Adhyaya 115
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
Upa-parva: Āhiṃsā-anuśāsana (Instruction on Non-injury) — Bhīṣma’s discourse to Yudhiṣṭhira
Vaiśaṃpāyana reports that Yudhiṣṭhira again questions Bhīṣma, asking why ahiṃsā is praised as dharma and how one escapes suffering when harm is committed by action, speech, or mind. Bhīṣma replies that ahiṃsā is articulated by brahmavādins as a structured discipline: it is not stable if any constituent is compromised, likened to an animal unable to stand on only three legs. He elevates ahiṃsā as preeminent among dharmas, using the elephant’s footprint metaphor to indicate that other ethical ‘tracks’ are encompassed by it. He then specifies the tri-kāraṇa (three causal channels) of moral implication—mind first, then speech, then bodily action—stressing that relinquishment must begin internally. The discourse turns to dietary restraint: faults reside in mind, speech, and taste, and ascetics avoid meat because craving and attachment arise from tasting. Bhīṣma outlines moral objections to meat-eating through affective analogy (treating it as akin to consuming one’s own child) and through a psychology of desire (rāga arising from repeated savoring), concluding by reaffirming ahiṃsā as a comprehensive dharmic synthesis.
Chapter Arc: युधिष्ठिर बृहस्पति से पूछते हैं—मनुष्य किस आचरण से उत्तम स्वर्ग पाते हैं और किन कर्मों से नरक तथा तिर्यग्योनियों में गिरते हैं; मृत्यु के बाद देह को काष्ठ-लोष्टवत् छोड़कर जीव किस पथ से जाता है? → बृहस्पति कर्म-फल की कठोर गणना खोलते हैं—परस्त्रीगमन, स्त्रीहत्या, भोजन-चोरी, वस्त्र-चोरी आदि पापों के अनुसार जीव क्रमशः भेड़िया, कुत्ता, सियार, गीध, व्याल, बक, मक्खी, मयूर आदि योनियों में जन्म लेता है; कुछ योनियों में अल्पकाल में ही हिंसा/बंधन से मृत्यु का चक्र चलता रहता है। → पाप-विशेष के लिए तिर्यग्योनियों की श्रृंखला और यम-विषय (नरक-भोग) का वर्णन चरम पर पहुँचता है—विशेषतः स्त्रीहत्या जैसे महापाप के लिए दीर्घ क्लेश और अनेक ‘संसार’ (बार-बार जन्म) भोगने की घोषणा, तथा मृग-मत्स्य जैसे जन्मों में शीघ्र वध/जाल-बंधन का भयावह चक्र। → बृहस्पति यह भी बताते हैं कि भोगे हुए पाप-फल के क्षय के बाद जीव पुनः मानुषत्व प्राप्त कर सकता है; इस प्रकार कर्म-न्याय का विधान—दण्ड, शोधन, और पुनरावर्तन—स्पष्ट होता है। → युधिष्ठिर का जिज्ञासा-क्षेत्र आगे बढ़ता है—अब वे ‘शरीर-निचय’ (देह की स्थिति/संरचना और उसके रहस्य) जानने की ओर प्रश्न उठाते हैं।
Shlokas
Verse 1
ऑपन-माज बक। अर एकादशाधिकशततमोड< ध्याय: बृहस्पतिका युधिष्ठिरसे प्राणियोंके जन्मके प्रकारका और नानाविध पापोंके फलस्वरूप नरकादिकी प्राप्ति एवं तिर्यग्योनियोंमें जन्म लेनेका वर्णन युधिछिर उवाच पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद । श्रोतुमिच्छामि मर्त्यानां संसारविधिमुत्तमम्
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ປິຕາມະຫະ, ຜູ້ມີປັນຍາລຶກຊຶ້ງ ແລະຊ່ຽວຊານໃນສາດຕຣາ (śāstra) ທັງປວງ, ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງວິທີອັນສູງສຸດ ແລະດີທີ່ສຸດ ທີ່ມະນຸດພຶງປະພຶດເພື່ອນຳພາການເດີນທາງໃນສັງສາຣ (saṃsāra)»។
Verse 2
केन वृत्तेन राजेन्द्र वर्तमाना नरा भुवि | प्राप्तुवन्त्युत्तमं स्वर्ग कथं च नरक॑ नूप
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ, ດ້ວຍວິທີປະພຶດແນວໃດ ມະນຸດຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນໂລກນີ້ ຈຶ່ງບັນລຸສະຫວັນອັນສູງສຸດ? ແລະ ໂອ ຜູ້ປົກຄອງ, ດ້ວຍການປະພຶດແນວໃດ ພວກເຂົາຈຶ່ງຕົກລົງນະລົກ?»
Verse 3
मृतं शरीरमुत्सज्य काष्ठलोष्टसमं जना: । प्रयान्त्यमुं लोकमित: को वै ताननुगच्छति,लोग अपने मृत शरीरको काठ और मिट्टीके ढेलेके समान छोड़कर जब यहाँसे परलोककी राह लेते हैं, उस समय उनके पीछे कौन जाता है?
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອມະນຸດລະທິ້ງຮ່າງກາຍທີ່ຕາຍແລ້ວ ເຫມືອນໄມ້ທ່ອນໜຶ່ງ ຫຼືກ້ອນດິນໜຶ່ງ ແລ້ວອອກເດີນທາງຈາກໂລກນີ້ໄປສູ່ໂລກໜ້າ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ໃຜເປັນຜູ້ຕາມໄປກັບເຂົາ?»
Verse 4
भीष्म उवाच अयमायाति भगवान् बृहस्पतिरुदारधी: । पृच्छैनं सुमहाभागमेतद् गुह्मूं सनातनम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ເບິ່ງເຖີດ! ພຣະບຣິຫັສປະຕິ (Bṛhaspati) ຜູ້ມີປັນຍາອັນກວ້າງໃຫຍ່ ກຳລັງເຂົ້າມາ. ຈົ່ງຖາມທ່ານຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງນັ້ນ ກ່ຽວກັບເລື່ອງເກົ່າແກ່ອັນລຶກລັບນີ້»
Verse 5
नैतदन्येन शक््यं हि वक्तुं केनचिदद्य वै । वक्ता बृहस्पतिसमो न हान्यो विद्यते क्वचित्,आज दूसरा कोई इस विषयका प्रतिपादन नहीं कर सकता। बृहस्पतिजीके समान वक्ता दूसरा कोई कहीं भी नहीं है
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໃນວັນນີ້ ບໍ່ມີໃຜອື່ນສາມາດອະທິບາຍເລື່ອງນີ້ໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ. ບໍ່ມີຜູ້ໃດໃນທຸກແຫ່ງທີ່ເປັນນັກກ່າວເທົ່າທຽມບຣິຫັສປະຕິ (Bṛhaspati)»
Verse 6
वैशम्पायन उवाच तयो: संवदतोरेवं पार्थगांगेययोस्तदा । आजगाम विशुद्धात्मा नाकपृष्ठाद् बृहस्पति:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນເວລານັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ ພາຣຖະ (ຢຸທິສຖິຣ) ແລະ ພີສະມະ ຜູ້ເກີດຈາກແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ກຳລັງສົນທະນາກັນຢູ່ແບບນັ້ນ, ບຣິຫັສປະຕິ (Bṛhaspati) ຜູ້ມີຈິດໃຈບໍລິສຸດ ໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ ຈາກທິບພະສະຫວັນອັນສູງ»
Verse 7
ततो राजा समुत्थाय धृतराष्ट्रपुरोगम: । पूजामनुपमां चक्रे सर्वे ते च सभासद:,उन्हें देखते ही राजा युधिष्छिर धृतराष्ट्रको आगे करके खड़े हो गये। फिर उन्होंने तथा उन सभी सभासदोंने बृहस्पतिजीकी अनुपम पूजा की
ແລ້ວກະສັດກໍລຸກຂຶ້ນຢືນ ໃຫ້ທ່ານ ທຣິຕະຣາສະຕຣະ ຢູ່ດ້ານໜ້າ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີບູຊາອັນປະເສີດຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລະສະມາຊິກສະພາທັງຫມົດກໍເຮັດດັ່ງດຽວກັນ—ຖວາຍຄວາມນົບນ້ອມແດ່ ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ຕາມທຳມະ ແລະການເຄົາລົບຕໍ່ອຳນາດທາງວິນຍານ.
Verse 8
ततो धर्मसुतो राजा भगवन्तं बृहस्पतिम् । उपगम्य यथान्यायं प्रश्न॑ पप्रच्छ तत्त्वतः,तदनन्तर धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिरने भगवान् बृहस्पतिजीके समीप जाकर यथोचित रीतिसे यह तात्विक प्रश्न उपस्थित किया
ແລ້ວກະສັດ ຢຸທິສະຖິຣະ ຜູ້ເປັນລູກແຫ່ງທຳມະ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຕາມພິທີອັນຄວນ ແລະດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຄວາມຈິງ ຈຶ່ງທູນຖາມຄຳຖາມຢ່າງສຸດຈິງ.
Verse 9
युधिछिर उवाच भगवन् सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रविशारद | मर्त्यस्य क: सहायो वै पिता माता सुतो गुरु:
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: “ຂໍນົບນ້ອມແດ່ທ່ານຜູ້ຄວນບູຊາ ຜູ້ຮູ້ທຳມະທັງປວງ ແລະຊ່ຽວຊານໃນສາດທັງຫມົດ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ຜູ້ໃດແມ່ນຜູ້ຊ່ວຍຂອງມະນຸດ? ພໍ່ ແມ່ ລູກ ຫຼື ຄູອາຈານ?”
Verse 10
ज्ञातिसम्बन्धिवर्गक्ष मित्रवर्गस्तथैव च । मृतं शरीरमुत्सज्य काष्ठलोष्टसमं जना:
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງຫມູ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະຜູ້ກ່ຽວພັນ ພ້ອມທັງຫມູ່ມິດສະຫາຍ—ເມື່ອຮ່າງກາຍຕາຍແລ້ວ ຜູ້ຄົນກໍປະຖິ້ມມັນ ເຫັນມັນບໍ່ຕ່າງຈາກທ່ອນໄມ້ ຫຼືກ້ອນດິນ.”
Verse 11
गच्छन्त्यमुत्र लोक॑ वै क एनमनुगच्छति । युधिष्ठिरने पूछा--भगवन्! आप सम्पूर्ण धर्मोके ज्ञाता और सब शास्त्रोंके विद्वान हैं; अतः बताइये
ຢຸທິສະຖິຣະ ທູນຖາມວ່າ: “ເມື່ອຜູ້ໜຶ່ງໄປສູ່ໂລກອື່ນ ຜູ້ໃດຈະຕາມໄປກັບເຂົາ? ໃນບັນດາພໍ່ ແມ່ ລູກ ຄູອາຈານ ຍາດພີ່ນ້ອງຮ່ວມຊາດ ແລະມິດສະຫາຍ—ຜູ້ໃດແມ່ນຜູ້ຊ່ວຍທີ່ແທ້? ເພາະເມື່ອທຸກຄົນປະຖິ້ມຮ່າງທີ່ຕາຍແລ້ວ ເຫັນມັນເປັນແຕ່ທ່ອນໄມ້ ຫຼືກ້ອນດິນ ແລ້ວຈາກໄປ ວິນຍານນີ້ຈະມີໃຜໄປກັບມັນໃນປະໂລກ?” ບຣິຫັດສະປະຕິ ຕອບວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຄົນເກີດມາຜູ້ດຽວ ແລະກໍດັບສິ້ນຜູ້ດຽວ.”
Verse 12
असहाय: पिता माता तथा भ्राता सुतो गुरु:
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ພໍ່ ແມ່ ເຊັ່ນດຽວກັນ ພີ່ນ້ອງ ລູກ ແລະ ຄູ—ເມື່ອຖືກປະໄວ້ໂດຍບໍ່ມີຜູ້ຄ້ຳຈຸນ—ກໍກາຍເປັນຜູ້ຕ້ອງພຶ່ງພາ ແລະ ອ່ອນໄຫວຕໍ່ອັນຕະລາຍ».
Verse 13
ज्ञातिसम्बन्धिवर्गक्ष मित्रवर्गस्तथैव च । पिता, माता, भाई, पुत्र, गुरु, जाति, सम्बन्धी तथा मित्रवर्ग--ये कोई भी उसके सहायक नहीं होते ।। मृतं शरीरमुत्सज्य काष्ठलोष्टसमं जना:
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ທັງວົງຍາດແລະຜູ້ກ່ຽວພັນ ຫຼື ວົງມິດສະຫາຍ ກໍບໍ່ແມ່ນທີ່ພຶ່ງພາຢ່າງແທ້ຈິງ. ພໍ່ ແມ່ ພີ່ນ້ອງ ລູກ ຄູ ວົງຕະກູນ ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ມິດສະຫາຍ—ບໍ່ມີໃຜຈະຕາມໄປ ຫຼື ຊ່ວຍກູ້ໄດ້ໃນຍາມຊີ້ຂາດ. ເມື່ອຊີວິດຈາກໄປ ຜູ້ຄົນກໍປະຖິ້ມຮ່າງກາຍ ເຫມືອນໄມ້ທ່ອນໜຶ່ງ ຫຼື ກ້ອນດິນໜຶ່ງ».
Verse 14
मुहूर्तमिव रोदित्वा ततो यान्ति पराड्मुखा: । लोग उसके मरे हुए शरीरको काठ और मिट्टीके ढेलेकी तरह फेंककर दो घड़ी रोते हैं और फिर उसकी ओरसे मुँह फेरकर चल देते हैं |। १३ $ ।।
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ພວກເຂົາຮ້ອງໄຫ້ພຽງຊົ່ວຄາວ ແລ້ວກໍຫັນໜ້າຈາກໄປ. ເມື່ອປະຖິ້ມຮ່າງນັ້ນແລ້ວ ສິ່ງດຽວທີ່ຕາມຄົນໄປແມ່ນ ທັມມະ ເທົ່ານັ້ນ».
Verse 15
तस्माद् धर्म: सहायश्न सेवितव्य: सदा नृभि: । वे कुटुम्बीजन तो उसके शरीरका परित्याग करके चले जाते हैं, किंतु एकमात्र धर्म ही उस जीवात्माका अनुसरण करता है; इसलिये धर्म ही सच्चा सहायक है। अतः मनुष्योंको सदा धर्मका ही सेवन करना चाहिये ।।
ດັ່ງນັ້ນ ສໍາລັບມະນຸດ ຄວນບໍາເນົາ ແລະ ປູກຝັງ ທັມມະ ຢູ່ເສມອ, ເພາະທັມມະແມ່ນສະຫາຍແທ້ ແລະ ຜູ້ຊ່ວຍແທ້. ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ຄົນໃນເຮືອນ ປະຖິ້ມຮ່າງກາຍແລ້ວຈາກໄປ, ແຕ່ທັມມະພຽງຢ່າງດຽວຕາມຈິດວິນຍານ. ເພາະສະນັ້ນ ຄວນປະພຶດທັມມະຢູ່ເສມອ. ສັດມີຊີວິດທີ່ປະສານກັບທັມມະ ຈະໄດ້ບັນລຸເສັ້ນທາງສູງສຸດໄປສະຫວັນ.
Verse 16
तस्मान्न्यायागतैरर्थर्धर्म सेवेत पण्डित:
ດັ່ງນັ້ນ ບັນດິດຄວນບໍາເນົາ ແລະ ຄ້ຳຈຸນທັມມະ ໂດຍໃຊ້ຊັບສິນທີ່ໄດ້ມາຕາມຄວາມຍຸດຕິທໍາ ແລະ ຖືກກົດໝາຍ.
Verse 17
लोभान्मोहादनुक्रोशाद् भयाद् वाप्यबहुश्रुतः:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກຄວາມໂລບ, ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຼົງ, ເນື່ອງຈາກຄວາມເມດຕາທີ່ຜິດທີ່, ຫຼືແມ່ນເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານ—ຜູ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ຮຽນຮູ້ຄຳສອນ (śāstra) ຢ່າງດີ ຍ່ອມກະທຳຜິດ»។
Verse 18
धर्मश्चार्थश्॒ कामश्च त्रितयं जीविते फलम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ທັມມະ (dharma), ອັດຖະ (artha), ແລະ ກາມະ (kāma)—ສາມປະການນີ້ແມ່ນຜົນຂອງຊີວິດມະນຸດ»។
Verse 19
युधिछिर उवाच श्रुतं भगवतो वाक्यं धर्मयुक्ते परं हितम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະອົງຜູ້ປະເສີດ—ອັນຕັ້ງຢູ່ໃນທັມມະ ແລະເປັນປະໂຫຍດສູງສຸດ»។
Verse 20
मृतं शरीरं हि नृणां सूक्ष्ममव्यक्ततां गतम्
ເມື່ອມະນຸດຕາຍ ຮ່າງກາຍນັ້ນແທ້ຈິງເຂົ້າສູ່ສະພາບລະອຽດອ່ອນທີ່ບໍ່ອາດຮັບຮູ້ໄດ້ ແລະບໍ່ປາກົດ—ບໍ່ຢູ່ໃນຂອບເຂດທີ່ຕາທົ່ວໄປຈະເຫັນ ຫຼືຈັບຕ້ອງໄດ້ອີກຕໍ່ໄປ.
Verse 21
अचक्षुविंषयं प्राप्तं कं धर्मोडनुगच्छति । मनुष्यका स्थूल शरीर तो मरकर यहीं पड़ा रह जाता है और उसका सूक्ष्म शरीर अव्यक्तभावको प्राप्त हो जाता है--नेत्रोंकी पहुँचसे परे है। ऐसी दशामें धर्म किस प्रकार उसका अनुसरण करता है? ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ: «ເມື່ອຄົນໜຶ່ງຜ່ານພົ້ນຂອບເຂດທີ່ຕາເຫັນໄດ້ ທັມມະຈະຕາມໃຜ? ເພາະຮ່າງກາຍຫຍາບຂອງມະນຸດ ເມື່ອຕາຍແລ້ວກໍນອນຢູ່ນີ້; ແຕ່ຮ່າງກາຍລະອຽດອ່ອນກັບໄປສູ່ສະພາບບໍ່ປາກົດ ຢູ່ເກີນການເຂົ້າເຖິງຂອງຕາ. ໃນສະພາບແບບນັ້ນ ທັມມະຈະຕິດຕາມເຂົາໄດ້ແນວໃດ?» ບຣິຫັສປະຕິ (Bṛhaspati) ຕອບໂດຍເລີ່ມອະທິບາຍອົງປະກອບແລະພະລັງ—ດິນ, ລົມ, ອາກາດ, ນ້ຳ, ແສງ, ໃຈ, ແລະຜູ້ນຳໄປສູ່ຈຸດສິ້ນສຸດ (ຄວາມຕາຍ)—ເພື່ອຊີ້ວ່າຜົນຂອງກຳມະບໍ່ສູນຫາຍ ແມ້ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ປາກົດໃຫ້ເຫັນກໍຕາມ.
Verse 22
प्राणिनामिह सर्वेषां साक्षिभूता निशानिशम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໃນໂລກນີ້ ສໍາລັບສັດມີຊີວິດທັງປວງ ມີສິ່ງໜຶ່ງເປັນພະຍານຢືນຢັນຢູ່ເປັນນິດ—ທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ»។
Verse 23
त्वगस्थिमांसं शुक्रे च शोणितं च महामते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີໃຈກວ້າງ (ມະຫາມະຕິ) ຈົ່ງພິຈາລະນາຜິວ ກະດູກ ແລະເນື້ອ; ທັງນ້ໍາເຊື້ອ ແລະເລືອດດ້ວຍ»។
Verse 24
ततो धर्मसमायुक्तः प्राप्तुते जीव एव हि
ດັ່ງນັ້ນ ມີແຕ່ຊີວະຕົນ—ຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ (ທັມມະ)—ເທົ່ານັ້ນທີ່ບັນລຸເປົ້າໝາຍສູງສຸດ. ແລ້ວເມື່ອສັດໄດ້ເສບສົມຜົນແຫ່ງກຳໃນໂລກອື່ນຈົນສິ້ນ ແລະໄດ້ຮັບຮ່າງໃໝ່ ເທວະດາຜູ້ຄຸ້ມຄອງທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນທາດທັງຫ້າຂອງຮ່າງກາຍ ຈະເບິ່ງເຫັນກຳດີແລະກຳຊົ່ວຂອງຊີວະນັ້ນ. ບັດນີ້ ເຈົ້າປາດຖະນາຟັງອັນໃດອີກ?
Verse 25
ततो<स्य कर्म पश्यन्ति शुभं वा यदि वाशुभम् | देवता: पञ्चभूतस्था: कि भूयः श्रोतुमिच्छसि
ແລ້ວເທວະດາຜູ້ຄຸ້ມຄອງທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນທາດໃຫຍ່ທັງຫ້າ ຈະເບິ່ງເຫັນກຳຂອງເຂົາ—ຈະເປັນກຳດີຫຼືກຳຊົ່ວກໍຕາມ. ເຈົ້າຍັງປາດຖະນາຟັງອັນໃດອີກ?
Verse 26
ततो धर्मसमायुक्त: स जीव: सुखमेधते । इहलोके परे चैव कि भूय: कथयामि ते,तदनन्तर धर्मयुक्त वह जीव इहलोक और परलोकमें सुखका अनुभव करता है। अब तुम्हें और क्या बताऊँ?
ດັ່ງນັ້ນ ຊີວະຜູ້ສອດຄ່ອງກັບທຳ ຈະເຈີຣິນໃນຄວາມສຸກ—ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ. ຂ້ອຍຈະເລົ່າອັນໃດໃຫ້ເຈົ້າຟັງອີກ?
Verse 27
युधिछिर उवाच तद् दर्शितं भगवता यथा धर्मोडनुगच्छति । एतत् तु ज्ञातुमिच्छामि कथ्थ॑ रेत: प्रवर्तते
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງໄດ້ຊີ້ແຈງແລ້ວວ່າ ທັມມະຕິດຕາມຊີວິດແນວໃດ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຮູ້ວ່າ ໃນຮ່າງກາຍນີ້ ສານກໍ່ກຳເນີດ (ເຣຕະ/ນ້ຳເຊື້ອ) ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ?»
Verse 28
ब॒हस्पतिरुवाच अन्नमश्नन्ति यद् देवा: शरीरस्था नरेश्वर । पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिर्मनस्तथा
ພຣະພຶຫັດສະປະຕິ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເທວະດາຜູ້ຄຸ້ມຄອງຢູ່ໃນກາຍ ຍ່ອມຮັບປະທານອາຫານທີ່ກິນ—ຄືຜູ້ກ່ຽວກັບ ດິນ, ນ້ຳ, ອາຫານ, ລົມ, ອາກາດ, ແສງ, ແລະ ໃຈ. ເມື່ອດ້ວຍອາຫານນັ້ນ ທາດທັງຫຼາຍໃນກາຍ (ພ້ອມດ້ວຍໃຈ) ອິ່ມເຕັມສົມບູນ ແລ້ວ ສານກໍ່ກຳເນີດອັນແຮງກ້າ (ເຣຕະ/ນ້ຳເຊື້ອ) ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ»
Verse 29
ततस्तृप्तेषु राजेन्द्र तेषु भूतेषु पडचसु । मन:पषष्ठेषु शुद्धात्मन् रेत: सम्पद्यते महत्
ພຣະພຶຫັດສະປະຕິ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຣາເຊນທຣະ, ເມື່ອທາດທັງຫ້ານັ້ນໃນກາຍ ອິ່ມເຕັມ—ແລະໃຈເປັນທີ່ຫົກ—ໂອ ຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດ, ສານກໍ່ກຳເນີດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ (ເຣຕະ/ນ້ຳເຊື້ອ) ຈຶ່ງບັງເກີດ»
Verse 30
ततो गर्भ: सम्भवति श्लेषात् स्त्रीपुंसयोर्नूप । एतत् ते सर्वमाख्यातं भूय: कि श्रोतुमिच्छसि
«ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອຍິງແລະຊາຍຮ່ວມກັນ ດ້ວຍການປະສົມປະສານນັ້ນ ຄັນ (ຄອບຄອງຄັນ/ຕົວອ່ອນ) ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອະທິບາຍທັງໝົດແລ້ວ; ບັດນີ້ ໂອ ຜູ້ປົກຄອງ, ທ່ານຍັງປາຖະໜາຟັງອັນໃດອີກ?»
Verse 31
युधिषछ्िर उवाच आखायात॑ मे भगवता गर्भ: संजायते यथा । यथा जातस्तु पुरुष: प्रपद्यति तदुच्यताम्
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້ານັບຖືທ່ານ, ທ່ານໄດ້ອະທິບາຍແລ້ວວ່າ ຄັນເກີດຂຶ້ນແນວໃດ. ບັດນີ້ ຂໍໃຫ້ກ່າວວ່າ ມະນຸດເມື່ອເກີດແລ້ວ ຈະຕົກກັບເຂົ້າສູ່ພັນທະ (ຄວາມຜູກມັດ) ອີກແນວໃດ?»
Verse 32
ब॒हस्पतिर्वाच आसमज़मात्र: पुरुषस्तैर्भूतैरभि भूयते । विप्रयुक्तश्न तैर्भूते: पुनर्यात्यपरां गतिम्
ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິກ່າວວ່າ: ຜູ້ທີ່ຈິດໃນການພິຈາລະນາເບື້ອງເບົາບໍ່ສົມດຸນ ຍ່ອມຖືກອໍານາດຂອງທາດ (ພູຕະ) ທັງຫຼາຍຄອບງໍາ. ແຕ່ເມື່ອແຍກອອກຈາກພູຕະເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍຈະໄດ້ບັນລຸເສັ້ນທາງອັນສູງກວ່າອີກຄັ້ງ. ຄໍາສອນນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການຄຸ້ມຄອງຕົນດ້ວຍທໍາ: ຄວາມພາດພຽງນ້ອຍໃນປັນຍາກໍອາດໃຫ້ກິເລດຕໍ່າໆຄອບງໍາໄດ້ ແລະການປະລະອອກຈາກມັນຈະນໍາໃຫ້ກັບຄືນສູ່ທາງຂຶ້ນ.
Verse 33
बृहस्पतिजीने कहा--राजन्! जीव उस वीर्यमें प्रविष्ट होकर जब गर्भमें संनिहित होता है, तब वे पाँचों भूत शरीररूपमें परिणत हो उसे बाँध लेते हैं, फिर उन्हीं भूतोंसे विलग होनेपर वह दूसरी गतिको प्राप्त होता है ।।
ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ! ເມື່ອຊີວະຕົນເຂົ້າໄປໃນເຊື້ອພັນ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນຄັນ, ທາດໃຫຍ່ທັງຫ້າຈະແປງເປັນຮ່າງກາຍ ແລ້ວຜູກມັດມັນໄວ້. ເມື່ອແຍກອອກຈາກທາດເຫຼົ່ານັ້ນ ມັນຈະໄດ້ຮັບກະແສຄວາມເປັນໄປອື່ນ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ຊີວະທີ່ມີຮ່າງ—ຜູກພັນກັບທາດທັງປວງ—ນັ້ນແຫຼະທີ່ຮັບຮູ້ສຸກແລະທຸກ. ໃນເວລານັ້ນ ເທວະຜູ້ປົກຄອງທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນທາດທັງຫ້າ ຈະເບິ່ງເຫັນກຳຂອງມັນວ່າດີຫຼືຊົ່ວ. ຍັງປາຖະໜາຟັງອັນໃດອີກ?”
Verse 34
युधिछिर उवाच त्वगस्थिमांसमुत्सृज्य तैश्न भूतैर्विवर्जित: । जीव: स भगवन् क्वस्थ: सुखदु:खे समश्लुते
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວຖາມວ່າ: “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ, ເມື່ອຊີວະຕົນປະລະຮ່າງກາຍທີ່ເປັນຜິວ ກະດູກ ແລະເນື້ອ ແລ້ວແຍກອອກຈາກຄວາມພົວພັນກັບທາດໃຫຍ່ທັງຫ້າ, ມັນສະຖິດຢູ່ໃສ ແລະມັນຮັບຮູ້ສຸກທຸກແນວໃດ?”
Verse 35
बुहस्पतिर्वाच जीव: कर्मसमायुक्तः शीघ्र॑ रेतस्त्वमागत: । स्त्रीणां पुष्पं समासाद्य सूते कालेन भारत
ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິກ່າວວ່າ: “ໂອ ພາຣະຕະ, ຊີວະຕົນຖືກຜັກດັນໂດຍກຳຂອງຕົນ ຈຶ່ງໄປຮອດສະພາບເປັນນ້ໍາເຊື້ອຢ່າງວ່ອງໄວ; ເຂົ້າສູ່ລະດູແຫ່ງຍິງ (ເລືອດປະຈໍາເດືອນ) ແລະຕາມການເວລາກໍຮັບການເກີດ.”
Verse 36
यमस्य पुरुषै: क्लेशं यमस्य पुरुषैर्वधम् दुःखं संसारचक्रं च नर: क्लेशं स विन्दति
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: ມະນຸດຜູ້ໜຶ່ງຍ່ອມປະສົບຄວາມທຸກທໍລະມານໂດຍມືຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງຍະມະ—ທັງການຖືກຕີ ແລະການລົງໂທດ—ແລະຖືກໃຫ້ຜ່ານການຫມຸນວຽນອັນເຈັບປວດຂອງກົງລໍ້ແຫ່ງສັງສາຣະ. ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍຜົນຂອງຄວາມຜິດຂອງຕົນ ລາວຈຶ່ງພົບພາຄວາມລໍາບາກ ແລະຄວາມທຸກຊໍ້າໆ.
Verse 37
इहलोके च स प्राणी जन्मप्रभृति पार्थिव । सुकृतं कर्म वै भुद्धक्ते धर्मस्य फलमाश्रित:
ຂໍພຣະອົງກະສັດເອີຍ! ໃນໂລກນີ້ແທ້ໆ ສັດມີຊີວິດຜູ້ໜຶ່ງ ນັບແຕ່ເກີດມາ ຍ່ອມໄດ້ປະສົບຜົນແຫ່ງກຳດີ (ກຸສົນ) ຢ່າງແທ້ຈິງ ໂດຍເສບສຸກມັນເປັນຜົນທີ່ອາໄສທຳ ແລະເກີດຈາກທຳ.
Verse 38
यदि धर्म यथाशक्ति जन्मप्रभूति सेवते | ततः स पुरुषो भूत्वा सेवते नित्यदा सुखम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ຖ້າບຸກຄົນໃດ ຮັບໃຊ້ ແລະປະພຶດທຳ ຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ນັບແຕ່ເລີ່ມຊີວິດ ແລ້ວ ຜູ້ນັ້ນເມື່ອເປັນຄົນທີ່ສົມຄວນແທ້ ຍ່ອມຢູ່ໃນຄວາມສຸກເປັນນິດ.
Verse 39
पृथ्वीनाथ! यदि प्राणी इस लोकमें जन्मसे ही पुण्यकर्ममें लगा रहता है तो वह धर्मके फलका आश्रय लेकर उसके अनुसार सुख भोगता है। यदि अपनी शक्तिके अनुसार बाल्यकालसे ही धर्मका सेवन करता है तो वह मनुष्य होकर सदा सुखका अनुभव करता है ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ! ຖ້າສັດມີຊີວິດໃດ ໃນໂລກນີ້ ນັບແຕ່ເກີດມາ ມຸ່ງໝັ້ນໃນກຳດີ ແລ້ວ ອາໄສຜົນແຫ່ງທຳ ຍ່ອມເສບສຸກຕາມຄວນ. ຖ້າຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ປະພຶດທຳຕັ້ງແຕ່ເດັກ ກໍຈະເປັນມະນຸດ ແລະປະສົບສຸກເປັນນິດ. ແຕ່ຖ້າໃນທ່າມກາງທຳ ບາງຄັ້ງກໍໄປພຶງອະທຳ ແລ້ວ ຫຼັງຈາກສຸກ ສັດນັ້ນກໍຈະໄດ້ປະສົບທຸກ»។
Verse 40
अधर्मेण समायुक्तो यमस्य विषयं गत: । महद् दुःखं समासाद्य तिर्यग्योनौ प्रजायते,अधर्मपरायण मनुष्य यमलोकमें जाता है और वहाँ महान् दुःख भोगकर यहाँ पशु- पक्षियोंकी योनिमें जन्म लेता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ຄົບຄືນກັບອະທຳ ຍ່ອມໄປສູ່ແດນຂອງພຣະຍະມະ. ເມື່ອຮັບທຸກຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງເກີດຄືນມາທີ່ນີ້ ໃນຄັນຂອງສັດ ຫຼື ນົກ»។
Verse 41
कर्मणा येन येनेह यस्यां योनौ प्रजायते । जीवो मोहसमायुक्तस्तन्मे निगदत: शृणु,जीव मोहके वशीभूत होकर जिस-जिस कर्मका अनुष्ठान करनेसे जैसी-जैसी योनिमें जन्म धारण करता है, उसे बता रहा हूँ, सुनो
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງຂ້າ ເມື່ອຂ້າຈະກ່າວອະທິບາຍວ່າ ສັດຜູ້ຖືກມົວເມົາຄອບງຳ ຍ່ອມເກີດໃນຄັນນັ້ນ ຫຼື ຄັນນີ້ ຕາມກຳທີ່ຕົນໄດ້ກະທຳໃນໂລກນີ້»។
Verse 42
यदेतदुच्यते शास्त्रे सेतिहासे च च्छन्दसि । यमस्य विषयं घोर मर्त्यों लोक: प्रपद्यते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສິ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນຄຳພີສາດສະຕຣະ, ໃນປະເພນີອິຕິຫາສະ, ແລະໃນບົດສັນລະເສີນແຫ່ງເວດ—ນັ່ນຄື ດິນແດນອັນນ່າສະພຶງກົວຂອງຍະມະ—ໄປສູ່ອານາເຂດນັ້ນ ໂລກຂອງມະນຸດຜູ້ຕາຍຍ່ອມເຂົ້າໄປຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ»។
Verse 43
शास्त्र, इतिहास और वेदमें जो यह बात बतायी गयी है कि मनुष्य इस लोकमें पाप करनेपर मृत्युके पश्चात् यमराजके भयंकर लोकमें जाता है, यह सत्य ही है ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສິ່ງທີ່ປະກາດໄວ້ໃນສາດສະຕຣະ, ໃນປະເພນີອິຕິຫາສະ, ແລະໃນເວດ—ວ່າຜູ້ໃດກໍຕາມກ່ອກບາບໃນໂລກນີ້ ຫຼັງຄວາມຕາຍຈະໄປສູ່ໂລກອັນນ່າສະພຶງກົວຂອງຍະມະ—ນັ້ນແທ້ຈິງ. ແຕ່ໂອ້ ພະຣາຊາ! ໃນໂລກຂອງຍະມະນັ້ນເອງ ຍັງມີຖິ່ນພຳນັກອັນເປັນບຸນ ເທົ່າທຽມໂລກເທວະ. ໄປສູ່ຈຸດໝາຍນັ້ນ ສັດຜູ້ມີບຸນທີ່ເຄື່ອນໄຫວທັງຫມົດຈະໄປ—ເວັ້ນແຕ່ຜູ້ເກີດໃນຍົນີສັດແລະຍົນີຕ່ຳ (ເຊັ່ນ ແມງໄມ້ ແລະອື່ນໆ)»។
Verse 44
यमस्य भवने दिव्ये ब्रहलोकसमे गुणै: । कर्मभिनियतैर्बद्धो जन्तुर्दु:खान्युपाश्चुते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໃນວິຫານອັນສະຫວ່າງໄສຂອງຍະມະ—ອັນເປັນທິບ ແລະດ້ວຍຄຸນວິເສດຂອງມັນ ສະເໝີດັ່ງພຣະພຣະຫມໂລກ—ແຕ່ສັດມີຊີວິດຜູ້ຖືກຜູກມັດໄວ້ດ້ວຍກຳຂອງຕົນ ຍ່ອມປະສົບຄວາມທຸກທໍລະມານ»។
Verse 45
येन येन तु भावेन कर्मणा पुरुषो गतिम् । प्रयाति परुषां घोरां तत्ते वक्ष्याम्यत: परम्,मनुष्य जिस-जिस भाव और जिस-जिस कर्मसे निष्ठुरतापूर्ण भयंकर गतिको प्राप्त होता है, अब उसीको बता रहा हूँ
«ດ້ວຍອາການໃຈແນວໃດ ແລະດ້ວຍກຳແນວໃດ ມະນຸດຈຶ່ງໄປຮອດຊະຕາກຳອັນໂຫດຮ້າຍ ແລະນ່າສະພຶງກົວ—ຈາກນີ້ໄປ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວໃຫ້ທ່ານຟັງ»។
Verse 46
अधीत्य चतुरो वेदान् द्विजो मोहसमन्वित: । पतितात् प्रतिगृह्याथ खरयोनौ प्रजायते,जो द्विज चारों वेदोंका अध्ययन करनेके बाद भी मोहवश पतित मनुष्योंसे दान लेता है, उसका गदहेकी योनिमें जन्म होता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ໄດ້ຮຽນຮູ້ເວດທັງສີ່ແລ້ວ ຖ້າພຣາຫມັນ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຜູ້ຖືກຄວາມຫຼົງຄອບງຳ ຮັບຂອງກຳນັນຈາກຄົນຕົກຕ່ຳທາງທຳ (ຜູ້ເສື່ອມສິນ) ແລ້ວ ພາຍຫຼັງຈະເກີດໃນຍົນີລາ»។
Verse 47
खरो जीवति वर्षाणि दश पञठ्च च भारत | खरो मृतो बलीवर्द: सप्त वर्षाणि जीवति,भारत! गदहेकी योनिमें वह पंद्रह वर्षोतक जीवित रहता है। उसके बाद मरकर बैल होता है। उस योनिमें वह सात वर्षोतक जीवित रहता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ລາ ມີອາຍຸຢູ່ໄດ້ ສິບຫ້າປີ. ເມື່ອມັນຕາຍ ມັນເກີດໃໝ່ເປັນງົວຜູ້, ແລະໃນຊາດນັ້ນ ມັນຢູ່ໄດ້ ເຈັດປີ».
Verse 48
बलीवर्दों मृतश्चापि जायते ब्रद्यराक्षस: । ब्रह्मरक्षश्ष मासांस्त्रींस्ततो जायति ब्राह्मण:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອງົວຜູ້ຕາຍ ມັນເກີດໃໝ່ເປັນ ພຣະຫມະຣາກສະ (brahmarākṣasa). ຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນສາມເດືອນ ແລ້ວຈຶ່ງເກີດອີກເທື່ອເປັນ ພຣາຫມັນ (brāhmaṇa)».
Verse 49
पतितं याजयित्वा तु कृमियोनौ प्रजायते । तत्र जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ຜູ້ໃດເປັນປຸໂຣຫິດ ປະກອບພິທີຍັດໃຫ້ຄົນຕົກຈາກທຳ (patita) ເມື່ອຕາຍແລ້ວ ຈະເກີດໃນຍົນີຂອງໜອນ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນໄດ້ ສິບຫ້າປີ».
Verse 50
कृमिभावाद् विमुक्तस्तु ततो जायति गर्दभ: । गर्दभ: पञ्च वर्षाणि पज्च वर्षाणि सूकर:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພົ້ນຈາກສະພາບເປັນໜອນແລ້ວ ຈຶ່ງເກີດເປັນລາ. ລາຢູ່ໄດ້ຫ້າປີ ແລ້ວຕໍ່ມາ ເປັນໝູອີກຫ້າປີ».
Verse 51
कुक्कुटः पञ्च वर्षाणि पज्च वर्षाणि जम्बुक: । थ्वा वर्षमेक॑ं भवति ततो जायति मानव:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໄກ່ຜູ້ຢູ່ໄດ້ຫ້າປີ ແລະ ໝາປ່າ (jackal) ຢູ່ໄດ້ຫ້າປີ; ແຕ່ຊີວິດມະນຸດກັບສັ້ນຫຼາຍ—ເກືອບຈະພຽງໜຶ່ງປີ—ແລ້ວກໍຈາກໄປ».
Verse 52
कीड़ेकी योनिसे छूटनेपर वह गदहेका जन्म पाता है। पाँच वर्षतक गदहा रहकर पाँच वर्ष सूअर, पाँच वर्ष मुर्गा, पाँच वर्ष सियार और एक वर्ष कुत्ता होता है। उसके बाद वह मनुष्ययोनिमें उत्पन्न होता है ।।
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: ສິດທີ່ໂງ່ເຂົາ ແລະກໍ່ບາບດ້ວຍການລ່ວງເກີນຕໍ່ອາຈານຂອງຕົນ ຈະຕ້ອງຜ່ານການເກີດໃໝ່ອັນຕໍ່າຕໍ່າສາມຢ່າງໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດ້ວຍການກະທຳນັ້ນ ວິນຍານຈະຕົກຕໍ່າໄປສູ່ສະພາບອັນນ່າຢ້ານ—ເກີດເປັນສັດຫຼາຍຊະນິດ ແລະສະພາບອື່ນໆ—ແລ້ວຈຶ່ງຈະໄດ້ກັບຄືນສູ່ການເກີດເປັນມະນຸດ ຫຼັງຈາກຮັບທຸກຂ໌ຕາມຜົນກຳ; ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມໜັກໜ່ວງຂອງການລະເມີດສາຍສຳພັນອາຈານ–ສິດ ແລະວ່າກຳຍ່ອມໃຫ້ຜົນຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ.
Verse 53
प्राक् श्वा भवति राजेन्द्र तत: क्रव्यात्तत: खर: । ततः प्रेत: परिक्लिष्ट: पश्चाज्जायति ब्राह्मण:
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາເຈົ້າແຫ່ງພະຣາຊາ! ກ່ອນອື່ນເຂົາເກີດເປັນໝາ; ຕໍ່ມາເປັນຣາກສະ (rākṣasa) ຜູ້ກິນເນື້ອ; ແລ້ວເປັນລາ. ຫຼັງນັ້ນເມື່ອຕາຍໄປ ແລະເປັນເປຣຕະ (preta) ຜູ້ຖືກທໍລະມານ ທົນທຸກຫຼາຍປະການແລ້ວ ຈຶ່ງເກີດໃໝ່ໃນຄັນຂອງພຣາຫມະນ (brāhmaṇa).» ຄຳກອນນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມໜັກໜ່ວງຂອງການລ່ວງເກີນອາຈານ ໂດຍບັນຍາຍລຳດັບການເກີດຕໍ່າ ແລະທຸກຂ໌ຫຼັງຄວາມຕາຍ ກ່ອນຈະກັບຄືນສູ່ການເກີດເປັນມະນຸດ (ພຣາຫມະນ).
Verse 54
मनसापि गुरोर्भार्या यः शिष्यो याति पापकृत् । स उग्रान् प्रैति संसारानधर्मेणेह चेतसा
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ໃນໃຈເທົ່ານັ້ນ ຖ້າສິດຫັນໄປຫາເມຍຂອງອາຈານ ກໍ່ເປັນຜູ້ກໍ່ບາບ. ດ້ວຍເຈດຕະນາອັນອະທຳນັ້ນໃນໂລກນີ້ເອງ ເຂົາຈະໄປສູ່ວົງຈອນສັງສານອັນນ່າຢ້ານ ເກີດໃນຄັນ ແລະສະພາບອັນນ່າສະພຶງກົວ.
Verse 55
श्वयोनौ तु स सम्भूतस्त्रीणि वर्षाणि जीवति । तत्रापि निधन प्राप्त: कृमियोनौ प्रजायते
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ເກີດໃນຄັນຂອງໝາ ເຂົາມີຊີວິດຢູ່ສາມປີ. ແມ່ນແຕ່ໃນພົນພັນນັ້ນ ເມື່ອຕາຍໄປແລ້ວ ກໍ່ເກີດໃໝ່ໃນຄັນຂອງໜອນ.»
Verse 56
कृमिभावमनुप्राप्तो वर्षमेक॑ तु जीवति । ततस्तु निधन प्राप्तो ब्रह्मययोनौ प्रजायते
ເມື່ອຕົກສູ່ສະພາບເປັນໜອນ ເຂົາມີຊີວິດຢູ່ໜຶ່ງປີ. ຈາກນັ້ນເມື່ອຕາຍໄປ ເຂົາເກີດໃໝ່ໃນຄັນຂອງພຣາຫມະນ (brāhmaṇa).
Verse 57
यदि पुत्रसमं शिष्य॑ गुरुहन्यादकारणे । आत्मन: कामकारेण सोऊपि हिंस्र: प्रजायते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ຖ້າອາຈານຜູ້ໜຶ່ງ ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຄວາມຢາກແລະອາໃສໃຈຕົນ ຂ້າສິດທີ່ເທົ່າກັບລູກ ໂດຍບໍ່ມີເຫດອັນຊອບທໍາ ອາຈານນັ້ນເອງກໍກາຍເປັນຜູ້ຮຸນແຮງ. ອໍານາດບໍ່ອາດຊໍາລະຄວາມໂຫດຮ້າຍໃຫ້ບໍລິສຸດໄດ້; ກູຣູກໍຕ້ອງຮັບບາບເມື່ອເຮັດຕາມອາລົມຕົນ ບໍ່ຕາມທໍາມະ.
Verse 58
यदि गुरु अपने पुत्रके समान शिष्यको बिना कारणके ही मारता-पीटता है तो वह अपनी स्वेच्छा-चारिताके कारण हिंसक पशुकी योनिमें जन्म लेता है ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ຖ້າອາຈານຜູ້ໜຶ່ງ ຖືສິດເປັນດັ່ງລູກ ແຕ່ກັບຕີຫຼືທໍາຮ້າຍສິດ ໂດຍບໍ່ມີເຫດອັນຊອບທໍາ ເພາະຄວາມເອກະໃຈຕົນ ລາວຈະຕົກໄປເກີດໃນຍົນຂອງສັດດຸຮ້າຍ. ແລະອີກຢ່າງໜຶ່ງ ໂອ້ ພະຣາຊາ— ລູກຊາຍຜູ້ໃດທີ່ດູໝິ່ນພໍ່ແມ່ ຫຼັງຄວາມຕາຍ ຈະເກີດເປັນລາກ່ອນເປັນອັນດັບທໍາອິດ.
Verse 59
गर्दभवत्वं तु सम्प्राप्प दश वर्षाणि जीवति । संवत्सरं तु कुम्भीरस्ततो जायेत मानव:,गदहेका शरीर पाकर वह दस वर्षोंतक जीवित रहता है। फिर एक सालतक घड़ियाल रहनेके बाद मानवयोनिमें उत्पन्न होता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຮັບສະພາບເປັນລາ ຈະມີຊີວິດຢູ່ສິບປີ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຢູ່ໜຶ່ງປີໃນສະພາບກຸມພີຣະ (ສັດຄ້າຍຈະເຂ້) ແລ້ວຈຶ່ງເກີດຄືນເປັນມະນຸດ. ຖ້ອຍຄໍານີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຫດຜົນແຫ່ງກຳ: ການປະພຶດຜິດນໍາໄປສູ່ການເກີດຕໍ່າຕໍ່າ ແຕ່ວົງຈອນກໍຍັງເປີດທາງໃຫ້ກັບຄືນສູ່ການເກີດເປັນມະນຸດ ເພື່ອສືບສອງທໍາມະໃໝ່.
Verse 60
पुत्रस्य मातापितरौ यस्य रुष्टात्रुभावपि । गुर्वपध्यानत: सो5पि मृतो जायति गर्दभ:,जिस पुत्रके ऊपर माता और पिता दोनों ही रष्ट होते हैं, वह गुरुजनोंके अनिष्टचिन्तनके कारण मृत्युके बाद गदहा होता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ພໍ່ແມ່ຈະໂກດລູກຢ່າງແນ່ນອນກໍຕາມ ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມຄິດຮ້າຍ ຫຼືຄວາມປາດຖະນາອັນປະທຸດຮ້າຍຂອງຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ທີ່ຄວນເຄົາລົບ ຫຼັງຄວາມຕາຍ ລູກນັ້ນຈະເກີດເປັນລາ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຜົນອັນໜັກໜ່ວງຂອງການເຮັດໃຫ້ພໍ່ແມ່ແລະຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ບໍ່ພໍໃຈ ແລະກາຍເປັນເປົ້າໝາຍແຫ່ງຈິດຮ້າຍຂອງພວກເຂົາ.
Verse 61
खरो जीवति मासांस्तु दश श्वा च चतुर्दश । बिडाल: सप्तमासांस्तु ततो जायति मानव:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ສັດນັ້ນຢູ່ສິບເດືອນໃນຍົນຂອງລາ; ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຢູ່ສິບສີ່ເດືອນເປັນໝາ; ແລະຢູ່ເຈັດເດືອນເປັນແມວ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງເກີດຄືນເປັນມະນຸດ. ຖ້ອຍຄໍານີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຫດຜົນແຫ່ງກຳ ແລະເສັ້ນທາງອັນຫຍຸ້ງຍາກແບບເປັນຂັ້ນໆ ໃນການກັບຄືນສູ່ການເກີດເປັນມະນຸດຫຼັງຈາກຮ່າງຕໍ່າຕໍ່າ.
Verse 62
मातापितरावाक़ुश्य सारिक: सम्प्रजायते । ताडयित्वा तु तावेव जायते कच्छपो नृूप
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດດ່າທໍາລາຍ ຫຼື ດູຖູກມານດາບິດາ ຈະເກີດໃໝ່ເປັນນົກໄມນາ. ແຕ່ໂອ ພະຣາຊາ! ຜູ້ໃດຕີມານດາບິດານັ້ນ ຈະເກີດເປັນເຕົ່າ».
Verse 63
कच्छपो दश वर्षाणि त्रीणि वर्षाणि शल्यक: । व्यालो भूत्वा च षण्मासांस्ततो जायति मानुष:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສິບປີເປັນເຕົ່າ; ສາມປີເປັນເມັ່ນຫນາມ (porcupine); ແລະເປັນງູຫົກເດືອນ; ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງເກີດໃໝ່ໃນຄັນມະນຸດ».
Verse 64
भर्तृपिण्डमुपाश्नन् यो राजद्विष्टानि सेवते । सो<5पि मोहसमापन्नो मृतो जायति वानर:,जो पुरुष राजाके टुकड़े खाकर पलता हुआ भी मोहवश उसके शत्रुओंकी सेवा करता है, वह मरनेके बाद वानर होता है
«ແມ່ນແຕ່ຊາຍຜູ້ໜຶ່ງຈະດໍາລົງຊີວິດໂດຍກິນອາຫານຈາກພະຣາຊາ ແຕ່ຖ້າດ້ວຍຄວາມຫຼົງໄຫຼ ໄປຮັບໃຊ້ຜູ້ທີ່ເກຽດຊັງພະຣາຊາ ເມື່ອຕາຍແລ້ວຈະເກີດເປັນລີງ».
Verse 65
वानरो दश वर्षाणि पज्च वर्षाणि मूषिक: । श्वाथ भूत्वा तु षण्मासांस्ततो जायति मानुष:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສິບປີເປັນລີງ; ຫ້າປີເປັນໜູ. ແລ້ວເປັນໝາຫົກເດືອນ; ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງເກີດເປັນມະນຸດ».
Verse 66
दस वर्षोतक वानर, पाँच वर्षोतक चूहा और छ: महीनोंतक कुत्ता होकर वह मनुष्यका जन्म पाता है ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຫຼັງຈາກເປັນລີງສິບປີ, ເປັນໜູຫ້າປີ, ແລະເປັນໝາຫົກເດືອນ, ຈຶ່ງໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດ. ແຕ່ຜູ້ໃດຍຶດເອົາຊັບທີ່ຜູ້ອື່ນຝາກໄວ້ ຈະໄປສູ່ແດນຂອງພະຍົມ; ພໍວຽນວ່າຍຜ່ານການເກີດຮ້ອຍຄັ້ງ ສຸດທ້າຍຈຶ່ງເກີດເປັນໜອນ».
Verse 67
तत्र जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत | दुष्कृतस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुष:,भारत! कीड़ेकी योनिमें वह पंद्रह वर्षोतकफ जीवित रहता है और अपने पापोंका क्षय करके अन्तमें मनुष्य-योनिमें जन्म लेता है
ໂອ ພາຣະຕະ! ຢູ່ທີ່ນັ້ນມັນດໍາລົງຊີວິດໄດ້ 15 ປີ; ເມື່ອໄດ້ຊໍາລະຜົນແຫ່ງກຳຊົ່ວຂອງຕົນຈົນໝົດແລ້ວ ຈຶ່ງເກີດໃໝ່ໃນຄັນມະນຸດ.
Verse 68
असूयको नरश्नापि मृतो जायति शार्ज्गक: । विश्वासहर्ता तु नरो मीनो जायति दुर्मति:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ຊອກຫາຄວາມຜິດຂອງຄົນອື່ນ ແລະມີຄວາມອິດສາ ເມື່ອຕາຍໄປ ຈະເກີດເປັນກວາງ. ແຕ່ຜູ້ມີປັນຍາບິດເບືອນ ທີ່ຫັກຫຼັງຄວາມໄວ້ວາງໃຈຂອງຜູ້ອື່ນ ຈະເກີດເປັນປາ».
Verse 69
भूत्वा मीनोडष्ट वर्षाणि मृतो जायति भारत । मृगस्तु चतुरो मासांस्ततश्छाग: प्रजायते,भारत! आठ वर्षोतक मछली रहकर मरनेके बाद वह चार मासतक मृग होता है। उसके बाद बकरेकी योनिमें जन्म लेता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ຫຼັງຈາກເປັນປາຢູ່ 8 ປີ ມັນຕາຍແລ້ວເກີດໃໝ່. ຕໍ່ມາມັນເປັນກວາງ 4 ເດືອນ; ແລ້ວຕໍ່ໄປ ໂອ ພາຣະຕະ, ມັນເກີດໃນຄັນແບ້».
Verse 70
छागस्तु निधन प्राप्य पूर्णे संवत्सरे ततः । कीट: संजायते जन्तुस्ततो जायति मानुष:,बकरा पूरे एक वर्षपर मृत्युको प्राप्त होनेके पश्चात् कीड़ा होता है। उसके बाद उस जीवको मनुष्यका जन्म मिलता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອແບ້ຕາຍໄປ ແລະຄົບ 1 ປີເຕັມຫຼັງຈາກນັ້ນ ສັດຜູ້ມີວິນຍານນັ້ນເກີດເປັນໜອນ; ແລ້ວຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດ.»
Verse 71
धान्यान् यवांस्तिलान् माषान् कुलत्थान् सर्षपांश्वणान् । कलापानथ मुद्गांश्व गोधूमानतसींस्तथा
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດລະທິ້ງຄວາມອາຍ ຖືກອະວິຊາແລະໂມຫະຄອບງໍາ ແລ້ວລັກເມັດພືດເຊັ່ນ ເຂົ້າ, ບາເລ, ງາ, ຖົ່ວດໍາ, ຖົ່ວມ້າ, ເມັດມັດສະຕາດ, ຖົ່ວຊິກພີ ແລະອີກທັງ ຖົ່ວລັນເຕີນ, ຖົ່ວຂຽວ, ເຂົ້າສາລີ, ເມັດລິນ—ເມື່ອຕາຍໄປ ຜູ້ນັ້ນຈະເກີດເປັນໜູກ່ອນ.»
Verse 72
सस्यस्यान्यस्य हर्ता च मोहाज्जन्तुरचेतन: । स जायते महाराज मूषिको निरपत्रप:
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ຜູ້ໃດຖືກອະວິຊາແລະໂມຫະຄອບງຳ ຈົນຈິດໃຈມືດບອດ ລະທິ້ງຄວາມອາຍ ແລະລັກເຂົ້າສານກັບພືດຜົນອື່ນໆ; ຫຼັງຕາຍໄປ ຈະເກີດເປັນໜູ ມີນິສັຍບໍ່ຮູ້ອາຍ».
Verse 73
ततः प्रेत्य महाराज मृतो जायति सूकर: । सूकरो जातमात्रस्तु रोगेण प्रियते नूप,राजन! फिर वह चूहा मृत्युके पश्चात् सूअर होता है। नरेश्वर! वह सूअर जन्म लेते ही रोगसे मर जाता है
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ເມື່ອຕາຍໄປ ມັນຈະເກີດເປັນໝູ. ໂອ ພະຣາຊາ, ໝູນັ້ນເກີດມາໄດ້ທັນທີ ກໍຕາຍດ້ວຍໂຣກໄພ.
Verse 74
श्वा ततो जायते मूढ: कर्मणा तेन पार्थिव । भूत्वा श्वा पज्च वर्षाणि ततो जायति मानव:,पृथ्वीनाथ! फिर उसी कर्मसे वह मूढ़ जीव कुत्ता होता है और पाँच वर्षतक कुत्ता रहकर अन्तमें मनुष्यका जन्म पाता है
ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ, ດ້ວຍກຳນັ້ນເອງ ສັດຜູ້ຫຼົງມືດນັ້ນເກີດເປັນໝາ. ຢູ່ເປັນໝາຫ້າປີ ແລ້ວຈຶ່ງໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດອີກຄັ້ງ.
Verse 75
परदाराभिमर्श तु कृत्वा जायति वै वृकः । श्वा शृुगालस्ततो गृध्रो व्याल: कड़को बकस्तथा,परस्त्रीगमनका पाप करके मनुष्य क्रमशः भेड़िया, कुत्ता, सियार, गीध, साँप, कंक और बगुला होता है
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດລ່ວງລະເມີດເມຍຂອງຜູ້ອື່ນ ຈະເກີດເປັນໝາປ່າ (ວູລຟ์); ຕໍ່ຈາກນັ້ນ (ໃນການເກີດຕໍ່ໆໄປ) ເປັນໝາ, ເປັນຈິ້ງຈອກ, ເປັນນົກອີແຮ້, ເປັນງູ, ເປັນນົກ kaṅka, ແລະເປັນນົກກະຮອກ (crane) ດ້ວຍ».
Verse 76
भ्रातुर्भार्या तु पापात्मा यो धर्षयति मोहित: । पुंस्कोकिलत्वमाप्नोति सोडपि संवत्सरं नूप ७६ ।। नरेश्वरर जो पापात्मा मोहवश भाईकी स्त्रीके साथ बलात्कार करता है, वह एक वर्षतक कोयलकी योनिमें पड़ा रहता है
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຄົນບາບຜູ້ຖືກຕັນຫາຫຼອກລວງ ແລະຂົ່ມຂືນເມຍຂອງອ້າຍຊາຍຕົນ ຈະໄດ້ຮັບຜົນກຳອັນໜັກ: ເກີດເປັນນົກຄູກຄູ (cuckoo) ເພດຜູ້ ແລະຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນຄົບໜຶ່ງປີ».
Verse 77
सखिभार्या गुरोर्भार्या राजभार्या तथैव च । प्रधर्षयित्वा कामाय मृतो जायति सूकर:,जो कामनाकी पूर्तिके लिये मित्र, गुरु और राजाकी स्त्रीका सतीत्व भंग करता है, वह मरनेके बाद सूअर होता है
ຢຸດທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຖືກກາມຕັນຫາຂັບດັນ ໄປລະເມີດຄວາມສັດຊື່ (ສະຕີທຳ) ຂອງເມຍມິດ, ເມຍອາຈານ, ຫຼືເມຍພະຣາຊາ—ຜູ້ນັ້ນຕາຍແລ້ວ ກໍເກີດເປັນໝູ».
Verse 78
सूकर: पज्च वर्षाणि दश वर्षाणि श्वाविध: । बिडाल: पज्च वर्षाणि दश वर्षाणि कुक्कुट:
ຢຸດທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ນັ້ນເປັນໝູປ່າ 5 ປີ, ເປັນ śvāvidha 10 ປີ, ເປັນແມວ 5 ປີ, ແລະເປັນໄກ່ 10 ປີ».
Verse 79
पिपीलिकस्तु मासांस्त्रीन् कीट: स्यान्मासमेव तु । एतानासाद्य संसारान् कृमियोनौ प्रजायते
ຢຸດທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາເຂົາເປັນມົດ 3 ເດືອນ ແລະເປັນໜອນ 1 ເດືອນເທົ່ານັ້ນ. ເມື່ອຜ່ານວົງວຽນແຫ່ງສຳສາຣະເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ກໍເກີດອີກໃນຍົນີຂອງໜອນ».
Verse 80
तत्र जीवति मासांस्तु कृमियोनौ चतुर्दश । ततो<वधर्मक्षयं कृत्वा पुनर्जायति मानव:,उस कीट-योनिमें वह चौदह महीनोंतक जीवन धारण करता है। तदनन्तर पापक्षय करके वह पुनः मनुष्य-योनिमें जन्म लेता है
ໃນນັ້ນ ໃນຍົນີຂອງໜອນ ເຂົາດຳລົງຊີວິດ 14 ເດືອນ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເມື່ອກຳຈັດສ່ວນເຫຼືອຂອງບາບກຳແລ້ວ ມະນຸດນັ້ນກໍເກີດຄືນເປັນມະນຸດອີກຄັ້ງ.
Verse 81
उपस्थिते विवाहे तु यज्ञे दानेडपि वा विभो | मोहात् करोति यो विघ्नं॑ स मृतो जायते कृमि:,प्रभो! जो विवाह, यज्ञ अथवा दानका अवसर आनेपर मोहवश उसमें विघ्न डालता है, वह भी मरनेके बाद कीड़ा ही होता है
ໂອ ຜູ້ມີລິດອຳນາດ! ເມື່ອໂອກາດແຫ່ງການແຕ່ງງານ, ພິທີຍັດ (yajña), ຫຼືການໃຫ້ທານ ມາຮອດ ຜູ້ໃດດ້ວຍຄວາມຫຼົງ (ໂມຫະ) ໄປກໍ່ກວນຂັດຂວາງ—ຜູ້ນັ້ນຕາຍແລ້ວ ກໍເກີດເປັນໜອນ.
Verse 82
कृमिर्जीवति वर्षाणि दश पञ्च च भारत | अधर्मस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानव:,भारत! वह कीट पंद्रह वर्षोतक जीवित रहता है। फिर पापोंका क्षय करके वह मनुष्ययोनिमें जन्म लेता है
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ແມ່ທ້ອງໜຶ່ງມີຊີວິດຢູ່ໄດ້ສິບປີ ແລະ ຫ້າປີ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ໃຊ້ໝົດສ່ວນທີ່ເຫຼືອຂອງອະທັມມະແລ້ວ ຈຶ່ງເກີດໃໝ່ໃນພາວະມະນຸດ»។
Verse 83
पूर्व दत्त्वा तु यः कन्यां द्वितीये दातुमिच्छति । सो<पि राजन् मृतो जन्तुः कृमियोनौ प्रजायते
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ! ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ມອບນາງສາວໃຫ້ແຕ່ງງານແລ້ວ ແຕ່ຕໍ່ມາຍັງປາດຖະໜາຈະມອບນາງຄົນເດີມນັ້ນໃຫ້ຊາຍຄົນທີສອງ—ຜູ້ນັ້ນເມື່ອຕາຍໄປ ກໍເກີດໃໝ່ໃນຄັນຂອງແມ່ທ້ອງ. ນີ້ແມ່ນການລະເມີດທາງສິນທຳຢ່າງຫນັກໃນເລື່ອງການແຕ່ງງານ ແລະ ໜ້າທີ່ຕາມທຳ»។
Verse 84
तत्र जीवति वर्षाणि त्रयोदश युधिष्ठिर । अधर्मसंक्षये युक्तस्ततो जायति मानव:,युधिष्ठिर! उस योनिमें वह तेरह वर्षोतक जीवन धारण करता है। तदनन्तर पापक्षयके पश्चात् वह पुनः मनुष्ययोनिमें उत्पन्न होता है
«ໂອ ຢຸທິສຖິຣ! ໃນພາວະນັ້ນ ລາວມີຊີວິດຢູ່ໄດ້ສິບສາມປີ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເມື່ອອະທັມມະຖືກໃຊ້ໝົດແລ້ວ ລາວຈຶ່ງເກີດໃໝ່ເປັນມະນຸດ»។
Verse 85
देवकार्यमकृत्वा तु पितृकार्यमथापि वा । अनिर्वाप्य समश्नन् वै मृतो जायति वायस:,जो देवकार्य अथवा पितृकार्य न करके बलि-वैश्वदेव किये बिना ही अन्न ग्रहण करता है, वह मरनेके बाद कौएकी योनिमें जन्म लेता है
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດກິນອາຫານໂດຍບໍ່ໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ຕໍ່ເທວະ ຫຼື ຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະບໍ່ໄດ້ຖວາຍບູຊາຕາມຄວນ (ເຊັ່ນ ບະລິ ແລະ ໄວສວະເທວະ) — ເມື່ອຕາຍໄປ ຈະເກີດໃໝ່ໃນຄັນຂອງນົກກາ»។
Verse 86
वायस: शतवर्षाणि ततो जायति कुक्कुट: । जायते व्यालकश्चापि मासं तस्मात् तु मानुष:,सौ वर्षोतक कौएके शरीरमें रहकर वह मुर्गा होता है। उसके बाद एक मासतक सर्प रहता है। तत्पश्चात् मनुष्यका जन्म पाता है
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໜຶ່ງຮ້ອຍປີ ຈະເກີດເປັນນົກກາ; ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເກີດເປັນໄກ່. ຍັງເກີດເປັນງູໄດ້ໜຶ່ງເດືອນ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດ»។
Verse 87
ज्येष्ठं पितृसमं चापि भ्रातरं यो5वमन्यते । सो5पि मृत्युमुपागम्य क्रौज्चयोनौ प्रजायते,बड़ा भाई पिताके समान आदरणीय है, जो उसका अपमान करता है, उसे मृत्युके बाद क्रौंच पक्षीकी योनिमें जन्म लेना पड़ता है
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ອ້າຍໃຫຍ່ຄວນໄດ້ຮັບການເຄົາລົບເທົ່າກັບບິດາ. ຜູ້ໃດຫຍັງຫມິ່ນປະມາດອ້າຍເຊັ່ນນັ້ນ ເມື່ອຕາຍໄປແລ້ວ ຈະເກີດໃໝ່ໃນຊາດ/ພັນຂອງກຣາວັນຈະ (krauñca—ນົກກະຮຽນ).
Verse 88
क्रौज्चो जीवति वर्ष तु ततो जायति चीरक: । ततो निधनमापन्नो मानुषत्वमुपाश्षुते,क्रौंच होकर वह एक वर्षतक जीवित रहता है। उसके बाद चीरक जातिका पक्षी होता है और फिर मरनेके बाद मनुष्य-योनिमें जन्म पाता है
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ນົກກຣາວັນຈະ ມີອາຍຸຢູ່ໄດ້ໜຶ່ງປີ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈະເກີດເປັນນົກຊະນິດ cīraka. ແລ້ວເມື່ອຕາຍອີກຄັ້ງ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບສະພາບເປັນມະນຸດ—ເກີດໃນພົນມະນຸດ.
Verse 89
वृषलो ब्राह्मणीं गत्वा कृमियोनौ प्रजायते । ततः सम्प्राप्प निधनं जायते सूकर: पुनः:
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ຖ້າຊາຍຊັ້ນຊູດຣະ (śūdra) ມີເພດສຳພັນກັບຍິງພຣາຫມະນະ (brāhmaṇa) ແລ້ວ, ຫຼັງຈາກລະທິ້ງຮ່າງ ຈະເກີດກ່ອນໃນຍົນຂອງໜອນແມງ. ເມື່ອຕາຍອີກຄັ້ງ ຈຶ່ງເກີດເປັນໝູ.
Verse 90
सूकरो जातमात्रस्तु रोगेण प्रियते नूप । श्वा ततो जायते मूढ: कर्मणा तेन पार्थिव
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ເມື່ອເກີດເປັນໝູ ພຽງແຕ່ເກີດມາກໍຕາຍດ້ວຍໂລກໄພ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ສັດຜູ້ຫຼົງມືດນັ້ນ ເນື່ອງຈາກກຳມະບາບເດີມນັ້ນເອງ ຈະເກີດເປັນໝາ, ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ.
Verse 91
श्वा भूत्वा कृतकर्मासौ जायते मानुषस्तत: । तत्रापत्यं समुत्पाद्य मृतो जायति मूषिक:
ເມື່ອເກີດເປັນໝາ ສັດນັ້ນໄດ້ຊົມໃຊ້ຜົນຂອງກຳມະທີ່ເຄີຍເຮັດຈົນໝົດ ແລ້ວຈຶ່ງເກີດເປັນມະນຸດ. ແມ່ນແຕ່ໃນຊາດມະນຸດ ກໍມີລູກໄດ້ພຽງຄົນດຽວ ແລ້ວຕາຍ; ຈາກນັ້ນເກີດເປັນໜູ ເພື່ອຮັບຜົນບາບທີ່ຍັງເຫຼືອ.
Verse 92
कृतघ्नस्तु मृतो राजन् यमस्य विषयं गत: । यमस्य पुरुषै: क्रुद्धैर्वधं प्राप्नोति दारुणम्
ໂອ ພະຣາຊາ! ຜູ້ອະກະຕັນຍູ ເມື່ອຕາຍແລ້ວ ຈະໄປສູ່ດິນແດນຂອງພະຍົມ. ທີ່ນັ້ນ ບໍລິວານຂອງພະຍົມຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດ ຈະລົງໂທດຢ່າງຮຸນແຮງ ແລະນ່າສະພຶງກົວໃຫ້ເຂົາ.
Verse 93
दण्डं समुद्गरं शूलमग्निकुम्भं च दारुणम् । असिपत्रवनं घोरवालुकं कूटशाल्मलीम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ມີໄມ້ລົງໂທດ, ຄ້ອນໃຫຍ່, ຫອກ, ແລະໝໍ້ໄຟອັນນ່າສະພຶງກົວ; ຍັງມີປ່າໃບດາບ, ທະເລຊາຍອັນນ່າຢ້ານ, ແລະເຂດຕົ້ນຊາລະມະລີທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍໜາມ.»
Verse 94
एताश्षान्याश्च बद्धी क्ष यमस्य विषयं गत: । यातनाः: प्राप्य तत्रोग्रास्ततो वध्यति भारत
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຖືກມັດດ້ວຍວິທີເຫຼົ່ານີ້ ແລະອື່ນໆ ຄົນໜຶ່ງຖືກນຳໄປສູ່ດິນແດນຂອງພະຍົມ. ທີ່ນັ້ນ ຫຼັງຈາກຮັບທຸກທໍລະມານອັນຮຸນແຮງແລ້ວ ຈຶ່ງຖືກປະຫານ—ໂອ ພາຣະຕະ!»
Verse 95
भारत! वह दण्ड, मुद्गर और शूलकी चोट खाकर दारुण अग्निकुम्भ (कुम्भीपाक), असिपत्रवन, तपी हुई भयंकर बालू, काँटोंसे भरी हुई शाल्मली आदि नरकोंमें कष्ट भोगता है। यमलोकमें पहुँचकर इन ऊपर बताये हुए तथा और भी बहुत-से नरकोंकी भयंकर यातनाएँ भोगकर वह वहाँ यमदूतोंद्वारा पीटा जाता है ।।
ໂອ ພາຣະຕະ! ຜູ້ນັ້ນຖືກຟາດດ້ວຍໄມ້ລົງໂທດ, ຖືກທຸບດ້ວຍຄ້ອນໃຫຍ່, ແລະຖືກແທງດ້ວຍຫອກ; ແລ້ວທົນທຸກໃນນະລົກອັນສາຫັດ ເຊັ່ນ ໝໍ້ໄຟ (ກຸມພີປາກ), ປ່າໃບດາບ, ຊາຍຮ້ອນອັນນ່າຢ້ານ, ແລະເຂດຕົ້ນຊາລະມະລີທີ່ເຕັມໜາມ ແລະອື່ນໆ. ເມື່ອເຖິງໂລກຂອງພະຍົມ ພໍທົນທຸກທໍລະມານອັນນ່າສະພຶງກົວເຫຼົ່ານີ້ ແລະນະລົກອື່ນໆອີກຫຼາຍ ກໍຖືກຍົມດູດຕີຕີ. ຕໍ່ມາ ຜູ້ອະກະຕັນຍູນັ້ນຖືກຍົມດູດອັນດຸຮ້າຍຂ້າ—ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ—ແລ້ວກັບເຂົ້າສູ່ວົງຈອນແຫ່ງສັງສານ ໄປເກີດໃນຍົນຂອງໜອນ.
Verse 96
कृमिर्भवति वर्षाणि दश पठ्च च भारत । ततो गर्भ समासाद्य तत्रैव प्रियते शिशु:,भारत! पंद्रह वर्षोतक वह कीड़ेकी योनिमें रहता है। फिर गर्भमें आकर वहीं गर्भस्थ शिशुकी दशामें ही मर जाता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ຄົນໜຶ່ງກາຍເປັນໜອນເປັນເວລາສິບປີ ແລະອີກຫ້າປີ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເມື່ອເຂົ້າສູ່ຄັນ ກໍຕາຍຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ ໃນສະພາບເປັນທາຣົກທີ່ຍັງບໍ່ທັນເກີດ.»
Verse 97
ततो गर्भशतैर्जन्तुर्बहुभि: सम्प्रपद्यते । संसारांश्व बहून् गत्वा ततस्तिर्यक्षु जायते
ຕໍ່ມາ ສັດມີກາຍນັ້ນຜ່ານຄັນມານັບຮ້ອຍໆ ຮັບທຸກທໍລະມານແຫ່ງການຕັ້ງຄັນຊ້ຳໆ. ເມື່ອພະເວດພະວັງໃນວົງຈອນສັງສານ ແລະເກີດໃໝ່ຫຼາຍຄັ້ງແລ້ວ ຈຶ່ງໄປເກີດໃນຍົນີສັດ (ບໍ່ແມ່ນມະນຸດ).
Verse 98
ततो दुःखमनुप्राप्य बहु वर्षमणानिह । अपुनर्भवसंयुक्तस्तत: कूर्म: प्रजायते,इन योनियोंमें बहुत वर्षोतक दुःख भोगनेके पश्चात् वह फिर मनुष्ययोनिमें न आकर दीर्घकालके लिये कछुआ हो जाता है
ຕໍ່ມາ ເມື່ອຮັບທຸກຢູ່ໃນຍົນີເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຫຼາຍປີແລ້ວ ມັນບໍ່ກັບມາເກີດເປັນມະນຸດອີກ; ແຕ່ກັບໄປເກີດເປັນເຕົ່າເປັນເວລາຍາວນານ.
Verse 99
दधि हृत्वा बकश्नापि प्लवो मत्स्यानसंस्कृतान् | चोरयित्वा तु दुर्बुद्धिर्मधु दंश: प्रजायते
ຄົນປັນຍາຊົ່ວ ລັກນົມສົ້ມ (ດະທິ) ຈະໄປເກີດເປັນນົກບົກ (ບະກະ). ລັກປາດິບ ຈະໄປເກີດເປັນນົກນ້ຳຊື່ «ພະລະວະ». ແລະລັກນ້ຳເຜິ້ງ ຈະໄປເກີດເປັນ «ມະທຸດັມສະ» ແມງກັດ (ຄ້າຍຍຸງ).
Verse 100
फल वा मूलकं हृत्वा अपूपं वा पिपीलिका: । चोरयित्वा च निष्पावं जायते हलगोलक:
ຜູ້ໃດລັກໝາກໄມ້ ຫຼືຫົວພືດ (ມູລະກະ) ຫຼືເຂົ້າໜົມອະປູປະ (apūpa) ຈະໄປເກີດເປັນມົດ. ແລະຜູ້ລັກ niṣpāva (ຖົ່ວ/ພັນຖົ່ວຊະນິດໜຶ່ງ) ຈະໄປເກີດເປັນສັດນ້ອຍຊື່ «ຮະລະໂກລະກະ».
Verse 101
पायसं चोरयित्वा तु तित्तिरित्वमवाप्तुते हृत्वा पिष्टमयं पूपं कुम्भोलूक: प्रजायते,खीरकी चोरी करनेवाला तीतरकी योनिमें जन्म लेता है। आटेका पूआ चुराकर मनुष्य मरनेके बाद उल्लू होता है
ຜູ້ລັກ pāyasa (ເຂົ້າຫວານນົມ) ຈະໄປເກີດເປັນນົກຕິດຕິຣິ (partridge). ແລະຜູ້ລັກເຂົ້າໜົມທຳດ້ວຍແປ້ງ ຈະໄປເກີດເປັນນົກຮູ (ອູ) ຫຼັງຈາກຕາຍ.
Verse 102
अयो हत्वा तु दुर्बद्धिवायसो जायते नर: । कांस्य हृत्वा तु दुर्बुद्धिहारितो जायते नर:,लोहेकी चोरी करनेवाला मूर्ख मानव कौवा होता है। काँसकी चोरी करके खोटी बुद्धिवाला मनुष्य हारीत नामक पक्षी होता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ມີປັນຍາບິດເບືອນ ລັກເຫຼັກ ຈະເກີດເປັນນົກກາ. ຜູ້ມີປັນຍາບິດເບືອນ ລັກກ້າມສະຍະ (ໂລຫະກະດິ່ງ) ຈະເກີດເປັນນົກຊື່ ຮາຣິຕ».
Verse 103
राजतं भाजनं हृत्वा कपोत: सम्प्रजायते । हृत्वा तु काज्चनं भाण्डं कृमियोनौ प्रजायते,चाँदीका बर्तन चुरानेवाला कबूतर होता है और सुवर्णमय भाण्डकी चोरी करके मनुष्यको कीड़ेकी योनिमें जन्म लेना पड़ता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ລັກພາຊະນະເງິນ ຈະເກີດເປັນນົກພິລາບ. ແຕ່ຜູ້ລັກພາຊະນະຄຳ ຈະເກີດໃນຍົນີຂອງໜອນ».
Verse 104
पत्रोर्ण चोरयित्वा तु कृकलत्वं निगच्छति । कौशिक तु ततो हृत्वा नरो जायति वर्तकः,ऊनी वस्त्र चुरानेवाला कृकल (गिरगिट) की योनिमें जन्म लेता है। कौशेय (रेशमी) वस्त्रकी चोरी करनेपर मनुष्य बत्तक होता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ລັກຜ້າທີ່ເຮັດຈາກໃຍພືດ ແລະ ຂົນແກະ ຈະຕົກໄປເປັນແລນ. ແຕ່ຜູ້ລັກຜ້າໄໝ (kausheya) ຈະເກີດເປັນເປັດ».
Verse 105
अंशुकं चोरयित्वा तु शुकी जायति मानव: । चोरयित्वा दुकूलं तु मृतो हंस: प्रजायते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ລັກຜ້າອັມສຸກ (ຜ້າລະອຽດ) ຈະເກີດເປັນນົກແກ້ວ. ຜູ້ລັກດຸກູລ (ເສື້ອຄຸມ/ຜ້າຄຸມບ່າ) ແລ້ວຕາຍ ຈະເກີດໃນຍົນີຂອງຫົງສາ».
Verse 106
क्रौज्च: कार्पासिकं हृत्वा मृतो जायति मानव: । चोरयित्वा नर: पट्ट त्वाविकं चैव भारत
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ມະນຸດຜູ້ລັກຜ້າຝ້າຍ ແລ້ວຕາຍ ຈະເກີດເປັນນົກ krauñca (ນົກຍ່າງນ້ຳ). ແລະຜູ້ລັກຜ້າໄໝ ແລະ ຂົນແກະ, ໂອ ພາຣະຕະ, ກໍພົບການເກີດຕໍ່າຕ້ອຍເຊັ່ນນັ້ນເຫມືອນກັນ».
Verse 107
वर्णान् हत्वा तु पुरुषो मृतो जायति बर्लिण:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ແຕ່ຊາຍຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ຂ້າວັນນະ (varṇa) ທັງຫຼາຍ ເມື່ອຕາຍແລ້ວ ຈະເກີດໃໝ່ເປັນ ບາຣລີນະ (barliṇa)».
Verse 108
वर्णकादींस्तथा गन्धांश्नोरयित्वेह मानव:,राजन! जो मनुष्य लोभके वशीभूत होकर वर्णक (अनुलेपन) आदि तथा चन्दनकी चोरी करता है, वह छछूँदर होता है। उस योनिमें वह पंद्रह वर्षतक जीवित रहता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ຜູ້ໃດຖືກລົບະ (ຄວາມໂລບ) ຄອບງຳ ແລ້ວລັກເອົາເຄື່ອງປະທິນ ແລະ ຂີ້ຜຶ້ງ/ຄຣີມຫອມ—ເຊັ່ນ ພາດຫອມ ແລະ ໄມ້ຈັນທະນາ—ຜູ້ນັ້ນຈະຕົກໄປໃນຄັນຂອງສັດຊຣູ (musk-rat) ແລະເກີດເປັນມັນ. ໃນຊາດນັ້ນ ມັນມີອາຍຸສິບຫ້າປີ».
Verse 109
छुच्छुन्दरित्वमाप्रोति राजल्लाॉभपरायण: । तत्र जीवति वर्षाणि ततो दश च पठच च
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ຜູ້ໃດທີ່ມີລົບະ (ຄວາມໂລບ) ເປັນທີ່ພຶ່ງ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບສະພາບເປັນສັດຊຣູ (shrew). ໃນຄັນນັ້ນ ມັນມີອາຍຸສິບຫ້າປີ».
Verse 110
अधर्मस्य क्षयं गत्वा ततो जायति मानुष: । चोरयित्वा पयश्चापि बलाका सम्प्रजायते,फिर अधर्मका क्षय हो जानेपर वह मनुष्यका जन्म पाता है। दूध चुरानेवाली स्त्री बगुली होती है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອກຳລັງຂອງອະທັມມະທີ່ຫຼົງເຫຼືອຖືກໃຊ້ໝົດ ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງເກີດເປັນມະນຸດອີກຄັ້ງ. ແລະແມ່ນແຕ່ການລັກນົມ ຜູ້ກະທຳກໍຈະເກີດເປັນ ບາລາກາ (balākā) — ນົກກະສາ/ນົກຍາງ».
Verse 111
यस्तु चोरयते तैलं नरो मोहसमन्वित: । सो<पि राजन् मृतो जन्तुस्तैलपायी प्रजायते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ຊາຍຜູ້ໃດຖືກໂມຫະ (ຄວາມຫຼົງ) ຄອບງຳ ແລ້ວລັກນ້ຳມັນ ເມື່ອຕາຍແລ້ວ ສັດນັ້ນຈະເກີດເປັນແມງຫນອນທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ໄຕລະປາຍີ’ (tailapāyī) ຜູ້ດື່ມນ້ຳມັນ. ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ການລັກນ້ອຍໆ ກໍມີຜົນກຳອັນໜັກ».
Verse 112
अश्त्र॑ पुरुषं हत्वा सशस्त्र: पुरुषाधम: । अर्थार्थी यदि वा वैरी स मृतो जायते खर:
ຢຸດທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຖືອາວຸດແລ້ວຂ້າຄົນບໍ່ມີອາວຸດ ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຄົນຕໍ່າຊ້າທີ່ສຸດ. ຈະເຮັດເພາະໂລບຫາຜົນປະໂຫຍດ ຫຼືເພາະຄວາມເປັນສັດຕູກໍຕາມ, ເມື່ອຕາຍໄປ ຈະເກີດໃໝ່ເປັນລາ».
Verse 113
एकस्तरति दुर्गाणि गच्छत्येकस्तु दुर्गतिम् । बृहस्पतिजीने कहा--राजन्! प्राणी अकेला ही जन्म लेता
ຢຸດທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຄົນເຮົາຜ່ານທາງລຳບາກກໍຜ່ານຜູ້ດຽວ, ແລະຕົກສູ່ຄວາມພິນາດກໍຕົກຜູ້ດຽວ. ສັດມີຊີວິດເກີດມາຜູ້ດຽວ, ຕາຍກໍຜູ້ດຽວ, ຜ່ານພົ້ນທຸກຂ໌ກໍຜູ້ດຽວ, ແລະຊິມລົດແຫ່ງຄວາມອັບປະຍົດກໍຜູ້ດຽວ. ດັ່ງນັ້ນ ຄົນຕໍ່າຊ້າທີ່ເພາະໂລບທອງຄຳ ຫຼືເພາະຄວາມເປັນສັດຕູ ຈຶ່ງຖືອາວຸດໄປຂ້າຄົນບໍ່ມີອາວຸດ—ເມື່ອຕາຍໄປ ຈະເກີດໃໝ່ເປັນລາ. ເປັນລາຢູ່ໄດ້ສອງປີ ແລ້ວຖືກຂ້າດ້ວຍອາວຸດ; ຕາຍແລ້ວເກີດໃໝ່ໃນຝູງກວາງ ແລະຢູ່ດ້ວຍຄວາມຫວາດຫວັນບໍ່ຂາດ ຢ້ານນັກລ່າສັດຢູ່ເທື່ອ».
Verse 114
मृगो वध्यति शस्त्रेण गते संवत्सरे तु सः । हतो मृगस्ततो मीन: सो5पि जालेन बध्यते,मृग होकर वह सालभरमें ही शस्त्रद्वारा मारा जाता है। मरनेपर मत्स्य होता है, फिर वह भी जालसे बँधता है
ຢຸດທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເປັນກວາງໄດ້ຄົບໜຶ່ງປີ ກໍຖືກຈັບແລະຂ້າດ້ວຍອາວຸດ. ເມື່ອກວາງນັ້ນຖືກຂ້າ ມັນກາຍເປັນປາ; ແລະປານັ້ນກໍຖືກຕິດຕາຂ່າຍອີກ».
Verse 115
मासे चतुर्थे सम्प्राप्ते श्वापद: सम्प्रजायते । श्वापदो दश वर्षाणि द्वीपी वर्षाणि पजच च
ຢຸດທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຮອດເດືອນທີສີ່ ຈະເກີດເປັນ śvāpad—ສັດລ້າເນື້ອດຸຮ້າຍ ເຊັ່ນ ໝາປ່າ. ຢູ່ໃນພົນພັນນັ້ນສິບປີ ແລ້ວອີກຫ້າປີ ຈຶ່ງເປັນ dvīpin—ເຊັ່ນ ເສືອ ຫຼື ເສືອດາວ».
Verse 116
ततस्तु निधन प्राप्त: कालपर्यायचोदित: । अधर्मस्य क्षयं कृत्वा ततो जायति मानुष:,तदनन्तर पापका क्षय होनेपर कालकी प्रेरणासे मृत्युको प्राप्त हो वह पुनः मनुष्य होता है
ຕໍ່ມາ ໂດຍການຫມຸນວຽນຂອງເວລາ ມັນຖືກຜັກດັນໃຫ້ພົບຄວາມຕາຍ; ແລະເມື່ອໄດ້ໃຊ້ໝົດສ່ວນເຫຼືອຂອງອະທັມ (ຄວາມບໍ່ຊອບທຳ) ແລ້ວ ຈຶ່ງເກີດໃໝ່ເປັນມະນຸດອີກຄັ້ງ.
Verse 117
स्त्रियं हत्वा तु दुर्बद्धिर्यमस्य विषयं गत: । बहून् क्लेशान् समासाद्य संसारांश्चैव विंशतिम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຊາຍຜູ້ມີປັນຍາບິດເບືອນ ຜູ້ຂ້າແມ່ຍິງ ຈະໄປສູ່ແດນຂອງພຣະຍະມະ (ຍະມະຣາຊ). ຫຼັງຈາກຮັບທຸກທໍລະມານຫຼາຍປະການຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວ ຈະເກີດຄືນຊ້ຳໆ—ຮອດຊາວຄັ້ງ—ໃນພົນພະວະອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ».
Verse 118
ततः पश्चान्महाराज कृमियोनौ प्रजायते । कृमिर्विशतिवर्षाणि भूत्वा जायति मानुष:,महाराज! तदनन्तर वह कीड़ेकी योनिमें जन्म लेता है और बीस वर्षोंतक कीट-योनिमें रहकर अन्तमें मनुष्य होता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂອ້ ພຣະມະຫາກະສັດ, ລາວຈະເກີດໃນຄັນຂອງໜອນ. ເປັນໜອນຢູ່ຊາວປີແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ເກີດຄືນເປັນມະນຸດ.»
Verse 119
भोजन चोरयित्वा तु मक्षिका जायते नर: । मक्षिकासंघवशगो बहून् मासान् भवत्युत
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຊາຍຜູ້ລັກອາຫານ ຈະເກີດເປັນແມງວັນ. ຕົກຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງຝູງແມງວັນ ແລະຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນຫຼາຍເດືອນ.»
Verse 120
धान्यं॑ हृत्वा तु पुरुषो लोमश: सम्प्रजायते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຊາຍຜູ້ລັກເຂົ້າເປືອກ ຫຼື ທັນຍາຫານ ຈະເກີດໃໝ່ມີຮ່າງກາຍຂົນດົກ.»
Verse 121
तथा पिण्याकसम्मसिश्रमशन चोरयेन्नर: । स जायते बश्रुसमो दारुणो मूषिको नर:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ, ຖ້າຊາຍໃດລັກອາຫານທີ່ປົນກັບກາກເມັດທີ່ບີບນ້ຳມັນ (oil-cake), ລາວຈະເກີດເປັນໜູສີນ້ຳຕານ ດຸຮ້າຍ ແລະໂຫດຮ້າຍ.»
Verse 122
दशन् वै मानुषान्नित्यं पापात्मा स विशाम्पते । धान्यकी चोरी करनेवाले मनुष्यके शरीरमें दूसरे जन्ममें बहुत-से रोएँ पैदा होते हैं। प्रजानाथ! जो मानव तिलके चूर्णसे मिश्रित भोजनकी चोरी करता है, वह नेवलेके समान आकारवाला भयानक चूहा होता है तथा वह पापी सदा मनुष्योंको काटा करता है ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະເຈົ້າແຫ່ງປະຊາຊົນ, ຜູ້ມີຈິດບາບນັ້ນ ບໍ່ວ່າຈະເກີດໃນສະພາບໃດ ກໍຈະກັດຄົນຢູ່ເປັນນິດ»។ ໃນຄໍາສອນນີ້ ຖືກຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການລັກ—ໂດຍສະເພາະອາຫານຈໍາເປັນ ແລະ ຂອງໃຊ້ພື້ນຖານໃນເຮືອນ—ຈະສຸກງອມເປັນການເກີດໃໝ່ອັນເຈັບປວດ ແລະ ຕໍ່າຕ້ອຍ. ໂທດຖືກພາບພິມຜ່ານຮ່າງສັດເປັນນິມິດ: ຮູບກາຍໃນອະນາຄົດສະທ້ອນຄວາມຮ້າຍ ແລະ ຄວາມລັບລອບຂອງການກະທໍາ; ຜົນບໍ່ແມ່ນແຕ່ຄໍາຕໍ່ວ່າຂອງສັງຄົມ ແຕ່ເປັນການແປງສະພາບດ້ວຍກຳ ໃຫ້ກາຍເປັນຜູ້ທໍາລາຍຄົນຢູ່ເປັນນິດ.
Verse 123
मत्स्यमांसमथो हृत्वा काको जायति दुर्मति: । लवणं चोरयित्वा तु चिरिकाक: प्रजायते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ມີປັນຍາບິດເບືອນ ຜູ້ລັກປາ ແລະ ຊີ້ນ ຈະເກີດເປັນນົກກາ. ແຕ່ຜູ້ລັກເກືອ ຈະເກີດເປັນ cirikāka (ນົກຊະນິດໜຶ່ງ)»។ ຄໍາກອນນີ້ຕອກຢ້ຳວ່າ ແມ່ນແຕ່ການລັກທີ່ເບິ່ງເຫັນວ່ານ້ອຍນິດ ກໍມີຜົນກຳ ແລະ ຈະປັ້ນແຕ່ງການເກີດໃໝ່ຕາມລັກສະນະຂອງຄວາມຜິດນັ້ນ.
Verse 124
विश्वासेन तु निक्षिप्तं यो विनिहल्लोति मानव: । स गतायुर्नरस्तात मत्स्ययोनौ प्रजायते,तात! जो मानव विश्वासपूर्वक रखी हुई दूसरेकी धरोहरको हड़प लेता है, वह गतायु होनेपर मत्स्यकी योनिमें जन्म लेता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຜູ້ໃດລະເມີດຄວາມໄວ້ວາງໃຈ ໂດຍຍຶດເອົາຊັບທີ່ຜູ້ອື່ນຝາກໄວ້ດ້ວຍຄວາມເຊື່ອໃຈ—ຊັບທີ່ຝາກໄວ້—ເມື່ອຊີວິດສິ້ນລົງ ຈະເກີດໃໝ່ໃນຍອນີຂອງປາ»។
Verse 125
मत्स्ययोनिमनुप्राप्य मृतो जायति मानुष: । मानुषत्वमनुप्राप्य क्षीणायुरुपपद्यते,मत्स्ययोनिमें जन्म लेनेके बाद जब मरता है, तब पुनः मनुष्यका जन्म पाता है। मानव- योनिमें आकर उसकी आयु बहुत कम होती है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອເຂົ້າໄປສູ່ຍອນີຂອງປາ ແລະ ຕາຍຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກໍຈະເກີດໃໝ່ເປັນມະນຸດ. ແຕ່ເມື່ອໄດ້ສະຖານະມະນຸດແລ້ວ ຈະມີອາຍຸສັ້ນລົງ»។
Verse 126
पापानि तु नरा: कृत्वा तिर्यग् जायन्ति भारत । न चात्मन: प्रमाणं ते धर्म जानन्ति किंचन
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ, ຫຼັງຈາກກະທໍາບາບ ມະນຸດຈະເກີດໃໝ່ໃນພວກສັດແລະນົກ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາບໍ່ມີການນໍາທາງຕົນເອງທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ ຫຼື ປັນຍາແຍກແຍະອີກຕໍ່ໄປ ແລະ ບໍ່ຮູ້ຫຍັງເລີຍກ່ຽວກັບທັມມະ—ເສັ້ນທາງແຫ່ງການຍົກຕົນໃຫ້ສູງຂຶ້ນ»។
Verse 127
ये पापानि नराः कृत्वा निरस्यन्ति व्रतैः सदा । सुखदुःखसमायुक्ता व्यथितास्ते भवन्त्युत
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດກໍຕາມ ກະທຳບາບແລ້ວ ແຕ່ກໍພະຍາຍາມຂັບໄລ່ມັນດ້ວຍວຣະຕະ ແລະ ຂໍ້ປະພຶດປະຕິບັດຢູ່ເລື້ອຍໆ ຜູ້ນັ້ນຍັງຖືກຜູກມັດໃນຄວາມສຸກແລະຄວາມທຸກທີ່ສັບປ່ຽນກັນ ແລະ ຍັງຖືກທຸກທົນຢູ່ເທົ່າເກົ່າ. ຄວາມບໍ່ສະຫງົບໃນໃຈບໍ່ພົບທີ່ພັກພິງອັນໝັ້ນຄົງ ເພາະການຊົດໃຊ້ບາບໂດຍບໍ່ປັບປຸງຕົນຢ່າງແທ້ຈິງ ຍັງປ່ອຍໃຫ້ຮາກເຫງົ້າແຫ່ງຄວາມຜິດຢູ່».
Verse 128
असंवासा: प्रजायन्ते म्लेच्छाश्वापि न संशय: । नरा: पापसमाचारा लोभमोहसमन्विता:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຈາກຄວາມປະພຶດແບບນັ້ນ ຍ່ອມເກີດຜູ້ຄົນທີ່ບໍ່ມີການສັງຄົມຮັບຮອງ ແລະ ບໍ່ມີຖິ່ນຖານອັນໝັ້ນຄົງ; ພວກເຂົາກໍກາຍເປັນ ‘ມເລັດຈະ’ ດ້ວຍ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ຜູ້ຊາຍທີ່ປະພຶດບາບ ແລະ ຖືກລາກໄປໂດຍຄວາມໂລບແລະຄວາມຫຼົງ ຍ່ອມຫຼຸດອອກຈາກລະບຽບວິໄນແຫ່ງຊີວິດ ແລະ ຕົກຕ່ຳສູ່ສະພາບອັນເສື່ອມຊາມ.»
Verse 129
वर्जयन्ति च पापानि जन्मप्रभूति ये नरा: । अरोगा रूपवन्तस्ते धनिनश्व भवन्त्युत,जो मनुष्य जन्मसे ही पापका परित्याग कर देते हैं, वे नीरोग, रूपवान् और धनी होते हैं
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຊີວິດ ລະເວັ້ນບາບກຳທັງປວງ ຜູ້ນັ້ນຈະປອດໂລກ ມີຮູບງາມ ແລະ ມີຊັບສົມບັດດ້ວຍ.»
Verse 130
स्त्रियो5प्येतेन कल्पेन कृत्वा पापमवाप्रुयु: । एतेषामेव जनन््तूनां भार्यात्वमुपयान्ति ता:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ຍິງກໍດີ ຖ້າກະທຳບາບຕາມແນວນີ້ ນາງຍ່ອມເປັນຜູ້ຮ່ວມຮັບບາບນັ້ນ. ແລະນາງຈະໄດ້ເປັນພັນລະຍາຂອງສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນເອງ ຜູ້ຈະຕ້ອງຮັບຜົນແຫ່ງການຜິດນັ້ນ.»
Verse 131
परस्वहरणे दोषा: सर्व एव प्रकीर्तिता: । एतद्धि लेशमात्रेण कथितं ते मयानघ
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຄວາມຜິດທັງປວງທີ່ເກີດຈາກການເອົາຊັບຂອງຜູ້ອື່ນ ໄດ້ຖືກກ່າວໄວ້ຄົບຖ້ວນແລ້ວ. ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ! ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວໃຫ້ທ່ານຟັງພຽງແຕ່ໂດຍຫຍໍ້—ເປັນແຕ່ຄຳຊີ້ນຳນ້ອຍໆໃນເລື່ອງນີ້.»
Verse 132
अपरस्मिन् कथायोगे भूय: श्रोष्यसि भारत । एतन्मया महाराज ब्रह्मणो वदत: पुरा
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ໃນບົດສົນທະນາອື່ນ ເຈົ້າຈະໄດ້ຍິນເລື່ອງນີ້ອີກຄັ້ງ. ໂອ ມະຫາຣາຊາ! ໃນການກ່ອນ ຂ້າໄດ້ຍິນເລື່ອງເຫຼົ່ານີ້ຈາກພຣະພຣະຫມາໂດຍກົງ ເມື່ອພຣະອົງກ່າວ. ແລະເພາະເຈົ້າຖາມ ຂ້າຈຶ່ງເລົ່າຕາມຄວາມຈິງ ດັ່ງທີ່ຂ້າໄດ້ຍິນ. ເມື່ອໄດ້ຟັງແລ້ວ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າຕັ້ງໃຈໃນທັມມະເສມອ».
Verse 133
सुरषषीरणां श्रुतं मध्ये पृष्टभश्नापि यथातथम् । मयापि तच्च कार्त्स्न्येन यथावदनुवर्णितम् । एतच्छुत्वा महाराज धर्मे कुरुमनः सदा
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໃນທ່າມກາງພວກລິສີເທວະ ຂ້າໄດ້ຍິນເລື່ອງນີ້ ແລະຂ້າໄດ້ຕອບຄໍາຖາມຂອງເຈົ້າຕາມທີ່ຖາມ. ຂ້າໄດ້ເລົ່າເລື່ອງນັ້ນທັງໝົດຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະຖືກຕ້ອງຕາມລໍາດັບ. ເມື່ອໄດ້ຟັງແລ້ວ ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນໃຈແຫ່ງພວກພາຣະຕະ, ຈົ່ງໃຫ້ໃຈຂອງເຈົ້າຕັ້ງຢູ່ໃນທັມມະເສມອ».
Verse 153
तथैवाधर्मसंयुक्तो नरकं॑ चोपपद्यते । धर्मयुक्त प्राणी ही उत्तम स्वर्गमें जाता है और अधर्मपरायण जीव नरकमें पड़ता है
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ທີ່ຜູກພັນກັບອະທັມມະ ຍ່ອມໄປສູ່ນະລົກ. ສັດຜູ້ຢູ່ກັບທັມມະ ໄປສູ່ສະຫວັນອັນສູງ; ແຕ່ຜູ້ອຸທິດຕົນໃຫ້ອະທັມມະ ຕົກລົງສູ່ນະລົກ».
Verse 163
धर्म एको मनुष्याणां सहाय: पारलौकिक: । इसलिये विद्वान् पुरुषको चाहिये कि न्यायसे प्राप्त हुए धनके द्वारा धर्मका अनुष्ठान करे। एकमात्र धर्म ही परलोकमें मनुष्योंका सहायक है
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບມະນຸດ ທັມມະເທົ່ານັ້ນແມ່ນສະຫາຍທີ່ແທ້ຈິງໃນໂລກຫຼັງ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາຄວນປະຕິບັດທັມມະ ໂດຍໃຊ້ຊັບທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມຍຸດຕິທໍາ ແລະຄວາມປະພຶດຖືກຕ້ອງ. ໃນໂລກຫຼັງ ມີແຕ່ທັມມະເທົ່ານັ້ນທີ່ຢືນຄຽງຂ້າງມະນຸດເປັນທີ່ພຶ່ງ».
Verse 176
नर: करोत्यकार्याणि परार्थे लोभमोहितः । जो बहुश्रुत नहीं है, वही मनुष्य लोभ और मोहके वशीभूत हो दूसरेके लिये लोभ, मोह, दया अथवा भयसे न करने योग्य पापकर्म कर बैठता है
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ມະນຸດຜູ້ຖືກລວງໂດຍຄວາມໂລບ ແລະຖືກຄວາມຫຼົງຄອບງໍາ ຍ່ອມເຮັດການທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດ ແມ່ນແຕ່ອ້າງວ່າ “ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຜູ້ອື່ນ” ກໍຕາມ».
Verse 183
एतत् त्रयमवाप्तव्यमधर्मपरिवर्जितम् | धर्म, अर्थ और काम--ये तीन जीवनके फल हैं, अतः मनुष्यको अधर्मके त्यागपूर्वक इन तीनोंको उपलब्ध करना चाहिये
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສາມປະການນີ້ຄວນໄດ້ຮັບ ແຕ່ຕ້ອງບໍ່ອາໄສອະທັມ. ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ—ທັງສາມແມ່ນຜົນແຫ່ງຊີວິດມະນຸດ; ດັ່ງນັ້ນຄົນຄວນສຳເລັດທັງສາມ ຫຼັງຈາກລະທິ້ງອະທັມແລ້ວ».
Verse 216
बुद्धिरात्मा च सहिता धर्म पश्यन्ति नित्यदा | बृहस्पतिजीने कहा--धर्मराज! पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु, आकाश, मन, यम, बुद्धि और आत्मा--ये सब सदा एक साथ मनुष्यके धर्मपर दृष्टि रखते हैं
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ປັນຍາ (buddhi) ແລະ ອາດຕະມາ (Self) ເມື່ອຮ່ວມກັນ ຍ່ອມເບິ່ງເຫັນທັມມະຂອງຄົນຢູ່ເປັນນິດ»។ ໃນຄຳສອນທີ່ລ້ອມຮອບນັ້ນ ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ອະທິບາຍແກ່ ທັມມະຣາຊາ ວ່າ ທາດ ແລະ ອະວັຍະພາຍໃນ—ດິນ, ນ້ຳ, ໄຟ, ລົມ, ອາກາດ, ໃຈ, ຍະມະ, ປັນຍາ, ແລະ ອາດຕະມາ—ລ້ວນເປັນພະຍານຖາວອນ ຄອຍຈ້ອງມອງຄວາມປະພຶດຕາມທັມມະຂອງມະນຸດຢູ່ເສມອ.
Verse 226
एतैश्व सह धर्मोडपि तं जीवमनुगच्छति । दिन और रात भी इस जगतके सम्पूर्ण प्राणियोंके कर्मोंके साक्षी हैं। इन सबके साथ धर्म भी जीवका अनुसरण करता है
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ພ້ອມກັບພະຍານເຫຼົ່ານີ້ ທັມມະກໍຕາມຕິດສັດມີຊີວິດໄປດ້ວຍ»। ກາງວັນ ແລະ ກາງຄືນ ກໍເປັນພະຍານຕໍ່ກຳກັບກຳຂອງສັດທັງປວງໃນໂລກນີ້. ຢູ່ທ່າມກາງພະຍານເຫຼົ່ານັ້ນ ທັມມະຍັງຄົງອະນຸຕາມວິນຍານ—ດັ່ງນັ້ນບໍ່ມີການກະທຳໃດທີ່ຈະໄຮ້ພະຍານ ຫຼື ໄຮ້ຜົນຕອບແທນ.
Verse 233
शरीर वर्जयन्त्येते जीवितेन विवर्जितम् | महामते! त्वचा
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຊີວິດຈາກໄປ ສ່ວນປະກອບເຫຼົ່ານີ້ກໍລະທິ້ງຮ່າງກາຍ»। ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ! ຜິວໜັງ, ກະດູກ, ເນື້ອ, ນ້ຳເຊື້ອ, ແລະ ເລືອດ—ທາດເຫຼົ່ານີ້ລ້ວນລະທິ້ງຮ່າງທີ່ໄຮ້ລົມຫາຍໃຈ; ຄືກັນກັບວ່າພວກມັນປະຖິ້ມວິນຍານຜູ້ເຄີຍອາໄສຢູ່ໃນຮ່າງ. ມີແຕ່ທັມມະເທົ່ານັ້ນທີ່ໄປກັບຄົນ.
Verse 1063
क्षौमं च वस्त्रमादाय शशो जन्तु: प्रजायते । सूती वस्त्रकी चोरी करके मरा हुआ मनुष्य क्रौंच पक्षीकी योनिमें जन्म लेता है। भारत! पाटम्बर
ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດລັກເອົາເຄື່ອງນຸ່ງ kṣauma ຈະເກີດໃໝ່ເປັນສັດຄ້າຍກະຕ່າຍ»។ ຄຳກອນນີ້ຍ້ຳເນັ້ນຫຼັກທຳວ່າ ການລັກຂອງ—ໂດຍສະເພາະຂອງຈຳເປັນເຊັ່ນເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຂອງຜູ້ອື່ນ—ຍ່ອມມີຜົນກຳ ປາກົດເປັນການເກີດຕ່ຳຕ້ອຍດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ນີ້.
Verse 1073
हत्वा रक्तानि वस्त्राणि जायते जीवजीवक: । अनेक प्रकारके रंगोंकी चोरी करके मृत्युको प्राप्त हुआ पुरुष मोर होता है। लाल कपड़े चुरानेवाला मनुष्य चकोरकी योनिमें जन्म लेता है
ຢຸດທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທຳລາຍ ຫຼື ລັກເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມສີແດງ ຈະເກີດໃໝ່ເປັນນົກ ຈີວະຈີວະກະ (jīvajīvaka). ຊາຍຜູ້ລັກສີຍ້ອມຫຼາຍຊະນິດ ຫຼັງຕາຍຈະເປັນນົກຢູງ (peacock). ຜູ້ລັກຜ້າສີແດງ ຈະເກີດໃນຄັນຂອງນົກ ຈະໂກຣະ (cakora)».
Verse 1196
ततः पापक्षयं कृत्वा मानुषत्वमवाप्तुते । भोजनकी चोरी करके मनुष्य मक्खी होता है और कई महीनोंतक मक्खियोंके समुदायके अधीन रहता है। तत्पश्चात् पापोंका भोग समाप्त करके वह पुनः मनुष्य-योनिमें जन्म लेता है
«ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ໃຊ້ກຳປາບຈົນໝົດ ຈຶ່ງໄດ້ສະຖານະເປັນມະນຸດອີກຄັ້ງ. ຜູ້ລັກອາຫານ ຈະເປັນແມງວັນ ແລະຢູ່ໃຕ້ຝູງແມງວັນຫຼາຍເດືອນ. ເມື່ອກິນຜົນບາບຈົນສິ້ນ ຈຶ່ງເກີດໃໝ່ໃນຍົນມະນຸດ».
Verse 1936
शरीरनिचयं ज्ञातुं बुद्धिस्तु मम जायते । युधिष्ठिरने पूछा--भगवन्! आपके मुँहसे मैंने धर्मयुक्त परम हितकर बात सुनी। अब शरीरकी स्थिति जाननेके लिये मेरा विचार हो रहा है
ຢຸດທິສຖິຣ ຖາມວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ຂ້ອຍໄດ້ຟັງຈາກພຣະໂອດຂອງພຣະອົງ ຖ້ອຍຄຳອັນຖືກທຳ ແລະເປັນປະໂຫຍດສູງສຸດ. ບັດນີ້ ຄວາມຄິດໃນໃຈຂ້ອຍເກີດຂຶ້ນ ຢາກຮູ້ສະພາບແທ້ ແລະອົງປະກອບຂອງຮ່າງກາຍ».
Frequently Asked Questions
Yudhiṣṭhira asks how a person can be freed from suffering when harm occurs not only through physical acts but also through speech and mental intention—expanding dharma from external behavior to internal causality.
Ahiṃsā is a complete discipline requiring prior mental renunciation, regulated speech, and controlled action; ethical purity is treated as cumulative and fragile, failing if any channel is neglected.
No explicit phalaśruti is stated in the provided verses; instead, the chapter frames practical consequence through the logic of suffering and release (duḥkha–pramokṣa), implying soteriological benefit through comprehensive restraint.