Rig Veda 9.71.7 — Mandala 9, Sukta 71, Mantra 7
Sukta 9.71
Rishi: Soma-Pavamāna tradition (Book 9).
Devata: Soma Pavamāna (with dawn imagery as supportive symbolism).
Chandas: Likely Jagatī (to be metrically confirmed).
Samhita Patha (Devanagari)
परा व्यक्तो अरुषो दिवः कविर्वृषा त्रिपृष्ठो अनविष्ट गा अभि । सहस्रणीतिर्यतिः परायती रेभो न पूर्वीरुषसो वि राजति ॥
Transliteration
parā́ vyàkto aruṣó diváḥ kavír vṛ́ṣā tripṛṣṭhó anaviṣṭá gā́ abhí | sahásranītiḥ yátiḥ parāyátī rebhó ná pūrvī́r uṣáso ví rājati ||
Translation
ದೂರವಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಾನೆ—ದಿವ್ಯದ ಅರುಷ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಕವಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭ, ತ್ರಿಪೃಷ್ಟ (ಮೂರು ಬೆನ್ನಿನವನು), ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ. ಸಹಸ್ರ ನೀತಿಗಳ (ಸಾವಿರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳ)ೊಂದಿಗೆ ಯತಿ (ಯಾತ್ರಿಕ) ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ರೇಭ (ಗಾಯಕ)ನಂತೆ, ಹಿಂದೆ ಕಳೆದ ಅನೇಕ ಉಷಸ್ಸುಗಳ ನಡುವೆ ಅವನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
Word by Word
पराforth, away
परा:
—
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
व्यक्तःmanifest, clearly appearing
व्यक्तः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Root√व्यञ्ज्/व्यच् (प्रकटने) → व्यक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अरुषःruddy, tawny
अरुषः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)
कविःseer, poet
कविः:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
वृषाbull; mighty one
वृषा:
Kartā (विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
त्रिपृष्ठःthree-backed/three-ridged
त्रिपृष्ठः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootत्रि-पृष्ठ (प्रातिपदिक)
अनविष्टnot having reached/entered (unattained)
अनविष्ट:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअन-आ-√विश् (प्रवेशने/व्याप्तौ) → अनविष्ट (कृदन्त)
गाःcows; rays (fig.)
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सहस्रणीतिḥhaving a thousand leadings/paths; thousand-guiding
सहस्रणीतिḥ:
Kartā (विशेषण/उपाधि)
TypeNoun/Adjective
Rootसहस्र-नीति (प्रातिपदिक)
यतिःgoer, mover
यतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक)
परायतिःone who goes forth/away
परायतिः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeNoun
Rootपरा-√या (गत्यर्थ) → परायतिः (कृदन्त-प्रातिपदिक)
रेभःsinger, praiser
रेभः:
Kartā (उपमा-भागः)
TypeNoun/Adjective
Rootरेभ (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
पूर्वीःformer, earlier
पूर्वीः:
Karma (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
उषसःdawns
उषसः:
Karma
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विapart, widely, forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
राजतिshines, is resplendent
राजति:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√राज् (दीप्तौ/शोभायाम्)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.