
Rishi: Atharvanic tradition (ancillary note lists deities/sections but not ṛṣi)
Devata: Ṛtavaḥ (Seasons) / Dhātṛ-Vidhātṛ / Devas / Indra / Prajāpati (as per the prefixed anukramaṇī-like note); verse imagery centers on the Dhenu (cow) as prosperity-agent
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
គាថាបូជនេះតំណាងឲ្យឆ្នាំដែលកំពុងវិលជុំដូចជាម៉ាស៊ីននាំមកនូវសម្បត្តិ ពណ៌នាអំពីគោទឹកដមដើមដំបូងដែល "រួមទឹកដម" នូវអាហារូបករ និងទ្រព្យសម្បត្តិកាន់តែច្រើនសម្រាប់គ្រួសារឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ឆ្នាំ។ វាបង្រួបបង្រួមរបៀបវារៈតាមរដូវកាល និងអ្នកបង្កើតរបៀបវារៈ ជាមួយនឹងការបូជាក្នុងគ្រួសារ ដូច្នេះភាពសម្បូរផែនដី ការកើនឡើងនៃគោ និងការវិលត្រឡប់មកផ្ទះដោយសុវត្ថិភាព ក្លាយជាផ្លែផ្កាធម្មជាតិនៃការអនុវត្តត្រឹមត្រូវនៃប្រតិទិន។
Mantra 1
रायस्पोषप्राप्तिः। ९ ऋतवः, १० धाता विधातारौ, ऋतवः, ११ देवाः, १२ इन्द्रः, देवाः, १३ प्रजापतिः। प्र॒थ॒मा ह॒ व्युऽवास॒ सा धे॒नुर॑भवद् य॒मे। सा नः॒ पय॑स्वती दुहा॒मुत्त॑रामुत्तरां॒ समा॑म्
ដំបូងបំផុតនាងបានរះឡើងពិតប្រាកដហើយ។ នាងក្លាយជាគោដែលឱ្យទឹកដោះនៅក្នុងយម។ សូមឱ្យនាងដែលមានទឹកដោះច្រើន រួញទឹកដោះឱ្យយើងក្នុងឆ្នាំក្រោយៗទៀត។
Mantra 2
यां दे॒वाः प्र॑ति॒नन्द॑न्ति॒ रात्रिं॑ धे॒नुमु॑पाय॒तीम्। सं॒व॒त्स॒रस्य॒ या पत्नी॒ सा नो॑ अस्तु सुमङ्ग॒ली
រាត្រីនោះ ដែលទេវតាទាំងឡាយសរសើរដោយការអនុមោទនា ដូចគោដែលឲ្យទឹកដោះច្រើន នាងជាជាយួនប្រពន្ធនៃឆ្នាំដែលវិលវិន សូមឲ្យនាងមកដល់យើងខ្ញុំដោយសេចក្តីមង្គលពេញលេញ។
Mantra 3
सं॒व॒त्स॒रस्य॑ प्रति॒मां यां त्वा॑ रात्र्यु॒पास्म॑हे । सा न॒ आयु॑ष्मतीं प्र॒जां रा॒यस्पोषे॑ण॒ सं सृ॑ज
រាត្រីអើយ យើងខ្ញុំគោរពបូជាអ្នក ដែលជារូបភាពនៃឆ្នាំ សូមអ្នកនាំយកមកឲ្យយើងខ្ញុំនូវកូនចៅដែលមានអាយុយឺនយូរ រួមជាមួយនូវការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិ។
Mantra 4
इ॒यमे॒व सा या प्र॑थ॒मा व्यौच्छ॑दा॒स्वित॑रासु चरति॒ प्रवि॑ष्टा । म॒हान्तो॑ अस्यां महि॒मानो॑ अ॒न्तर्व॒धूर्जि॑गाय नव॒गज्जनि॑त्री
នេះពិតជានាងដែលបានបន្លឺឡើងដំបូង នាងចេញចូលក្នុងចំណោមអ្នកដែលមកក្រោយ មហិមាធំធេងសណ្ឋិតនៅក្នុងនាង នាងជាប្រពន្ធ ជាអ្នកបង្កើត ដែលចេញចូលប្រាំបួនទិស បានឈ្នះជ័យលាភី។
Mantra 5
वा॒न॒स्प॒त्या ग्रावा॑णो॒ घोष॑मक्रत ह॒विष्कृ॒ण्वन्तः॑ परिवत्स॒रीण॑म्। एका॑ष्टके सुप्र॒जसः॑ सु॒वीरा॑ व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम्
ថ្មនៃប្រធានព្រៃបានលើកសំឡេងរន្ទះ ដោយរៀបចំយញ្ញបូជានៃឆ្នាំដែលវិលវិន។ នៅឯឯកាស្តកា សូមឲ្យយើងខ្ញុំមានកូនចៅស្អាត មានបុត្រាអ្នកក្លាហាន ជាម្ចាស់នៃទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន។
Mantra 6
इडा॑यास्प॒दं घृ॒तव॑त् सरीसृ॒पं जात॑वेदः॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय । ये ग्रा॒म्याः प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पा॒स्तेषां सप्ता॒नां मयि॒ रन्ति॑रस्तु
អាសនៈរបស់ទេពីទា សម្បូរដោយទឹកឃ្មុំ ដែលជាផ្លូវស្រិល ហៃជាតវេទស សូមអ្នកទទួលយកយញ្ញបូជា។ ចំពោះសត្វចិញ្ចឹមក្នុងភូមិ ដែលមានរូបសណ្ឋានផ្សេងៗ នៃសត្វទាំងប្រាំពីរនោះ សូមឲ្យខ្ញុំបានសេចក្តីសុខសប្បាយក្នុងការបរិភោគ។
Mantra 7
आ मा॑ पु॒ष्टे च॒ पोषे॑ च॒ रात्रि॑ दे॒वानां॑ सुम॒तौ स्या॑म । पू॒र्णा द॑र्वे॒ परा॑ पत॒ सुपू॑र्णा॒ पुन॒रा प॑त । सर्वान् य॒ज्ञान्त्सं॑भुञ्ज॒तीषमूर्जं॑ न॒ आ भ॑र
ចូរមកកាន់យើង ហៃអ្នកដែលជាអាហារបំប៉ន និងក្នុងការរីកធំធេងផងដែរ៖ ហៃរាត្រីអើយ ចូរយើងនៅក្នុងសេចក្តីសប្បាយចិត្តរបស់ទេវតាទាំងឡាយ។ ហៃក្រចកអើយ ដែលពេញបរិបូណ៌ ចូរហោះចេញទៅ ហើយដែលពេញល្អ ចូរត្រឡប់មកវិញ។ ដោយទទួលសេចក្តីសុខពីគ្រប់ការបូជាទាំងអស់ ចូរនាំមកឱ្យយើងនូវកម្លាំងនិងសេចក្តីស្រួយ។
Mantra 8
आयम॑गन्त्संवत्स॒रः पति॑रेकाष्टके॒ तव॑ । सा न॒ आयु॑ष्मतीं प्र॒जां रा॒यस्पोषे॑ण॒ सं सृ॑ज
ឆ្នាំ ដែលជាម្ចាស់ បានមកដល់ទីនេះហើយ ដែលជារបស់អ្នក ហៃឯកាស្តកាអើយ។ ចូរអ្នកបង្កើតពូជពង្សឱ្យយើង ដែលមានអាយុយឺនយូរ ព្រមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិដែលរីកធំធេងឡើង។
Mantra 9
ऋ॒तून् य॑ज ऋतु॒पती॑नार्त॒वानु॒त हा॑य॒नान्। समाः॑ संवत्स॒रान् मासा॑न् भू॒तस्य॒ पत॑ये यजे
ចូរធ្វើការបូជាដល់រដូវទាំងឡាយ ចូរធ្វើការបូជាដល់ម្ចាស់នៃរដូវទាំងឡាយ ដល់កាលកំណត់តាមរដូវ និងដល់រង្វាស់ឆ្នាំ។ ឆ្នាំទាំងឡាយ រដូវទាំងឡាយ ខែទាំងឡាយ ខ្ញុំធ្វើការបូជាដល់ម្ចាស់នៃសត្វលោកទាំងឡាយ។
Mantra 10
ऋ॒तुभ्य॑ष्ट्वार्त॒वेभ्यो॑ मा॒द्भ्यः सं॑वत्स॒रेभ्यः॑ । धा॒त्रे वि॑धा॒त्रे स॒मृधे॑ भू॒तस्य॒ पत॑ये यजे
ពីរដូវទាំងឡាយ ពីកាលកំណត់តាមរដូវ ពីខែទាំងឡាយ ពីឆ្នាំទាំងឡាយ ខ្ញុំថ្វាយបង្គំដល់អ្នក។ ដល់ធាតា ដល់វិធាតា ដល់ការរីកធំធេងសម្បូរបែប ខ្ញុំថ្វាយបង្គំដល់ម្ចាស់នៃសត្វលោកទាំងឡាយ។
Mantra 11
इड॑या॒ जुह्व॑तो व॒यं दे॒वान् घृ॒तव॑ता यजे । गृ॒हानलु॑भ्यतो व॒यं सं वि॑शे॒मोप॒ गोम॑तः
ដោយប្រើអ៊ីដា ពេលយើងខ្ញុំចាក់បូជា យើងខ្ញុំត្រូបូជាទេវតាដោយប្រេងសម្អាត។ សូមឲ្យយើងខ្ញុំដោយគ្មានអន្តរាយ ចូលទៅកាន់លំនៅរបស់យើងខ្ញុំទាំងឡាយដោយរួមគ្នា ដោយមកដល់ពោរពេញដោយគោ។
Mantra 12
ए॒का॒ष्ट॒का तप॑सा त॒प्यमा॑ना ज॒जान॒ गर्भं॑ महि॒मान॒मिन्द्र॑म्। तेन॑ दे॒वा व्यऽसहन्त॒ शत्रू॑न् ह॒न्ता दस्यू॑नामभव॒च्छची॒पतिः॑
ឯកាស្ដកា ដែលកំពុងពន្លឺដោយកម្ដៅក្ដៅក្រហាយ បានបង្កើតកូនក្នុងផ្ទៃ - ព្រះឥន្ទ្រ មហាឥស្សរៈ។ ដោយហេតុនេះ ពួកទេវតាបានមានជ័យជំនះ និងបានបំបែកសត្រូវរបស់ពួកគេ: ព្រះម្ចាស់នៃសចីបានក្លាយជាអ្នកសម្លាប់ពួកទស្សយូ។
Mantra 13
इन्द्र॑पुत्रे॒ सोम॑पुत्रे दुहि॒तासि॑ प्र॒जाप॑तेः । कामा॑न॒स्माकं॑ पूरय॒ प्रति॑ गृह्णाहि नो ह॒विः
ហៃព្រះកុមារនៃព្រះឥន្ទ្រ, ព្រះកុមារនៃព្រះសោម, ទ្រង់ជាព្រះធីតានៃព្រះប្រជាបតី។ សូមឲ្យទ្រង់បំពេញសេចក្ដីប្រាថ្នារបស់យើងខ្ញុំ; សូមឲ្យទ្រង់ទទួលយកនូវវត្ថុបូជារបស់យើងខ្ញុំជាការតបស្នង។
It opens by presenting the primordial emergence of the dhenu and situating prosperity within cosmic order (Yama’s realm and the first shining-forth), implying that abundance is anchored in a lawful, timed unfolding.
That the milk-rich cow of the year ‘milk out’ for us each later year—ever-increasing nourishment, wealth, cattle, and progeny, secured through correct offering and seasonal alignment.
The year’s oblation is audibly and materially ‘made’ (stones sounding, havis prepared), and the Gods are worshipped with ghṛta—ritual action is portrayed as the mechanism that turns time into gain.
It culminates in safe, unharmed collective entry into the home, explicitly approaching it gomat—closing the rite by sealing prosperity into domestic space.
uttarām-uttarāṃ samām
ekāṣṭake suprajasah suvīrāḥ
saṃ viśemopa gomatāḥ
Paustika (Prosperity)
Increasing annual prosperity (uttarām-uttarāṃ samām), abundance of milk/cattle/wealth, successful offering, strong progeny, and safe entry into a thriving home.
Householders performing yearly/cycle observances (especially around Ekāṣṭakā), families seeking cattle-wealth and progeny, and ritual specialists applying Atharvanic paustika recitation for domestic increase.
The hymn treats time’s order as a living power: the Seasons and the cosmic ‘Arrangers’ (Dhātṛ–Vidhātṛ) stabilize the year, while Indra and the Devas secure gain and protection; Prajāpati underwrites generativity. The dhenu image functions as the prosperity-form of this ordered time—an ever-yielding source of milk, cattle-wealth, and increase.
To bind prosperity to the correctly ‘turned’ year—so each successive year yields greater milk-like abundance, safe domestic stability, cattle-increase, and strong offspring, especially at the Ekāṣṭakā observance.
At the turning/marking of the year—especially Ekāṣṭakā within the annual cycle; also suitable at seasonal transitions or when commencing a new household year.
Ghṛta (ghee) as the chief offering-substance, with dhenu/milk symbolism as the prosperity-model
Clarify and warm ghṛta for offering; prepare a simple havis and set aside an iḍā share. If using vānaspatya wood, keep it clean and dedicated to the rite; place grāvan/stones as symbolic ‘sounding’ supports for the year-oblation.
To make the turning year yield increasing prosperity—nourishment like milk, cattle-wealth, treasures, and strong offspring—while keeping the household safe and intact.
The dhenu is a prosperity-symbol: as a milch-cow continuously gives milk, so the rightly ordered year is asked to ‘milk out’ abundance for each succeeding year.
During annual or seasonal transition rites—particularly around Ekāṣṭakā—when households seek renewal of wealth, progeny, and protection through offerings such as ghee and havis.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.