ಬ್ರಹ್ಮ in the Rig Veda

ಮಮತೆಯ ಪುತ್ರ ದೀರ್ಘತಮಸನು ದಶಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವನಾದನು; ಜಲಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಯತಿಗಳ ಅರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಾರಥಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಹೇ ಅಶ್ವನೇ! ನಿನ್ನ ನಡೆಯಲ್ಲೂ ನಿಲ್ಲುವಲ್ಲೂ, ಜಾಗೃತವಾದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಷ್ಣಿಯಿಂದಲೋ ಕಶೆಯಿಂದಲೋ ನಿನಗೆ ಬಿದ್ದ ಯಾವ ಹೊಡೆತಗಳಿದ್ದರೂ—ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಅಧ್ವರಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಹವಿಷಿಗೆ ಸ್ರುಚಿಯಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ)ಯ ಬಲದಿಂದ ನಿನಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಅರ್ಪಣವಾಗಿಸುತೇನೆ.

ಇದೇ ಆ ಶಕ್ತಿ; ಇದರ ಮೂಲಕ ಗೋವು (ಚೇತನೆಯ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕಿರಣ), ಆವರಿತವಾಗಿರುವಾಗ, ತನ್ನ ತವಕದ ಕೂಗನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ—ಧ್ವಸನಾ (ಒತ್ತುವ ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳು) ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ. ಅವಳು ವಿದ್ಯುತ್-ಝಳಪದಂತೆ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿ, ತನ್ನ ಚಿತ್ತಿಗಳ/ಜಾಗೃತಿಗಳಿಂದ ಮರಣ್ಯನನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅವನನ್ನು…

ಅಚಲ ಆಧಾರ (ಧ್ರುವ)ದಲ್ಲಿ ತುರಗಗತಿಯ ಜೀವ—ಚಲಿಸುವವನು—ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಸ್ವಧಾ (ಸ್ವನಿಯಮ/ಸ್ವಭಾವ)ಗಳಿಂದ ಜೀವಶಕ್ತಿ ಮೃತದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಮರನು ಮರಣ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಈ ವೇದಿ ಭೂಮಿಯ ಪರಮ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ; ಈ ಯಜ್ಞವು ಲೋಕದ ನಾಭಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸೋಮವು ಬಲಿಷ್ಠ ಅಶ್ವ (ವೃಷಣ)ದ ರೇತಸ್—ಬೀಜವಾಗಿದೆ; ಈ ಬ್ರಹ್ಮವು ವಾಣಿಯ ಪರಮ ವ್ಯೋಮ—ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಆಕಾಶವಾಗಿದೆ.

ಋಚಾ (ಮಂತ್ರ) ಅಕ್ಷರ (ಅವಿನಾಶಿ)ದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ—ಪರಮ ವ್ಯೋಮನ್, ಪರಮ ವಿಶಾಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ; ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ದೇವರುಗಳು ಅಧಿ ನಿಷೇದುಃ—ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯದವನು—ಋಚೆಯಿಂದ ಏನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲನು? ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಅವರೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಸತೇ—ಸತ್ಯ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ…

ಅಪ್ರತಿಹತನಾಗಿ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಧನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ಶತ್ರುವಿನವುಗಳನ್ನೂ, ತನ್ನದೇ ಬಂಧುಜನರವುಗಳನ್ನೂ ಸಹ—ಅವಶ್ಯಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶ (ವರಿವಃ) ಮಾಡುವವನು. ಬ್ರಹ್ಮ-ತೇಜಸ್ಸನ್ನು/ಬ್ರಹ್ಮಣನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸುವ ಆ ರಾಜನನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸೋಮಧಾರಕರು ವಾಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸಂವತ್ಸರಚಕ್ರವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸುವ ಪರಿವತ್ಸರೀಯ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ಒಳಗಿನ ತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸಿ, ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಬೆವರುತ್ತಾ, ಪ್ರಕಟರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಗುಪ್ತರಾಗಿದ್ದವರು; ಪ್ರೇರಣೆಯ ಋತು ಬಂದಾಗ ಅಡಗಿದ…

ದಕ್ಷಿಣಾ—ಸದುಪಲಬ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದಕ್ಷ ಅರ್ಪಣಶಕ್ತಿ—ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬಿಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಶೂಷ್ಮವಂತನು ಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ದ್ರುಹ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಸಗಳ ವೈರಿ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹರಿ ವರ್ಣದ ಸೋಮನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆವರಣದಂತೆ ಚಮೂಗಳ…

ಪ್ರೇರಕ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ—ಜನರಿಗಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನಂತೆ; ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಸುರ್ಯ ವರ್ಣವಾದ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಕಳಚಿ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆವರಣರೂಪವಾದ ವವ್ರಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪಿತೃನ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನದೇ ತನೆಯಿಂದ…

ಅದ್ರಿ (ಕಲ್ಲು)ಗಳಿಂದ ಪಿಷಿತನಾದ ಸೋಮನು ಗಭಸ್ತಿ—ಹಿಡಿಯುವ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ವೃಷನಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ನಭಸ—ವಿಶಾಲತೆಯಿಂದ ಮತಿ (ಚಿಂತನೆ)ಯನ್ನು ಕಂಪಿಸಿ ಜಾಗೃತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮೋದಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಸತ್ಯನಂತೆ ಸಮೀಪಿಸಿ ಗಿರಾ—ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ…

ದ್ಯುಕ್ಷ—ಪ್ರಕಾಶಮಾನನ ಸುತ್ತ, ಸಹಸ—ಶಕ್ತಿಯ ಪರ್ವತ-ಬಲದಿಂದ ವೃದ್ಧನಾದವನಿಗೆ, ಮಧು—ಮಧುರ ರಸವನ್ನು ಅವರು ಹರ್ಮ್ಯ—ಗೃಹದ ಧಾರಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ಗಾವಃ—ಕಿರಣ-ಗೋವುಗಳು, ಸುಹುತ—ಸುಅರ್ಪಿತ ಪಾನವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವು, ಊಧನಿ—ಸ್ತನದಲ್ಲಿ; ಮೂರ್ಧನ ಮೇಲೆ ಅಗ್ರಿಯ—ಅಗ್ರತಮ…

ಸಮೀ—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರು ಅವನನ್ನು ರಥದಂತೆ, ಭುರಿಜ—ಪ್ರಚುರ ಬಲವಂತನಾಗಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುತ್ತಾರೆ—ಅದಿತಿಯ ಉಪಸ್ಥದಲ್ಲಿ ದಶ ಸ್ವಸಾರಃ—ಹತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರು. ಅವನು ಬಂದು ಗೋರಪೀಚ್ಯ—ಕಿರಣದ ಗುಪ್ತ ಆಸನದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಮತುಥಾ—ಜ್ಞಾನಿ ರೂಪಕಾರರು ಅವನಿಗಾಗಿ ಆ ಗುಪ್ತ…

ಶ್ಯೇನ (ಗಿಡುಗ) ತನ್ನ ಯೋನಿ—ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು—ಹುಡುಕುವಂತೆ, ದೇವ (ಸೋಮ) ಧಿಯಾದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸದನವನ್ನು, ಹಿರಣ್ಯಮಯ ಆಸನದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಿಯ ಗಿರಾ (ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಬರ್ಹಿಷಿ (ಯಜ್ಞಘಾಸ) ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ವೇಗವಾದ…

ದೂರವಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಾನೆ—ದಿವ್ಯದ ಅರುಷ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಕವಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭ, ತ್ರಿಪೃಷ್ಟ (ಮೂರು ಬೆನ್ನಿನವನು), ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ. ಸಹಸ್ರ ನೀತಿಗಳ (ಸಾವಿರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳ)ೊಂದಿಗೆ ಯತಿ (ಯಾತ್ರಿಕ) ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ರೇಭ (ಗಾಯಕ)ನಂತೆ, ಹಿಂದೆ…

ಅವನು ತನ್ನಿಗಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಜ್ವಲಂತ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ವರ್ಣವು ಪ್ರಖರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿದ್ದಾನೋ, ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಸಮೃತ (ಪೂರ್ಣ)ವಾದ ಅಲ್ಲಿ, ಸ್ರಿಧಃ—ಸೌಹಾರ್ದಭಂಗಕಾರರನ್ನು—ಅವನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಧಾ (ಅಂತರ್ನಿಯಮ)ಯಿಂದ ಅವನು ಅಪ್ಸು (ನೀರಿನಲ್ಲಿ)…

ವೃಷಭನಂತೆ ಯೂಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದಿವ್ಯ ಸುಪರ್ಣ—ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಶಕ್ತಿ—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ್ತದೆ; ಸೊಮನು ತನ್ನ ಕ್ರತು (ಚೇತನ ಸಂಕಲ್ಪ)ದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳನ್ನೂ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ…

ಅವನು ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದೆಭ್ಯ (ಅಜೇಯ) ಗುರಿಗಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ, ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು, ಸಮೃದ್ಧ ಸೂದೈಃ (ಉದಾರ ಅರ್ಪಣೆಗಳು) ಮೂಲಕ ವೇದಿ (ಯಜ್ಞವೇದಿ)ಯನ್ನು ಅಳೆಯಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ತೂರ್ವಯಾಣ (ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವವನು), ಗೂರ್ಥವಚಸ್ತಮ (ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಋತಸಮ್ಮತ)ನಾಗಿ, ಇದೇ…

ಯಾವ ಹವನೆಷು (ಆಹ್ವಾನಗಳಲ್ಲಿ) ಮನಸ್ಸಿನಂತೆಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ಓಡುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಪಃ (ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಗಳು) ಶಚ್ಯಾ (ಕಾರ್ಯಸಾಧಕ ಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಜಯಿಸಿ ಧಾವಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ತುವಿನೃಮ್ಣ (ಪುರುಷಬಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್)ನೋ, ಅವನು ತನ್ನ ಶರ್ಯಾ (ಪ್ರೇರಕ ಕಿರಣಗಳು)ಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕನ್ನು…

ಹೃದಯದಿಂದ ರೂಪಿತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು—ಸಖರು—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ವೇದ್ಯ (ತಿಳಿದವರು) ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಹ್ಮ (ಪವಿತ್ರ ಉಚ್ಚಾರ)ವನ್ನು ಹೊತ್ತವರು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.