Atharva Veda Anuvaka 2
Home›Atharvaveda›Kanda 7›Anuvaka 2
Kanda 710 Suktas26 Mantras

Anuvaka 2

ദൈവിക പ്രേരണ, സാമൂഹിക അധികാരം, സന്താനസമൃദ്ധി, മഴ എന്നിവയിലൂടെ പൗഷ്ടിക സമൃദ്ധി ഉറപ്പാക്കി ഗൃഹവും പൊതുജയവും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതാണ് മുഖ്യവിഷയം. ഉപവിഷയങ്ങൾ: സരസ്വതിയെ പോഷണവും ഇഷ്ടനിധികളും നൽകുന്ന ദേവിയായി; സവിതാവിന്റെ ‘സത്യസവ’ (സത്യപ്രേരണം) മനസ്സുദ്ദേശത്തെ നയിച്ച് സമ്പത്ത് ആകർഷിക്കുന്നത്; സഭാ–സമിതികളിൽ സംരക്ഷിതവും പ്രബോധനശേഷിയുള്ള വാക്കിലൂടെ വിജയം; വർചസ് (കാന്തി/തേജസ്) കൊണ്ടുള്ള പ്രതിസ്പർധികളോടുള്ള മേൽക്കൈ; ധാതൃ, പ്രജാപതി മുതലായ ‘സ്ഥാപകർ’ വഴി ഗൃഹസ്ഥിതിയുടെ സ്ഥിരത; വൃഷ്ടിയും ഫലഭൂയിഷ്ഠതയും വഴി പോഷണം–വളർച്ച, കൂടാതെ ‘വാര്യാണി’ (ഇഷ്ടനിധികൾ)യുടെ വർധനം.

Kinds of charm

Paushtika (prosperity): 6Shantika (pacifying): 2Abhicharika (against foes): 1

Suktas in Anuvaka 2

Sukta 11

ഈ ഏകഋക്കുള്ള പൗഷ്ടിക സൂക്തം, ‘തിരഞ്ഞെടുത്ത നിധികൾ’ (vāryāṇi) വളർന്ന് പുഷ്ടിയാകുന്ന, ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത പോഷകസ്തനമായി സരസ്വതിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ആനന്ദം നൽകുന്നവളായി, അനുഗ്രഹം തേടുന്നവളായി, എളുപ്പത്തിൽ വിളിക്കാവുന്നവളായി, ഉദാരദായിനിയായി അവളെ സ്തുതിച്ച്, അവളുടെ ഒഴുകുന്ന സമൃദ്ധിയിലൂടെ മൂല്യവസ്തുക്കളുടെ സ്ഥിരമായ വർധന, ഐശ്വര്യം, ക്ഷേമം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് മന്ത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

Rishi: As per AV 7.11 anukramaṇī tradition (variable) | Devata: Sarasvatī | 1 Mantras

Sukta 12

അഥർവവേദം 7.12 സഭ (സഭാ)യിലും സമിതി (കൗൺസിൽ/സമിതി)യിലും പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ സംരക്ഷണവും അംഗീകാരവും പ്രഭാവമുള്ള വാഗ്വൈഭവവും ലഭിക്കാനുളള സാമൂഹിക-വിജയ മന്ത്രമാണ്. ഇതിൽ സഭയും സമിതിയും പ്രജാപതിയുടെ ഐക്യത്തിലുള്ള “പുത്രിമാർ” ആയി വ്യക്തീകരിക്കപ്പെടുന്നു; കൗൺസിലിന്റെ ഭാഗ്യത്തിൽ അംഗീകൃതമായ പങ്ക് ലഭിക്കാനായി ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; കൂടാതെ ശ്രോതാക്കളുടെ മനസ്സിനെ തിരിച്ച് വക്താവിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് ശ്രദ്ധയും സമ്മതവും ആകർഷിക്കുന്ന മനഃപരിവർത്തന സൂത്രവും ഉപയോഗിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (often treated as an Atharvan/Angiras-type social charm). | Devata: Sabhā and Samiti (personified), with Prajāpati as genealogical source; Ancestors as witnesses. | 4 Mantras

Sukta 13

ഈ സംക്ഷിപ്തമായ അഥർവണീയ ശത്രുനാശന സൂക്തം സൂര്യോപമയിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു: പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തെ മങ്ങിയാക്കി അവരുടെ ദീപ്തി ‘കവർന്നെടുക്കുന്നതുപോലെ’, साधകൻ ശത്രു-പ്രതിസ്പർധികളുടെ വർചസ് (തേജസ്, പ്രഭാവം/കാര്യസിദ്ധി, പ്രതിഷ്ഠ) ആചാരപരമായി സ്വന്തമാക്കുന്നു. ഇത് രണ്ട് മന്ത്രങ്ങളുള്ള ഒരു ചാര്മമാണ്; സമീപിക്കുന്ന സപത്നന്മാരെ (പ്രതിസ്പർധി/ശത്രു) വെളിപ്പെടുത്തി അവരെ ശക്തിഹീനരാക്കി—പാരായകൻ വിജയദീപ്തിയിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ അവർ ‘ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന’പോലെ വിട്ടുകളയുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition. | Devata: Sūrya (as paradigmatic victor); the operative target is the dvīṣant (enemy). | 2 Mantras

Sukta 14

ഈ നാലു മന്ത്രങ്ങളുള്ള സവിതൃ സൂക്തം ദേവന്റെ “സത്യപ്രേരണം” (സത്യസവ) ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, ആരാധകന്റെ ഉദ്ദേശം/മനോനിശ്ചയം (മതി) ശുഭപഥത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും, അഭിലഷണീയ വസ്തുക്കൾ (വാര്യാണി)—പ്രത്യേകിച്ച് പശുസമ്പത്തും സ്ഥിരമായ സമൃദ്ധിയും—ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. “ആദ്യ പിതാവിന്” ഉന്നതതയും വിശാലമായ ഇടവും ദാനം ചെയ്ത സവിതാവിന്റെ ആദികാല കൃത്യം ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, ഇന്നത്തെ സമൃദ്ധിയെ ധർമ്മമായ കോസ്മികക്രമത്തിന്റെയും പിതൃപരമ്പരയിലെ ക്ഷേമത്തിന്റെയും നിയമാനുസൃത തുടർച്ചയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

Rishi: Traditionally Savitar-hymn seers (RV parallels suggest a learned, RV-derived stratum; exact AV anukramaṇī attribution to be checked) | Devata: Savitar | 4 Mantras

Sukta 15

ഈ ഏകമന്ത്ര പൗഷ്ടിക സൂക്തം സവിതാവിനോട് ‘സത്യസവാ’ (സത്യമായി പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന) അനുഗ്രഹം അപേക്ഷിക്കുന്നു—അത് മനോഹരവും വിവേകപൂർണ്ണവും സർവ്വജനഹിതകരവും ആയിരിക്കട്ടെ. സമൃദ്ധിയെ അപാരമായി ‘പാൽപിഴിഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന’, ആയിരം ധാരകളായി ഒഴുകുന്ന ദാനമായി ചിത്രീകരിച്ച്, ഭഗൻ അത് ഓരോരുത്തർക്കും അർഹമായ പങ്കായി വിഭജിച്ച് ക്ഷേമവും തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പറ്റുന്ന ശ്രേയസ്സായ ഭാഗ്യവും നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

Rishi: Kāṇva tradition (Kanva indicated within the verse; hymn attributed within Kāṇva sphere) | Devata: Savitar (primary); Bhaga (prosperity-distributor, secondary) | 1 Mantras

Sukta 16

ഈ ഏകമന്ത്ര പൗഷ്ടിക സൂക്തം സവിതാവിനെയും ബൃഹസ്പതിയെയും പ്രാർത്ഥിച്ച്, ഉപകാരഭോക്താവിന്റെ ജീവശക്തിയും മനസ്സിന്റെ വ്യക്തതയും സമൂഹത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ‘സൗഭാഗ്യം’ (saubhāgya)യും വർധിപ്പിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവൻ പൂർണ്ണമായി ‘വിജയത്തിനായി സജ്ജനായവൻ’ ആയി നിലകൊള്ളട്ടെ, തടസ്സങ്ങളെ അതിക്രമിക്കട്ടെ, കൂടാതെ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും സമ്മതവും അനുഗ്രഹവും—സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന ദൈവസഭയായി—ലഭിച്ച് സ്വാഗതം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic compiler tradition (commonly assigned by Anukramaṇī) | Devata: Savitar and Bṛhaspati; ‘All the Gods’ as confirming assembly | 1 Mantras

Sukta 17

ഈ സംക്ഷിപ്ത പൗഷ്ടിക സൂക്തം ധാതൃ, സവിതൃ, പ്രജാപതി, അഗ്നി, ത്വഷ്ടൃ, വിഷ്ണു എന്നീ ധർമ്മവും വർദ്ധനവും ‘സ്ഥാപിക്കുന്ന’ ദേവന്മാർ ഹവനം സ്വീകരിച്ച് യജമാനന്റെ ഗൃഹസൗഭാഗ്യം സ്ഥിരപ്പെടുത്തണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ജീവൻ നിലനിർത്തുന്ന വാസസ്ഥലം ഉറപ്പാക്കുക, വീട്ടിനുള്ളിലെ ഉത്തമ വസ്തുക്കൾ ലഭ്യമാക്കുക, കൂടാതെ പരമലക്ഷ്യമായ സന്താനം നേടുക—ഇവയെ പല ദേവന്മാരുടെയും ഏകസമ്മതമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് ഇതിന്റെ ശക്തി. സമൃദ്ധി ‘സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്’ (ധാ-) എന്ന നിലയിൽ യജമാനന്റെ ജീവിതത്തിൽ മുദ്രവെക്കപ്പെടുന്നു: വാസം, ദ്രവിണം (സമ്പത്ത്), വംശപരമ്പര—മൂന്നും ഒരുമിച്ച്.

Rishi: Atharvanic tradition (anonymous/collective in many paustika units) | Devata: Dhātṛ, Savitṛ, Prajāpati, Agni, Tvaṣṭṛ, Viṣṇu (prosperity-and-progeny complex) | 4 Mantras

Sukta 18

AV 7.18 ഒരു സംക്ഷിപ്തമായ മഴ-ബലപ്രയോഗ സൂക്തമാണ്. ഇതിൽ മേഘത്തെ മുദ്രവെച്ച ഒരു പാത്രമായി കണ്ട്, അത് പിളർത്തി തുറക്കാൻ ആജ്ഞാപിച്ച്, ദിവ്യജലങ്ങൾ സമൂഹത്തിനായി താഴേക്ക് ഒഴുകിവരണമെന്നു ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയെ സ്വീകരണശേഷിയുള്ള ‘ക്ഷേത്ര-ശരീരം’ ആയി വിളിച്ചുചേർത്ത്, ‘ജലച്ചർമ്മം തുറക്കുന്ന’ കോസ്മിക് നിയന്ത്രകനായ ധാതാവിനെയും കൂട്ടി, മഴ പോഷകമായിരിക്കണം—നാശകരമാകരുതെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു. രണ്ടാം മന്ത്രത്തിൽ ലക്ഷ്യം വെറും മഴയല്ല; ദഹിപ്പിക്കുന്ന വരൾച്ചയും ജീവഹാനികരമായ മഞ്ഞും ഇല്ലാത്ത സമതുലിത കാലാവസ്ഥ—സോമം (ശുഭജീവശക്തി/യാഗക്രമം) വസിക്കുന്നിടത്ത് ക്ഷേമവും ഫലഭൂയിഷ്ഠതയും നിലനിൽക്കാൻ എന്നതിലേക്കാണ് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത്.

Rishi: Atharvanic tradition (rain-compulsion corpus) | Devata: Nabhas (cloud), Pṛthivī, Dhātṛ (as regulator of rain) | 2 Mantras

Sukta 19

ഈ ഏകമന്ത്ര പൗഷ്ടിക സൂക്തം പ്രജാപതിയുടെയും ധാതാവിന്റെയും ജനനവും സ്ഥിരതയും നൽകുന്ന ശക്തികളെ ഏകാഗ്രമാക്കി, ഉറച്ചതായി “സ്ഥാപിത”വും സദ്ഭാവമുള്ളതുമായ സന്താനസിദ്ധിക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. തുടർന്ന്, “ഏകസമ്മതം, ഏകമനം, ഏകയോനി/ഏകമൂലം” എന്ന നിലയിൽ ബന്ധുക്കൾ തമ്മിലുള്ള ഗൃഹസൗഹൃദവും ഐക്യവും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം, യജമാനനെ കേന്ദ്രമാക്കി നിലനിൽക്കുന്ന വളർച്ചയും സമൃദ്ധിയും നൽകുന്ന പുഷ്ടിപതിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition | Devata: Prajāpati, Dhātṛ, Puṣṭipati (personified nourishment) | 1 Mantras

Sukta 20

ആറ് മന്ത്രങ്ങളുള്ള ഈ സൂക്തം ദൈവീക ‘അനുമതി’യെ—സമ്മതവും അംഗീകാരപരമായ പരിപാലനവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ദേവതയെ—യജമാനനെക്കുറിച്ച് “ശുഭമായി ചിന്തിക്കണം” എന്നും, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഹവിസ്സിനെ അംഗീകരിച്ച് സ്ഥിരീകരിക്കണം എന്നും അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആ സമ്മതി ലഭിച്ചാൽ യജ്ഞം തടസ്സമില്ലാതെ ഫലപ്രദമാകുമെന്ന് ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നു: ക്ഷേമം, സമൃദ്ധി, നല്ല വയലുകൾ, ശക്തനായ പുത്രന്മാർ, ശരിയായി ജനിച്ച സന്തതി. കർമ്മാനുഷ്ഠാനത്തെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതും സംരക്ഷിതവുമായ ഫലപ്രാപ്തിയാക്കി മാറ്റുന്നതിലാണ് സൂക്തത്തിന്റെ ശക്തി—അംഗീകാരമാണ് സമൃദ്ധിയിലേക്കും ഗൃഹസന്തതിയുടെ തുടർച്ചയിലേക്കും നയിക്കുന്ന കവാടം.

Rishi: Atharvanic tradition (hymn to Anumati; specific r̥ṣi attribution varies in ancillary lists) | Devata: Anumati (personified Consent/Approval) | 6 Mantras

Deities of Anuvaka 2

  • Savitar

    Impeller/prosperity-giver

    In 3 hymns

  • SarasvatiSarasvatī

    Nourisher/wealth-bestower

    In 1 hymn

  • Sabha and SamitiSabhā and Samiti (as Prajāpati’s powers)

    Protector/social-integrator

    In 1 hymn

  • SuryaSūrya

    Destroyer of rivals/varcas-bestower

    In 1 hymn

  • DhatriDhātṛ

    Stabilizer/fertility-setter

    In 2 hymns

  • PrajapatiPrajāpati

    Progenitor/order-setter

    In 2 hymns

  • BrihaspatiBṛhaspati

    Speech-lord/protector

    In 1 hymn

  • Agni

    Ritual-carrier/protector

    In 1 hymn

  • TvashtriTvaṣṭṛ

    Shaper/strengthener

    In 1 hymn

  • VishnuViṣṇu

    Supporter/stabilizer

    In 1 hymn

  • PrithiviPṛthivī (Earth)

    Supporter/rain-witness

    In 1 hymn

  • Anumati

    Consent-granter/ritual-ratifier

    In 1 hymn

Inside Anuvaka 2

The theme

Paustika prosperity secured through divine impulsion, social authority, fertility, and rain—stabilizing household and public success

Threads through it

  • Sarasvatī as nourishment and treasure-bestower
  • Savitar’s satyasava (true impulsion) guiding intention and attracting goods
  • Assembly/council success (sabhā–samiti) via persuasive protected speech
  • Varcas (radiance) and competitive superiority over rivals
  • Household stabilization by cosmic “setters-in-place” (Dhātṛ, Prajāpati, etc.)
  • Rain-making by opening the cloud-vessel
  • Anumati as divine consent validating offerings and plans

Who it serves

For gaining prosperity and reputation, entering assemblies confidently, securing offspring and household stability, compelling timely rain, overcoming rivals, and ensuring rituals and plans receive divine approval.

What it heals

  • Prosperity, nourishment, and growth of ‘choice treasures’ (vāryāṇi)Sukta 7.11, 7.14, 7.15, 7.16, 7.17
  • Success in public speaking, gaining acceptance in sabhā/samiti, and protection from social oppositionSukta 7.12, 7.16
  • Overcoming rivals; gaining varcas (radiance), prestige, and competitive superioritySukta 7.13
  • Fertility and offspring firmly ‘set in place’; household stability and increaseSukta 7.17, 7.19
  • Drought or delayed rains; securing rainfall for community welfareSukta 7.18
  • Ritual or undertaking blocked by lack of assent; securing divine approval and smooth completionSukta 7.20

Frequently Asked Questions

They are largely paustika: they seek increase—wealth, radiance, social standing, offspring, rain, and ritual success—by aligning the practitioner with cosmic order, true impulsion (satyasava), and divine assent.

Sukta 7.12 is the sabhā–samiti charm, aiming at protected entry, acceptance, and persuasive speech by invoking the concord and authority associated with Prajāpati.

Prosperity is built through Sarasvatī and Savitar-centered increase (7.11, 7.14–7.16) and household stabilization (7.17, 7.19), while opposition is handled through varcas-appropriation over rivals (7.13) and protective social integration in sabhā/samiti (7.12).

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play