
ជំពូកនេះរៀបរាប់ជាសន្ទនាបង្រៀន ដែលព្រះព្រហ្មាពន្យល់អំពីសហគមន៍ទ្វិជៈដ៏ឧត្តម មានវិន័យក្នុងវិទ្យាវេទ និងការសូត្រដោយលំដាប់ត្រឹមត្រូវ (សំហិតា, បទ, ក្រម, ឃណ)។ ព្រះទេវតា ដឹកនាំដោយព្រះព្រហ្មា និងព្រះវិស្ណុ មកទស្សនាព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ ស្តាប់សំឡេងពិធី និងឃើញរបៀបសីលធម៌ ហើយយល់ថា ជាសញ្ញានៃធម៌ដូចសម័យត្រេតាយុគ។ ដោយទស្សន៍ទាយពីការរំខានក្នុងកលិយុគ ព្រះទេវតាបង្កើតរបៀបសេដ្ឋកិច្ច-ពិធីដែលមានវិន័យ៖ កំណត់ភាគចំណូល និងព្រំដែនមុខរបរ រវាងក្រុមចាតុរវិទ្យា និងត្រៃវិទ្យា ព្រមទាំងការកំណត់អាពាហ៍ពិពាហ៍ និងការបែងចែកសាច់ញាតិ តាមអំណាចគ្រប់គ្រងដែលអត្ថបទហៅថា កាជេសៈ។ បន្ទាប់មក ជំពូកបម្លែងទៅជាបញ្ជីបណ្ណសារ៖ ឈ្មោះស្ថានទីលំនៅ ៥៥ (ក្រាម) និងការចាត់ទុកគោត្រ-ប្រវរ ព្រមទាំងការកំណត់ “គោត្រ-ទេវី” អ្នកការពារវង្ស។ តាមសំណួររបស់នារទៈ ព្រះព្រហ្មាបញ្ជាក់វិធីស្គាល់គោត្រ កុល និងទេវី ហើយផ្តល់ផែនទីលំដាប់នៃទីកន្លែងទៅកាន់វង្ស ប្រវរ និងលក្ខណៈសហគមន៍។ ចុងក្រោយទទួលស្គាល់ការលាយបញ្ចូល និងការធ្លាក់ចុះក្រោយមក ដោយចាត់ទុកថាជាបម្លែងតាមយុគ ខណៈរក្សាបញ្ជីនេះជាគោលយោង។
Verse 1
ब्रह्मोवाच । शृणु पुत्र प्रवक्ष्यामि रहस्यं परमं मतम् । एते ब्रह्मविदः प्रोक्ताश्चातुर्विद्या महा द्विजाः
ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ ស្តាប់ចុះ កូនអើយ; ខ្ញុំនឹងប្រកាសបង្រៀនដ៏អធិកអធម៌ ជារឿងសម្ងាត់ដ៏មហិមា។ ពួកនេះត្រូវបានហៅថា ជាអ្នកដឹងព្រហ្មន៍—មហាទ្វិជៈ អ្នកចេះច្បាស់ចតុរវិទ្យា។
Verse 2
स्वाध्यायाश्च वषट्काराः स्वधाकाराश्च नित्यशः । रामाज्ञापालकाश्चैव हनुमद्भक्तितत्पराः
ពួកគេឧស្សាហ៍ក្នុងស្វាធ្យាយ និងបន្តបន្ទាប់បញ្ចេញវាចា “វសត់” និង “ស្វធា” ជានិច្ច; ពួកគេក៏គោរពរក្សាព្រះបញ្ជារបស់ព្រះរាម ហើយឧទ្ទិសចិត្តក្នុងភក្តិដល់ព្រះហនុមាន។
Verse 3
एकदा तु ततो देवा ब्रह्माणं समुपागताः । ब्राह्मणान्द्रष्टुकामास्ते ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः
ម្តងមួយ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានចូលទៅជិតព្រះព្រហ្មា ដោយមានព្រះព្រហ្មា និងព្រះវិษ្ណុនាំមុខ ព្រោះពួកគេចង់បានទស្សន៍ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងអាកប្បកិរិយាសក្ការៈរបស់ពួកគេ។
Verse 4
तान्देवानागतान्दृष्ट्वा स्वस्थानाच्चलितास्तु ते । अर्घपाद्यं पुरस्कृत्य मधुपर्कं तथैव च
ពេលឃើញព្រះទេវតាទាំងឡាយមកដល់ ពួកគេបានក្រោកចេញពីអាសនៈ; ហើយដាក់អំណោយអរឃ្យ និងបាទ្យនៅខាងមុខ ព្រមទាំងនាំមធុបរកមកថ្វាយដោយកិត្តិយសសមគួរ។
Verse 5
पूजयित्वा ततो विप्रा देवान्ब्रह्मपुरोगमान् । ब्रह्मात्र उपविष्टास्ते वेदानुच्चारयन्ति हि
បន្ទាប់ពីបូជាព្រះទេវតាទាំងឡាយដោយមានព្រះព្រហ្មាជាប្រមុខ ព្រះវិប្រទាំងឡាយបានអង្គុយនៅចំពោះព្រះព្រហ្មា ហើយចាប់ផ្តើមសូត្រព្រះវេទដោយពិតប្រាកដ។
Verse 6
संहितां च पदं चैव क्रमं घनं तथैव च । उच्चैः स्वरेण कुर्वीत ऋचामृग्वेदसंहिताम्
ពួកគេបានសូត្ររិគ្វេទសំហិតា តាមរបៀប សំហិតា បទ ក្រម និងឃនផងដែរ; ដោយសូត្រដោយសូរស្បាស់ និងខ្ពស់ នូវឫចានៃសំហិតារិគ្វេទ។
Verse 7
सामगाश्च प्रकुर्वंति स्तोत्राणि विविधानि च । शास्त्राणि च तथा याज्यापुरोनुवाक्या स्तथा
ហើយអ្នកច្រៀងសាមវេទបានច្រៀងស្តោត្រសរសើរជាច្រើនប្រភេទ; ដូចគ្នានេះ ពួកគេក៏បានអនុវត្តការសូត្រពិធីការ គឺផ្នែកនៃសាស្ត្រ មន្ត្រយាជ្យា និងបទពុរោនុវាក្យាដែលជាបទនាំមុខ។
Verse 8
चतुरक्षरं परं चैव चतुरक्षरमेव च । द्व्यक्षरं च तथा पंचाक्षरं द्वयक्षरमेव च । एतद्यज्ञस्वरूपं च यो जपेज्ज्ञानपूर्वकम्
មន្ត្រព្រះដ៏អធិកសិទ្ធិមានបួនព្យាង្គ និងរូបបួនព្យាង្គ, មន្ត្រពីរព្យាង្គ និងប្រាំព្យាង្គ, ហើយម្តងទៀតពីរព្យាង្គ—អ្នកណាដែលជបដោយចំណេះដឹង ដឹងថានេះជារូបនៃយជ្ញៈ…
Verse 9
अंते ब्रह्म पदप्राप्तिः सत्यंसत्यं वदाम्यहम् । एकाग्रमानसाः सर्वे वेदपाठरता द्विजाः
នៅទីបញ្ចប់ មានការទទួលបានស្ថានភាពព្រះព្រហ្ម—នេះជាសេចក្តីពិត ពិតប្រាកដ ខ្ញុំប្រកាស។ ដោយចិត្តផ្តោតតែមួយ ពួកទ្វិជទាំងអស់ស្មោះត្រង់ក្នុងការអានវេដ។
Verse 10
तेषामंगणदेशेषु कण्डूयन्ते कचान्मृगाः । ब्राह्मणा वेदमातां च जपंति विधिपूर्वकम्
នៅក្នុងលាននៃទីស្នាក់របស់ពួកគេ សត្វក្តាន់កោសរោមរបស់ខ្លួន; ហើយព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយក៏ជប ‘មាតានៃវេដ’ តាមវិធីពិធីការយ៉ាងត្រឹមត្រូវផងដែរ។
Verse 11
हस्ते धृतांश्च तैर्दर्भान्भक्षंते मृगपोतकाः । निर्वैरं तं तदा दृष्ट्वा आश्रमं गृहमेधिनाम्
កូនក្តាន់ស៊ីស្មៅដರ್ಭៈដែលពួកគេចាប់នៅក្នុងដៃ។ ពេលឃើញអាស្រមរបស់គ្រហស្ថទាំងឡាយគ្មានសត្រូវភាព (មនុស្សទាំងឡាយក៏ស្គាល់ភាពបរិសុទ្ធ)។
Verse 12
तुतुषुः परमं देवा ऊचुस्ते च परस्परम् । त्रेतायुगमिदानीं च सर्वे धर्मपरायणाः
ព្រះទេវតាទាំងឡាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយនិយាយគ្នាទៅវិញទៅមកថា៖ “ឥឡូវនេះដូចជាត្រេតាយុគបានត្រឡប់មកវិញ—មនុស្សទាំងអស់ស្មោះត្រង់ចំពោះធម៌।”
Verse 13
कलिर्दुष्टस्तथा प्रोक्तः किं करिष्यति पापकः । चातुर्विद्यान्समाहूय ऊचुस्ते त्रय एव च
«កាលី ត្រូវបានប្រកាសថា ជាមនុស្សអាក្រក់—មនុស្សមានបាបនោះ នឹងធ្វើអ្វីទៅ?» ពោលដូច្នេះហើយ ព្រះទេវតាទាំងបីបានអំពាវនាវចាតុរវិទ្យា ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេ។
Verse 14
वृत्त्यर्थं भवतां चैव त्रैविद्यानां तथैव च । विभागं वः प्रदास्यामो यथावत्प्रतिपाल्यताम्
«សម្រាប់ជីវភាពរបស់អ្នកទាំងឡាយ និងសម្រាប់ត្រៃវិទ្យាផងដែរ យើងនឹងកំណត់ចំណែកសមរម្យឲ្យ; សូមរក្សា និងអនុវត្តតាមវិន័យឲ្យបានត្រឹមត្រូវដូចបានកំណត់»។
Verse 15
ये वणिजः पुरा प्रोक्ताः षट्त्रिंशच्च सहस्रकाः । त्रिसहस्रास्तु त्रैविद्या दशपंचसहस्रकाः
«ពួកពាណិជ្ជករ ដែលបាននិយាយពីមុន មានចំនួនសាមសិបប្រាំមួយពាន់។ ត្រៃវិទ្យាមានបីពាន់ ហើយទសបញ្ចសហស្រកមានដប់ប្រាំពាន់»។
Verse 16
चातुर्विद्यास्तथा प्रोक्ता अन्योन्यं वृत्तिमाश्रिताः । सत्रिभागास्तु त्रैविद्याश्चतुर्भागास्तु चात्रिणः
«ដូច្នេះ ចាតុរវិទ្យាត្រូវបានកំណត់ឡើង ដោយពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមកសម្រាប់ជីវភាព។ ត្រៃវិទ្យាបានទទួលបីចំណែក ខណៈចាត្រិណៈបានទទួលបួនចំណែក»។
Verse 17
वणिजां गृहमागत्य पौरोहित्यस्य नित्यशः । भागं विभज्य संप्रापुः काजेशेन विनिर्मिताः
ដោយមកដល់ផ្ទះពាណិជ្ជករ រៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីបំពេញសេវាព្រះសង្ឃបុរោហិត្យជានិច្ច ពួកគេបានទទួលចំណែកដែលបានកំណត់—ដែលកាជេសបានរៀបចំ និងស្ថាបនាឡើង។
Verse 18
परस्परं न विवाहश्चातुर्विद्यत्रिविद्ययोः । चातुर्विद्या मया प्रोक्तास्त्रिविद्यास्तु तथैव च
រវាងក្រុម ចាតុរវិទ្យា និង ត្រីវិទ្យា មិនគួរមានអាពាហ៍ពិពាហ៍ឆ្លងគ្នាទេ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំបានប្រកាសចាតុរវិទ្យា ហើយត្រីវិទ្យាក៏ដូចគ្នា។
Verse 19
त्रैविभागेन त्रैविद्याश्चतुर्भागेन चात्रिणः । एवं ज्ञातिविभागस्तु काजेशेन विनिर्मितः
ត្រីវិទ្យា ត្រូវបានកំណត់ដោយចំណែកបីផ្នែក ហើយ ចាត្រីណៈ ដោយចំណែកបួនផ្នែក។ ដូច្នេះ ការបែងចែកក្រុមញាតិ ត្រូវបានស្ថាបនាដោយ កាជេឝ។
Verse 20
कृतकृत्यास्तु ते विप्राः प्रणेमुस्तान्सुरोत्तमान् । वृत्तिं दत्त्वा ततो देवाः स्वस्थानं च प्रतस्थिरे
ក្រោយពេលបំពេញកិច្ចរបស់ខ្លួនរួច ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះបានក្រាបបង្គំចំពោះទេវតាអ្នកប្រសើរបំផុត។ បន្ទាប់មក ទេវតាបានប្រទានមធ្យោបាយជីវិត ហើយត្រឡប់ទៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។
Verse 21
पंचपंचाशद्ग्रामाणां ते द्विजाश्च निवासिनः । चतुर्विद्यास्तु ते प्रोक्तास्तदादि तु त्रिविद्यकाः
ទ្វិជទាំងនោះបានក្លាយជាអ្នកស្នាក់នៅក្នុងភូមិ៥៥។ ពួកគេត្រូវបានហៅថា «ចតុរវិទ្យា» ហើយចាប់ពីពេលនោះទៅ អ្នកដទៃត្រូវបានគេស្គាល់ថា «ត្រីវិទ្យកៈ»។
Verse 22
चातुर्विद्यस्य गोत्राणि दशपंच तथैव च । भारद्वाजस्तथा वत्सः कौशिकः ८ कुश एव च
គោត្រ (gotra) របស់ចាតុរវិទ្យា មានចំនួនដប់ប្រាំ—ដូចជា ភារទ្វាជ, វត្ស, កៅឝិក, កុឝ និងផ្សេងៗទៀត។
Verse 23
जातूकर्ण्यस्तथा कुंतो वशिष्ठो ११ धारणस्तथा
ដូច្នេះដែរ មាន ជាតូករណ្យ និង កុន្ត; វសិឋ្ឋ (ទីដប់មួយ) និង ធារណ ផងដែរ។
Verse 24
आत्रेयो मांडिलश्चैव १४ लौगाक्षश्च १५ ततः परम् । स्वस्थानानां च नामानि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः
មាន អាត្រេយ និង ម៉ាំឌិល (ទីដប់បួន) ហើយបន្ទាប់មក លៅគាក្ស (ទីដប់ប្រាំ); បន្ទាប់ពីនេះ ខ្ញុំនឹងប្រកាសតាមលំដាប់ នាមនៃទីស្ថានបរិសុទ្ធរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួន។
Verse 25
सीतापूरं च श्रीक्षेत्रं २ मगोडी च ३ तथा स्मृता । ज्येठलोजस्तथा चैव शेरथा च ततः परम्
សីតាពូរ និង ស្រីក្សេត្រ (ទីពីរ) ហើយ ម៉ាគោឌី (ទីបី) ក៏ត្រូវបានចងចាំ; បន្ទាប់មក មាន ជ្យេឋលោជ និងបន្ទាប់ពីនោះ សេរថា។
Verse 26
छेदे ताली वनोडी च गोव्यंदली तथैव च । कंटाचोषली चैव कोहेचं चंदनस्तथा
ឆេដា តាលី និង វនោឌី; ដូចគ្នានេះ មាន គោវ្យន្ទលី ផង; ហើយ កន្តាចោសលី កោហេចំ និង ចន្ទន។
Verse 27
थलग्रामश्च सोहं च हाथंजं कपडवाणकम् । व्रजन्होरी च वनोडी च फीणां वगोलं दृणस्तथा
ថលក្រាម និង សោហំ; ហាថញ្ជំ និង កបឌវាណក; វ្រជនហោរី និង វនោឌី; ហ្វីណាំង វគោលំ និង ទ្រឹណ ផងដែរ។
Verse 28
थलजा चारणं सिद्धा भालजाश्च ततः परम् । महोवी आईया मलीआ गोधरी आमतः परम्
ថលជា ចារណ សិទ្ធា ហើយបន្ទាប់មក ភាលជា; ទាំង មហោវី អាយយា មលីយា គោធរី ហើយបន្ទាប់ទៀត អាមតៈ។
Verse 29
वाठसुहाली तथा चैव माणजा सानदीयास्तथा । आनन्दीया पाटडीअ टीकोलीया ततः परम्
វាឋសុហាលីផងដែរ; ម៉ាណជា និង សានឌីយា; បន្ទាប់មក អានន្ទីយា ប៉ាឋឌីអ និងបន្ទាប់ទៀត ឋីកូលីយា។
Verse 30
गंभी धणीआ मात्रा च नातमोरास्तथैव च । वलोला रांत्यजाश्चैव रूपोला बोधणीच वै
គಂಭី ធណីយា និង មាត្រា; ដូចគ្នានេះ នាតមោរា; វលោលា និង រាំត្យជា; រូបោលា និង បោធណី ពិតប្រាកដ។
Verse 31
छत्रोटा अलु एवा च वासतडीआमतः परम् । जाषासणा गोतीया च चरणीया दुधीयास्तथा
ឆត្រដា និង អលុផងដែរ; បន្ទាប់មក វាសតឌី—ក្រោយពីនោះ; ទាំង ជាសាសណា និង គោតីយា; ហើយដូចគ្នា ចរណីយា និង ទុធីយា។
Verse 32
हालोला वैहोला च असाला नालाडास्तथा । देहोलो सौहासीया च संहालीयास्तथैव च
ហាលោលា និង វៃហោលា; អសាលា និង នាលាឌា; ដេហោលោ និង សៅហាសីយា; ហើយដូចគ្នា សំហាលីយា។
Verse 33
स्वस्थानं पंचपत्ताशद्ग्रामा एते ह्यनुक्रमात् । दत्ता रामेण विधिवत्कृत्वा विप्रेभ्य एव च
ទាំងនេះគឺជាភូមិចំនួន៥៥ នៃស្វស្ថាន ដែលរៀបរាប់តាមលំដាប់។ ព្រះរាមបានប្រតិបត្តិពិធីតាមវិធាន ហើយប្រគេនជាទានដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដោយត្រឹមត្រូវ។
Verse 34
अतः परं प्रवक्ष्यामि स्वस्थानस्य च गोत्रजान् । तथा हि प्रवरांश्चैव यथावद्विधिपूर्वकम्
បន្ទាប់ពីនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីគោត្រានៃស្វស្ថាន ហើយទាំងប្រវរៈផងដែរ ដូចដែលមានពិត តាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវស្របតាមប្រពៃណី និងវិធាន។
Verse 35
ज्ञात्वा तु गोत्रदेवीं च तथा प्रवरमेव च । स्वस्थानं जायते चैव द्विजाः स्वस्थानवासिनः
ប៉ុន្តែដោយការដឹងអំពីទេវីប្រធាននៃគោត្រារបស់ខ្លួន និងដឹងប្រវរៈរបស់ខ្លួន ស្វស្ថានត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយពិតប្រាកដ; ហើយទ្វិជៈដែលស្នាក់នៅស្វស្ថាន ក៏បានប្រតិស្ឋានក្នុងអត្តសញ្ញាណត្រឹមត្រូវរបស់ខ្លួន។
Verse 36
नारद उवाच । कथं च जायते गोत्रं कथं तु ज्ञायते कुलम् । कथं वा ज्ञायते देवी तद्वदस्व यथार्थतः
នារ៉ទៈបាននិយាយថា៖ គោត្រាកើតឡើងដូចម្តេច ហើយគុល (ខ្សែសាច់ញាតិ) ត្រូវដឹងដូចម្តេច? ហើយទេវីនៃវង្សត្រកូល ត្រូវស្គាល់ដូចម្តេច? សូមប្រាប់ខ្ញុំដោយពិត និងដោយច្បាស់លាស់។
Verse 37
ब्रह्मोवाच । सीतापुरं तु प्रथमं प्रवरद्वयमेव च । कुशवत्सौ तथा चात्र मया ते परिकीर्त्तितौ
ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ សីតាបុរៈគឺជាលំដាប់ដំបូង ហើយប្រវរៈរបស់វាមានពីរ (ជាគូ)។ នៅទីនេះ ខ្ញុំក៏បានប្រកាសឈ្មោះ គុស និង វត្ស ដល់អ្នកដែរ។
Verse 38
१ श्रीक्षेत्रे द्वितीयं चैव गोत्राणां त्रयमेव च । छांदनसस्तथा वत्सस्तृतीयं कुशमेव च
នៅក្នុង ស្រីក្សេត្រ មានទីតាំងទីពីរ ហើយមានគោត្រ ៣ គឺ ចាន់ដនស, វត្ស, និងទីបីពិតប្រាកដគឺ គុស។
Verse 39
शोहोली च चतुर्थं वै कुशप्रवरमेव च
សោហូលី ពិតជាទីបួន ហើយប្រវរ (pravara) របស់វាគឺ គុស។
Verse 40
श्रेयस्थानं हि षष्ठं वै भारद्वाजः कुशस्तथा
ស្រេយស្ថាន ពិតជាទីប្រាំមួយ; សញ្ញាវង្សសាសន៍របស់វាគឺ ភារទ្វាជ និងដូចគ្នានោះ គុស។
Verse 41
वटस्थानमष्टमं च निबोध सुतसत्तम
ឱ កូនប្រុសដ៏ប្រសើរ ចូរដឹងថា វដស្ថាន គឺទីប្រាំបី។
Verse 42
तत्र गोत्रं कुशं कुत्सं भारद्वाजं तथैव च । राज्ञः पुरं नवमं च भारद्वाजप्रवरमेव च ९
នៅទីនោះ មានគោត្រ គុស, គុត្ស, និង ភារទ្វាជ ផងដែរ។ ហើយ រាជ្ញៈពុរ គឺជាទីក្រុងទីប្រាំបួន ដែលមានប្រវរ ជា ភារទ្វាជ។
Verse 43
कृष्णवाटं दशमं चैव कुशप्रवरमेव च । दहलोडमेकादशं वत्सप्रवरमेव हि
លំដាប់ទីដប់ គឺ ក្រឹṣṇavāṭa ដែលមានប្រវរៈ (pravara) នៃ Kuśa ជាលក្ខណៈ; និងលំដាប់ទីដប់មួយ គឺ Dahaloḍa ដែលពិតប្រាកដមានប្រវរៈនៃ Vatsa។
Verse 44
चेखलीद्वादशं पौककुशप्रवरमेव च
លំដាប់ទីដប់ពីរ គឺ Cekhalī ហើយវាក៏ត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយប្រវរៈ Pauka–Kuśa ដែរ។
Verse 45
चांचोदखे १२ देहोलोडी आत्रयश्च वत्सकुत्सकश्चैव । भारद्वाजीकोणाया च भारद्वाजगोलंदृणाशकुस्तथा
នៅក្នុង Cāṃcodakha (ទីដប់ពីរ) Deholoḍī ត្រូវបានភ្ជាប់នឹងខ្សែពូជ Ātreya ហើយក៏ជាមួយ Vatsa–Kutsa ផងដែរ; ហើយដូចគ្នានេះ មានការភ្ជាប់ទៅកាន់ Bhāradvāja—Koṇāyā និង Bhāradvāja—Golaṃdṛṇa—Āśaku ផង។
Verse 46
थलत्यजाद्वये चैव कुशधारणमेव च । नारणसिद्धा च स्वस्थानं कुत्सं गोत्रं प्रकीर्तितम्
ហើយនៅក្នុងគូដែលហៅថា Thalatyajā ក៏ដូចជា នៅក្នុង Kuśa-dhāraṇa និងនៅក្នុង Nāraṇa-siddhā—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាស្ថានទីដើមរបស់ខ្លួនៗ; ហើយ gotra Kutsa ត្រូវបានប្រកាសឡើង។
Verse 47
भालजां कुत्सवत्सौ च मोहोवी आकुशस्तथा । ईयाश्लीआ शांडिलश्च गोधरीपात्रमेव च
Bhālajā មានសម្ព័ន្ធ Kutsa–Vatsa; ហើយ Mohovī ស្ថិតក្នុងខ្សែ Ākuśa។ ដូចគ្នានេះ ក៏មាន Īyāślīā, Śāṇḍila និង Godharī-pātra ផងដែរ។
Verse 48
आनंदीया द्वे चैव भारद्वाजशांडिलश्चैव पाटडीआ कुशमेव च
មាន អានន្ទីយា (ក្រុម/ទីកន្លែង) ចំនួនពីរ; ហើយក្រុមសាយសម្ព័ន្ធ ភារទ្វាជ–ឝាណ្ឌិល; និង ប៉ាដឌីយា នៃវង្ស កុសៈ ផងដែរ។
Verse 49
वांसडीआश्चैव जास्वा कौत्समणा वत्सआत्रेयौ गीता आकुशगौतमौ
ហើយមាន វាំសឌីយា និង ជាស្វា; កោត្ស-មណា; វត្ស–អាត្រេយ; និង គីតា នៃសម្ព័ន្ធ អាកុស–គោតម ផងដែរ។
Verse 50
चरणीआ भारद्वाजः दुधीआधारणसा हि अहो सोन्नामांडिल्यस्तथा
ចរណីយា ស្ថិតក្នុងវង្ស ភារទ្វាជ; ឌុធីយា ជាសាខា ធារណា—ពិតប្រាកដ; ហើយដូចគ្នានោះ មាន សោន្នាមាណ្ឌិល្យ ផងដែរ។
Verse 51
वेलोला हुराश्चैवा असाला कुशश्चैव धारणा च द्वितीय कम्
វេលោឡា និង ហុរា ហើយក៏មាន អសាលា; កុសៈ ផង; និង ធារណា—ទាំងនេះជាក្រុមទីពីរ។
Verse 52
नालोला वत्सधारणीया च देलोला कुत्समेव च । सोहासीया भारद्वाजकुशवत्समेव च
ណាលោឡា ស្ថិតក្នុងសម្ព័ន្ធ វត្ស–ធារណីយា; ដេលោឡា ពិតប្រាកដជាវង្ស កុត្ស; និង សោហាសីយា ក៏ស្ថិតក្នុងសម្ព័ន្ធ ភារទ្វាជ–កុសៈ–វត្ស ផងដែរ។
Verse 53
सुहालीआ वत्सं वै प्रोक्तं गोत्राणि यथाक्रमम् । मया प्रोक्तानि चैवात्र स्वस्थानानि यथाक्रमम्
‘សុហាលីយា’ និង ‘វត្ស’ ត្រូវបានប្រកាសរួចហើយពិតប្រាកដ ហើយកោត្រាទាំងឡាយក៏តាមលំដាប់ដូចគួរ។ នៅទីនេះ ខ្ញុំក៏បានបង្ហាញទីលំនៅ និងទីតាំងស្នាក់នៅរបស់ពួកគេតាមលំដាប់ដែរ។
Verse 54
शीतवाडिया ये प्रोक्ताः कुशो वत्सस्तथैव च । विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयो दलमेव च
អ្នកដែលហៅថា ‘សីតវាឌិយា’ ត្រូវបានលើកឡើងរួចហើយ ដូចគ្នានឹង ‘កុស’ និង ‘វត្ស’។ ‘វិશ્વាមិត្រ’ និង ‘ទេវរាត’ ត្រូវបានប្រកាស ហើយទីបីក៏មាន ‘ដល’ ផងដែរ។
Verse 55
भार्गवच्यावनाप्नवानौर्वजमदग्निरेव हि । वचार्द्दशेषाबुटला गोत्रदेव्यः प्रकीर्तिताः
‘ភារគវ’, ‘ច្យាវន’, ‘អាប្នវាន’, ‘ឱរវ’ និង ‘ជមទគ្និ’ ត្រូវបានប្រកាសពិតប្រាកដ។ ជាមួយគ្នានោះ ទេវីអធិទេវតានៃកោត្រា—‘វាច’, ‘អរទ្ធសេษា’ និង ‘អបុតលា’—ក៏ត្រូវបានសរសើរដោយនាមផងដែរ។
Verse 56
श्रीक्षेत्रं द्वितीयं प्रोक्तं गोत्रद्वितयमेव च । छांदनसस्तथा वत्सं देवी द्वितयमेव च
‘ស្រីក្សេត្រ’ ត្រូវបានប្រកាសថាជាលំដាប់ទីពីរ ហើយមានកោត្រាជាគូដែរ។ ‘ឆាំទនស’ និង ‘វត្ស’ ត្រូវបានលើកឡើង ហើយក៏មានទេវីជាគូដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសាយនោះផង។
Verse 57
आंगिरसांबरीषश्च यौवनाश्वस्तथैव च । भृगुच्यवनआप्नवानौ र्वजमदग्निमेव च
‘អាង្គិរស’, ‘អាំបរីષ’ និង ‘យោវនាស្វ’ ក៏ត្រូវបានលើកឡើងដែរ; ហើយ ‘ភ្រឹគុ’, ‘ច្យាវន’, ‘អាប្នវាន’, ‘ឱរវ’ និង ‘ជមទគ្និ’ ផងដែរ។
Verse 58
देवी भट्टारिका प्रोक्ता द्वितीया शेपला तथा । एतद्वंशोद्भवा ये च शृणु तान्मुनिसत्तम
បានប្រកាសអំពីព្រះនាងទេវី ភัฏ្ដារិកា ហើយជាទីពីរគឺ ព្រះនាង សេបលា ផងដែរ។ អ្នកទាំងឡាយដែលកើតមកពីវង្សនេះ សូមស្តាប់អំពីពួកគេ ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ។
Verse 59
सक्रोधनाः सदाचाराः श्रौतस्मार्तक्रियापराः । पंचयज्ञरता नित्यं संबंधसंमाश्रिताः । क्षतज्ञाः क्रतुजाश्चैव ते सर्वे नृपसत्तमाः
ពួកគេឆាប់កើតកំហឹងដោយធម៌ មានសុចរិត និងឧស្សាហ៍ក្នុងពិធីស្រោត និងស្មារត។ ជានិច្ចរួមចិត្តក្នុងបញ្ចយជ្ញា ទាំងប្រាំ ប្រកាន់ខ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងកាតព្វកិច្ចត្រឹមត្រូវ; ដឹងច្បាស់អំពីការសងសំណងចំពោះការខូចខាត និងកើតពីពិធីបូជាយជ្ញា—ពួកគេទាំងអស់ជានរបសត្តម។
Verse 60
तृतीयं मगोडोआ वै गोत्रद्वितयमेव च । भारद्वाजस्तथा कुत्सं देवी द्वितयमेव च
ជាទីបី បានប្រកាសថា ‘មគោដោអា’ ហើយដូចគ្នានោះ មានគោត្រជាគូ៖ ភារទ្វាជ និង កុត្សា។ ក៏បានរៀបរាប់អំពីព្រះនាងទេវីជាគូមួយ (សម្រាប់ខ្សែនេះ) ផងដែរ។
Verse 61
आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजस्तथैव च । विश्वामित्रदेव रातौप्रवरत्रयमेव च
អាង្គិរស, បារហស្បត្យ និង ភារទ្វាជ ក៏បានរៀបរាប់ដូចគ្នា; ហើយសម្រាប់ វិស្វាមិត្រ–ទេវរាត បានប្រកាសប្រវរ ជាត្រីមុខផងដែរ។
Verse 62
शेषला बुधला प्रोक्ताधारशांतिस्तथैव च । अस्मिन्ग्रामे च ये जाता ब्राह्मणाः सत्यवादिनः
បានរៀបរាប់អំពី សេษលា និង បុធលា ហើយដូចគ្នានោះ អាធារសាន្តិ ផងដែរ។ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលកើតក្នុងភូមិនេះ ជាអ្នកនិយាយសច្ចៈ។
Verse 63
द्विजपूजाक्रिया युक्ता नानायज्ञक्रियापराः । अस्मिन्गोत्रे समुत्पन्ना द्विजाः सर्वे मुनीश्वराः
ដោយប្រកបដោយពិធីបូជាទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណ៍) និងឧស្សាហ៍ក្នុងយញ្ញកម្មជាច្រើន ប្រជាទ្វិជៈទាំងអស់ដែលកើតក្នុងគោត្រនេះ ត្រូវគេគោរពដូចមហាមុនី។
Verse 64
चतुर्थं शीहोलियाग्रामं गोत्रद्वित यमेव च । विश्वामित्रदेवराततृतीयौदलमेव च
ទីបួនគឺភូមិឈ្មោះ «សីហូលិយា»; នៅទីនោះក៏មានគោត្រជាគូដែរ។ រីឯទីបី គេថាជារបស់ វិશ્વាមិត្រ និង ទេវរាត ដែលក៏ហៅថា «អោទល» (Audala) ផង។
Verse 65
देवी चचाई वै तेषां गोत्रदेवी प्रकीर्तिता । अस्मिन्गोत्रे तुये जाता दुर्बला दीनमा नसाः
ទេវី «ចចាអី» (Cacāī) ត្រូវបានប្រកាសថាជាទេវីប្រចាំគោត្ររបស់ពួកគេ។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកដែលកើតក្នុងគោត្រនេះ ត្រូវគេនិយាយថាខ្សោយ និងមានចិត្តទុក្ខសោក។
Verse 66
असत्यभाषिणो विप्रा लोभिनो नृपसत्तम । सर्व्वविद्याप्रवीणाश्च ब्राह्मणा ब्रह्मसत्तम
ឱ ព្រះរាជាអ្នកប្រសើរបំផុត! ព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះនិយាយមិនពិត និងមានលោភ; ទោះជាយ៉ាងណា ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកដឹងព្រះព្រហ្ម (Brahman) ពួកគេក៏ជំនាញគ្រប់វិទ្យាសាស្ត្រផងដែរ។
Verse 67
ज्येष्ठलोजा पंचमं च स्वस्थानं प्रतिकीर्तितम् । वत्सशीया कुत्सशीया प्रवरद्वितयं स्मृतम्
ទីលំនៅទីប្រាំ ត្រូវបានប្រកាសថា «ជ្យេឋលោជា» ជាទីកន្លែងរបស់ពួកគេផ្ទាល់។ នៅទីនោះមានប្រវរ (pravara) ដែលចងចាំពីរ គឺ វត្សស៊ីយា និង គុត្សស៊ីយា។
Verse 68
आवरिवृवाप्रः यौवनाश्वभृगुच्यवनआप्नोर्वजमदग्निस्तथैव हि
ដូច្នេះដែរពិតប្រាកដ—អាវរិវ្រឹវាប្រ, យោវនាស្វ, ភ្រឹគុ, ច្យវន, អាប្នោរ្វ និង ជមទគ្និ—ទាំងនេះជាព្រះឫសីបុរ្វបុរសដែលគេរំលឹក។
Verse 69
चचाई वत्सगोत्रस्य शांता च कुत्सगोत्रजा । एतैस्त्रिभिः पंचभिश्च द्विजा ब्रह्मस्वरूपिणः
ចចាអី ស្ថិតក្នុងគោត្រ វត្សៈ ហើយ សាន្តា កើតពីគោត្រ កុត្សៈ។ ដោយបីរូបនេះ—ហើយរួមទាំងប្រាំរូបនោះផង—ទ្វិជទាំងនេះត្រូវបានគេរាប់ថា មានសភាពជាព្រះព្រហ្ម (Brahman)។
Verse 70
शांता दांताः सुशीलाश्च धन पुत्रैश्च संयुताः । वेदाध्ययनहीनाश्च कुशलाः सर्वकर्मसु
ពួកគេមានសេចក្តីស្ងប់ សម្របសម្រួលខ្លួន និងមានសុជីវធម៌; ប្រកបដោយទ្រព្យសម្បត្តិ និងកូនប្រុស។ ទោះខ្វះការសិក្សាវេដៈ ក៏នៅតែជំនាញក្នុងកិច្ចការទាំងអស់។
Verse 71
सुरूपाश्च सदाचाराः सर्वधर्मेषु निष्ठिताः । दानधर्म्मरताः सर्वे अत्रजा जलदा द्विजाः
ពួកគេមានរូបសម្បត្តិល្អ មានសីលធម៌ល្អ និងមាំមួនក្នុងធម៌ទាំងអស់។ ទ្វិជទាំងឡាយដែលកើតនៅទីនេះ សុទ្ធតែរីករាយក្នុងធម៌នៃការបរិច្ចាគ—ដូចពពកនាំភ្លៀង។
Verse 72
शेरथाग्रामेषु वै जाताः प्रवरद्वयसंयुताः । कुशभारद्वाजाश्चैव देवीद्वयं तथैव च
ពួកគេពិតជាកើតនៅភូមិនានានៃ សេរថា មានប្រវរៈពីរ—គុស និង ភារទ្វាជ—ហើយដូចគ្នានេះ ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងទេវីពីរផងដែរ។
Verse 73
विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौ दल एव च । आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजास्तथैव च
បានរៀបរាប់វិស្វាមិត្រ និងទេវរាត; មានទ្រឹតិយ និងដលផងដែរ; ហើយដូចគ្នានោះ សាយអង្គិរាស បារហស្បត្យ និងភារទ្វាជ ក៏ត្រូវបានលើកឡើង។
Verse 74
कमला च महालक्ष्मीर्द्वितीया यक्षिणी तथा । अस्मिन्गोत्रे च ये जाताः श्रौतस्मार्त्तरता बुधाः
បានលើកឡើងកមលា និងមហាលក្ខ្មី; ជាលំដាប់ទីពីរ យក្ខិណីក៏ដូចគ្នា។ អ្នកដែលកើតក្នុងគោត្រនេះ ជាបណ្ឌិត ស្មោះត្រង់ទាំងពិធីស្រោត និងស្មារត។
Verse 75
अस्मिन्वंशे च ये जाता ब्राह्मणाः सत्यवादिनः । अलौल्याश्च महायज्ञा वेदाज्ञाप्रतिपालकाः
ហើយព្រាហ្មណ៍ដែលកើតក្នុងវង្សនេះ ជាអ្នកនិយាយសច្ចៈ; មិនលោភលន់ ប្រតិបត្តិមហាយជ្ញ និងថែរក្សាបទបញ្ជានៃវេទ។
Verse 76
दंतालीया भारद्वाजकुत्सशायास्तथैव च । आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजास्तथैव च
ដូចគ្នានោះ បានរៀបរាប់ដន្តាលីយ និងសាយភារទ្វាជ-កុត្ស-ឝាយា; ហើយប្រវរៈ អង្គិរាស បារហស្បត្យ និងភារទ្វាជ ក៏ត្រូវបានប្រកាសផងដែរ។
Verse 77
देवी च यक्षिणी प्रोक्ता द्वितीया कर्मला तथा । अस्मिन्गोत्रे च ये जाता वाडवा धनिनः शुभाः
បានប្រកាសថា ទេវី និងយក្ខិណី; ជាលំដាប់ទីពីរ កម្មលាក៏ដូចគ្នា។ អ្នកកើតក្នុងគោត្រនេះ ជាវាឌវៈមានទ្រព្យ សុភមង្គល និងជាមង្គលល្អ។
Verse 78
वस्त्रालंकरणोपेता द्विजभक्तिपरायणाः । ब्रह्मभोज्यपराः सर्वे सर्वे धर्मपरायणाः
ពួកគេតុបតែងដោយសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ មានសទ្ធាភក្តិចំពោះទ្វិជៈ; ខិតខំធ្វើទាន និងបូជាភោជនាហារដែលសមស្របសម្រាប់ព្រាហ្មណ៍—ទាំងអស់សុទ្ធតែប្រកាន់ធម៌។
Verse 79
वडोद्रीयान्वये जाताश्चत्वारः प्रवराः स्मृताः । कुशः कुत्सश्च वत्सश्च भारद्वाजस्तथैव च
ក្នុងវង្សវដោទ្រីយៈ មានប្រវរ ៤ ដែលគេរំលឹកគឺ៖ កុស, កុត្ស, វត្ស និង ភារទ្វាជ ផងដែរ។
Verse 80
तत्प्रवराण्यहं वक्ष्ये तथा गोत्राण्यनुक्रमात् । विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौदल एव च
ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពោលប្រវរទាំងនោះ ហើយទាំងគោត្រតាមលំដាប់៖ វិશ્વាមិត្រ, ទេវរាត, ត្រឹតីយ និង ដល ផងដែរ។
Verse 81
आंगिरसांबरीषश्च यौवनाश्वस्तृतीयकः । भार्गवश्च्यावनाप्नवानौर्वजमदग्निस्तथैव च
មានការលើកឡើងអំពី អាង្គិរស និង អាំបរីษ ហើយ យោវនាស្វ ជាទីបី; ដូចគ្នានេះដែរ ភារគវ, ច្យាវន, អាប្នវាន, ឱរវ និង ជមទគ្និ។
Verse 82
आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजास्तथैव च । कर्मला क्षेमला चैव धारभट्टारिका तथा
ដូចគ្នានេះដែរ បានបញ្ជាក់ អាង្គិរស, បារហស្បត្យ និង ភារទ្វាជ; ហើយ កម្មលា, ក្សេមលា និង ធារភដ្ឋារិកា ផងដែរ។
Verse 83
चतुर्थी क्षेमला प्रोक्ता गोत्रमाता अनुक्रमात् । अस्मिन्गोत्रे तु ये जाताः पंचयज्ञरताः सदा
តាមលំដាប់ គេបានប្រកាសថា “ក្សេមលា (Kṣemalā)” ជាមាតានៃគោត្រ ទីបួន។ អ្នកដែលកើតក្នុងគោត្រនេះ តែងតែឧស្សាហ៍បំពេញបញ្ចយជ្ញៈ (pañca-yajña) ទាំងប្រាំជានិច្ច។
Verse 84
लोभिनः क्रोधिनश्चैव प्रजायंते बहुप्रजाः । स्नानदानादि निरताः सदा विनिर्जितेंद्रियाः
ទោះបីកើតមានចិត្តលោភ និងងាយខឹងក៏ដោយ ក៏ត្រូវបានប្រទានពរឲ្យមានកូនច្រើន។ ពួកគេតែងខិតខំក្នុងការងូតទឹកបរិសុទ្ធ ការធ្វើទាន និងកិច្ចដទៃៗ ហើយគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ (ឥន្ទ្រីយ) ជានិច្ច។
Verse 85
वापीकूपतडागानां कर्तारश्च सहस्रशः । व्रतशीला गुणज्ञाश्च मूर्खा वेदविवर्जिताः
រាប់ពាន់ៗ ពួកគេក្លាយជាអ្នកសាងសង់វាពី (អណ្តូងជាន់), អណ្តូង និងស្រះទឹក។ ពួកគេមានវិន័យក្នុងវ្រត និងស្គាល់គុណធម៌ ប៉ុន្តែត្រូវបានពិពណ៌នាថា ប្រាជ្ញាខ្សោយ និងខ្វះការសិក្សាវេទ។
Verse 86
गोदणीयाभिधे ग्रामे गोत्रौ द्वौ तत्र संस्थितौ । वत्सगोत्रं प्रथमकं भारद्वाजं द्वितीयकम्
នៅក្នុងភូមិឈ្មោះ “គោដណីយា (Godaṇīyā)” មានគោត្រចំនួនពីរត្រូវបានបង្កើតឡើង៖ គោត្រវត្ស ជាលើកទីមួយ និងគោត្រភារទ្វាជ ជាលើកទីពីរ។
Verse 87
भृगुच्यवनाप्नवानौर्वपुरोध समेव च । शीहरी प्रथमा ज्ञेया द्वितीया यक्षिणी तथा
ភ្រឹគុ, ច្យវន, អាប្នវ, អោរវ, បុរោធ និង សម ក៏ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងខ្សែពូជនេះផងដែរ។ ចូរដឹងថា “ស៊ីហរី (Śīharī)” ជាលើកទីមួយ (មាតាគោត្រ/ខ្សែ) និង “យក្សិណី (Yakṣiṇī)” ជាលើកទីពីរ។
Verse 88
अस्मिन्गोत्रोद्भवा विप्रा धनधान्यसमन्विताः । सामर्षा लौल्यहीनाश्च द्वेषिणः कुटिलास्तथा
ព្រាហ្មណ៍ដែលកើតក្នុងគោត្រនេះ មានទ្រព្យសម្បត្តិ និងធញ្ញាហារសម្បូរ។ ពួកគេឆាប់ខឹង មិនរអិលរអួល ប៉ុន្តែមានចិត្តស្អប់ និងប្រព្រឹត្តកោងកាចផងដែរ។
Verse 89
हिंसिनो धनलुब्धाश्च मया प्रोक्तास्तु भूपते
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ខ្ញុំបានពោលរួចហើយថា ពួកគេមានចិត្តហិង្សា និងលោភលន់ចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិ។
Verse 90
कण्टवाडीआ ग्रामे विप्राः कुशगोत्र । शुक्लशुश्च समुद्भवाः । प्रवरं तस्य वक्ष्यामि शृणु त्वं च नृपोत्तम
នៅភូមិកណ្ដវាឌីយា មានព្រាហ្មណ៍នៃគោត្រកុសៈ ហើយក៏មានអ្នកស្នងពូជពីសុក្លសុផងដែរ។ ខ្ញុំនឹងប្រកាសប្រវរៈនៃវង្សនោះ—សូមព្រះរាជាអ្នកប្រសើរបំផុតស្តាប់។
Verse 91
विश्वमित्रो देवरात उदलश्च त्रयः स्मृताः । चचाई देवी सा प्रोक्ता शृणु त्वं नृप सत्तम
វិશ્વាមិត្រ ទេវរាត និងឧដលា—ទាំងបីនេះត្រូវបានចងចាំថាជាឥសីប្រវរៈ។ ព្រះនាងទេវី ចចាអី ក៏ត្រូវបានប្រកាសក្នុងរឿងនេះផងដែរ។ ឱ ព្រះរាជាអ្នកប្រសើរបំផុត សូមស្តាប់។
Verse 92
यजंते क्रतुभिस्तत्र हृष्टचित्तैकमानसाः । सर्वविद्यासु कुशला ब्राह्मणाः सत्यवादिनः
នៅទីនោះ ពួកគេធ្វើយជ្ញៈដោយពិធីក្រតុជាច្រើន មានចិត្តរីករាយ និងមនសិការឯកាគ្រ។ ជំនាញគ្រប់វិទ្យា ព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះជាអ្នកនិយាយសច្ចៈ។
Verse 93
वेखलोया मया प्रोक्ता कुत्सवंशे समुद्भवाः । प्रवरत्रयसंयुक्ताः शृणुत्वं च नृपोत्तम
ខ្ញុំបានពណ៌នាអំពីពួក វេខលោយា រួចហើយ—អ្នកដែលកើតក្នុងវង្ស កុត្ស និងប្រកបដោយ ព្រវរៈ បីប្រការ។ សូមព្រះរាជាអធិរាជ ស្តាប់បន្តទៅទៀត។
Verse 94
विश्वामित्रो देवराजौदलश्चेति त्रयः स्मृताः । चचाई देवी तेषां वै कुलरक्षाकरी स्मृता
វិશ્વាមិត្រ, ទេវរាជ-ឧដល និងម្នាក់ទៀត—ត្រូវបានចងចាំជាត្រីភាគ; ហើយទេវី ចចាអី ត្រូវបានចងចាំថាជាអ្នកការពារវង្សត្រកូលរបស់ពួកគេ។
Verse 95
ब्राह्मणाश्च महात्मानः सत्त्ववंतो गुणान्विताः । तपस्वियोगिनश्चैव वेदवेदांगपारगाः
ពួកគេជាព្រាហ្មណ៍មហាត្មា—មាំមួនក្នុងសត្តវៈ ពោរពេញដោយគុណធម៌—ជាតបស្វី និងយោគី ជំនាញក្នុងវេទ និងវេទាង្គ។
Verse 96
साधवश्च सदाचारा विष्णुभक्तिपरायणाः । स्नानसंध्यापरा नित्यं ब्रह्मभोज्यपरायणाः
ពួកគេជាសាធុ មានសីលាចារ្យល្អ និងឧទ្ទិសខ្លួនដល់វិṣṇu-bhakti; ជានិច្ចខិតខំស្នាន និងអនុវត្តពិធីសន្ធ្យា ហើយមាំមួនក្នុងការគោរពព្រាហ្មណ៍ដោយភោជនាដ៏សមរម្យ។
Verse 97
अस्मिन्वंशे मया प्रोक्ताः शृणुत्वं च अतः परम्
ក្នុងវង្សនេះ អ្វីដែលខ្ញុំបានប្រកាស គឺបានប្រកាសរួចហើយ; ឥឡូវសូមស្តាប់បន្តអំពីអ្វីដែលតាមមក។
Verse 98
देहलोडीआ ये प्रोक्ताः कुत्सप्रवरसंयुताः । आंगिरस आंबरीषो युवनाश्वस्तृतीयकः
អ្នកដែលហៅថា «ដេហលោឌីយ៉ា» ដែលប្រកបដោយប្រវរៈនៃគុត្សៈ ត្រូវបានដាក់នាមថា អាង្គិរាសៈ អាំបរីษៈ និងទីបី យុវនាស្វៈ។
Verse 99
गोत्रदेवी मया प्रोक्ता श्रीशेषदुर्बलेति च । कुत्सवंशे च ये जाताः सद्वृत्ताः सत्यभाषिणः
គោត្រ-ទេវី ត្រូវបានខ្ញុំប្រកាសថា «ស្រី-សេស-ទុរបលា»; ហើយអ្នកដែលកើតក្នុងវង្សគុត្សៈ ជាមនុស្សមានសុចរិត និងនិយាយពាក្យសច្ចៈ។
Verse 100
वेदाध्ययनशीलाश्च परच्छिद्रैकदर्शिनः । सामर्षा लौल्यतो हीना द्वेषिणः कुटिलास्तथा
ពួកគេឧស្សាហ៍ក្នុងការសិក្សាវេទៈ ប៉ុន្តែចិត្តតែសម្លឹងរកកំហុសអ្នកដទៃ; មានកំហឹង, មិនរអិលរអួល, ហើយក៏ជាអ្នកស្អប់ និងកោងកលផងដែរ។
Verse 110
शांता दांता सुशीलाश्च धनपुत्रसमन्विताः । धर्मारण्ये द्विजाः श्रेष्ठाः क्रतुकर्मणि कोविदाः
នៅក្នុងធម្មារណ្យា ព្រហ្មណ៍ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរបំផុត មានសេចក្តីស្ងប់ សម្របសម្រួលខ្លួន និងមានសុចរិត; ប្រកបដោយទ្រព្យ និងកូនប្រុស ហើយជំនាញក្នុងពិធីយជ្ញៈ។
Verse 120
हाथीजणे च ये जाता वत्सा भारद्वाजास्तथा । ज्ञानजा यक्षिणी चैव गोत्रदेव्यौ प्रकी र्तिते
ហើយអ្នកដែលកើតនៅហាថីជណៈ គឺជាវត្សៈ និងដូចគ្នានោះជាភារទ្វាជៈ; នៅទីនោះ «ជ្ញានជា» និង «យក្ខិណី» ត្រូវបានប្រកាសថាជាគោត្រ-ទេវីទាំងពីរ។
Verse 130
महोत्कटा महाकायाः प्रलंबाश्च महोद्धताः । क्लेशरूपाः कृष्णवर्णाः सर्वशास्त्र विशारदाः
ពួកគេគួរឱ្យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង—រាងកាយធំមហិមា ខ្ពស់លេចធ្លោ និងកាចសាហាវរហ័សរំភើប; ជារូបនៃទុក្ខក្លេស ពណ៌ខ្មៅងងឹត ប៉ុន្តែជំនាញក្នុងសាស្ត្រព្រះគម្ពីរទាំងអស់—ដូចបានពិពណ៌នានៅក្នុងធម្មារណ្យនេះ។
Verse 140
ब्रह्मभोज्यपराः सर्वे सर्वे धर्म्म परायणाः
ពួកគេទាំងអស់ស្រឡាញ់បូជាអាហារដល់ព្រះព្រហ្ម (brahma-bhojya) តាមវិធីវេដៈដ៏បរិសុទ្ធ ហើយទាំងអស់ក៏ឈរជាប់លើធម៌ ដោយស្មោះស្តាប់ធម៌។
Verse 150
वारणसिद्धाश्च ये प्रोक्ता ब्राह्मणा ज्ञानवित्तमाः । अस्मिन्गोत्रे च ये विप्राः सत्यवादिजितव्रताः
ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលត្រូវបានហៅថា “វារណ-សិទ្ធ” —លើសលប់ក្នុងទ្រព្យនៃជ្ញានវិញ្ញាណ—និងព្រះវិប្រាដែលកើតក្នុងគោត្រនេះ មានពាក្យសច្ចៈ និងមាំមួនក្នុងវ្រតដែលបានឈ្នះ (គ្រប់គ្រងបានល្អ)—ត្រូវបានរំលឹកនៅទីនេះដូច្នេះ។
Verse 160
विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौदल एव च । देवी चवाई चैवात्र रक्षारूपा व्यवस्थिता
វិશ્વាមិត្រ, ទេវរាត, និងជាទីបី ឧដល—ឈ្មោះទាំងនេះត្រូវបានរាយនាម; ហើយនៅទីនេះផងដែរ ព្រះនាងទេវី ចវាអី ត្រូវបានស្ថាបនាជារូបនៃឥទ្ធិពលការពារ។
Verse 170
गोधरीयाश्च ये जाता ब्राह्मणा ज्ञानसत्तमाः । गोत्रत्रयमथो वक्ष्ये यथा चैवाप्यनुक्रमात्
ហើយព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលកើតជាពួក “គោធរីយ” —ល្អឯកក្នុងជ្ញាន—ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាគោត្រទាំងបី តាមលំដាប់ និងតាមសេចក្តីតម្រៀប។
Verse 180
आंगिरसांबरीषौ च यौवनाश्वस्तृतीयकः । देवी चच्छत्रजा चैव द्वितीया शेषला तथा
អង្គិរស និង អាំបរីษ ត្រូវបានលើកនាម ហើយទីបីគឺ យោវនាស្វៈ។ ដូចគ្នានេះដែរ មានទេវី ចច្ឆត្រជា ហើយទីពីរគឺ សេសលា ផងដែរ។
Verse 190
साणदां च परं स्थानं पवित्रं परमं मतम् । कुशप्रवरजा विप्रास्तत्रस्थाः पावनाः स्मृताः
សាណដា ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទីស្ថានដ៏ឧត្តម បរិសុទ្ធយ៉ាងខ្លាំង និងប្រសើរ។ ព្រះព្រាហ្មណ៍កើតពី គុស-ប្រវរ ដែលស្នាក់នៅទីនោះ ត្រូវបានចងចាំថាជាអ្នកបរិសុទ្ធបំផុត។
Verse 200
विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौदलमेव हि । अस्मिन्गोत्रे च ये जाता वेदशास्त्र परायणाः
វិશ્વាមិត្រ និង ទេវរាត ហើយពិតប្រាកដ អុទល ជាទីបី។ អ្នកដែលកើតក្នុងគោត្រនេះ គឺឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុង វេទ និង សាស្ត្រ។
Verse 210
अस्मिन्वंशे समुद्भूता ब्राह्मणा देवतत्पराः । सस्वाधायवषट्कारा वेदशास्त्रप्रवर्तकाः
ក្នុងវង្សនេះ បានកើតមានព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលឧទ្ទិសចិត្តចំពោះទេវតា ជាអ្នកធ្វើ ស្វាធ្យាយ និងបញ្ចេញសូរ វសត់ (vaṣaṭ) អ្នកថែរក្សា និងផ្សព្វផ្សាយ វេទ និង សាស្ត្រ។
Verse 220
रूपोला परमं स्थानं पवित्रमतिपुण्यदम् । अस्मिन्गोत्रत्रये चैव देवीत्रितयमेव च
រូបោលា ជាទីស្ថានដ៏ឧត្តម—បរិសុទ្ធ និងប្រទានបុណ្យយ៉ាងច្រើន។ ក្នុងត្រីគោត្រនេះ ក៏មានត្រីទេវីផងដែរ។
Verse 230
छत्रोटा च परं स्थानं सर्वलोकैकपूजितम् । कुशगोत्रं समाख्यातं प्रवरत्रयमेव हि
ឆត្រោតា ត្រូវបានប្រកាសថា ជាទីស្ថានបរិសុទ្ធដ៏ឧត្តម ដែលមនុស្សនៅគ្រប់លោកសកលគោរពបូជា។ វង្សត្រកូលគេហៅថា គុស-គោត្រ ហើយមានប្រវរ (ការអំពាវនាវឥសីបុរាណ) ចំនួនបី។
Verse 240
अतः परं च संस्थानं जाखासणमुदाहृतम् । गोत्रं वै वात्स्यसंज्ञं तु गोत्रजा शीहुरी तथा । प्रवराणि च पंचैव मया तव प्रकाशितम्
បន្ទាប់ពីនោះ មានទីស្ថានមួយទៀតដែលគេហៅថា ជាខាសណ។ គោត្ររបស់វា ត្រូវហៅថា វាត្ស្យ ហើយអ្នកដែលកើតក្នុងគោត្រនោះ ក៏ត្រូវគេហៅថា ស៊ីហុរី ផងដែរ។ ខ្ញុំបានបកស្រាយដល់អ្នកថា ប្រវររបស់ពួកគេមានត្រឹមប្រាំ។
Verse 250
आंगिरसं बार्हस्पत्यं भारद्वाजं तृतीयकम् । अस्मिन्वंशे च ये जाताः ब्राह्मणा पूतमूर्तयः
អាង្គិរាស បារហស្បត្យ និង ភារទ្វាជ—នេះជាក្រុមទីបី។ ហើយព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលកើតក្នុងវង្សនេះ មានរូបសភាពបរិសុទ្ធ ឧត្តមដោយធម៌។
Verse 260
अरोगिणः सदा देवाः सत्यव्रतपरायणाः
ពួកគេតែងតែគ្មានជំងឺ មានអាកប្បកិរិយាដូចទេវតា ហើយឧស្សាហ៍ប្រកាន់ខ្ជាប់សត្យវ្រត គឺពាក្យសច្ចៈ។
Verse 270
तस्मिन्गोत्रे द्विजा जाताः पूर्वोक्तगुणशालिनः
ក្នុងគោត្រនោះ មានទ្វិជៈកើតមក ដែលប្រកបដោយគុណធម៌ដូចដែលបានពោលមុននេះ។
Verse 280
कडोव्या नवमं चैव कोहाटोया दशमं तथा । हरडीयैकादशं चैव भदुकीया द्वादशं तथा
កដូវ្យា គឺទី៩ ហើយ កោហាដោយា គឺទី១០។ ហរាឌីយា គឺទី១១ ហើយ ភទុកីយា គឺទី១២ ដូចគ្នា។
Verse 290
शूद्रेषु जातिभेदः स्यात्कलौ प्राप्ते नराधिप । भ्रष्टाचाराः परं ज्ञात्वा ज्ञातिबंधेन पीडिताः
ឱ ព្រះរាជា ពេលកលិយុគមកដល់ ក្នុងចំណោមសូទ្រ នឹងកើតមានការបែងចែកជាចំណាត់ថ្នាក់រងៗ។ ទោះដឹងអ្វីខ្ពស់ជាង ក៏ធ្លាក់ពីអាចារៈធម៌ ហើយរងទុក្ខដោយខ្សែចំណង និងសម្ពាធនៃសាច់ញាតិ។
Verse 300
स्वकर्मनिरताः शांताः कृषिकर्मपरायणाः । धर्मारण्यान्नातिदूरे धेनूः संचारयंति ते
ពួកគេតាំងចិត្តលើកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ស្ងប់ស្ងាត់ និងឧស្សាហ៍ក្នុងការងារកសិកម្ម។ មិនឆ្ងាយពីធម្មារណ្យទេ ពួកគេនាំគោរបស់ខ្លួនឲ្យស៊ីស្មៅ និងដើរទៅមក។
Verse 310
वृत्तिं चक्रुर्ब्राह्मणास्तेऽ न्योन्यं मिश्रसमुद्भवाः । अन्यच्च श्रूयतां राजंस्त्रैविद्यानां द्विजन्मनाम्
ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ ដែលកើតពីការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងគ្នាទៅវិញទៅមក បានបង្កើតមុខរបររស់នៅក្នុងចំណោមគ្នា។ ហើយឱ ព្រះរាជា សូមស្តាប់បន្ថែមអំពីទ្វិជៈអ្នកចេះវេទទាំងបី។
Verse 320
यदि जीवति दैवाच्चेद्भ्रष्टाचारा भवेदिति
បើដោយវាសនាគាត់នៅរស់រានមានជីវិត នោះគេនិយាយថា គាត់ក្លាយជាអ្នកធ្លាក់ពីអាចារៈធម៌។
Verse 326
एकादशसमा ये च बहिर्ग्रामे वसंति ते । एवं भेदाः समभवन्नाना मोढद्विजन्मनाम् । युगानुसारात्कालेन ज्ञातीनां च वृषस्य वा
អ្នកដែលរស់នៅក្រៅភូមិអស់ដប់មួយឆ្នាំ—ដោយរបៀបនេះ ការបែងចែកជាច្រើនបានកើតឡើងក្នុងចំណោមមោឍៈទ្វិជៈ។ តាមលំដាប់យុគ និងការប្រែប្រួលនៃកាលៈ ក៏មានភាពខុសគ្នាកើតឡើងក្នុងចំណោមញាតិ និងសូម្បីតែខ្សែពូជវង្ស (វ្រឹṣa) ផងដែរ។