Adhyaya 26

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । जालेश्वरेऽपि यत्प्रोक्तं त्वया पूर्वं द्विजोत्तम । तत्कथं तु भवेत्पुण्यमृषिसिद्धनिषेवितम्

ユディシュティラは言った。「最勝の再生者よ、あなたが先にジャーレーシュヴァラについて説かれたこと——仙人（ṛṣi）と成就者（siddha）が参詣するそのティールタ（tīrtha）の聖なる功徳は、いかにして生じるのですか。」

Verse 2

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जालेश्वरात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । तस्योत्पत्तिं कथयतः शृणु त्वं पाण्डुनन्दन

聖マールカンデーヤは言った。「ジャーレーシュヴァラに勝るティールタは、過去にも未来にも存在しない。パーンドゥの子よ、その起源を語るゆえ、聞きなさい。」

Verse 3

पुरा ऋषिगणाः सर्वे सेन्द्राश्चैव मरुद्गणाः । तापिता असुरैः सर्वैः क्षयं नीता ह्यनेकशः

いにしえ、すべてのリシたちの群れは、インドラとマルットの軍勢とともに、アスラに苦しめられ、幾度もさまざまに滅亡へ追い込まれた。

Verse 4

बाणासुरप्रभृतिभिर्जम्भशुम्भपुरोगमैः । वध्यमाना ह्यनेकैश्च ब्रह्माणं शरणं गताः

バーナースラを筆頭に、ジャンバとシュンバを従えた多くの者に追い立てられ討たれて、デーヴァたちはブラフマーを避難所として帰依した。

Verse 5

विमानैः पर्वताकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः । स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः

彼らは山のごとく巨大なヴィマーナに乗り、象のような馬を従え、都の形をした戦車には獅子と虎を繋いで来た。

Verse 6

कच्छपैर्मकरैश्चान्ये जग्मुरन्ये पदातयः । प्राप्य ते परमं स्थानमशक्यं यदधार्मिकैः

ある者は亀やマカラに乗り、ある者は徒歩で進んだ。かくして彼らは、非義の者には到達しえぬ至高の住処に至った。

Verse 7

दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं सर्वलोकस्य शङ्करम् । ते सर्वे तत्र गत्वा तु स्तुतिं चक्रुः समाहिताः

蓮華より生まれし神、万界の恩恵者シャṅカラを拝し、彼らは皆そこへ赴き、心を静めて讃歌を捧げた。

Verse 8

देवा ऊचुः । जयामेय जयाभेद जय सम्भूतिकारक । पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वां वयं शरणं गताः

神々は言った。「勝利あれ、汝不敗の御方よ—勝利あれ、万象顕現の根源よ。蓮胎に生まれし、神々の最勝者よ、われらは汝に帰依し、庇護を求める。」

Verse 9

तच्छ्रुत्वा तु वचो देवो देवानां भावितात्मनाम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रत्युवाच पितामहः

心を鍛えた神々の言葉を聞くと、ピターマハは雷雲のごとく深い声で答えた。

Verse 10

किं वो ह्यागमनं देवाः सर्वेषां च विवर्णता । केनावमानिताः सर्वे शीघ्रं कथयतामराः

「なぜ来たのだ、神々よ。なぜ皆そのように青ざめているのか。誰に辱められたのだ。急ぎ語れ、不死の者たちよ。」

Verse 11

देवा ऊचुः । बाणो नाम महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । तेनास्माकं हृतं सर्वं धनरत्नैर्वियोजिताः

神々は言った。「バーナという名のダーナヴァがいます。大勇士にして、力の驕りに酔う者。彼は我らのすべてを奪い、財宝と宝玉から引き離しました。」

Verse 12

देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चिन्तयामास देवेशस्तस्य नाशाय या क्रिया

諸天の言葉を聞いたブラフマー――世界の祖父は、いかなる方策が彼の滅亡をもたらすかと思索した。

Verse 13

अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वै दिवौकसाम् । मुक्त्वा तु शङ्करं देवं न मया न च विष्णुना

「あの罪深きダーナヴァは、天界のいかなる者にも討てぬ。シャンカラを除いては、我にもヴィシュヌにも殺せない。」

Verse 14

तत्रैव सर्वे गच्छामो यत्र देवो महेश्वरः । स गतिश्चैव सर्वेषां विद्यतेऽन्यो न कश्चन

「皆で行こう、主マヘーシュヴァラのましますところへ。彼こそ万有の唯一の帰依処、究竟の行き着く先であり、彼以外に道はない。」

Verse 15

एवमुक्त्वा सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वेदविदांवरः । ब्राह्मणैः सह विद्वद्भिरतो यत्र महेश्वरः

かくして諸天に告げ終えると、ヴェーダに通暁する者の第一たるブラフマーは、学識あるバラモンたちと共に、マヘーシュヴァラの在す地へと赴いた。

Verse 16

स्तुतिभिश्च सुपुष्टाभिस्तुष्टाव परमेश्वरम्

そして整えられ力強い讃歌をもって、彼らは至上主パラメーシュヴァラを讃嘆した。

Verse 17

देवा ऊचुः । जय त्वं देवदेवेश जयोमार्धशरीरधृक् । वृषासन महाबाहो शशाङ्ककृतभूषण

諸天は言った。「勝利あれ、神々の神、諸神の主よ。勝利あれ、ウマーを半身として宿す御方よ。牡牛に乗る大いなる腕の御方、月を飾りとする御方よ。」

Verse 18

नमः शूलाग्रहस्ताय नमः खट्वाङ्गधारिणे । जय भूतपते देव दक्षयज्ञविनाशन

三叉戟の鋭先を手にする御方に礼拝し、カトヴァーンガ（khaṭvāṅga）を携える御方に礼拝する。勝利あれ、衆生の主よ—デーヴァよ、ダクシャの祭祀を滅した御方よ。

Verse 19

पञ्चाक्षर नमो देव पञ्चभूतात्मविग्रह । पञ्चवक्त्रमयेशान वेदैस्त्वं तु प्रगीयसे

五音の真言によってあなたに礼拝します、デーヴァよ—あなたの御姿は五大元素そのものの自己。イーシャーナよ、五面として顕れる御方よ、あなたはまことにヴェーダに歌われます。

Verse 20

सृष्टिपालनसंहारांस्त्वं सदा कुरुषे नमः । अष्टमूर्ते स्मरहर स्मर सत्यं यथा स्तुतः

創造・維持・滅尽を常に行う御方に礼拝します。八相の御方、カーマを滅した御方よ、讃えられるがままに、我らの祈りを真として憶念してください。

Verse 21

पञ्चात्मिका तनुर्देव ब्राह्मणैस्ते प्रगीयते । सद्यो वामे तथाघोरे ईशो तत्पुरुषे तथा

デーヴァよ、ブラーフマナたちはあなたの御身を五つの本質として歌います。すなわちサディヨージャータ、ヴァーマ、アゴーラ、イーシャ、そしてタトプルシャ。

Verse 22

हेमजाले सुविस्तीर्णे हंसवत्कूजसे हर । एवं स्तुतो मुनिगणैर्ब्रह्माद्यैश्च सुरासुरैः

おおハラよ、広くひろがる黄金の広野において、あなたは白鳥のごとく鳴り響かれる。かくしてあなたは、聖仙の群れ、梵天をはじめ諸神、そして天神と阿修羅の双方より讃えられた。

Verse 23

प्रहृष्टः सुमना भूत्वा सुरसङ्घानुवाच ह

喜びに満ち、心やさしくなって、彼は集いし天神の群れに語りかけた。

Verse 24

ईश्वर उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कुर्मो वदत क्षिप्रं कोऽन्यः सेव्यः सुरासुरैः

イーシュヴァラは言われた。「ようこそ、天神たちよ、そして婆羅門の聖仙たちよ。この夜はすでに吉祥なる暁へと移った。急ぎ告げよ—われらは何をなすべきか。天神と阿修羅の双方が帰依し奉仕すべき、他に誰があろうか。」

Verse 25

किं दुःखं को नु सन्तापः कुतो वो भयमागतम् । कथयध्वं महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्

「これはいかなる悲しみか。いかなる苦悩が起こったのか。汝らの恐れはどこから来たのか。幸いなる者たちよ、胸に重く宿るその因を語れ。」

Verse 26

एवमुक्तास्तु रुद्रेण प्रत्यवोचन्सुरर्षभाः । स्वान्स्वान्देहान्दर्शयन्तो लज्जमाना अधोमुखाः

ルドラにこのように問われると、天神のうち最勝の者たちは答えた。自らの身を示しつつ、恥じ入り、顔を伏せていた。

Verse 27

अस्ति घोरो महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । बाणो नामेति विख्यातो यस्य तत्त्रिपुरं महत्

恐るべき大勇のダーナヴァがいる。力と驕りに酔い、名をバーナ（Bāṇa）という。彼のものこそ、広大なる都トリプラ（Tripura）である。

Verse 28

तेन वै सुतपस्तप्तं दशवर्षशतानि हि । तस्य तुष्टोऽभवद्ब्रह्मा नियमेन दमेन च

彼は千年のあいだ厳しい苦行（タパス）を修した。その戒律と自制により、ブラフマーは彼を嘉し、満足した。

Verse 29

पुराणि तान्यभेद्यानि ददौ कामगमानि वै । आयसं राजतं चैव सौवर्णं च तथापरम्

彼はその都城を授けた——破られず、意のままに移動するもの。鉄の都、銀の都、そしてさらに金の都である。

Verse 30

त्रिपुरं ब्रह्मणा सृष्टं भ्रमत्तत्कामगामि च । तस्यैव तु बलोत्कृष्टास्त्रिपुरे दानवाः स्थिताः

トリプラはブラフマーによって造られ、巡り漂い、望むままに動いた。そのトリプラの内には、彼に属する並外れた力のダーナヴァたちが住していた。

Verse 31

त्रैलोक्यं सकलं देव पीडयन्ति महासुराः । दण्डपाशासिशस्त्राणि अविकारे विकुर्वते । त्रिपुरं दानवैर्जुष्टं भ्रमत्तच्चक्रसंनिभम्

おおデーヴァよ、偉大なるアスラたちは三界すべてを苦しめる。棍棒・縄・剣などの武器をもって、容赦なく乱を起こす。ダーナヴァで満ちたトリプラは、回転する車輪のごとくさまよい巡る。

Verse 32

क्वचिद्दृश्यमदृश्यं वा मृगतृष्णैव लक्ष्यते

ある時は見え、ある時は見えぬ――蜃気楼のごとく現れる。

Verse 33

यस्मिन्पतति तद्दिव्यं दृप्तस्य त्रिपुरं महत् । न तत्र ब्राह्मणा देवा गावो नैव तु जन्तवः

その驕れる者の神妙にして広大なるトリプラが降り落ちるところには、バラモンも神々も牛もなく、まことに生きとし生けるものは一つも残らぬ。

Verse 34

न तत्र दृश्यते किंचित्पतेद्यत्र पुरत्रयम् । नद्यो ग्रामाश्च देशाश्च बहवो भस्मसात्कृताः

三重の都（トリプラ）が落ちるところには、何ひとつ残って見えぬ。多くの川も村も国土も、ことごとく灰と化す。

Verse 35

सुवर्णं रजतं चैव मणिमौक्तिकमेव च । स्त्रीरत्नं शोभनं यच्च तत्सर्वं कर्षते बलात्

黄金と白銀、宝石と真珠、さらに女たちの尊い宝に至るまで――麗しきものはすべて、彼は力ずくで引きずり去る。

Verse 36

न शस्त्रेण न चास्त्रेण न दिवा निशि वा हर । शक्यते देवसङ्घैश्च निहन्तुं स कथंचन

手の武器でも飛び道具でもなく、昼でも夜でもなく、ああハラよ、神々の軍勢といえども、いかなる仕方でも彼を討ち滅ぼすことはできぬ。

Verse 37

तद्दहस्व महादेव त्वं हि नः परमा गतिः । एवं प्रसादं देवेश सर्वेषां कर्तुमर्हसि

ゆえに、これを焼き尽くしたまえ、マハーデーヴァよ。まことに汝こそ我らの至上の帰依処。神々の主よ、そのような恩寵をすべてに垂れたまえ。

Verse 38

येन देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । परां धृतिं समायान्ति तत्प्रभो कर्तुमर्हसि

主よ、神々とガンダルヴァと、苦行の功徳に富む聖仙たちが、至高の不動の心と勇気を取り戻すよう、その御業を成したまえ。

Verse 39

ईश्वर उवाच । एतत्सर्वं करिष्यामि मा विषादं गमिष्यथ । अचिरेणैव कालेन कुर्यां युष्मत्सुखावहम्

イーシュヴァラは言われた。「これらすべてを我は成そう。嘆きに沈むな。ほどなくして、汝らの安寧と歓喜をもたらすことを成し遂げよう。」

Verse 40

आश्वासयित्वा तान्देवान्सर्वानिन्द्रपुरोगमान् । चिन्तयामास देवेशस्त्रिपुरस्य वधं प्रति

インドラを先頭とするすべての神々を慰め励ましたのち、神々の主はトリプラ討滅について思惟し始めた。

Verse 41

कथं केन प्रकारेण हन्तव्यं त्रिपुरं मया । तमेकं नारदं मुक्त्वा नान्योपायो विधीयते

「いかにして、いかなる方法で、我はトリプラを討つべきか。あのただ一人――ナーラダ――を除いて、他の手立ては定まらぬ。」

Verse 42

एवं संस्तभ्य चात्मानं ततो ध्यातः स नारदः । तत्क्षणादेव सम्प्राप्तो वायुभूतो महातपाः

かくして身を鎮め、ついでナーラダを観想した。するとその刹那に、大苦行者が風のごとく速やかに到来した。

Verse 43

कमण्डलुधरो देवस्त्रिदण्डी ज्ञानकोविदः । योगपट्टाक्षसूत्रेण छत्रेणैव विराजितः

その神聖なる仙は、カマンダル（水瓶）を携え、三杖を執り、聖なる智に通じ、ヨーガの帯と数珠と天蓋に飾られて、燦然と輝いていた。

Verse 44

जटाजूटाबद्धशिरा ज्वलनार्कसमप्रभः । त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य दण्डवत्पतितो भुवि

頭はジャターの束で結ばれ、燃える火と太陽のように輝いていた。三たび右繞して礼拝し、ついで大地に五体投地して伏した。

Verse 45

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा नारदो भगवान्मुनिः । स्तोत्रेण महता शर्वः स्तुतो भक्त्या महामनाः

その後、福徳ある聖仙ナーラダは合掌して、篤い信愛をもって大いなる讃歌によりシャルヴァ（シヴァ）を讃嘆した。

Verse 46

नारद उवाच । जय शम्भो विरूपाक्ष जय देव त्रिलोचन । जय शङ्कर ईशान रुद्रेश्वर नमोऽस्तु ते

ナーラダは言った。「勝利あれ、シャンブーよ、異なる眼をもつ御方よ。勝利あれ、神なる三眼の御方よ。勝利あれ、シャンカラ、イーシャーナ、ルドレーシュヴァラよ――あなたに敬礼いたします。」

Verse 47

त्वं पतिस्त्वं जगत्कर्ता त्वमेव लयकृद्विभो । त्वमेव जगतां नाथो दुष्टातकनिषूदनः

あなたは主、あなたは世界の創造者、そしてただあなたのみがその滅尽をなされる、遍在なる御方よ。あなたこそ衆生の主、悪しき者と罪を滅ぼす御方。

Verse 48

त्वं नः पाहि सुरेशान त्रयीमूर्ते सनातन । भवमूर्ते भवारे त्वं भजतामभयो भव

お守りください、神々の主よ。三つのヴェーダを御姿とする永遠者よ。存在そのものを御体とし、世の生成を除くバヴァよ、あなたを礼拝する者に無畏を授けたまえ。

Verse 49

भवभावविनाशार्थं भव त्वां शरणं भजे । किमर्थं चिन्तितो देव आज्ञा मे दीयतां प्रभो

世の生成を滅するため、バヴァよ、私はあなたに帰依します。神よ、何のためにあなたを念じたのでしょうか。主よ、どうか御命令をお授けください。

Verse 50

कस्य संक्षोभये चित्तं को वाद्य पततु क्षितौ । कमद्य कलहेनाहं योजये जयतांवर

誰の心をかき乱そうか。誰を地に打ち倒すべきか。今日、争いによって誰を抗争へと巻き込もうか、勝利者の中の最勝者よ。

Verse 51

नारदस्य वचः श्रुत्वा देवदेवो महेश्वरः । उत्फुल्लनयनो भूत्वा इदं वचनमब्रवीत्

ナーラダの言葉を聞くや、神々の神マヘーシュヴァラは、喜びに輝く眼を開き、次の言葉を語った。

Verse 52

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सदैव कलहप्रिय । वीणावादनतत्त्वज्ञ ब्रह्मपुत्र सनातन

ようこそ、最勝の牟尼よ。常に論争を好み、ヴィーナー（vīṇā）演奏の真髄を知る者、梵天（Brahmā）の永遠の御子よ。

Verse 53

गच्छ नारद शीघ्रं त्वं यत्र तत्त्रिपुरं महत् । बाणस्य दानवेन्द्रस्य सर्वलोकभयावहम्

急ぎ行け、ナーラダ（Nārada）よ。あの大いなるトリプラ（Tripura）のある所へ。ダーナヴァ（Dānava）の主バーナ（Bāṇa）のものにして、あらゆる世界に恐れをもたらす。

Verse 54

भर्तारो देवतातुल्याः स्त्रियस्तत्राप्सरःसमाः । तासां वै तेजसा चैव भ्रमते त्रिपुरं महत्

その都では、夫たちは神々にも等しく、女たちは天のアプサラス（apsarā）に比肩する。まことに彼女らの光輝によって、大いなるトリプラ（Tripura）さえも回りきらめくかのようである。

Verse 55

न शक्यते कथं भेत्तुं सर्वोपायैर्द्विजोत्तम । गत्वा त्वं मोहय क्षिप्रं पृथग्धर्मैरनेकधा

いかなる手段を尽くしても破れぬ、二度生まれの最勝者よ。ゆえに行け、速やかに彼らを惑わせ、異なるダルマ（dharma）の規範によって多様に分断せよ。

Verse 56

नारद उवाच । तव वाक्येन देवेश भेदयामि पुरोत्तमम् । अभेद्यं बहुधोपायैर्यत्तु देवैः सवासवैः

ナーラダ（Nārada）は言った。「あなたの御言葉により、デーヴァ（Devas）の主よ、私はあの至上の都を分断いたしましょう。多くの策を尽くしても、インドラ（Indra）を伴う神々でさえ破れぬとされた都であっても。」

Verse 57

एवमुक्त्वा गतो भूप शतयोजनमायतम् । बाणस्य तत्पुरश्रेष्ठमृद्धिवृद्धिसमायुतम्

かく語り終えて、王よ、彼はバーナの都へ赴いた。百ヨージャナにわたり広がるその最勝の大都は、繁栄に満ち、威光と壮麗が日々増しゆくものであった。

Verse 58

कृतकौतुकसम्बाधं नानाधातुविचित्रितम् । अनेकहर्म्यसंछन्नमनेकायतनोज्ज्वलम्

そこは巧みに造られた奇観で満ち、さまざまな鉱石と金属の彩りに輝いていた。無数の邸宅が連なり、多くの社殿と広間が光を放っていた。

Verse 59

द्वारतोरणसंयुक्तं कपाटार्गलभूषितम् । बहुयन्त्रसमोपेतं प्राकारपरिखोज्ज्वलम्

城は門と楼門（トーラナ）を備え、扉と閂で荘厳に飾られていた。多くの仕掛けを具え、城壁と濠は燦然と輝いていた。

Verse 60

वापीकृपतडागैश्च देवतायतनैर्युतम् । हंसकारण्डवाकीर्णं पद्मिनीखण्डमण्डितम्

そこには井戸や池や水槽が美しく配され、寺院と聖所が寄り添っていた。白鳥とカーランダヴァ鳥が満ち、蓮の群落が広々と飾っていた。

Verse 61

अनेकवनशोभाढ्यं नानाविहगमण्डितम् । एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य पुरमुत्तमम्

多くの森の美に満ち、さまざまな鳥に飾られていた。かくしてバーナの最勝の都は、数多の妙なる徳にあふれていた。

Verse 62

तस्य मध्ये महाकायं सप्तकक्षं सुशोभितम् । बाणस्य भवनं दिव्यं सर्वं काञ्चनभूषितम्

その中央には、バーナの神妙なる宮殿がそびえ立っていた。巨躯にして、七つの間を美しく備え、ことごとく黄金にて荘厳されていた。

Verse 63

मौक्तिकादामशोभाढ्यं वज्रवैडूर्यभूषितम् । रुक्मपट्टतलाकीर्णं रत्नभूम्या सुशोभितम्

真珠の首飾りの麗しさに満ち、金剛石とヴァイドゥーリヤの宝玉で飾られていた。床には黄金の板が嵌め込まれ、宝石の敷石が地を輝かせていた。

Verse 64

मत्तमातङ्गनिःश्वासैः स्यन्दनैः संकुलीकृतम् । हयहेषितशब्दैश्च नारीणां नूपुरस्वनैः

そこは戦車でひしめき、発情した象の熱い吐息に満ちていた。馬のいななきと、女人の足鈴（ヌープラ）の響きが鳴り渡っていた。

Verse 65

खड्गतोमरहस्तैश्च वज्राङ्कुशशरायुधैः । रक्षितं घोररूपैश्च दानवैर्बलदर्पितैः

そこは、力を誇る凄まじきダーナヴァたちに守られていた。彼らは剣と投槍を手にし、金剛の武器、鉤（アンクシャ）、矢を備えていた。

Verse 66

एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य भवनोत्तमम् । कैलासशिखरप्रख्यं महेन्द्रभवनोपमम्

かくして、バーナの最上の宮殿は、数多の妙なる荘厳に満ちていた。カイラーサの峰に等しく、マヘーンドラ（インドラ）の宮殿にも比すべきものであった。

Verse 67

नारदो गगने शीघ्रमगमत्पुरसंमुखः । द्वारदेशं समासाद्य क्षत्तारं वाक्यमब्रवीत्

ナーラダはたちまち虚空を翔け、都へと向かった。門のあたりに至ると、門番の侍臣にこう言葉を告げた。

Verse 68

भोभोः क्षत्तर्महाबुद्धे राजकार्यविशारद । शीघ्रं बाणाय चाचक्ष्व नारदो द्वारि तिष्ठति

「おおい、おおい！門守よ、汝は大いなる知恵を備え、王の務めに通じている。急ぎバーナに告げよ、ナーラダが門前に立っている、と。」

Verse 69

स वन्दयित्वा चरणौ नारदस्य त्वरान्वितः । सभामध्यगतं बाणं विज्ञप्तुमुपचक्रमे

彼はナーラダの御足に礼拝し、急ぎつつ、 सभाの広間のただ中にいるバーナへその旨を奏上し始めた。

Verse 70

वेपमानाङ्गयष्टिस्तु करेणापिहिताननः । शृण्वतां सर्वयोधानामिदं वचनमब्रवीत्

手足を震わせ、手で顔を覆いながら、すべての武人が聞く中で、彼は次の言葉を述べた。

Verse 71

वन्दितो देवगन्धर्वैर्यक्षकिन्नरदानवैः । कलिप्रियो दुराराध्यो नारदो द्वारि तिष्ठति

「ナーラダは、デーヴァとガンダルヴァ、ヤクシャ、キンナラ、ダーナヴァに礼敬される者。争いを好み、なだめ難きその者が、今、門前に立っております。」

Verse 72

द्वारपालस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा बाणस्त्वरान्वितः । द्वाःस्थमाह महादैत्यः सविस्मयमिदं तदा

門番の言葉を聞くや、バーナは急ぎ語った。するとその場で、大いなるダイティヤは驚きをもって門吏にこう告げた。

Verse 73

बाण उवाच । ब्रह्मपुत्रं सतेजस्कं दुःसहं दुरतिक्रमम् । प्रवेशय महाभागं किमर्थं वारितो बहिः

バーナは言った。「ブラフマーの御子をお通しせよ。光輝に満ち、威厳にして、妨げるべからず。幸いなる者よ、なぜ外で待たせるのか。」

Verse 74

श्रुत्वा प्रभोर्वचस्तस्य प्रावेशयदुदीरितम् । गत्वा वेगेन महता नारदं गृहमागतम्

主君の「通せ」との言葉を聞くと、彼は大いなる速さで駆け、来訪したナーラダを宮殿の御殿へと導き入れた。

Verse 75

दृष्ट्वा देवर्षिमायान्तं नारदं सुरपूजितम् । साहसोत्थाय संहृष्टो ववन्दे चरणौ मुनेः

神々にも崇敬されるデーヴァリシ・ナーラダが来たのを見て、彼は喜びに満ちてただちに立ち上がり、聖仙の御足に礼拝した。

Verse 76

ददौ चासनमर्घ्यं च पाद्यं पूजां यथाविधि । न्यवेदयच्च तद्राज्यमात्मानं बान्धवैः सह

彼は作法のままに座を供し、アルギャの供物と洗足の水を捧げ、礼拝を尽くした。さらに国土をも、そして親族とともに己が身をも、聖仙の御意のままに差し出した。

Verse 77

पप्रच्छ कुशलं चापि मुनिं बाणासुरः स्वयम्

そのときバーナースラ自らが、聖仙に安否をたずねた。

Verse 78

नारद उवाच । साधु साधु महाबाहो दनोर्वंशविवर्द्धन । कोऽन्यस्त्रिभुवने श्लाघ्यस्त्वां मुक्त्वा दनुपुंगव

ナーラダは言った。「善いかな、善いかな、偉大なる腕の勇者よ、ダヌの一族を栄えさせる者よ。三界において、汝を措いて誰が称賛に値しようか、ダーナヴァの雄よ。」

Verse 79

पूजितोऽहं दनुश्रेष्ठ धनरत्नैः सुशोभनैः । राज्येन चात्मना वापि ह्येवं कः पूजयेत्परः

「ダヌの族の最勝者よ、汝は麗しき財宝と宝玉にて我を礼敬し、さらに国土と己が身さえ捧げた。かくも他者を敬う者が他にあろうか。」

Verse 80

न मे कार्यं हि भोगेन भुङ्क्ष्व राज्यमनामयम् । त्वद्दर्शनोत्सुकः प्राप्तो दृष्ट्वा देवं महेश्वरम्

「我には享楽の用はない。汝は病なく安らかに国を治めよ。汝に会わんと切に願い、主マヘーシュヴァラを拝してのち、ここへ来た。」

Verse 81

भ्रमते त्रिपुरं लोके स्त्रीसतीत्वान्मया श्रुतम् । तान्द्रष्टुकामः सम्प्राप्तस्त्वद्दारान्दानवेश्वर

「世に聞くところによれば、トリプラーは妻としての貞節ゆえに世間を巡るという。ゆえに彼女らを見たいと願い、汝の后たちのもとへ来た、ダーナヴァの主よ。」

Verse 82

मन्यसे यदि मे शीघ्रं दर्शयस्व च माचिरम् । नारदस्य वचः श्रुत्वा कञ्चुकिं समुदीक्ष्य वै

「もし望むなら、速やかに我に示せ、遅れるな。」ナ―ラダの言葉を聞くや、王はカンチュキン（侍従長）の方へ目を向けた。

Verse 83

अन्तःपुरचरं वृद्धं दण्डपाणिं गुणान्वितम् । उवाच राजा हृष्टात्मा शब्देनापूरयन्दिशः

王は心喜び、内宮に仕える徳ある老翁に語りかけた。杖を手にしたその者の声は、四方を満たすほどに響いた。

Verse 84

नारदाय महादेवीं दर्शयस्वेह कञ्चुकिन् । अन्तःपुरचरैः सर्वैः समेतामविशङ्कितः

「カンチュキンよ、ここでナ―ラダにマハーデーヴィー、偉大なる王妃をお見せせよ。内宮の侍女侍従すべてを伴い、恐れも疑いもなく来させよ。」

Verse 85

नाथस्याज्ञां पुरस्कृत्य गृहीत्वा नारदं करे । प्रविश्याकथयद्देव्यै नारदोऽयं समागतः

主君の命を奉じ、カンチュキンはナ―ラダの手を取り内へ入り、王妃に告げた。「こちらがナ―ラダでございます。すでにお着きです。」

Verse 86

दृष्ट्वा देवी मुनिश्रेष्ठं कृत्वा पादाभिवन्दनम् । आसनं काञ्चनं शुभ्रमर्घ्यपाद्यादिकं ददौ

王妃は最勝の聖仙を拝し、その御足に礼拝した。ついで清らかで瑞祥なる黄金の座を捧げ、さらにアルギャ（供水）、足洗いの水など、迎礼の作法一切を供えた。

Verse 87

तस्यै स भगवांस्तुष्टो ह्याशीर्वादमदात्परम् । नान्या देवि त्रिलोकेऽपि त्वत्समा दृश्यतेऽङ्गना

彼女に満足した聖なる賢者は、最上の祝福を授けた。「おおデーヴィーよ、三界のうちに汝に等しき女人は見られぬ。」

Verse 88

पतिव्रता शुभाचारा सत्यशौचसमन्विता । यस्याः प्रभावात्त्रिपुरं भ्रमते चक्रवत्सदा

「貞節を守る妻にして、善き行いをなし、真実と清浄を具える者。その霊徳の力により、トリプラさえ常に輪のごとく巡り続ける。」

Verse 89

तच्छ्रुत्वा वचनं देवी नारदस्य सुदान्वितम् । पर्यपृच्छदृषिं भक्त्या धर्मं धर्मभृतांवरा

ナーラダの慈しみ深い言葉を聞くや、王妃は—ダルマを支える者のうち最勝として—敬虔に聖仙へ正しき務めを問いかけた。

Verse 90

राज्ञ्युवाच । भगवन्मानुषे लोके देवास्तुष्यन्ति कैर्व्रतैः । कानि दानानि दीयन्ते येषां च स्यान्महत्फलम्

王妃は言った。「尊き御方よ、人の世において、いかなる誓戒（ヴラタ）によって神々は喜ばれるのでしょうか。さらに、いかなる布施をなすべきか—大いなる果報をもたらすものをお教えください。」

Verse 91

उपवासाश्च ये केचित्स्त्रीधर्मे कथिता बुधैः । यैः कृतैः स्वर्गमायान्ति सुकृतिन्यः स्त्रियो यथा

「また、賢者たちが女人のダルマとして説いたさまざまな斎戒（断食）—それを行じて功徳ある女性が天界に至るという—それらについてもお聞かせください。」

Verse 92

यत्तत्सर्वं महाभाग कथयस्व यथातथम् । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं कथयस्वाविशङ्कितः

おお大徳よ、ありのままにすべてを語ってください。私は一切を聞きたいのです—ためらわずにお話しください。

Verse 93

नारद उवाच । साधु साधु महाभागे प्रश्नोऽयं वेदितस्त्वया । यं श्रुत्वा सर्वनारीणां धर्मवृद्धिस्तु जायते

ナーラダは言った。「善いかな、善いかな、気高き御方よ。あなたはこの問いを正しく理解し、正しく問われた。その答えを聞けば、すべての女性においてダルマがまことに増長する。」

Verse 94

उपवासैश्च दानैश्च पतिपुत्रौ वशानुगौ । बान्धवैः पूज्यते नित्यं यैः कृतैः कथयामि ते

断食と布施（ダーナ）によって、夫と息子たちは敬愛して従順となり、親族からも日々礼敬される。これらの果報を生む行法を、あなたに語ろう。

Verse 95

दुर्भगा सुभगा यैस्तु सुभगा दुर्भगा भवेत् । पुत्रिणी पुत्ररहिता ह्यपुत्रा पुत्रिणी तथा

これら（の行法）によって、不運な者は幸運となり、また幸運な者も怠れば不運となる。子ある者は子を失い、子なき者はまた子を得ることもある。

Verse 96

भर्तारं लभते कन्या तथान्या भर्तृवर्जिता । कृताकृतैश्च जायन्ते तन्निबोधस्व सुन्दरि

ある乙女は夫を得、またある者は夫なく留まる。かかる結果は、なした業となさぬ業とから生じるのだ—よく悟りなさい、美しき人よ。

Verse 97

तिलधेनुं सुवर्णं च रूप्यं गा वाससी तथा । पानीयं भूमिदानं च गन्धधूपानुलेपनम्

「胡麻の牝牛」の供養、また黄金・白銀、牛、衣服の施与。さらに飲み水と土地の布施、香・薫香・塗香の供え—これらは称賛される布施である。

Verse 98

पादुकोपानहौ छत्रं पुण्यानि व्यञ्जनानि च । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं स्नानं शय्यासनानि च

履物と靴、傘、そして滋養ある食物。足と頭の按摩、沐浴、寝台と座の施与—これらもまた功徳ある供養である。

Verse 99

एतानि ये प्रयच्छन्ति नोपसर्पन्ति ते यमम् । मधु माषं पयः सर्पिर्लवणं गुडमौषधम्

これらを施す者は、死の主ヤマに近づくことがない。さらに善き施与として、蜂蜜、黒豆（マーシャ）、乳、ギー、塩、黒糖、薬が挙げられる。

Verse 100

पानीयं भूमिदानं च शालीनिक्षुरसांस्तथा । आरक्तवाससी श्लक्ष्णे दम्पत्योर्ललितादिने

飲み水と土地の布施、また米と甘蔗汁。さらに柔らかな紅みの衣—これらを吉祥なるラリターの日に夫婦へ供えるべし。

Verse 101

सौभाग्यं जायते चैव इह लोके परत्र च । ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने सुरूपे च गुणान्विते

これにより福徳は生じる—この世においても来世においても。とりわけ、正しい行いを備え、容姿端麗で徳に満ちたバラモンに施すときである。

Verse 102

तिथौ यस्यामिदं देयं तत्ते राज्ञि वदाम्यहम् । प्रतिपत्सु च या नारी पूर्वाह्णे च शुचिव्रता

王妃よ、これを施すべきティティ（太陰日）を汝に告げよう。プラティパット（朔後第一日）には、午前に清浄の誓戒を立てる女人が…

Verse 103

इन्धनं ब्राह्मणे दद्यात्प्रीयतां मे हुताशनः । तस्या जन्मानि षट्त्रिंशदङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु

彼女はブラーフマナに薪を施し、「火神アグニよ、我を喜ばせ給え」と念ずべし。彼女には大肢小肢の関節において三十六の（果報）がある…

Verse 104

न रजो नैव सन्तापो जायते राजवल्लभे । द्वितीयायां तु या नारी नवनीतमुदान्विता

王に愛されし者よ、その女人には月の障りも身の熱も起こらぬ。まことに、ドヴィティーヤー（第二太陰日）に新しいバターを布施する女人はこの功徳を得る。

Verse 105

ददाति द्विजमुख्याय सुकुमारतनुर्भवेत् । लवणं विप्रवर्याय तृतीयायां प्रयच्छति

最勝のブラーフマナに施せば、身はしなやかで麗しくなる。さらにトリティーヤー（第三太陰日）に優れたブラーフマナへ塩を捧げる者も、かくのごとき功徳を得る。

Verse 106

गौरी मे प्रीयतां देवी तस्याः पुण्यफलं शृणु । कौमारिका पतिं प्राप्य तेन सार्द्धमुमा यथा

「女神ガウリーよ、我を喜ばせ給え。」その行の功徳の果を聞け。乙女は夫を得て、ウマーのごとく、彼とともに吉祥なる結びに住まう。

Verse 107

क्रीडत्यविधवा चापि लभते सा महद्यशः । नक्तं कृत्वा चतुर्थ्यां वै दद्याद्विप्राय मोदकान्

彼女は喜びのうちに生き、寡婦とならず、また大いなる名声を得る。夜の斎（ナクタ）を修し、第四の月日（チャトゥルティー）には甘きモーダカをバラモンに施すべし。

Verse 108

प्रीयतां मम देवेशो गणनाथो विनायकः । तस्यास्तेन फलेनाशु सर्वकर्मसु भामिनि

「我が神々の主、ガナナータにしてヴィナーヤカよ、どうかお喜びあれ。」その功徳の果により、美しき女よ、あらゆる営みにおいて速やかに成就を得る。

Verse 109

विघ्नं न जायते क्वापि एवमाह पितामहः । पञ्चमीं तु ततः प्राप्य ब्राह्मणे तिलदा तु या

いかなる所にも障碍は生じない――そうピターマハ（梵天）は語った。次いで第五の月日（パンチャミー）に、バラモンへ胡麻を施す者は、説かれた功徳を得る。

Verse 110

सा भवेद्रूपसम्पन्ना यथा चैव तिलोत्तमा । षष्ठ्यां तु या मधूकस्य फलदा तु भवेत्सदा

彼女は美に満ち、まさにティロッタマーそのもののごとくなる。さらに第六の月日（シャシュティー）にマドゥーカ樹の果を施す者は、常に実りをもたらし、久しく繁栄を享受する。

Verse 111

उद्दिश्य चाग्निजं देवं ब्राह्मणे वेदपारगे । तस्याः पुत्रो यथा स्कन्दो देवसङ्घेषु चोत्तमः

火より生まれし神、すなわちアグニの子に供養を回向し、ヴェーダに通暁するバラモンへ施すならば、彼女の子はスカンダのごとく、神々の軍勢の中で最勝となる。

Verse 112

उत्पद्यते महाराजः सर्वलोकेषु पूजितः । सप्तम्यां या द्विजश्रेष्ठं सुवर्णेन प्रपूजयेत्

偉大なる王が生まれ、あらゆる世界で崇敬される。サプタミー（第七月日）に、最勝のブラーフマナを黄金をもって敬虔に供養する者は、この功徳を得る。

Verse 113

उद्दिश्य जगतो नाथं देवदेवं दिवाकरम् । तस्य पुण्यफलं यद्वै कथितं द्विजसत्तमैः

その行いを世の主、神々の神たる太陽ディヴァーカラに捧げるならば、その功徳の果はまことに最上のブラーフマナたちによって説き明かされた。

Verse 114

तत्ते राज्ञि प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः सति । दद्रूचित्रककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिका

王妃よ、これを汝に説き示そう。貞淑なる者よ、一心に聴け。白癬、斑状の癩、斑となる皮膚病、そして疥癬（これらは定められた聖なる行と施与によって除かれる）。

Verse 115

न भवन्तीह चाङ्गेषु पूर्वकर्मार्जितान्यपि । कृष्णां धेनुं तथाष्टम्यां या प्रयच्छति भामिनी

過去の業によって得た病でさえ、この世でその身に起こらぬ、気高き女よ。アシュタミー（第八月日）に黒い牝牛を布施する者はそうなる。

Verse 116

ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने प्रीयतां मे महेश्वरः । तस्या जन्मार्जितं पापं नश्यते विभवान्विता

正しい行いを具えたブラーフマナに施しを捧げるとき、我がマヘーシュヴァラが喜ばれますように。福徳に満ちたその女の、幾度もの生に積もった罪は滅び去る。

Verse 117

जायते नात्र सन्देहो यस्माद्दानमनुत्तमम् । गन्धधूपं तु या नारी भक्त्या विप्राय दापयेत्

疑いはない。なぜならこの布施は無上だからである。信心をもって香料と薫香を婆羅門に供え、敬意の供養として施す女は—。

Verse 118

कात्यायनीं समुद्दिश्य नवम्यां शृणु यत्फलम् । तस्या भ्राता पिता पुत्रः पतिर्वा रणमुत्तमम्

カーティヤーヤニーに捧げてナヴァミーに行う儀礼の果報を聞け。彼女の兄、父、子、あるいは夫は、戦いにおいて最上の勝れた境地を得る。

Verse 119

प्राप्यते नैव सीदन्ति तेन दानेन रक्षिताः । इक्षुदण्डरसं देवि दशम्यां या प्रयच्छति

彼らは目的を得て、苦難に沈まない。その布施に守られるからである。女神よ、ダシャミーに甘蔗の汁を施す者は—

Verse 120

लोकपालान्समुद्दिश्य ब्राह्मणे व्यङ्गवर्जिते । तेन दानेन सा नित्यं सर्वलोकस्य वल्लभा

世界の守護神たちに捧げ、身体の欠けなき婆羅門に施すなら、その布施によって彼女は常にあらゆる人々に愛される。

Verse 121

जायते नात्र सन्देह इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । एकादश्यामुपोष्याथ द्वादश्यामुदकप्रदा

「必ず成就する。疑いはない」とシャンカラは語った。「エーカーダシーに断食し、ついでドヴァーダシーに水を布施として施すなら—」。

Verse 122

नारायणं समुद्दिश्य ब्राह्मणे विष्णुतत्परे । सा सदा स्पर्शसम्भाषैर्द्रावयेद्भावयेज्जनम्

供物をナーラーヤナに捧げ、ヴィシュヌに帰依するバラモンに施すなら、彼女は常に人々を和らげ、触れ合いと言葉によって心を奮い立たせる。

Verse 123

यस्माद्दानं महर्लोके ह्यनन्तमुदके भवेत् । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं काममुद्दिश्य वै द्विजे

水の布施は功徳が尽きることなく、マハルローカにまで及ぶ。さらに、正しい志をもって二度生まれ（dvija）に足を揉み、頭に油を塗って供養すれば、大いなる果報を得る。

Verse 124

ददाति च त्रयोदश्यां भक्त्या परमयाङ्गना । यस्यां यस्यां मृता जायेद्भूयो योन्यां तु जन्मनि

信心深き女性は、月の第十三日（トラヨーダシー）に、至上の信をもって布施をなすべきである。彼女がどの胎内で命を終えようとも、次の生ではその同じ胎内に再び生まれる。

Verse 125

तस्यां तस्यां तु सा भर्तुर्न वियुज्येत कर्हिचित् । तथाप्येवं चतुर्दश्यां दद्यात्पात्रमुपानहौ

そのような生のいずれにおいても、彼女は夫と決して離れない。とはいえ、この作法として、月の第十四日（チャトゥルダシー）には器と一足の履物を布施すべきである。

Verse 126

ब्रह्मणे धर्ममुद्दिश्य तस्या लोका ह्यनामयाः । एवं च पक्षपक्षान्ते श्राद्धे तर्पेद्द्विजोत्तमान्

行いをブラフマンとダルマに捧げるなら、彼女の諸世界は病も悩みもなくなる。同様に、各半月の終わりに、シュラーダの儀礼において最勝の二度生まれ（dvija）へタルパナを捧げるべきである。

Verse 127

अव्युच्छिन्ना सदा राज्ञि सन्ततिर्जायते भुवि । एवं ते तिथिमाहात्म्यं दानयोगेन भाषितम्

王妃よ、この地上には常に途切れぬ子孫の系譜が生まれる。かくして布施の修行によって、ティティ（月日）の偉大さを汝に説き明かした。

Verse 128

तथा वनस्पतीनां तु आराधनविधिं शृणु । जम्बूं निम्बतरुं चैव तिन्दुकं मधुकं तथा

さらに聖樹を礼拝する作法を聞け。ジャンブー、ニンバ（ニーム）の樹、またティンドゥカ、マドゥーカである。

Verse 129

आम्रं चामलकं चैव शाल्मलिं वटपिप्पलौ । शमीबिल्वामलीवृक्षं कदलीं पाटलीं तथा

またマンゴーとアーマラカ、シャールマリ、バニヤンとピッパラ。さらにシャミー、ビルヴァ、アーマリーの樹、そしてバナナとパータリーも。

Verse 130

अन्यान्पुण्यतमान्वृक्षानुपेत्य स्वर्गमाप्नुयात्

さらに他の最も功徳深い樹々にも近づき礼敬するなら、人は天界に至る。

Verse 131

नारद उवाच । चैत्रे मासे तु या नारी कुर्याद्व्रतमनुत्तमम् । तस्य व्रतस्य चान्यानि कलां नार्हन्ति षोडशीम्

ナーラダは言った。チャイトラ月に、いずれの女人であれ無上の誓戒を修するなら、その誓いの功徳の十六分の一にすら、他のいかなる行も及ばない。

Verse 132

श्रुतेन येन सुभगे दुर्भगत्वं न पश्यति । यथा हिमं रविं प्राप्य विलयं याति भूतले

幸いなる方よ、これを聞けば不運はもはや見えぬ。霜が太陽に触れて大地に溶け去るがごとく。

Verse 133

तथा दुःखं च दौर्भाग्यं व्रतादस्माद्विलीयते । मधुकाख्यां तु ललितामाराधयति येन वै

同じく、この誓戒によって悲しみと不運は溶け去る。これにより「マドゥカー」と称されるラリターを礼拝するのである。

Verse 134

विधिं तं शृणु सुभगे कथ्यमानं सुखावहम् । चैत्रे शुक्लतृतीयायां सुस्नाता शुद्धमानसा

幸いなる御方よ、今説かれる、安寧と歓喜をもたらす作法を聞きなさい。チャイトラ月の白分第三ティティに、よく沐浴し心を清めて、修行を始めるべきである。

Verse 135

प्रतिमां मधुवृक्षस्य शाङ्करीमुमया सह । कारयित्वा द्विजवरैः प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

マドゥーカ樹に縁ある、ウマーと共なるシャンカラの聖像を造らせ、すぐれたバラモンたちにより、定法のとおりに安置せしめよ。

Verse 136

सुगन्धिकुसुमैर्धूपैस्तथा कर्पूरकुङ्कुमैः । पूजयेद्विधिना देवं मन्त्रयुक्तेन भामिनी

芳香の花々と薫香、さらに樟脳とクンクマをもって、麗しき方よ、相応のマントラを伴い、作法に従って主を礼拝せよ。

Verse 137

पादौ नमः शिवायेति मेढ्रे वै मन्मथाय च । कालोदरायेत्युदरं नीलकंठाय कण्ठकम्

足は「ナマハ・シヴァーヤ」の真言にて礼拝し、生殖の部は「（礼敬）マーンマタ」にて、腹は「（礼敬）カー ローダラ」にて、喉は「（礼敬）ニーラカンタ（青き喉の御方）」にて礼拝すべし。

Verse 138

शिरः सर्वात्मने पूज्य उमां पश्चात्प्रपूजयेत् । क्षामोदरायैह्युदरं सुकण्ठायै च कण्ठकम्

まず頭頂を「サルヴァートマン（万有の霊）」への（礼拝）によって供養し、そののち正しくウマーを礼拝すべし—その腹を「クシャーモダーラー」とし、その喉を「スカンタ―（善き喉の女神）」として。

Verse 139

शिरः सौभाग्यदायिन्यै पश्चादर्घ्यं प्रदापयेत्

頭部においては「福徳を授ける御方」として礼拝し、その後にアルギャ（供水）を捧げよ。

Verse 140

नमस्ते देवदेवेश उमावर जगत्पते । अर्घ्येणानेन मे सर्वं दौर्भाग्यं नाशय प्रभो । इति अर्घ्यमन्त्रः

礼拝いたします、 देवदेवेश（神々の主）よ、ウマーの伴侶よ、世界の主よ。このアルギャによって、主よ、我が一切の不運を滅したまえ—これがアルギャの真言である。

Verse 141

अर्घ्यं दत्त्वा ततः पश्चात्करकं वारिपूरितम् । मधूकपात्रोपभृतं सहिरण्यं तु शक्तितः

アルギャを捧げたのち、次に水で満たしたカラカ（瓶）を、マドゥーカ材の器に据えて供え、さらに力に応じて黄金を添えるべし。

Verse 142

करकं वारिसम्पूर्णं सौभाग्येन तु संयुतम् । दत्तं तु ललिते तुभ्यं सौभाग्यादिविवर्धनम् । इति करकदानमन्त्रः

「水に満ち、吉祥なる福運を具えたこのカラカを、汝ラリターよ、福徳などを増し広げるために捧げる」—これがカラカ施与（karaka-dāna）のマントラである。

Verse 143

मन्त्रेणानेन विप्राय दद्यात्करकमुत्तमम् । लवणं वर्जयेच्छुक्लां यावदन्यां तृतीयिकाम्

このマントラによって、最上のカラカをブラーフマナに施すべきである。白分（明るい半月）の間、次の第三日（トリティーヤー）に至るまで塩を避けよ。

Verse 144

क्षमाप्य देवीं देवेशां नक्तमद्यात्स्वयं हविः । अनेन विधिना सार्धं मासि मासि ह्यपक्रमेत्

女神—諸神の至上の御主—に赦しを乞うたのち、夜にのみ食し、自ら質素な供犠の食（ハヴィス）を取るべきである。この規定に従い、月ごとに順序正しく修行を続けよ。

Verse 145

फाल्गुनस्य तृतीयायां शुक्लायां तु समाप्यते । वैशाखे लवणं देयं ज्येष्ठे चाज्यं प्रदीयते

これはファールグナ月の白分第三日に成就して終わる。ヴァイシャーカ月には塩を布施し、ジェーシュタ月にはギーを贈り供えるべきである。

Verse 146

आषाढे मासि निष्पावाः पयो देयं तु श्रावणे । मुद्गा देया नभस्ये तु शालिमाश्वयुजे तथा

アーシャーダ月にはニシュパーヴァ豆を施し、シュラーヴァナ月には乳を布施する。ナバスヤ（バードラパダ）月にはムドガ（緑豆）を与え、同様にアーシュヴァユジャ月にはシャーリ米を供えるべきである。

Verse 147

कार्त्तिके शर्करापात्रं करकं रससंभृतम् । मार्गशीर्षे तु कार्पासं करकं घृतसंयुतम्

カールッティカ月には、砂糖の器と、甘い汁で満たした水壺を施すべきである。マーガシールシャ月には、綿を詰めた水壺を、ギーとともに施すべきである。

Verse 148

पौषे तु कुङ्कुमं देयं माघे पात्रं तिलैर्भृतम् । फाल्गुने मासि सम्प्राप्ते पात्रं मोदकसंभृतम्

パウシャ月にはクンクマを施すべきである。マーガ月には胡麻で満たした器を布施すべきである。ファールグナ月が来たなら、モーダカという甘供で満たした器を施すべきである。

Verse 149

पश्चात्तृतीयादेयं यत्तत्पूर्वस्यां विवर्जयेत् । विधानमासां सर्वासां सामान्यं मनसः प्रिये

第三日以後に施すべきと定められたものは、その前日には施してはならない。これが諸月の作法に共通する規則である、わが心の愛しき者よ。

Verse 150

प्रतिमां मधुवृक्षस्य तामेव प्रतिपूजयेत् । तस्मै सर्वं तु विप्राय आचार्याय प्रदीयते

マドゥ樹の像を作り、その像そのものをしかるべき敬意をもって礼拝すべきである。ついで、それら一切をブラーフマナ、すなわち自らのアーチャーリヤに、結びの布施として捧げる。

Verse 151

ततः संवत्सरस्यान्ते उद्यापनविधिं शृणु । मधुवृक्षं ततो गत्वा बहुसम्भारसंवृतः

次いで、年の終わりに、ウディヤーパナという結願の作法を聞け。その後、マドゥ樹のもとへ赴き、豊かな供具を整えて臨むべきである。

Verse 152

निखनेत्प्रतिमां मध्ये माधूकीं मधुकस्य च । तत्रस्थं पूजयेत्सर्वमुमादेहार्द्धधारिणम्

その地の中央に、マードゥーキー（Mādhūkī／Madhūka）とマドゥ樹の御像を安置すべきである。そこで、ウマーの半身を帯びる主—アルダナーリーの姿のシヴァ—を、あらゆる儀礼を尽くして礼拝せよ。

Verse 153

पूजोपहारैर्विपुलैः कुङ्कुमेन पुनःपुनः । श्लक्ष्णाभिः पुष्पमालाभिः कौसुम्भैः केसरेण च

豊かな供物をもって—幾度もクンクマを捧げつつ—柔らかな花鬘で荘厳し、さらにカウスンバ（紅花）の花とケーサラ（サフラン）の糸をも供えよ。

Verse 154

कौसुम्भे वाससी शुभ्रे अतसीपुष्पसन्निभे । परिधाप्य तां प्रतिमां दम्पती रविसंख्यया

その神像に、吉祥にして清らかに輝くカウスンバの衣をまとわせ、アタシー（亜麻）の花に似せよ。夫婦は伝統に定められた数に従い、しかるべく御像を荘厳すべきである。

Verse 155

उपानद्युगलैश्छत्रैः कण्ठसूत्रैः सकण्ठिकैः । कटकैरङ्गुलीयैश्च शयनीयैः शुभास्तृतैः

一対の履物、天蓋の傘、飾りの付いた首紐、腕輪と指輪、そして吉祥の敷物を備えた寝台を供え—かくのごとき供物によって神なる御夫婦（御像）を敬い奉れ。

Verse 156

कुङ्कुमेन विलिप्ताङ्गौ बहुपुष्पैश्च पूजितौ । भोजयेद्विविधै रत्नैर्मधूकावासके स्थितौ

その御身にクンクマを塗り、多くの花で礼拝したのち、種々の貴い宝を供えて供食し奉れ。儀礼はマドゥーカの住処たる聖所において執り行われる。

Verse 157

भुक्तोत्थितौ तु विश्राम्य शय्यासु च क्षमापयेत् । गुरुमूलं यतः सर्वं गुरुर्ज्ञेयो महेश्वरः

食して起ち上がったのち、床にて休ませ、赦しを乞うべきである。すべてのダルマはグルを根とし、グルはまさにマヘーシュヴァラそのものと知るべきである。

Verse 158

प्रीते गुरौ ततः सर्वं जगत्प्रीतं सुरासुरम् । यद्यदिष्टतमं लोके यत्किंचिद्दयितं गृहे

グルが歓喜すれば、神々もアスラも等しく、この全世界が歓喜する。世において最も愛されるもの、また家において大切にするいかなる宝も—

Verse 159

तत्सर्वं गुरवे देयमात्मनः श्रेय इच्छता । इदं तु धनिभिर्देयमन्यैर्देयं यथोच्यते

自らの最高の善を願う者は、それらすべてをグルに捧げるべきである。ただしこれは富める者がなすべき施しであり、他の者は相応に、また定めに従って布施すべきである。

Verse 160

दाम्पत्यमेकं विधिवत्प्रतिपूज्य शुभव्रतैः । द्वितीयं गुरुदाम्पत्यं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

吉祥なる誓願によって規則どおり一組の神聖なる「夫婦神」を礼拝したのち、第二として「グルの夫婦」を礼拝すべきである。またこれらの供物において財に関する欺きや吝嗇を捨てよ。

Verse 161

ततः क्षमापयेद्देवीं देवं च ब्राह्मणं गुरुम् । यथा त्वं देवि ललिते न वियुक्तासि शम्भुना

それから女神と神とブラーフマナのグルに赦しを乞い、祈って言うべきである。「おお女神ラリターよ、あなたが決してシャンブ（Śambhu）と離れないように—」。

Verse 162

तथा मे पतिपुत्राणामवियोगः प्रदीयताम् । अनेन विधिना कृत्वा तृतीयां मधुसंज्ञिकाम्

「また、夫と息子たちと離別せぬ恩寵を、どうか我に授け給え。」かくのごとき作法により、「マドゥ（蜜）」と名づくる第三の誓戒を修して—

Verse 163

इन्द्राणी चेन्द्रपत्नीत्वमवाप सुतमुत्तमम् । सौभाग्यं सर्वलोकेषु सर्वर्द्धिसुखमुत्तमम्

インドラーニーはインドラの正妃たる位を得、すぐれた御子を授かった—さらに、あらゆる世界における福徳と、万般の繁栄より生ずる無上の安楽をも得た。

Verse 164

अनेन विधिना या तु कुमारी व्रतमाचरेत् । शोभनं पतिमाप्नोति यथेन्द्राण्या शतक्रतुः

この作法のとおりにこの誓願を修する乙女は、すぐれた夫を得る—インドラーニーがシャタクラトゥ（インドラ）を得たように。

Verse 165

दुर्भगा सुभगत्वं च सुभगा पुत्रिणी भवेत् । पुत्रिण्यक्षयमाप्नोति न शोकं पश्यति क्वचित्

不運の女は幸運を得、幸運の女は子宝に恵まれる。母となる者は尽きぬ繁栄を得て、いずこにも悲しみを見ない。

Verse 166

अनेकजन्मजनितं दौर्भाग्यं नश्यति ध्रुवम् । मृता तु त्रिदिवं प्राप्य उमया सह मोदते

幾多の生により生じた不運は、まことに滅び去る。やがて命終して天界に至れば、ウマーとともに歓喜する。

Verse 167

कल्पकोटिशतं साग्रं भुक्त्वा भोगान् यथेप्सितान् । पुनस्तु सम्भवे लोके पार्थिवं पतिमाप्नुयात्

百倶胝（くてい）の劫を超えて望みのままに享楽したのち、彼女は再び世に生まれ、王なる夫を得る。

Verse 168

सुभगा रूपसम्पन्ना पार्थिवं जनयेत्सुतम्

彼女は幸いにして美貌に満ち、王家の男子を産む。

Verse 169

एतत्ते कथितं सर्वं व्रतानामुत्तमं व्रतम् । अन्यत्पृच्छस्व सुभगे वाञ्छितं यद्धृदि स्थितम्

これらすべてを汝に語った。この誓戒は諸誓戒のうち最上である。さあ、吉祥なる婦人よ、心に宿る望みのままに、ほかのことを問うがよい。