Atharva Veda 13.2.41: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 41

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

सर्वा॒ दिशः॒ सम॑चर॒द् रोहि॒तोऽधि॑पतिर्दि॒वः । दिवं॑ समु॒द्रमाद् भूमिं॒ सर्वं॑ भू॒तं वि र॑क्षति

Recitation with translationAtharva Veda 13.2.41

IAST Transliteration

sárvāḥ díśaḥ sám acarat róhito’dhípatir diváḥ | dívam samudrám ā́t bhū́miṃ sárvaṃ bhūtáṃ ví rakṣati

English Translation (Griffith/Whitney)

Through all the quarters Rohita moved, the overlord of heaven. Heaven, ocean, and earth—yea, all that is—he guards abroad on every side.

Translation

រោហិតាទៅកាន់ទិសទាំងអស់ ជាម្ចាស់នៃស្ថានសួគ៌ គាត់ការពារស្ថានសួគ៌ មហាសមុទ្រ ផែនដី និងសត្វលោកទាំងប៉ុន្មាន នៅគ្រប់ទិសទាំងឡាយ។

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सर्वाः: all
• सर्वाः: कर्म (दिशः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• दिशः: directions, quarters
• दिशः: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक: दिश्/दिशा)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: सम्

• अचरत्: moved about, traversed
• अचरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चर्

• रोहितः: Rohita (the Red one; a solar/royal figure)
• रोहितः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: रोहित (प्रातिपदिक)

• अधिपतिः: lord, overlord
• अधिपतिः: कर्तृ (रोहितः इत्यस्य समानाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: अधिपति (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (अधिपतिः कस्य? दिवः)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)

• दिवम्: heaven, the sky
• दिवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)

• समुद्रम्: ocean
• समुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• आत्: from
• आत्: अपादान (भूमिम् इत्यस्य)
• Type: Indeclinable
• Root: आत्

• भूमिम्: earth
• भूमिम्: कर्म (वि रक्षति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)

• सर्वम्: all, the whole
• सर्वम्: कर्म
• Type: Adjective (substantive use)
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• भूतम्: that which exists; beings
• भूतम्: कर्म (सर्वम् इत्यस्य विशेषण/अपपद-समासार्थः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: भूत (प्रातिपदिक; √भू क्त)

• वि: apart, widely, in all directions
• वि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: वि

• रक्षति: protects, guards
• रक्षति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रक्ष्

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Rohita complex)

Devata: Rohita (solar-red) as universal guardian

Chandas: Anuṣṭubh (largely)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: vira