Adhyaya 50

Verse 1

भीष्म उवाच । यत्पुण्यमधिकं लोके सर्वदा सर्वसंमतम् । तद्वदस्वेच्छया विप्र यत्कृतं पूर्वपूर्वकैः

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪುಣ್ಯವೆನಿಸುವ ಕರ್ಮ ಯಾವುದು, ಅದನ್ನು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಳು; ಮತ್ತು ಅತಿಪ್ರಾಚೀನ ಪೂರ್ವಜರು ಆಚರಿಸಿದುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸು।

Verse 2

पुलस्त्य उवाच । एकदा तु द्विजाः सर्वे व्यासशिष्यास्सहादरात् । व्यासं प्रणम्य पप्रच्छु धर्मं मां च यथा भवान्

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಾಸನ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಧರ್ಮದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 3

द्विजा ऊचुः । पुण्यात्पुण्यतमं लोके सर्वधर्मेषु चोत्तमम् । किं कृत्वा मानवा स्वर्गं भुंजते चाक्षयं वद

ದ್ವಿಜರು ಹೇಳಿದರು—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಾದುದು, ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನಾದುದು ಯಾವುದು? ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮಾನವರು ಅಕ್ಷಯ ಫಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ? ಹೇಳು।

Verse 4

लभ्यं चाकष्टकं शुद्धं वर्णानां मर्त्यवासिनाम् । गुरूणां च लघूनां च साध्यमेकं क्रतुं वद

ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ—ಗುರುಗಳಿಗೂ ಲಘುಗಳಿಗೂ—ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ, ಕಷ್ಟರಹಿತ, ಶುದ್ಧವಾದ, ನೆರವೇರಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕ್ರತು/ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 5

यद्यत्कृत्वा च देवानां पूज्यो नाके भवेन्नरः । तत्तद्वद च नो ब्रह्मन्प्रसादी भव धर्मतः

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಯಾವ ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೋ, ಅವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು; ದಯವಿಟ್ಟು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನುಡಿ।

Verse 6

व्यास उवाच । पंचाख्यानं वदिष्यामि शृणुध्वं तत्र पूर्वतः । पंचानामेककं कृत्वा विंदेन्मोक्षं दिवं यशः

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಪಂಚಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ಈ ಐದನ್ನೂ ಏಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಏಕೀಕರಿಸಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಮೋಕ್ಷ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 7

पित्रोरर्चाऽथ पत्युश्च साम्यं सर्वजनेषु च । मित्राद्रोहो विष्णुभक्तिरेते पंच महामखाः

ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಆರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಪತಿಯ ಪೂಜೆ; ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಸಮಭಾವ; ಮಿತ್ರದ್ರೋಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿ—ಇವೇ ಐದು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು.

Verse 8

प्राक्पित्रोरर्चया विप्रा यद्धर्मं साधयेन्नरः । न तत्क्रतुशतैरेव तीर्थयात्रादिभिर्भुवि

ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಮೊದಲು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುವ ಧರ್ಮಫಲವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾದಿಗಳಿಂದಲೂ ದೊರೆಯದು.

Verse 9

पिता धर्मः पिता स्वर्गः पिता हि परमं तपः । पितरि प्रीतिमापन्ने प्रीयंते सर्वदेवताः

ತಂದೆಯೇ ಧರ್ಮ, ತಂದೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗ, ತಂದೆಯೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ತಂದೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾದರೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 10

पितरो यस्य तृप्यंति सेवया च गुणेन च । तस्य भागीरथी स्नानमहन्यहनि वर्तते

ಯಾರ ಪಿತೃಗಳು ಸೇವೆಯೂ ಸದ್ಗುಣವೂ ಮೂಲಕ ತೃಪ್ತರಾಗುವರೋ, ಅವನಿಗೆ ಭಾಗೀರಥಿ (ಗಂಗೆ)ಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವು ದಿನೇದಿನೇ ನಡೆಯುವಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 11

सर्वतीर्थमयी माता सर्वदेवमयः पिता । मातरं पितरं चैव यस्तु कुर्यात्प्रदक्षिणम्

ಮಾತೆ ಸರ್ವತೀರ್ಥಮಯಿ, ತಂದೆ ಸರ್ವದೇವಮಯ. ಯಾರು ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 12

प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुंधरा । जानुनी च करौ यस्य पित्रोः प्रणमतः शिरः

ಯಾರು ತಾಯಿ-ತಂದೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವಾಗ ಮೊಣಕಾಲುಗಳೂ ಕೈಗಳೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ವಂದಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಂದ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ವಸುಂಧರೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 13

निपतंति पृथिव्यां च सोक्षयं लभते दिवं । तयोश्चरणयोर्यावद्रजश्चिह्नानि मस्तके

ಯಾರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಸಾಷ್ಟಾಂಗವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಕ್ಷಯ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಪಾದಧೂಳಿನ ಗುರುತುಗಳು ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ.

Verse 14

प्रतीके च विलग्नानि तावत्पूतः सुतस्तयोः । पादारविंदसलिलं यः पित्रोः पिबते सुतः

ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ನಿಮಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವಿಧಿ-ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಗನು ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಅವನು ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಪಾದಾರವಿಂದದ ಜಲವಾದ ಚರಣಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವ ಮಗನು.

Verse 15

तस्य पापक्षयं याति जन्मकोटिशतार्जितं । धन्योसौ मानवो लोके पूतोसौ सर्वकल्मषात्

ಅವನ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧನ್ಯನು; ಅವನು ಸರ್ವ ಕಲ್ಮಷಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

विनायकत्वमाप्नोति जन्मनैकेन मानवः । पितरौ लंघयेद्यस्तु वचोभिः पुरुषाधमः

ಯಾವ ಪುರುಷಾಧಮನು ಮಾತುಗಳಿಂದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಲಂಘಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಒಂದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಕತ್ವ—ವಿಘ್ನಕರ್ತೃಭಾವ—ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

निरये च वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवं । पित्रोरनर्चनं कृत्वा भुंक्ते यस्तु सुताधमः

ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ಸುತಾಧಮನು ಆಭೂತಸಂಪ್ಲವ (ಪ್ರಳಯ) ತನಕ ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

क्रिमिकूपेथ नरके कल्पांतमुपतिष्ठति । रोगिणं चापि वृद्धं च पितरं वृत्तिकर्शितम्

ರೋಗಿಯಾಗಿರುವ, ವೃದ್ಧನಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅಭಾವದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ತಂದೆಯನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನು ಕಲ್ಪಾಂತವರೆಗೆ ‘ಕೃಮಿಕೂಪ’ ಎಂಬ ನರಕದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

विकलं नेत्रकर्णाभ्यां त्यक्त्वा गच्छेच्च रौरवम् । अंत्यजातिषु म्लेच्छेषु चांडालेष्वपि जायते

ಕಣ್ಣು-ಕಿವಿಗಳಿಂದ ವಿಕಲನಾದವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು ‘ರೌರವ’ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅಂತ್ಯಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ—ಮ್ಲೇಚ್ಛರು ಹಾಗೂ ಚಾಂಡಾಲರಲ್ಲಿಯೂ—ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

पित्रोरपोषणं कृत्वा सर्वपुण्यक्षयो भवेत् । नाराध्य पितरौ पुत्रस्तीर्थदेवान्भजन्नपि

ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಸಮಸ್ತ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುತ್ರನು ತೀರ್ಥ-ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಭಜಿಸಿದರೂ, ಪಿತೃಮಾತೃಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ನಿಜ ಫಲ ದೊರೆಯದು.

Verse 21

तयोर्न फलमाप्नोति कीटवद्रमते महीम् । कथयामि पुरावृत्तं विप्राः शृणुत यत्नतः

ಆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಹುಳುವಿನಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಯತ್ನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ।

Verse 22

यं श्रुत्वा न पुनर्मोहं प्रयास्यथ पुनर्भुवि । पुरासीच्च द्विजः कश्चिन्नरोत्तम इति स्मृतः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನೀವು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ನರೋತ್ತಮ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನಿದ್ದನು।

Verse 23

स्वपितरावनादृत्य गतोसौ तीर्थसेवया । ततः सर्वाणि तीर्थानि गच्छतो ब्राह्मणस्य च

ತನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಯನ್ನು ಅವಗಣಿಸಿ ಅವನು ತೀರ್ಥಸೇವೆಗೆ ಹೊರಟನು. ನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು।

Verse 24

आकाशे स्नानचेलानि प्रशुष्यंति दिने दिने । अहंकारोऽविशत्तस्य मानसे ब्राह्मणस्य च

ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅವನ ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರಗಳು ತೆರೆದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಒಣಗುತ್ತಿದವು; ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು।

Verse 25

मत्समो नास्ति वै कश्चित्पुण्यकर्मा महायशाः । इत्युक्ते चानने तस्य अहदच्च बकस्तदा

“ನನ್ನ ಸಮಾನನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನಾನು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ” ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಆಗ ಬಕವು ಅವನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದಿತು।

Verse 26

क्रोधाच्चैवेरितस्तस्य स शशाप द्विजो बकम् । पपात च बकः पृथ्व्यां स भस्मीभूतविग्रहः

ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಆ ದ್ವಿಜನು ಬಕವನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು. ಬಕವು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಅದರ ದೇಹವು ಭಸ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 27

भीर्द्विजेंद्रं महामोहः प्राविशच्चांतकर्मणि । ततः पापाच्च विप्रस्य चेलं खं च न गच्छति

ನಂತರ ಭಯದಿಂದ ಅಂತ್ಯಕರ್ಮದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೋಹ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಆ ಪಾಪದಿಂದ ಆ ವಿಪ್ರನ ವಸ್ತ್ರವು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಲಿಲ್ಲ.

Verse 28

विषादमगमत्सद्यस्ततः खं तमुवाच ह । गच्छ बाडव चांडालं मूकं परमधार्मिकम्

ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ಆಗ ಖಂ ಅವನಿಗೆ—“ಮೂಕನಾದರೂ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ಬಾಡವ-ಚಾಂಡಾಲನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು” ಎಂದು ಹೇಳಿತು.

Verse 29

तत्र धर्मं च जानीषे क्षेमं ते तद्वचो भवेत् । खाच्च तद्वचनं श्रुत्वा गतोसौ मूकमंदिरम्

ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯುವೆ; ಆ ಉಪದೇಶವು ನಿನಗೆ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಖಾ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಮೂಕನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 30

शुश्रूषंतं च पितरौ सर्वारंभान्ददर्श सः । ददतं शीतकाले च सम्यगुष्णं जलं तयोः

ಅವನು ಅವನನ್ನು ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು—ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲೂ ಅವರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿ ನೀರನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ.

Verse 31

तैलतापनतांबूलं तथा तूलवतीं पटीम् । नित्याशनं च मिष्टान्नं दुग्धखंडं तथैव च

ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ತಾಂಬೂಲ, ಹತ್ತಿ ತುಂಬಿದ ವಸ್ತ್ರ/ಆವರಣ, ನಿತ್ಯ ಭೋಜನ, ಮಿಷ್ಟಾನ್ನ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಖಂಡಮಿಠಾಯಿಯನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 32

दापयंतं वसंते च मधुमालां सुगंधिकां । अन्यानि यानि भोग्यानि कृत्यानि विविधानि च

ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಮಧುಪುಷ್ಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಭೋಗ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧವಿಧವಾದ ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿಸಬೇಕು.

Verse 33

उष्णे चावीजयत्सोपि नित्यं च पितरावपि । ततस्तयोः प्रचर्यां च कृत्वा भुंक्तेथ सर्वदा

ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ನಿತ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ತಂದೆತಾಯಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ನಂತರ ಅವರ ಪರಿಚರ್ಯೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ಸದಾ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

Verse 34

श्रमस्य वारणं कुर्यात्संतापस्य तथैव च । एभिः पुण्यैः स्थितो विष्णुस्तस्य गेहोदरे चिरम्

ಶ್ರಮವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂತಾಪವನ್ನೂ ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಈ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೆಯೊಳಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

अंतरिक्षे च क्रीडंतमाधारस्तंभवर्जिते । तस्यापि भवने नित्यं स्थितं त्रिभुवनेश्वरं

ಮತ್ತು ಅವನು ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡನು—ಸ್ವಧಾಮದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನು—ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಿಲ್ಲದ ಆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 36

विप्ररूपधरं कांतं नान्यैर्भूतं च सत्परम् । तेजोमयं महासत्वं शोभयंतं च मंदिरं

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆ ಕಾಂತಿಮಂತನು ಮನೋಹರನಾಗಿ, ಇತರ ಭೂತಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನಾಗಿದ್ದನು; ಪರಮ ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನನು. ಶುದ್ಧ ತೇಜೋಮಯ, ಮಹಾಸತ್ತ್ವವಂತನಾಗಿ ಮಂದಿರವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಶೋಭಿಸಿದನು.

Verse 37

दृष्ट्वा विस्मयमापन्नो विप्रः प्रोवाच मूककम् । विप्र उवाच । आसन्नं च ममागच्छ त्वयैवेच्छामि शाश्वतं

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಪ್ರನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮೂಕನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು. ವಿಪ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಾ; ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 38

हितं मे सर्वलोकानां तत्वतो वक्तुमर्हसि । मूक उवाच । पित्रोरर्चां करोम्यद्य कथमायामि तेंतिकं

“ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತ.” ಮೂಕನು ಹೇಳಿದನು—“ಇಂದು ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಿರಲು ನಿನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬರುವೆ?”

Verse 39

अर्चयित्वा तु पितरौ कृत्यं ते करवाणि वै । तिष्ठ मे द्वारदेशे च आतिथ्यं ते करोम्यहम्

ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ ನಂತರ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿ ನಿಲ್ಲು; ನಾನು ನಿನಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 40

इत्युक्ते चैव चांडाले चुकोप ब्राह्मणस्तदा । ब्राह्मणं मां परित्यज्य किं कार्यमधिकं तव

ಚಾಂಡಾಲನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೋಪಗೊಂಡನು—“ನನ್ನನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಬಿಟ್ಟು ನಿನಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವೇನು?”

Verse 41

मूक उवाच । किं कुप्यसि वृथा विप्र न बकोहं तवाधुना । कोपस्सिद्ध्यति ते तावद्बकेनान्यत्र किंचन

ಮೂಕನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಏಕೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತೀ? ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಬಕನಲ್ಲ. ಬಕನಿಂದ ಏನೂ ಸಿದ್ಧವಾಗದವರೆಗೂ ನಿನ್ನ ಕೋಪ ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸು.

Verse 42

गगने स्नानशाटी ते न शुष्यति न तिष्ठति । वचनं खात्ततः श्रुत्वा मद्गृहं चागतो भवान्

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ನಾನಶಾಟಿ ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 43

तिष्ठ तिष्ठ वदिष्यामि नोचेद्गच्छ पतिव्रतां । तां च दृष्ट्वा द्विजश्रेष्ठ दयितं ते फलिष्यति

ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು—ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ಬಳಿಕ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು.

Verse 44

ततस्तस्यगृहाद्विष्णुर्द्विजरूपधरो विभुः । विनिस्सृत्य द्विजं प्राह गेहं तस्याः प्रयाम्यहं

ಆಮೇಲೆ ಆತನ ಮನೆಯಿಂದ ದ್ವಿಜರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಸರ್ವಶಕ್ತ ವಿಷ್ಣು ಹೊರಬಂದು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನಾನು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.”

Verse 45

स विमृश्य द्विजश्रेष्ठस्तेन सार्धं चचाल ह । गच्छंतं तमुवाचेदं हरिं विप्रेति विस्मितः

ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 46

किर्थं च त्वया विप्र चांडालस्य गृहोदरे । सदा संस्थीयते तात योषाजनवृते मुदा

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನೀನು ಸದಾ ಚಾಂಡಾಲನ ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಏಕೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೀಯೆ, ತಾತ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ?

Verse 47

हरिरुवाच । इदानीं मानसं शुद्धं न भूतं भवतो ध्रुवम् । पतिव्रतादिकं दृष्ट्वा पश्चाज्ज्ञास्यसि मां किल

ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈಗಲೂ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ. ಪತಿವ್ರತಾದಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಂಡ ನಂತರ ನೀನು ಮುಂದೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯುವೆ.

Verse 48

विप्र उवाच । पतिव्रता च का तात किं वा तस्याश्श्रुतं महत् । येनाहं तत्र गच्छामि कारणं वद मे द्विज

ವಿಪ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ತಾತ, ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ಯಾರು? ಅವಳ ಕುರಿತು ನೀನು ಯಾವ ಮಹತ್ತಾದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ? ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು, ಹೇ ದ್ವಿಜ.

Verse 49

हरिरुवाच । नदीनां जाह्नवी श्रेष्ठा प्रमदानां पतिव्रता । मनुष्याणां प्रजापालो देवानां च जनार्दनः

ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಹ್ನವಿ (ಗಂಗೆ) ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಪತಿವ್ರತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪಾಲಕನು ಶ್ರೇಷ್ಠ; ದೇವರಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಪರಮನು.

Verse 50

पतिव्रता च या नारि पत्युर्नित्यं हिते रता । कुलद्वयस्य पुरुषानुद्धरेत्सा शतं शतं

ಯಾವ ನಾರಿ ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಪತಿಯ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೋ, ಆಕೆ ಎರಡೂ ಕುಲಗಳ ಪುರುಷರನ್ನು ನೂರಾರು ನೂರಾರು ಮಾಡಿ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 51

स्वर्गं भुनक्ति तावच्च यावदाभूतसंप्लवं । स्वर्गाद्भ्रष्टो भवेद्वास्याः सार्वभौमो नृपः पतिः

ಅವನು ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ವರ್ಗಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಚಕ್ರವರ್ತಿ—ರಾಜನೂ ಪತಿಯೂ—ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

अस्यैव महिषी भूत्वा सुखं विंदेदनंतरं । पुनः पुनः स्वर्गराज्यं तस्य तस्या न संशयः

ಈ ರಾಜನ ಮಹಿಷಿಯಾಗಿ ಅವಳು ನಂತರ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ವರ್ಗರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 53

एवं जन्मशतं प्राप्य अंते मोक्षो भवेद्ध्रुवम् । विप्र उवाच । पतिव्रता भवेत्कावा तस्याः किं वा च लक्षणं

ಹೀಗೆ ನೂರು ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಪ್ರನು ಹೇಳಿದನು—‘ಪತಿವ್ರತೆ ಯಾರು? ಅವಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು?’

Verse 54

ब्रूहि मे द्विजशार्दूल यथा जानामि तत्त्वतः । हरिरुवाच । पुत्राच्छतगुणं स्नेहाद्राजानं च भयादथ

ಓ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲ, ನಾನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಹೇಳು. ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—ಪುತ್ರಸ್ನೇಹಕ್ಕಿಂತ ನೂರುಪಟ್ಟು ರಾಜನ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದು ಭಯದಿಂದಲೇ.

Verse 55

आराधयेत्पतिं शौरिं या पश्येत्सा पतिव्रता । कार्ये दासी रतौ वेश्या भोजने जननीसमा

ಯಾವಳು ಪತಿಯನ್ನು ಶೌರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಿ ಹಾಗೆಯೇ ನೋಡುವಳೋ ಅವಳೇ ಪತಿವ್ರತೆ. ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾಸಿಯಂತೆ, ರತಿಯಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯೆಯಂತೆ, ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಂತೆ ಇರಲಿ.

Verse 56

विपत्सु मंत्रिणी भर्तुः सा च भार्या पतिव्रता । भर्तुराज्ञां न लंघेद्या मनो वाक्कायकर्मभिः

ವಿಪತ್ತಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪತಿಯ ಮಂತ್ರಿಣಿಯಾಗಿರಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಪತಿವ್ರತಾ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೇಹಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪತಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಲಂಘಿಸಬಾರದು।

Verse 57

भुक्ते पत्यौ सदा चात्ति सा च भार्या पतिव्रता । यस्यां यस्यांतु शय्यायां पतिः स्वपिति यत्नतः

ಪತಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಸಹ ಸದಾ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ—ಅಂತಹ ಪತ್ನಿ ನಿತ್ಯ ಪತಿವ್ರತೆ. ಪತಿ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಾವ ಯಾವ ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ನಿದ್ರಿಸಬೇಕು।

Verse 58

तत्र तत्र च साभर्तुरर्चां करोति नित्यशः । नैव मत्सरमायाति न कार्पण्यं न मानिनी

ಅವಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಪತಿಯ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ। ಅವಳಿಗೆ ಅಸೂಯೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಕೃಪಣತೆ ಇಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರಿಣಿಯೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 59

मानेऽमाने समानं च या पश्येत्सा पतिव्रता । सुवेषं या नरं दृष्ट्वा भ्रातरं पितरं सुतं

ಮಾನ-ಅಪಮಾನವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವವಳೇ ಪತಿವ್ರತೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು ಸಹೋದರ, ತಂದೆ ಅಥವಾ ಪುತ್ರನಂತೆ ಭಾವಿಸುವಳು.

Verse 60

मन्यते च परं साध्वी सा च भार्या पतिव्रता । तां गच्छ द्विजशार्दूल वदकामं यथा तव

ಅವಳು ಪರಮ ಸಾಧ್ವಿ ಎಂದು ಗಣ್ಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಅವಳು ಪತಿವ್ರತಾ ಪತ್ನಿ. ಓ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲ, ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಹೇಳು।

Verse 61

तस्य पत्न्योऽष्ट तिष्ठंति तन्मध्ये वरवर्णिनी । रूपयौवनसंपन्ना दयायुक्ता यशस्विनी

ಅವನಿಗೆ ಎಂಟು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ವರವರ್ಣಿನಿ—ರೂಪ-ಯೌವನಸಂಪನ್ನಳು, ದಯಾಗುಣಯುಕ್ತಳು, ಯಶಸ್ವಿನಿ.

Verse 62

शुभा नामेति विख्याता गत्वा तां पृच्छ ते हितं । एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवांतरधीयत

ಅವಳು ‘ಶುಭಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು. ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದುದೇನು ಎಂದು ಕೇಳು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು.

Verse 63

तस्यैवादृश्यतां दृष्ट्वा विस्मितोभूद्द्विजस्तदा । स च साध्वीगृहं गत्वा पप्रच्छाथ पतिव्रतां

ಅವರು ಅದೃಶ್ಯರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಸಾಧ್ವಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 64

अतिथेर्वचनंश्रुत्वागृहान्निःसृत्यसंभ्रमात् । दृष्ट्वा द्विजं सती तत्र द्वारदेशे स्थिताभवत्

ಅತಿಥಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಆತುರದಿಂದ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು. ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಸತಿ ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿಯೇ ನಿಂತಳು.

Verse 65

तां च दृष्ट्वा द्विजश्रेष्ठ उवाच वचनं मुदा । प्रियं ममहितं ब्रूहि यथादृष्टं त्वमेव हि

ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—“ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದುದನ್ನು ಹೇಳು; ನೀನು ಕಂಡಂತೆಲೇ ಹೇಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಕ್ಷಿ ನೀನೇ.”

Verse 66

पतिव्रतोवाच । सांप्रतं पत्युरर्चास्ति न चास्माकं स्वतंत्रता । पश्चात्कार्यं करिष्यामि गृहाणातिथ्यमद्य वै

ಪತಿವ್ರತೆ ಹೇಳಿದರು—ಈಗ ನನ್ನ ಪತಿಯ ಪೂಜಾರ್ಚನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ನನಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅಗತ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇಂದು ನನ್ನ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ।

Verse 67

विप्र उवाच । मम देहे क्षुधा नास्ति पिपासाद्य न च श्रमः । अभीष्टं वद कल्याणि नोचेच्छापं ददामि ते

ವಿಪ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ಇಲ್ಲ, ದಾಹ ಇಲ್ಲ, ಶ್ರಮವೂ ಇಲ್ಲ. ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಿನಗೆ ಅಭೀಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಹೇಳು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 68

तमुवाच तदा सापि न बकोहं द्विजोत्तम । गच्छ धर्मतुलाधारं पृच्छ तं ते हितं द्विज

ಆಗ ಅವಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಾನು ಕೊಕ್ಕರೆ ಅಲ್ಲ. ಧರ್ಮತುಲಾಧಾರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಕೇಳು; ಓ ದ್ವಿಜ, ಅವನು ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಹೇಳುವನು।

Verse 69

इत्युक्त्वा सा महाभागा प्रययौ च गृहोदरम् । तत्रापश्यद्द्विजो विप्रं यथा चांडालवेश्मनि

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾಭಾಗೆ ಮನೆಯ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕಂಡನು—ಚಾಂಡಾಳನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ.

Verse 70

विमृश्य विस्मयापन्नस्तेन सार्धं ययौ द्विजः । तिष्ठंतं च द्विजं तं च सोपश्यद्धृष्टमानसम्

ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು—ಧೈರ್ಯಭರಿತ, ನಿರ್ಭಯ ಮನಸ್ಸಿನವನು.

Verse 71

स चोवाच मुदा विप्रं दृष्ट्वा तं तां सतीं च सः । देशांतरे च यद्वृत्तं तया च कथितं किल

ಅವನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನೂ ಆ ಸತೀಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ನೋಡಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮುದಿತನಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 72

कथं जानाति मद्वृत्तं चांडालोपि पतिव्रता । अतो मे विस्मयस्तात किमाश्चर्यं परं महत्

ಆ ಚಾಂಡಾಲಸ್ತ್ರೀ—ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿದ್ದರೂ—ನನ್ನ ಗುಪ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಾಳೆ? ಆದ್ದರಿಂದ, ತಾತ, ನನಗೆ ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು?

Verse 73

हरिउवाच । ज्ञायते कारणं तात सर्वेषां भूतभावनैः । अतिपुण्यात्सदाचाराद्यतस्त्वं विस्मयं गतः

ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—ತಾತ, ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭೂತಭಾವನರು, ಅಂದರೆ ಜೀವಪೋಷಕರು, ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ಅತಿಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದ ಫಲದಿಂದಲೇ ನೀನು ಈ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದೆ.

Verse 74

किमुक्तश्च तया त्वं च वद तत्सांप्रतं मुने । विप्र उवाच । प्रष्टुं धर्मतुलाधारं सा च मां समुपादिशत्

“ಈಗ ಹೇಳು, ಮುನೇ—ಅವಳು ಏನು ಹೇಳಿದಳು, ನೀನು ಏನು ಉತ್ತರಿಸಿದಿ?” ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—“ಧರ್ಮತೂಲೆಯ ಆಧಾರವಾದ ತುಲಾಧಾರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸು ಎಂದು ಅವಳು ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದಳು.”

Verse 75

हरिरुवाच । आगच्छ मुनिशार्दूल अहं गच्छामि तं प्रति । गच्छंतं च हरिं प्राह तुलाधारः क्व तिष्ठति

ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—“ಬಾ, ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ; ನಾನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.” ಹರಿ ಹೊರಟಾಗ ತುಲಾಧಾರನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ತಂಗುವೆ (ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವೆ)?”

Verse 76

हरिरुवाच । जनानां निकरो यत्र बहुद्रव्यसुविक्रये । विक्रीणाति च क्रीणाति तुलाधारस्ततस्ततः

ಹರಿಯು ನುಡಿದನು—ಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ವಸ್ತುಗಳ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಜನಸಮೂಹ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾರುತ್ತಾರೆ, ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ತೂಕದ ತ್ರಾಸು-ಬಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ…

Verse 77

जनो यवान्रसं स्नेहं कूटमन्नस्य संचयं । सर्वं तस्य मुखादेव गृह्णाति च ददात्यपि

ಯವ, ರಸ, ಸ್ನೇಹ (ತುಪ್ಪ/ಎಣ್ಣೆ), ಸಂಗ್ರಹಿತ ಅನ್ನದ ರಾಶಿ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬಾಯಿಂದಲೇ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಕೂಡ।

Verse 78

सत्यं त्यक्त्वानृतं किंचित्प्राणांते समुपस्थिते । नोक्तं नरवरश्रेष्ठस्तेनधर्मतुलाधरः

ಪ್ರಾಣಾಂತ ಸಮೀಪಿಸಿದರೂ ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಪವೂ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಲಿಲ್ಲ; ಆದಕಾರಣ ಅವನು ‘ಧರ್ಮತೂಲಾಧರ’—ಧರ್ಮದ ತ್ರಾಸನ್ನು ಧರಿಸುವವನು—ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 79

इत्युक्ते तु तमद्राक्षीद्विक्रीणंतं रसान्बहून् । मलपंकधरं मर्त्यं दंतकुड्मलपंकिलम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಆಗ ನೋಡಿದನು—ಅನೇಕ ರಸಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿರುವ ಆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು; ಅವನ ದೇಹ ಮಲಿನ ಕೆಸರಿನಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿತ್ತು, ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಮೀಸೆ ಮಸಿಯಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 80

तत्र वस्तुधनोत्थां च भाषंतं विविधां गिरम् । वृतं बहुविधैर्मर्त्यैः स्त्रीभिः पुंभिश्च सर्वतः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ವಸ್ತು-ಧನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಾನಾವಿಧ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಸುತ್ತಲೂ ನಾನಾ ವಿಧದ ಮನುಷ್ಯರು—ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಪುರುಷರೂ—ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು।

Verse 81

कथं कथमिति प्राह स तं मधुरया गिरा । धर्मस्य मे समुद्देशं वद प्राप्तोंऽतिकं हि ते

ಅವನು “ಹೇಗೆ? ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೇಳುತ್ತ ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಧರ್ಮದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ನಿಜವಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 82

तुलाधार उवाच । यावज्जनाः प्रतिष्ठंति ममैव सन्निधौ द्विज । तावन्मे स्वस्थता नास्ति यावच्च रात्रियामकः

ತುಲಾಧಾರನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಜನರು ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಇರುವವರೆಗೆ ನನಗೆ ಸುಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ—ರಾತ್ರಿಯ ಒಂದು ಯಾಮದಷ್ಟೂ ಸಹ ಇಲ್ಲ.”

Verse 83

तच्चोपदेशमादाय गच्छ धर्माकरं प्रति । बकस्य मरणे दोषं खे च वस्त्राविशोषणम्

ಆ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದು ಧರ್ಮಾಕರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕಿನ ಮರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೋಷವನ್ನೂ, ತೆರೆದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುವ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವೆ.

Verse 84

सर्वं तत्र च जानीषे सज्जनाद्रोहकं व्रज । तत्र तस्योपदेशेन तव कामः फलिष्यति

ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವೆ. ಸಜ್ಜನಾದ್ರೋಹಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ನಿನ್ನ ಆಶೆ ಫಲಿಸುವುದು.

Verse 85

इत्युक्त्वा तुलाधारः करोति क्रयविक्रयौ । तथा तात गमिष्यामि सज्जनाद्रोहकं प्रति

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ತುಲಾಧಾರನು ಖರೀದಿ-ಮಾರಾಟವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಹೇಳಿದನು—“ತಾತಾ, ನಾನು ಸಜ್ಜನಾದ್ರೋಹಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವೆ.”

Verse 86

तुलाधारसमुद्देशान्न जानामि तदालयम् । हरिरुवाच । एह्यागच्छ गमिष्यामि त्वया सार्द्धं च तद्गृहम्

“ತುಲಾಧಾರನ ಸ್ಥಳವೂ ಅವನ ನಿವಾಸವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು.” ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—“ಬಾ, ಹೋಗೋಣ; ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿ ನಾನು ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವೆನು.”

Verse 87

अथ वर्त्मनि गच्छंतमुवाच ब्राह्मणो हरिं । विप्र उवाच । तुलाधारे च न स्नानं न देवपितृतर्पणम्

ಆಮೇಲೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹರಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು. ವಿಪ್ರನು—“ತುಲಾಧಾರನ ಬಳಿ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲ, ದೇವ-ಪಿತೃ ತರ್ಪಣವೂ ಇಲ್ಲ” ಎಂದನು.

Verse 88

मलदिग्धं च गात्रं तु सर्वं चेलमलक्षणम् । कथं जानाति मद्वृत्तं देशांतरसमुद्भवम्

ನನ್ನ ದೇಹವೆಲ್ಲ ಮಲದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿದೆ, ನನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳೆಲ್ಲ ಮಲದ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ; ದೂರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಯಾರು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು?

Verse 89

अतो मे विस्मयस्तात सर्वं त्वं वद कारणम् । हरिरुवाच । सत्येन समभावेन जितं तेन जगत्त्रयम्

“ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯನೇ, ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ; ಕಾರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳು.” ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—“ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಭಾವದಿಂದ ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 90

तेनातृप्यंत पितरो देवा मुनिगणैः सह । भूतभव्य प्रवृत्तं च तेन जानाति धार्मिकः

ಅದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮುನಿಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವರೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಧಾರ್ಮಿಕನು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 91

नास्ति सत्यात्परो धर्मो नानृतात्पातकं परम् । विशेषे समभावस्य पुरुषस्यानघस्य च

ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಅಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪವಿಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಸಮಭಾವವಿರುವ ನಿರ್ದೋಷ ಪುರುಷನಿಗೆ।

Verse 92

अरौ मित्रेप्युदासीने मनो यस्य समं व्रजेत् । सर्वपापक्षयस्तस्य विष्णुसायुज्यतां व्रजेत्

ಶತ್ರು, ಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಉದಾಸೀನರ ಮೇಲೂ ಮನಸ್ಸು ಸಮವಾಗಿರುವವನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 93

एवं यो वर्तते नित्यं कुलकोटिं समुद्धरेत् । सत्यं दमः शमश्चैव धैर्यं स्थैर्यमलोभता

ಯಾವನು ನಿತ್ಯವೂ ಹೀಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ತನ್ನ ಕುಲದ ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯ, ದಮ, ಶಮ, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಲೋಭತೆ—ಇವು ಸಾಧನೀಯ ಗುಣಗಳು.

Verse 94

अनाश्चर्यमनालस्यं तस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम् । तेन वै देवलोकस्य नरलोकस्य सर्वशः

ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಆಲಸ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ದೇವಲೋಕವೂ ನರಲೋಕವೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ಧಾರಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 95

वृत्तं जानाति धर्मज्ञस्तस्यदेहे स्थितो हरिः । लोके तस्य समो नास्ति समः सत्यार्जवेषु च

ಧರ್ಮಜ್ಞನು ಸದುಚ್ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಹರಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಇಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಜವದಲ್ಲಿ.

Verse 96

स च धर्ममयः साक्षात्तेनैव धारितं जगत् । द्विज उवाच । ज्ञातं मे त्वत्प्रसादाच्च तुलाधारस्य कारणम्

ಅವನು ಸాక్షಾತ್ ಧರ್ಮಮಯನು; ಅವನಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ದ್ವಿಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ತುಲಾಧಾರನ ನಿಜ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದೆನು।

Verse 97

अद्रोहकस्य यद्वृत्तं तद्ब्रूहि त्वं यदीच्छसि । हरिरुवाच । पुरैव राजपुत्रस्य कुलस्त्रीनवयौवना

ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಅದ್ರೋಹಕನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳು. ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜಪುತ್ರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನವಯೌವನಯುತವಾದ ಕುಲಸ್ತ್ರೀ ಒಬ್ಬಳು ಇದ್ದಳು.

Verse 98

पत्नीव कामदेवस्य शचीव वासवस्य च । तस्य प्राणसमा भार्या सुन्दरी नाम सुन्दरी

ಅವಳು ಕಾಮದೇವನ ಪತ್ನಿಯಂತೆ, ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನ ಶಚಿಯಂತೆ ಇದ್ದಳು. ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಸಮಾನವಾದ ಪತ್ನಿ ‘ಸುಂದರಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು—ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಂದರಿ.

Verse 99

अकस्मात्पार्थिवस्यैव कार्ये गन्तुं समुद्यतः । मनसालोचितं तेन प्राणेभ्योपि गरीयसीम्

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಅವನು ರಾಜಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಗಂಭೀರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

Verse 100

कस्मिन्स्थाने स्थापयामि यतो रक्षा भवेद्ध्रुवम् । इत्यालोच्यैव सहसा त्वागतोस्य गृहं प्रति

‘ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ ನಿಶ್ಚಿತ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುವುದು?’ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಿ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಆತುರದಿಂದ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನೆಯತ್ತ ಬಂದನು.

Verse 101

उक्तं च तादृशं वाक्यं श्रुत्वा स विस्मयंगतः । न तातस्ते न च भ्राता न चाहं तव बान्धवः

ಅಂತಹ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಹೇಳಿದನು— “ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಲ್ಲ, ಸಹೋದರನಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಬಂಧುವೂ ಅಲ್ಲ।”

Verse 102

पितृमातृकुलस्यैव तस्या न हि सुहृज्जनः । कथं च मद्गृहे तात स्थित्या स्वस्थो भविष्यसि

ಅವಳ ಪಿತೃಕುಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾತೃಕುಲದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಜವಾದ ಸುಹೃದನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಿರಲು, ತಾತಾ, ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ನೀನು ಹೇಗೆ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತೀಯ?

Verse 103

एतस्मिन्नन्तरे तेन चोक्तं वाक्यं यथोचितम् । लोके त्वत्सदृशो नास्ति धर्मज्ञो विजितेन्द्रियः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು— “ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಂತವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನು ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಯು।”

Verse 104

स चाह तं च सर्वज्ञं वक्तुं नार्हसि दूषणम् । त्रैलोक्यमोहिनीं भार्यां कः पुमान्रक्षितुं क्षमः

ಅವನು ಹೇಳಿದನು— “ಆ ಸರ್ವಜ್ಞನ ಕುರಿತು ದೂಷಣವಚನಗಳನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಬಾರದು. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನೇ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವ ಪುರುಷನು ಸಮರ್ಥ?”

Verse 105

राजपुत्र उवाच । धरण्यां परिविज्ञाय त्वागतोहं तवान्तिकम् । एषा तिष्ठतु तेऽगारे व्रजामि निजमन्दिरम्

ರಾಜಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು— “ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಚರಿಸಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇವಳು ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ; ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ।”

Verse 106

इत्युक्ते स पुनः प्राह नगरेऽस्मिन्प्रशोभने । बहुकामुक संपूर्णे कथं रक्षा भवेत्स्त्रियाः

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಶೋಭಾಮಯ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಕಾಮುಕ ಪುರುಷರಿಂದ ತುಂಬಿರುವಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಯ ರಕ್ಷೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?”

Verse 107

स चोवाच पुनस्तं च कुरु रक्षां व्रजाम्यहम् । गृहस्थस्सङ्कटादाह धर्मस्य राजपुत्रकम्

ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು—“ರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡು; ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ.” ಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೃಹಸ್ಥನು ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 108

करोम्यनुचितं कार्यं स्वदास्यमुचितं हितम् । सदा चैवेदृशी भार्या स्थातव्या मद्गृहे पितः

ನಾನು ಅನುಚಿತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಯುಕ್ತವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ತಂದೆಯೇ, ಇಂತಹ ಪತ್ನಿ ಸದಾ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.

Verse 109

अरक्षारक्षणे देव वदाभीष्टं कुरु प्रियम् । मम तल्पे मया सार्धं शयानं भार्यया सह

ಹೇ ದೇವಾ! ರಕ್ಷೆ-ಅರಕ್ಷೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಅಭೀಷ್ಟವೋ ಹೇಳಿ, ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡು. ನಾನು ಅವನನ್ನು ನನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ, ಅವನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಶಯನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆ.

Verse 110

मन्यसे दैवतं स्वं चेत्तिष्ठेन्नोचेत्तु गच्छतु । क्षणं विमृश्य तं प्राह राजपुत्रः पुनस्तदा

“ನೀನು ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದೈವವನ್ನೇ ಪರಮವೆಂದು ಮನಸಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇರು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೋಗಲಿ.” ಕ್ಷಣಕಾಲ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ರಾಜಕುಮಾರನು ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 111

बाढमेतद्वचस्तात यथाभीष्टं तथा कुरु । ततो भार्यां जगादाथ अस्य वाक्याच्छिवाशिवम्

“ತಥಾಸ್ತು, ಪ್ರಿಯನೇ—ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಮಾಡು.” ನಂತರ ಅವನ ಮಾತಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಶುಭಾಶುಭ ವಚನ.

Verse 112

कर्तव्यं च न ते दोष आज्ञया मम सुंदरि । एतदुक्त्वा गतः सोपि भूपतेः शासनात्पितुः

“ಇದು ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದದ್ದು; ಸುಂದರಿಯೇ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಕೂಡ ತಂದೆ ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಹೊರಟನು.

Verse 113

अनंतरं क्षपायां च यदुक्तं च तथाकृतम् । योषितोर्मध्यगः सोपि नित्यं स्वपिति धार्मिकः

ಅನಂತರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಿದುದೇ ಹಾಗೆಯೇ ನೆರವೇರಿತು; ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು—ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಧ್ಯೆ ಮಲಗಿ—ನಿತ್ಯ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 114

धर्मान्न चलते सोपि स्वभार्यापरभार्ययोः । संस्पर्शात्स्वस्त्रियश्चास्य कामाभिलषितं मनः

ಸ್ವಭಾರ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಪರಭಾರ್ಯೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ತನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಕಾಮದಿಂದ ಕದಲುತ್ತದೆ.

Verse 115

तस्याः संसर्गतश्चैव दुहितैव प्रमन्यते । स्तनौ तस्यास्तु पृष्ठे च लगन्तौ च पुनःपुनः

ಅವಳ ನಿಕಟ ಸಂಗದಿಂದ ಅವಳು ಅವನ ಮಗಳೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಸ್ತನಗಳು ಪುನಃಪುನಃ ಅವನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅಂಟುತ್ತವೆ.

Verse 116

बालकस्येव पुत्रस्य स्तनौ मातुः समन्यते । तस्या अंगानि चांगेषु लगंति च पुनःपुनः

ಚಿಕ್ಕ ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಅವನೂ ಪುನಃಪುನಃ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅವಳ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಒತ್ತಿ ಆಲಿಂಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 117

ततो मातुस्सुतस्येव सोमन्यत दिने दिने । तस्य योषासुसंसर्गो निवृत्तस्त्वभवत्ततः

ನಂತರ ಅವನು ದಿನೇದಿನೇ ತಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಮಗುವಿನಂತೆ ವಿನೀತನಾಗಿ ಶಾಂತನಾದನು; ಆ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಗವು ಅವನಿಗೆ ನಿವೃತ್ತವಾಯಿತು।

Verse 118

एवं संवत्सरस्यार्द्धे तत्पतिश्चागतः पुरं । अपृच्छत्तं च लोकेषु तस्या वृत्तमथोदितम्

ಹೀಗೆ ಅರ್ಧ ವರ್ಷ ಕಳೆದಾಗ ಅವಳ ಪತಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವನು ಜನರಲ್ಲಿ ಅವಳ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವಳ ವೃತ್ತಾಂತವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 119

केचिद्भद्रं बोधयन्तो युवानोपि सुविस्मिताः । केचिदाहुस्त्वया दत्ता तया सार्द्धं स्वपित्यसौ

ಕೆಲವರು ಭದ್ರನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ—ಯುವಕರಾಗಿದ್ದರೂ—ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹೇಳಿದರು: “ನೀನು ಅವನನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅವಳ ಜೊತೆಯೇ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.”

Verse 120

स्त्रीपुंसोरेकसंसर्गात्शांतता तु कथं भवेत् । तस्यां यस्याभिलाषोस्ति न पृष्टस्स वदेद्युवा

ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರ ನಿಕಟ ಸಂಗದಿಂದ ಶಾಂತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು? ಅವಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿಲಾಷೆಯಿರುವ ಯುವಕನು ಕೇಳದೇ ಇದ್ದರೂ ಮಾತಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 121

लोकानां कुश्रुतिर्वार्ता तेन पुण्यबलाच्छ्रुता । जनापवादमोक्षार्थं बुद्धिस्तस्याभवच्छुभा

ತನ್ನ ಪುಣ್ಯಬಲದಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದ ಕುಖ್ಯಾತ ವದಂತಿ ಹಾಗೂ ಅಪವಾದವನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದನು. ಜನಾಪವಾದದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಲು ಅವನಲ್ಲಿ ಶುಭ ಸಂಕಲ್ಪ ಉದಯವಾಯಿತು.

Verse 122

दारूणि स्वयमाहृत्याजिज्वलत्स महानलम् । एतस्मिन्नंतरे तात राजपुत्रः प्रतापवान्

ಅವನು ತಾನೇ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ತಂದು ಮಹಾ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ತಾತಾ, ಪ್ರತಾಪವಂತ ರಾಜಪುತ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

Verse 123

आगमत्तद्गृहं सद्यः सोपश्यत्तं च योषितम् । प्रोत्फुल्लवदनां नारीं प्रविषादगतं नरं

ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರಳಿದ ಮುಖವಿರುವ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಢ ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಆ ಪುರುಷನನ್ನೂ ಕಂಡನು.

Verse 124

अनयोर्मानसं ज्ञात्वा राजपुत्रोवदद्वचः । किं न संभाषसे मां च मित्रकं चिरमागतम्

ಆ ಇಬ್ಬರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ರಾಜಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರನು; ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನೀನು ನನ್ನೊಡನೆ ಏಕೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ?”

Verse 125

अब्रवीत्सोपि धर्मात्मा राजपुत्रमनष्टधीः । यत्कृतं दुष्करं कर्म मया त्वद्धितकारणात्

ಆಮೇಲೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ರಾಜಪುತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಮಾಡಿದ ದुष್ಕರ ಕರ್ಮವು ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ.”

Verse 126

सर्वं व्यर्थमहं मन्ये जनानां च प्रवादतः । अद्य वह्निमहं यास्ये प्रपश्यंतु नरास्सुराः

ಜನರ ನಿಂದಾವಚನಗಳಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಮನ್ಯೆ. ಇಂದು ನಾನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು—ನರರೂ ದೇವರೂ ನೋಡಲಿ।

Verse 127

इत्युक्त्वा स महाभागः प्रविवेश हुताशनम् । विशतस्तस्य वह्नौ न कुसुमं चिकुरालये

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾಭಾಗನು ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅವನ ಕೂದಲಿನ ಜಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಹೂವೂ ಸುಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 128

नांगमस्यानलोधाक्षीन्न च वस्त्रं न कुंतलम् । खे च देवा मुदा सर्वेसाधुसाध्विति चाब्रुवन्

ಅವಳ ಯಾವ ಅಂಗವೂ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಸುಡಲಿಲ್ಲ; ಬಟ್ಟೆಯಿಗೂ ಕೂದಲಿಗೂ ಹಾನಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವರೆಲ್ಲರು ಹರ್ಷದಿಂದ ‘ಸಾಧು! ಸಾಧು!’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 129

अपतन्पुष्पवर्षाणि तस्य मूर्ध्नि समंततः । यैर्यैश्च दुष्कृतं वाक्यं गदितं तावुभौ प्रति

ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು—ಹಿಂದೆ ಆ ಇಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧ ದುಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅನ್ಯಾಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಆಡಿದವರಿಂದಲೇ.

Verse 130

तेषां मुखे प्रजायंते कुष्ठानि विविधानि च । तत्रागत्य च देवाश्च वह्नेराकृष्यतं मुदा

ಅವರ ಬಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಧದ ಕುಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಚರ್ಮರೋಗಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಆಗ ದೇವರುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ತಂದರು।

Verse 131

अपूजयन्सुपुष्पैश्च मुनयो विस्मयं गताः । सर्वैर्मुनिवरैरेवं मनुष्यैर्विविधैस्तदा

ಆಗ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುನಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮುನಿವರರೂ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಮಾನವರೂ ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಆರಾಧಿಸಿದರು।

Verse 132

अर्च्यते तु महातेजाः स च सर्वानपूजयत् । सज्जनाद्रोहकं नाम कृतं देवासुरैर्नृभिः

ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅವನು ಸಹ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಸೇರಿ ‘ಸಜ್ಜನಾದ್ರೋಹಕ’ ಎಂಬ—ಸಜ್ಜನರ ಮೇಲಿನ ದ್ರೋಹ—ಎಂಬ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು।

Verse 133

तस्य पादरजः पूता सस्यपूर्णा धराभवत् । सुराश्चाहुश्च तं तत्र भार्या ते संप्रगृह्यताम्

ಅವನ ಪಾದರಜದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಭೂಮಿ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಆಗ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ—“ನಿನ್ನ ಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು (ಮತ್ತೆ ಗ್ರಹಿಸು)” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 134

एतस्य सदृशो लोके न भूतो न भविष्यति । नास्तीति सांप्रतं पृथ्व्यां कामलोभाजितः पुमान्

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಂತವನು ಹಿಂದೆ ಯಾರೂ ಆಗಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಈಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮ-ಲೋಭಗಳಿಂದ ಇಷ್ಟು ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರುಷ ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 135

देवासुरमनुष्याणां रक्षसां मृगपक्षिणाम् । कीटादीनां च सर्वेषां काम एष सुदुर्जयः

ದೇವರು, ಅಸುರರು, ಮಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಮೃಗ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೀಟಾದಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಈ ಕಾಮವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಜಯವಾಗಿದೆ।

Verse 136

कामाल्लोभात्तथाक्रोधान्नित्यं सत्त्वेषु जायते । संसारबंधकः कामो ह्यकामो न क्वचिद्भवेत्

ಕಾಮ, ಲೋಭ ಹಾಗೂ ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಇದು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮವೇ ಸಂಸಾರಬಂಧನ; ಲೋಕವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಕಾಮತೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ದೊರಕದು.

Verse 137

अनेनैव जितं सर्वं भुवनानि चतुर्दश । अमुष्य हृदये नित्यं वासुदेवो मुदास्थितः

ಇದೊಂದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ—ಚತುರ್ದಶ ಭುವನಗಳು—ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನು ನಿತ್ಯ ಆನಂದದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 138

एवं स्पृष्ट्वाथ दृष्ट्वा तं मनुष्याः सर्वकल्मषात् । पूयंते ह्यनघाश्चैव लभंते चाक्षयां दिवम्

ಹೀಗೆ ಅವನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಂತರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನಿರ್ದೋಷಿಗಳಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ ದಿವ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 139

एवमुक्त्वा गता देवा विमानैश्च दिवं मुदा । मनुष्याः प्रययुस्तुष्टा दंपती स्वगृहं तथा

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವರುಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಮನುಷ್ಯರು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಹೊರಟರು; ದಂಪತಿಯೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು.

Verse 140

दिव्यं चक्षुस्तदा तस्य चासीद्देवान्स पश्यति । त्रैलोक्यस्य च वार्त्तां च जानाति लीलया भृशम्

ಆಗ ಅವನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿ ದೊರಕಿತು; ಅವನು ದೇವರನ್ನು ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಲೋಕದ ಸಮಸ್ತ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಲೀಲೆಯಂತೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದನು.

Verse 141

ततस्तस्य च वीथ्यां च दृष्टस्तेन सहैव सः । स पप्रच्छ मुदा तं च धर्मोद्देशं हितं वद

ಆಮೇಲೆ ಅದೇ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಧರ್ಮವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಿತಕರ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಹೇಳು.”

Verse 142

सज्जनाद्रोह उवाच । गच्छ बाडव धर्मज्ञ वैष्णवं पुरुषोत्तमम् । तं च दृष्ट्वा त्वभीष्टं ते सांप्रतं च फलिष्यति

ಸಜ್ಜನಾದ್ರೋಹನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಬಾಡವ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ! ಆ ಪರಮ ವೈಷ್ಣವ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಿನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟವು ಈಗಲೇ ಫಲಿಸುವುದು.”

Verse 143

बकस्य निधनं यद्वा वस्त्रस्याशोषणं तथा । जानीषे चापरो यश्च कामस्तेऽस्ति हृदिस्थितः

ಕೊಕ್ಕರೆಯ ಮರಣವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತ್ರದ ಒಣಗುವಿಕೆಯಾಗಲಿ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಆಸೆಯನ್ನೂ ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವೆ.

Verse 144

एतच्छ्रुत्वा तु वचनमागतो वैष्णवं प्रति । विष्णुरूपद्विजेनैव सार्द्धं तेन मुदा ययौ

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ವೈಷ್ಣವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ವಿಷ್ಣುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 145

अपश्यत्पुरुषं शुद्धं ज्वलंतं च पुरःस्थितम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं दीप्यमानं स्वतेजसा

ಅವನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಶುದ್ಧ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡನು; ಆತನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು—ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ.

Verse 146

अब्रवीत्स च धर्मात्मा ध्यानस्थं च हरेः प्रियम् । वदनो यद्यद्वृत्तं वै दूरात्त्वां चागतो ह्यहम्

ಆಗ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಹರಿಯ ಪ್ರಿಯನಾದ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು— “ಏನು ನಡೆದಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು; ನಾನು ದೂರದಿಂದ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ।”

Verse 147

वैष्णव उवाच । प्रसन्नस्ते सुरश्रेष्ठो दानवारीश्वरः सदा । दृष्ट्वा त्वां च मनोऽस्माकं हृष्यतीवाधुना द्विज

ವೈಷ್ಣವನು ಹೇಳಿದನು— “ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದಾನವಾಧಿಪತಿ ಸದಾ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಓ ದ್ವಿಜ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಈಗ ನಮ್ಮ ಮನವೂ ಬಹಳ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ।”

Verse 148

कल्याणं चातुलं तेद्य फलिष्यति मनोरथः । सुरवर्त्मनि ते नित्यं चेलं शुष्यति नान्यथा

ಇಂದು ನಿನಗೆ ಅತುಲ ಮಂಗಳವು ದೊರೆಯುವುದು; ನಿನ್ನ ಮನೋರಥವೂ ಫಲಿಸುವುದು. ದೇವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ವಸ್ತ್ರವು ಸದಾ ಒಣಗಿಯೇ ಇರುವುದು— ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ।

Verse 149

दृष्ट्वा देवं सुरश्रेष्ठं मम गेहे हरिं स्थितम् । इत्युक्ते वैष्णवेनाथ स तु तं पुनब्रवीत्

ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ವೈಷ್ಣವನು ಹೀಗೆಂದನು; ಆಗ ಆ ಸ್ವಾಮಿ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 150

क्वासौ विष्णुः स्थितो नित्यं दर्शयाद्य प्रसादतः । वैष्णव उवाच । अस्मिन्देवगृहे रम्ये प्रविश्य परमेश्वरम्

“ನಿತ್ಯಸ್ಥಿತನಾದ ಆ ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ? ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇಂದು ನನಗೆ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸು।” ವೈಷ್ಣವನು ಹೇಳಿದನು— “ಈ ರಮ್ಯ ದೇವಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡು।”

Verse 151

तं दृष्ट्वा किल्बिषाद्धोरान्मुच्यसे जन्मबंधानत् । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रविश्य सदनं प्रति

‘ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರೆ ನೀನು ಘೋರ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಪುನರ್ಜನ್ಮಬಂಧನದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ.’ ಅವನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 152

अपश्यत्तं द्विजं विष्णुं तिष्ठंतं पद्मतल्पके । शिरसैव प्रवंद्याथ जग्राह चरणौ मुदा

ಅವನು ಆ ದ್ವಿಜನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪದ್ಮಶಯ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡನು. ತಲೆಯನ್ನೇ ಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಯುಗ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 153

प्रसादी भव देवेश न ज्ञातस्त्वं पुरा मया । इहामुत्र च देवेश तवाहं किंकरः प्रभो

ಹೇ ದೇವೇಶ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಹಿಂದೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಹೇ ದೇವೇಶ, ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ನಾನು ನಿನ್ನ ದಾಸನು, ಪ್ರಭೋ।

Verse 154

अनुग्रहश्च मे दृष्टो भवतो मधुसूदन । रूपं ते द्रष्टुमिच्छामि यदि चास्ति कृपा मयि

ಹೇ ಮಧುಸೂದನ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ಇದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 155

विष्णुरुवाच । अस्ति मे त्वयि भूदेव प्रियत्वं च सदैव हि । स्नेहात्पुण्यवतामेव दर्शनं कारितं मया

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭೂದೇವ, ನೀನು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು. ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಪುಣ್ಯವಂತರಿಗೇ ನಾನು ಈ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ।

Verse 156

दर्शनात्स्पर्शनाद्ध्यानात्कीर्तनाद्भाषणात्तथा । सकृत्पुण्यवतामेव स्वर्गं चाक्षयमश्नुते

ಕೇವಲ ದರ್ಶನ, ಸ್ಪರ್ಶನ, ಧ್ಯಾನ, ಕೀರ್ತನ ಅಥವಾ ಅದರ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಪುಣ್ಯವಂತನು—ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವಾದರೂ—ಅಕ್ಷಯ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 157

नित्यमेव तु संसर्गात्सर्वपापक्षयो भवेत् । भुक्त्वा सुखमनंत च मद्देहे प्रविलीयते

ನಿತ್ಯ ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ದೇಹಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 158

स्नात्वा च पुण्यतीर्थेषु दृष्ट्वा मां चैव सर्वतः । दृष्ट्वा पुण्यवतां देशान्मम देहे विलीयते

ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನನ್ನನ್ನೇ ದರ್ಶಿಸಿ, ಪುಣ್ಯವಂತರಿಂದ ಪಾವನವಾದ ದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ನನ್ನ ದೇಹಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 159

कथयित्वा कथां पुण्यां लोकानामग्रतः सदा । स चैव नरशार्दूल मद्देहे प्रविलीयते

ಯಾರು ಸದಾ ಜನರ ಮುಂದೆ ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೋ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ—ಹೇ ನರಶಾರ್ದೂಲ—ನನ್ನ ದೇಹಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 160

उपोष्य वासरेस्माकं श्रुत्वा मच्चरितं ध्रुवम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा मद्देहे प्रविलीयते

ನಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತದಿನದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿ, ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದವನು ನನ್ನ ದೇಹಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 161

अत्यंतघोषणो नृत्यगीतवाद्यादिकैस्सदा । नामस्मरन्द्विजश्रेष्ठ मद्देहे प्रविलीयते

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಯಾರು ಸದಾ ಮಹಾಘೋಷದಿಂದ ನೃತ್ಯ-ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸಿ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನನ್ನದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 162

मद्भक्तस्तीर्थभूतश्च त्वमेव बकमारणात् । यत्पापं तस्य मोक्षाय सखे स्थित्वा उवाच ह

ನೀನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನು; ಬಕ (ದೈತ್ಯ) ವಧದಿಂದ ನೀನೇ ತೀರ್ಥಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದೀ. ಆ ಪಾಪದ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ, ಹೇ ಸಖಾ—ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 163

गच्छ मूकं महात्मानं तीर्थं पुण्यवतां वरम् । मूकस्य दर्शनात्तात सर्वे दृष्टा महाजनाः

ಪുണ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಮೂಕ ಮಹಾತ್ಮ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಹೇ ತಾತ! ಮೂಕನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಮಹಾಜನರ ದರ್ಶನವಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ।

Verse 164

तेषां च दर्शनादेव तथा संभाषणान्मम । ममसंपर्कभावाच्च मद्गृहं चागतो भवान्

ಅವರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದಲೂ, ಮತ್ತು ನನ್ನೊಡನೆಯ ನಿನ್ನ ಸಂಪರ್ಕಭಾವದಿಂದಲೂ, ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಗೂ ಬಂದಿರುವೆ।

Verse 165

जन्मकोटिसहस्रेभ्यो यस्य पापक्षयो भवेत् । स मां पश्यति धर्मज्ञो यथा तेन प्रसन्नता

ಯಾರ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೋ, ಆ ಧರ್ಮಜ್ಞನು ನನ್ನನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತೇನೆ।

Verse 166

ममैवानुग्रहाद्वत्सअहंदृष्टस्त्वयानघ । तस्माद्वरं गृहाण त्वं यत्ते मनसि वर्तते

ಓ ವತ್ಸಾ, ಓ ನಿರಪರಾಧಿ! ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನೇ ಬೇಡು.

Verse 167

विप्र उवाच । अस्माकं सर्वथा नाथ मानसं त्वयि तिष्ठतु । त्वदृते सर्वलोकेश कदाचिन्न तु रोचताम्

ವಿಪ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ನಾಥಾ! ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರಲಿ. ಹೇ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರಾ! ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ರುಚಿಸದಿರಲಿ.

Verse 168

माधव उवाच । यस्मादेतादृशी बुद्धिः स्फुरते ते सदानघ । तस्मान्मत्सदृशान्भोगान्मद्गेहे संप्रलप्स्यसे

ಮಾಧವನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸದಾ ನಿರ್ದೋಷಿ! ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ನನ್ನ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆ.

Verse 169

किंतु ते पितरौ पूजामाप्नुतो न त्वयानघ । पूजयित्वा तु पितरौ पश्चाद्यास्यसि मत्तनुम्

ಆದರೆ ಓ ನಿರ್ದೋಷಿ! ನಿನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ನಿನ್ನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ; ನಂತರ ನೀನು ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 170

तयोर्निश्श्वासवातेन मन्युना च भृशं पुनः । तपः क्षरति ते नित्यं तस्मात्पूजय तौ द्विज

ಅವರ ನಿಶ್ವಾಸದ ವಾಯುವಿನಿಂದಲೂ, ಮತ್ತೆ ಅವರ ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಪ್ರತಿದಿನ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸು.

Verse 171

मन्युर्निपतते यस्मिन्पुत्रे पित्रोश्च नित्यशः । तन्निरयं नाबाधेहं न धाता न च शंकरः

ಯಾವ ಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಕೋಪವು ನಿತ್ಯವೂ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಅವನಿಗೆ ಆ ನರಕವನ್ನು ಯಾರೂ ತಡೆಯಲಾರರು—ಧಾತಾ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಕೂಡ ಅಲ್ಲ, ಶಂಕರ (ಶಿವ) ಕೂಡ ಅಲ್ಲ.

Verse 172

तस्मात्त्वं पितरौ गच्छ कुरु पूजां प्रयत्नतः । ततस्त्वं हितयोरेव प्रसादान्मत्पदं व्रज

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರ ಪೂಜೆ-ಸೇವೆ ಮಾಡು. ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರು ಹಿತೈಷಿಗಳ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 173

इत्युक्ते तु द्विजश्रेष्ठः पुनराह जगद्गुरुम् । प्रसन्नो यदि मे नाथ रूपं स्वं दर्शयाच्युत

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮತ್ತೆ ಜಗದ್ಗುರುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನಾಥ, ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿರಿ.”

Verse 174

ततो द्विजप्रणयतः प्रसन्नहृदयो वशी । रूपं स्वं दर्शयामास ब्रह्मण्यो ब्रह्मकर्मणे

ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಪ್ರಸನ್ನಹೃದಯನಾದ ಸಂಯಮಿಯು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತನಾದ ಭಗವಂತನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕರ್ಮ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

Verse 175

शंखचक्रगदापद्मधारणं पुरुषोत्तमम् । कारणं सर्वलोकस्य तेजसा पूरयज्जगत्

ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ, ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಕಾರಣನು; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ತುಂಬಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 176

प्रणम्य दंडवद्विप्र उवाच पुनरच्युतम् । अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे चक्षुषी शिवे

ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮತ್ತೆ ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು; ಹೇ ಶಿವೇ (ಮಂಗಳಮಯಿ), ಇಂದು ನನ್ನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಧನ್ಯವಾದವು।”

Verse 177

अद्य मे च करौ श्लाघ्यौ धन्योहं जगदीश्वर । अद्य मे पुरुषा यांति ब्रह्मलोकं सनातनम्

“ಇಂದು ನನ್ನ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾದವು; ಹೇ ಜಗದೀಶ್ವರ, ನಾನು ಧನ್ಯನು. ಇಂದು ನನ್ನವರು ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ।”

Verse 178

नंदंति बांधवा मेद्य त्वत्प्रसादाज्जनार्दन । इदानीं च प्रसिद्धा मे सर्वे चैव मनोरथाः

“ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇಂದು ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಈಗ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮನೋರಥಗಳು ನೆರವೇರಿವೆ।”

Verse 179

किंतु मे विस्मयो नाथ मूकादि ज्ञानिनो भृशम् । कथं जानंति मद्वृत्तं देशांतरमुपस्थितम्

“ಆದರೆ, ಹೇ ನಾಥ, ನನಗೆ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ— ಮೂಕರಾದವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ? ನಾನು ಬೇರೆ ದೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 180

तस्य गेहोदराकाशे स्थितो विप्रोतिशोभनः । तथा पतिव्रता गेहे तुलाधारशिरस्यपि

ಅವನ ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ತೆರೆಯಾದ ಆಕಾಶಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿಂತಿದ್ದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪತಿವ್ರತೆ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಇದ್ದಳು; ಅವಳು ತೂಲಾಧಾರನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 181

तथा मित्राद्रोहकस्य त्वं च वैष्णवमंदिरे । अनुग्रहाच्च मे विप्र तत्त्वतो वक्तुमर्हसि

ಅದೇ ರೀತಿ ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ, ವೈಷ್ಣವ ಮಂದಿರಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿಯೂ—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಯಥಾತತ್ತ್ವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದು ನಿಮಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 182

श्रीभगवानुवाच । पित्रोर्भक्तः सदा मूकः पतिव्रता शुभा च सा । सत्यवादी तुलाधारः समः सर्वजनेषु च

ಶ್ರೀಭಗವಾನು ನುಡಿದರು—ಅವನು ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತನು, ಸದಾ ಮೌನ; ಅವಳು ಶುಭಳಾದ ಪತಿವ್ರತೆ. ಅವನು ಸತ್ಯವಾಡಿ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಭಾವಿ।

Verse 183

लोभकामजिदद्रोहो मद्भक्तो वैष्णवः स्मृतः । संप्रीतोहं गुणैरेषां तिष्ठाम्यावसथे मुदा

ಲೋಭಕಾಮಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ದ್ವೇಷರಹಿತನಾಗಿ, ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿರುವವನು ವೈಷ್ಣವನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 184

भारतीकमलाभ्यां च सहितो द्विजसत्तम । विप्र उवाच । महापातकिसंसर्गान्नराश्चैवातिपातकाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ಕಮಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಆ ವಿಪ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳ ಸಂಗದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರೂ ಅತಿಪಾತಕರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 185

इति जल्पंति धर्मज्ञाः स्मृतिशास्त्रेषु सर्वदा । पुराणागमवेदेषु कथं त्वं तिष्ठसे गृहे

ಧರ್ಮಜ್ಞರು ಸ್ಮೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಪುರಾಣ, ಆಗಮ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ—“ನೀನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತಂಗಿರುವೆ?”

Verse 186

श्रीभगवानुवाच । कल्याणानां च सर्वेषां कर्त्ता मूको जगत्त्रये । वृत्तस्थो योपि चाण्डालस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಯಾಣಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತನಾಗಿ, ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಮೌನಿಯು ಜನ್ಮತಃ ಚಾಂಡಾಲನಾದರೂ ದೇವರುಗಳು ಅವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 187

मूकस्य सदृशो नास्ति लोकेषु पुण्यकर्मतः । पित्रोर्भक्तिपरे नित्यं जितं तेन जगत्त्रयम्

ಪുണ್ಯಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನಿಯ ಸಮಾನನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನಿತ್ಯ ಪಿತೃಮಾತೃಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು ಅದರಿಂದಲೇ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 188

तयोर्भक्त्या त्वहं तुष्टः सर्वदेवगणैः सह । तिष्ठामि द्विजरूपेण तस्य गेहोदरे च खे

ಆ ಇಬ್ಬರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳೊಡನೆ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ; ದ್ವಿಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನ ಮನೆಯೊಳಗೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ನಾನು ನೆಲೆಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 189

तथा पतिव्रता गेहे तुलाधारस्य मंदिरे । अद्रोहकस्य भवने वैष्णवस्य च वेश्मनि

ಹಾಗೆಯೇ ಪತಿವ್ರತೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲೂ, ತುಲಾಧಾರನ ಮಂದಿರದಲ್ಲೂ, ಅದ್ರೋಹಕನ ಭವನದಲ್ಲೂ, ವೈಷ್ಣವನ ವೇಶ್ಮದಲ್ಲೂ (ನಾನು ನೆಲೆಸುತ್ತೇನೆ)।

Verse 190

सदा तिष्ठामि धर्मज्ञ मुहूर्तं न त्यजाम्यहम् । तेन पश्यंति मां नित्यं ये त्वन्ये पापकृज्जनाः

ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞಾ! ನಾನು ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತೇನೆ, ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ।

Verse 191

पुण्यत्वाच्च त्वया दृष्टो ममानुग्रहकारणात् । पित्रोर्भक्तिपरः शुद्धश्चांडालो देवतां गतः

ನಿನ್ನ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಇದನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದೆ. ಪಿತೃಮಾತೃಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾದ ಆ ಚಾಂಡಾಲನೂ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 193

तस्य वै मानसे नित्यं वर्तेऽहतभावनः । स तज्जानाति त्वद्वृत्तं तथा पतिव्रतादयः

ಯಾರ ಭಾವನೆ ಅಕ್ಷತವಾಗಿ, ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೋ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನಿನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪತಿವ್ರತೆಯರು ಮೊದಲಾದವರೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 194

तेषां वृत्तं वदिष्यामि शृणु त्वं चानुपूर्वशः । यच्छ्रुत्वा सर्वथा मर्त्यो मुच्यते जन्मबंधनात्

ನಾನು ಅವರ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ನೀನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಜನ್ಮಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 195

पितुर्मातुः परं तीर्थं देवदेवेषु नैव हि । पित्रोरर्चा कृता येन स एव पुरुषोत्तमः

ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಿಂತ ಪರಮ ತೀರ್ಥವಿಲ್ಲ—ದೇವದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾರು ಪಿತೃಮಾತೃಗಳ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿದನೋ ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು.

Verse 196

पित्रोराज्ञा च देवस्य गुरोराज्ञा समं फलं । आराधनाद्दिवो राज्यं बाधया रौरवं व्रजेत्

ಪಿತೃಮಾತೃಗಳ ಆಜ್ಞೆಯೂ ದೇವರ ಆಜ್ಞೆಯೂ ಸಮಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ; ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯ ಫಲವೂ ಅದೇ. ಅವರ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗರಾಜ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬಾಧೆ ಮಾಡಿದರೆ ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 197

स चास्माकं हृदिस्थोऽपि तस्याहं हृदये स्थितः । आवयोरंतरं नास्ति परत्रेह च मत्समः

ಅವನು ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಾನೂ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ನನಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 198

मदग्रे मत्पुरे रम्ये सर्वैश्च बांधवैः सह । सभुंजीताक्षयं भोगमंते मयि च लीयते

ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ರಮ್ಯ ಪುರದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಅಕ್ಷಯ ಭೋಗಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 199

अतएव हि मूकोसौ वार्त्तां त्रैलोक्यसंभवाम् । जानाति नरशार्दूल एष ते विस्मयः कुतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಮೂಕನಾಗಿದ್ದರೂ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಾರ್ತೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಓ ನರಶಾರ್ದೂಲ, ಹಾಗಾದರೆ ನಿನಗೆ ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಏಕೆ?

Verse 200

द्विज उवाच । मोहादज्ञानतो वापि न कृत्वा पितुरर्चनं । ज्ञात्वा वा किं च कर्तव्यं सदसज्जगदीश्वर

ದ್ವಿಜನು ಹೇಳಿದನು— ಮೋಹದಿಂದಲೋ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೋ ಪಿತೃಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ತಿಳಿದ ಮೇಲೂ, ಹೇ ಸದಸತ್‌ಗೆ ಅತೀತ ಜಗದೀಶ್ವರ, ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

Verse 201

श्रीभगवानुवाच । दिनैकं मासपक्षौ वा पक्षार्धं वाथ वत्सरं । पित्रोर्भक्तिः कृता येन स च गच्छेन्ममालयं

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— ಒಂದು ದಿನ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು, ಒಂದು ಪಕ್ಷ, ಅರ್ಧಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಷ— ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೋ, ಅವನೂ ನನ್ನ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.