Sukta 2

Mantra 1

वैश्वानराय धिषणामृतावृधे घृतं न पूतमग्नये जनामसि । द्विता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथं न कुलिशः समृण्वति ॥

ವೈಶ್ವಾನರನಿಗಾಗಿ—ಋತ (ಸತ್ಯ)ದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಧಿಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗ್ನಿಗಾಗಿ—ನಾವು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಘೃತದಂತೆ ಪರಿಶುದ್ಧ ಹವ್ಯವನ್ನು ಜನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮಾನವ ಆರಾಧಕನು ಹೋತಾರನನ್ನು ಪುನಃ ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಧಿಯಾ ಮೂಲಕ ರಥವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ, ಕಮ್ಮಾರನು ತನ್ನ ಹತೋಡಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 2

स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत्पुत्र ईड्यः । हव्यवाळग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः ॥

ಅವನು ತನ್ನ ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಎರಡೂ ರೋದಸೀ—ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ—ಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿದನು; ಎರಡು ಮಾತೃಗಳಿಂದ ಅವನು ಸ್ತುತ್ಯ ಪುತ್ರನಾದನು. ಹವ್ಯವಾಹ ಅಗ್ನಿ—ಅಜರ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ—ದುರ್ಲಭನಾದರೂ ಜನಗಳ ಅತಿಥಿ, ಬಹುಪ್ರಕಾಶಿ ವಿಭಾವಸು ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Mantra 3

क्रत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः । रुरुचानं भानुना ज्योतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप ब्रुवे ॥

ಕ್ರತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ, ವಿಧರ್ಮಣಿ—ಋತದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ—ದೇವರುಗಳು ಚಿತ್ತಿಭಿಃ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾನು ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಮಹಾನ್—ವಿಸ್ತಾರದ ವಾಜದಂತೆ—ಅವನನ್ನು ನಾನು ಉಪಬ್ರುವೆ (ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ), ವಾಜವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾ.

Mantra 4

आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वृणीमहे अह्रयं वाजमृग्मियम् । रातिं भृगूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा ॥

ಆನಂದದ ಲಾಭವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ವರೇಣ್ಯನನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತೇವೆ—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು: ಅಚ್ಯುತ, ವಾಕಿನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಬಲದ ಪೂರ್ಣತೆ; ಭೃಗುಗಳ ದಾನ, ಉಶಿಜ (ಉತ್ಸುಕ ಜ್ವಾಲೆ), ಕವಿ-ಕ್ರತು (ದೃಷ್ಟಾ-ಇಚ್ಛೆ), ದೈವ್ಯ ಶೋಚಿಷದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು.

Mantra 5

अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वृक्तबर्हिषः । यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानां साधदिष्टिमपसाम् ॥

ದಿವ್ಯ ಸುಮ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಇಲ್ಲಿ, ವೃಕ್ತ-ಬರ್ಹಿಷರು. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ರುಚಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವರು ಸುರುಚ (ಸುಂದರ ಪ್ರಕಾಶವಂತ), ವಿಶ್ವದೇವ್ಯ (ಸರ್ವದೇವಮುಖಿ), ಯಜ್ಞಗಳ ರುದ್ರ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅವನು ನಮ್ಮ ಅಪಸಾಂ (ಕರ್ಮಗಳ) ಇಷ್ಟಿ (ಇಚ್ಛಿತ ಅರ್ಪಣೆ)ಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು.

Mantra 6

पावकशोचे तव हि क्षयं परि होतर्यज्ञेषु वृक्तबर्हिषो नरः । अग्ने दुव इच्छमानास आप्यमुपासते द्रविणं धेहि तेभ्यः ॥

ಹೇ ಪಾವಕಶೋಚೇ (ಶುದ್ಧಿಕರ ಜ್ವಾಲೆ) ಅಗ್ನಿ! ಹೇ ಹೋತರ್! ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬರ್ಹಿಷ್ (ಯಜ್ಞಾಸನ) ಹೊಂದಿದ ನರರು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕ್ಷಯ (ನಿವಾಸ/ಧಾಮ)ದ ಸುತ್ತ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸೇವೆ (ದುವಃ) ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗ ಪೂರ್ಣತೆ (ಆಪ್ಯ) ಬಯಸುವವರು ನಿನ್ನ ಸಮೀಪ ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಆತ್ಮಧನ (ದ್ರವಿಣ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.

Mantra 7

आ रोदसी अपृणदा स्वर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन् । सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातये चनोहितः ॥

ಅವನನ್ನು (ಅಗ್ನಿಯನ್ನು) ಜನನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಶಕ್ತಿಗಳು (ಅಪಸಃ) ಧರಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ರೋದಸೀ—ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ—ಯನ್ನು ತುಂಬಿದನು; ಮಹತ್ತಾದ ಸ್ವರ್ (ವಿಶಾಲ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕ)ವನ್ನೂ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಕವಿ (ದೃಷ್ಟಾ) ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿ-ನೀಯತೇ—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ಸಮೃದ್ಧಿ (ವಾಜಸಾತಿ) ಗೆಲ್ಲಲು ವೇಗವಾದ ಅಶ್ವದಂತೆ; ಅವನು ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ (ಚನೋಹಿತಃ).

Mantra 8

नमस्यत हव्यदातिं स्वध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम् । रथीॠतस्य बृहतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत्पुरोहितः ॥

ಹವ್ಯದಾತಿ (ಹವಿಯನ್ನು ನೀಡುವವ)ಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿರಿ; ಸು-ಅಧ್ವರ (ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯಜ್ಞ)ದಲ್ಲಿ ದಮ್ಯ—ಅಜೇಯ—ಜಾತವೇದಸನನ್ನು ಸೇವಿಸಿರಿ. ಋತ (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ದ ಮಹತ್ತಾದ ಪಥದ ರಥಿ, ವಿಶಾಲದರ್ಶಿ ಅಗ್ನಿ ದೇವರ ಪುರೋಹಿತ—ಮುಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿತ ನಾಯಕ—ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Mantra 9

तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनोऽग्नेरपुनन्नुशिजो अमृत्यवः । तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजमु लोकमु द्वे उप जामिमीयतुः ॥

ಯಹ್ವ (ಮಹಾವೇಗಿಯ) ಅಗ್ನಿಯ ಮೂರು ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಅಮೃತತ್ವವಂತ ಉಶಿಜರು ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮರಣಶೀಲನು ಭೋಗಿಸಲು ಇಟ್ಟರು; ಇನ್ನೆರಡು ತಮ್ಮದೇ ಬಂಧು-ಲೋಕದ ಕಡೆಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿದವು.

Mantra 10

विशां कविं विश्पतिं मानुषीरिषः सं सीमकृण्वन्त्स्वधितिं न तेजसे । स उद्वतो निवतो याति वेविषत्स गर्भमेषु भुवनेषु दीधरत् ॥

ಮಾನವ ಇಷಗಳು ಜನಗಳ ಕವಿ, ವಿಶ್ಪತಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದವು—ತೇಜಸ್ಸಿಗಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಕುಲ್ಹಾಡಿಯಂತೆ. ಅವನು ಎತ್ತರದಿಂದಲೂ ಆಳದಿಂದಲೂ ಕಂಪಿಸುವ ವೇಗದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈ ಭುವನಗಳಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಅವನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 11

स जिन्वते जठरेषु प्रजज्ञिवान्वृषा चित्रेषु नानदन्न सिंहः । वैश्वानरः पृथुपाजा अमर्त्यो वसु रत्ना दयमानो वि दाशुषे ॥

ಅವನು ಜಠರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ವೃಷಭನಂತೆ ಚಿತ್ರಮಯ ತೇಜಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಿಂಹದಂತೆ. ವೈಶ್ವಾನರ, ವಿಶಾಲಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಮರ—ವಸು-ರತ್ನಗಳನ್ನು ಹಂಚುವವನು—ದಾನಿಗನಿಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 12

वैश्वानरः प्रत्नथा नाकमारुहद्दिवस्पृष्ठं भन्दमानः सुमन्मभिः । स पूर्ववज्जनयञ्जन्तवे धनं समानमज्मं पर्येति जागृविः ॥

ವೈಶ್ವಾನರನು ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಧದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಏರಿದನು; ಸುಮನಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂದಹಾಸಿಸುತ್ತ. ಅವನು ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಜೀವಿಗೆ ಧನವನ್ನು ಜನಯಿಸಿ, ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾನೆ.

Mantra 13

ऋतावानं यज्ञियं विप्रमुक्थ्यमा यं दधे मातरिश्वा दिवि क्षयम् । तं चित्रयामं हरिकेशमीमहे सुदीतिमग्निं सुविताय नव्यसे ॥

ನಾವು ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇವೆ—ಋತವಾನ್ (ಋತದ ಧಾರಕ), ಯಜ್ಞಯೋಗ್ಯ, ವಿಪ್ರ, ಉಕ್ಥ್ಯ—ಯಾವನನ್ನು ಮಾತರಿಶ್ವನು ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ನಿವಾಸವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಆ ಚಿತ್ರಯಾಮ (ಬಹುಮಾರ್ಗಗಾಮಿ), ಹರಿಕೇಶ (ಸುವರ್ಣಕೇಶ), ಸುಧೀತ (ಸುಪ್ರಕಾಶಿತ) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ನವ್ಯವಾದ ವಿಶಾಲ ಸುವಿತ (ಸುಪ್ರಗತಿ)ಗಾಗಿ ನಾವು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ.

Mantra 14

शुचिं न यामन्निषिरं स्वर्दृशं केतुं दिवो रोचनस्थामुषर्बुधम् । अग्निं मूर्धानं दिवो अप्रतिष्कुतं तमीमहे नमसा वाजिनं बृहत् ॥

ನಾವು ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ—ಗಮನದ ಪಥದಂತೆ ಶುಚಿ, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರ, ಸ್ವರ್ದೃಶ (ಸ್ವರಪ್ರಕಾಶದ ದರ್ಶಕ); ದಿವದ ಕೇತು, ರೋಚನಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಧ್ವಜ, ಉಷರ್ಬುಧ (ಉಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಗೃತ). ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ದಿವದ ಮೂರ್ಧಾ, ಅಪ್ರತಿಷ್ಕುತ (ಅಪ್ರತಿಹತ) ಜ್ವಾಲೆ, ಮಹಾನ್ ವಾಜಿನ (ಬಲವಂತ/ವಿಜಯಿ)—ನಾವು ವಂದಿಸುತ್ತೇವೆ.

Mantra 15

मन्द्रं होतारं शुचिमद्वयाविनं दमूनसमुक्थ्यं विश्वचर्षणिम् । रथं न चित्रं वपुषाय दर्शतं मनुर्हितं सदमिद्राय ईमहे ॥

ನಾವು ಮಂದ್ರ (ಆನಂದಮಯ) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಶುದ್ಧ ಹೋತಾರನನ್ನು, ಅದ್ವಯಾವಿನ್ (ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿ ಚಲಿಸುವವನನ್ನು), ಗೃಹಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು, ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನನ್ನು, ಜನಸಮೂಹಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವವನನ್ನು—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆತ್ಮರೂಪಕ್ಕೆ ಮನೋಹರವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ರಥದಂತೆ ದರ್ಶನೀಯನಾದ ಅವನು; ಮಾನವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ಸದಾ ಇಂದ್ರನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವವನಾಗಿ—ಅವನನ್ನು ನಾವು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ.