 16

हव्यं वहति देवानां कव्यं कव्याशिनामपि / पाकं च कुरुते वह्निः सो ऽपि मच्छक्तिचोदितः

അഗ്നി ദേവന്മാർക്കുള്ള ഹവ്യം വഹിക്കുന്നു; പിതൃകൾക്കുള്ള കാവ്യവും എത്തിക്കുന്നു; പാകം ചെയ്യുന്നതും അവൻ തന്നെ—എങ്കിലും ആ അഗ്നിയും എന്റെ ശക്തിയാൽ പ്രേരിതനാണ്।

Verse 17

भुक्तमाहारजातं च पचते तदहर्निशम् / वैश्वानरो ऽग्निर्भगवानीश्वरस्य नियोगतः

ഭക്ഷിച്ച ആഹാരത്തെ പകലും രാത്രിയും ജീർണ്ണിപ്പിക്കുന്ന ഭഗവാൻ വൈശ്വാനര അഗ്നി, ഈശ്വരന്റെ നിയോഗത്താൽ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്।

Verse 18

यो ऽपि सर्वाम्भसां योनिर्वरुणो देवपुङ्गवः / सो ऽपि संजीवयेत् कृत्स्नमीशस्यैव नियोगतः

സകല ജലങ്ങളുടെയും ഉദ്ഭവമായ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ വരുണനും, പരമേശ്വരനായ ഈശന്റെ ആജ്ഞയാൽ മാത്രമേ സർവ്വലോകത്തെയും പുനർജീവിപ്പിക്കാൻ കഴിയൂ।

Verse 19

यो ऽन्तस्तिष्ठति भूतानां बहिर्देवः प्रभञ्जनः / मदाज्ञयासौ भूतानां शरीराणि बिभर्ति हि

സകല ജീവികളുടെ അന്തരത്തിൽ വസിക്കുകയും പുറത്തു ദേവനായ പ്രഭഞ്ജനൻ (വായു) ആയി സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, എന്റെ ആജ്ഞയാൽ തന്നെയാണ് ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങളെ ധരിച്ച് നിലനിർത്തുന്നത്।

Verse 20

यो ऽपि संजीवनो नॄणां देवानाममृताकरः / सोमः स मन्नियोगेन चोदितः किल वर्तते

മനുഷ്യരെ സഞ്ജീവിപ്പിക്കുന്നവനും ദേവന്മാർക്കു അമൃതത്തിന്റെ നിധിയുമായ സോമനും, പറയപ്പെടുന്നതുപോലെ, എന്റെ നിയോഗം പ്രേരിപ്പിക്കുമ്പോഴേ പ്രവർത്തിക്കുന്നു।

Verse 21

यः स्वभासा जगत् कृत्स्नं प्रकाशयति सर्वदा / सूर्यो वृष्टिं वितनुते शास्त्रेणैव स्वयंभुवः

സ്വജ്യോതിസ്സാൽ എപ്പോഴും സർവ്വജഗത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ തന്നെയാണ് സൂര്യരൂപത്തിൽ മഴയെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത്; സ്വയംഭൂനായ പ്രഭു ശാസ്ത്രാധികാരത്താൽ മാത്രമേ എല്ലാം വിധിക്കൂ।

Verse 22

यो ऽप्यशेषजगच्छास्ता शक्रः सर्वामरेश्वरः / यज्वनां फलदो देवो वर्तते ऽसौ मदाज्ञया

സകല ജഗത്തിന്റെയും ശാസകനും സർവ്വ അമരന്മാരുടെയും ഈശ്വരനുമായ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പോലും—യജ്ഞകർക്ക് ഫലം നൽകുന്ന ദേവൻ—എന്റെ ആജ്ഞയാൽ മാത്രമേ പ്രവർത്തിക്കൂ।

Verse 23

यः प्रशास्ता ह्यसाधूनां वर्तते नियमादिह / यमो वैवस्वतो देवो देवदेवनियोगतः

ഈ ലോകത്തിൽ അസാധുക്കളെ ശിക്ഷിക്കുകയും വിധി-നിയമത്താൽ സംയമം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—ദേവദേവന്റെ നിയോഗത്താൽ വൈവസ്വത യമദേവൻ തന്നെയാണ്.

Verse 24

यो ऽपि सर्वधनाध्यक्षो धनानां संप्रदायकः / सो ऽपीश्वरनियोगेन कुबेरो वर्तते सदा

സകല ധനത്തിന്റെയും അധിപതിയും ധനം വിതരണം ചെയ്യുന്നവനും ആയ കുബേരനും സദാ ഈശ്വരന്റെ നിയോഗത്താലേ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Verse 25

यः सर्वरक्षसां नाथस्तामसानां फलप्रदः / मन्नियोगादसौ देवो वर्तते निरृतिः सदा

സകല രാക്ഷസങ്ങളുടെ നാഥനും തമസ്സിൽ അധീനരായവർക്കു ഫലം നൽകുന്നവനും ആയ നിർൃതി ദേവനും എന്റെ നിയോഗത്താൽ സദാ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Verse 26

वेतालगणभूतानां स्वामी भोगफलप्रदः / ईशानः किल भक्तानां सो ऽपि तिष्ठन्ममाज्ञया

വേതാള-ഗണ-ഭൂതസംഘങ്ങളുടെ സ്വാമിയും ഭോഗഫലം നൽകുന്നവനും—ഭക്തർക്കു അദ്ദേഹം ഈശാനൻ; എങ്കിലും അദ്ദേഹം എന്റെ ആജ്ഞയാൽ തന്നേ നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 27

यो वामदेवो ऽङ्गिरसः शिष्यो रुद्रगणाग्रणीः / रक्षको योगिनां नित्यं वर्तते ऽसौ मदाज्ञया

അംഗിരസിന്റെ ശിഷ്യനും രുദ്രഗണങ്ങളുടെ അഗ്രണിയും ആയ വാമദേവൻ—യോഗികളെ നിത്യവും കാക്കുന്നവൻ—അവനും എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം തന്നേ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Verse 28

यश्च सर्वजगत्पूज्यो वर्तते विघ्नकारकः / विनायको धर्मनेता सो ऽपि मद्वचनात् किल

സകലജഗത്തും പൂജിക്കുന്നവനായിട്ടും വിഘ്നകാരകനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ—ധർമ്മനേതാവായ വിനായകനും നിശ്ചയമായി എന്റെ വചനപ്രകാരം തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്।

Verse 29

यो ऽपि ब्रह्मविदां श्रेष्ठो देवसेनापतिः प्रभुः / स्कन्दो ऽसौ वर्तते नित्यं स्वयंभूर्विधिचोदितः

ബ്രഹ്മവിദന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ദേവസേനാപതിയായ പ്രഭുവുമായ ആ സ്കന്ദൻ നിത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു; സ്വയംഭൂ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദിവ്യവിധിപ്രകാരം നിയുക്തനായി പ്രേരിതനായി।

Verse 30

ये च प्रजानां पतयो मरीच्याद्या महर्षयः / सृजन्ति विविधं लोकं परस्यैव नियोगतः

പ്രജകളുടെ അധിപതികളായ മരീചി മുതലായ മഹർഷിമാർ—പരമന്റെ നിയോഗപ്രകാരം മാത്രമേ വിവിധ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുകയുള്ളൂ।

Verse 31

या च श्रीः सर्वभूतानां ददाति विपुलां श्रियम् / पत्नी नारायणस्यासौ वर्तते मदनुग्रहात्

സകലഭൂതങ്ങൾക്കും മഹത്തായ സമൃദ്ധി നൽകുന്ന ആ ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)—നാരായണന്റെ പത്നിയായി എന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടുതന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 32

वाचं ददाति विपुलां या च देवी सरस्वती / सापीश्वरनियोगेन चोदिता संप्रवर्तते

വിശാലമായ വാക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്ന ദേവി സരസ്വതി—അവളും ഈശ്വരന്റെ നിയോഗം കൊണ്ടു പ്രേരിതയായി പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു।

Verse 33

याशेषपुरुषान् घोरान्नरकात् तारयिष्यति / सावित्री संस्मृता देवी देवाज्ञानुविधायिनी

എല്ലാ ജീവികളെയും—അത്യന്തം ഘോരരായാലും—നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവൾ; ആ സാവിത്രീ ദേവി സ്മരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ ആജ്ഞാനുസാരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു।

Verse 34

पार्वती परमा देवी ब्रह्मविद्याप्रदायिनी / यापि ध्याता विशेषेण सापि मद्वचनानुगा

പാർവതി പരമദേവിയാണ്, ബ്രഹ്മവിദ്യ നൽകുന്നവൾ. അവളെ വിശേഷമായി ധ്യാനിച്ചാലും, അവളും എന്റെ വചനാനുസാരമേ പ്രവർത്തിക്കൂ।

Verse 35

यो ऽनन्तमहिमानन्तः शेषो ऽशेषामरप्रभुः / दधाति शिरसा लोकं सो ऽपि देवनियोगतः

അനന്ത മഹിമയുള്ള അനന്തശേഷൻ—സകല ദേവന്മാരുടെയും പ്രഭു—തന്റെ ശിരസ്സിൽ ലോകങ്ങളെ ധരിക്കുന്നു; എങ്കിലും അതും ദൈവനിയോഗത്താലേയാണ്।

Verse 36

यो ऽग्निः संवर्तको नित्यं वडवारूपसंस्थितः / पिबत्यखिलमम्भोधिमीश्वरस्य नियोगतः

എപ്പോഴും സംവർതകമായ ആ അഗ്നി, വഡവാരൂപത്തിൽ നിലകൊണ്ട് സമസ്ത സമുദ്രവും കുടിച്ചുകളയുന്നു; അതും ഈശ്വരന്റെ നിയോഗത്താലേയാണ്।

Verse 37

ये चतुर्दश लोके ऽस्मिन् मनवः प्रथितौजसः / पालयन्ति प्रजाः सर्वास्ते ऽपि तस्य नियोगतः

ഈ ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ തേജസ്സുള്ള പതിനാലു മനുക്കൾ സകല പ്രജകളെയും പരിപാലിക്കുന്നു; അവരും അവന്റെ നിയോഗത്താലേ അതു ചെയ്യുന്നു।

Verse 38

आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्च तथाश्विनौ / अन्याश्च देवताः सर्वा मच्छास्त्रेणैव धिष्ठिताः

ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, മരുത്തുകൾ, അശ്വിനികൾ—മറ്റെല്ലാ ദേവതകളും—എന്റെ ശാസ്ത്രാജ്ഞയാൽ മാത്രമേ സ്ഥാപിതരായി നിയന്ത്രിതരായുള്ളൂ।

Verse 39

गन्धर्वा गरुडा ऋक्षाः सिद्धाः साध्याश्चचारणाः / यक्षरक्षः पिशाचाश्च स्थिताः शास्त्रे स्वयंभुवः

ഗന്ധർവ്വർ, ഗരുഡർ, ഋക്ഷർ, സിദ്ധർ, സാധ്യർ, ചാരണർ; അതുപോലെ യക്ഷർ, രാക്ഷസർ, പിശാചുകൾ—എല്ലാവരും സ്വയംഭൂവിന്റെ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം തത്തത് സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 40

कलाकाष्ठानिमेषाश्च मुहूर्ता दिवसाः क्षपाः / ऋतवः पक्षमासाश्च स्थिताः शास्त्रे प्रजापतेः

കലാ, കാഷ്ഠാ, നിമേഷം, മുഹൂർത്തം, പകലും രാത്രിയും; അതുപോലെ ഋതുക്കൾ, പക്ഷങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം പ്രജാപതിയുടെ ശാസ്ത്രവിധിയിൽ സ്ഥാപിതമാണ്।

Verse 41

युगमन्वन्तराण्येव मम तिष्ठन्ति शासने / पराश्चैव परार्धाश्च कालभेदास्तथा परे

യുഗങ്ങളും മന്വന്തരങ്ങളും എന്റെ ശാസനത്തിൽ തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; അതുപോലെ പരാ, പരാർദ്ധ മുതലായ ഉയർന്ന അളവുകളും, കാലത്തിന്റെ മറ്റു എല്ലാ വിഭജനങ്ങളും ആ നിയമപ്രകാരം തന്നെയാണ്।

Verse 42

चतुर्विधानि भूतानि स्थावराणि चराणि च / नियोगादेव वर्तन्ते देवस्य परमात्मनः

നാലുവിധത്തിലുള്ള സകല ഭൂതങ്ങളും—സ്ഥാവരവും ചരവും—പരമാത്മാവായ ദേവന്റെ നിയോഗം കൊണ്ടുമാത്രം തത്തത് ഗതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു നിലനിൽക്കുന്നു।

Verse 43

पातालानि च सर्वाणि भुवनानि च शासनात् / ब्रह्माण्डानि च वर्तन्ते सर्वाण्येव स्वयंभुवः

സ്വയംഭൂവിന്റെ നിയമപ്രകാരം എല്ലാ പാതാളങ്ങളും എല്ലാ ഭുവനങ്ങളും, എല്ലാം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളും ക്രമബദ്ധമായി നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു।

Verse 44

अतीतान्यप्यसंख्यानि ब्रह्माण्डानि ममाज्ञया / प्रवृत्तानि पदार्थौघैः सहितानि समन्ततः

എന്റെ ആജ്ഞയാൽ അനന്തമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ—പൂർവ്വയുഗങ്ങളിലേതും—പ്രകടമായി; അവ എല്ലാദിക്കിലും സൃഷ്ടിപദാർത്ഥങ്ങളുടെ പ്രളയധാരകളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു।

Verse 45

ब्रह्माण्डानि भविष्यन्ति सह वस्तुभिरात्मगैः / वहिष्यन्ति सदैवाज्ञां परस्य परमात्मनः

ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ അവയുടെ സ്വഭാവഘടകങ്ങളോടുകൂടി ഉദ്ഭവിക്കും; അവ പരമപരമാത്മാവിന്റെ ആജ്ഞയെ എക്കാലവും വഹിച്ച് നിലനിർത്തും।

Verse 46

भूमिरापो ऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च / भूतादिरादिप्रकृतिर्नियोगे मम वर्तते

ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം, മനസ്, ബുദ്ധി—ഭൂതങ്ങളുടെ ആദിസ്രോതസ്സായ ആദിപ്രകൃതിയും—എല്ലാം എന്റെ നിയോഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു।

Verse 47

याशेषजगतां योनिर्मोहिनी सर्वदेहिनाम् / माया विवर्तते नित्यं सापीश्वरनियोगतः

സകല ജഗത്തിന്റെയും യോനിയായി, എല്ലാ ദേഹികളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്ന ആ മായ നിത്യവും വിവർത്തിക്കുന്നു; എന്നാൽ അതും ഈശ്വരനിയോഗത്താലേ.

Verse 48

यो वै देहभृतां देवः पुरुषः पठ्यते परः / आत्मासौ वर्तते नित्यमीश्वरस्य नियोगतः

ദേഹധാരികളിലെല്ലാം ദൈവസ്വരൂപനായ പരമപുരുഷനെന്നു പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നവൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ആത്മാവ്; ഈശ്വരന്റെ നിയോഗപ്രകാരം നിത്യവും വർത്തിക്കുന്നു।

Verse 49

विधूय मोहकलिलं यया पश्यति तत् पदम् / सापि विद्या महेशस्य नियोगवशवर्तिनी

മോഹത്തിന്റെ ചെളി നീക്കി ആ പരമപദം ദർശിപ്പിക്കുന്ന വിജ്ഞാനം—ആ മോക്ഷദായിനി വിദ്യയും മഹേശന്റെ നിയോഗാധീനമാണ്।

Verse 50

बहुनात्र किमुक्तेन मम शक्त्यात्मकं जगत् / मयैव प्रेर्यते कृत्स्नं मय्येव प्रलयं व्रजेत्

ഇവിടെ അധികം പറയേണ്ടതെന്ത്? ഈ സർവ്വജഗത്തും എന്റെ ശക്തിസ്വരൂപമാണ്; എനിക്കൊണ്ടുതന്നെ എല്ലാം പ്രേരിതമാകുന്നു, പ്രളയത്തിൽ എനിക്കുള്ളിലേക്കുതന്നെ ലയിക്കുന്നു।

Verse 51

अहं हि भगवानीशः स्वयं ज्योतिः सनातनः / परमात्मा परं ब्रह्म मत्तो ह्यन्यन्न विद्यते

ഞാനാണ് ഭഗവാൻ ഈശൻ, ഞാൻ തന്നെയാണ് സനാതന സ്വയംജ്യോതി; ഞാൻ പരമാത്മാവും പരബ്രഹ്മവും—എന്നിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല।

Verse 52

इत्येतत् परमं ज्ञानं युष्माकं कथितं मया / ज्ञात्वा विमुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्

ഇങ്ങനെ ഈ പരമജ്ഞാനം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പ്രസ്താവിച്ചു; ഇത് അറിഞ്ഞാൽ ജീവൻ ജന്മ-സംസാരബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും।