Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 72
Devanagari script
द्वारपालस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा बाणस्त्वरान्वितः । द्वाःस्थमाह महादैत्यः सविस्मयमिदं तदा
Transliteration
dvārapālasya tadvākyaṃ śrutvā bāṇastvarānvitaḥ | dvāḥsthamāha mahādaityaḥ savismayamidaṃ tadā
Translation
門番の言葉を聞くや、バーナは急ぎ語った。するとその場で、大いなるダイティヤは驚きをもって門吏にこう告げた。
Word by Word
द्वारपालस्यof the door-keeper
द्वारपालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वारपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; समासः—द्वारस्य पालः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
वाक्यम्speech/statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘श्रुत्वा’ = having heard
बाणःBāṇa
बाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
त्वरा-अन्वितःendowed with haste
त्वरा-अन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वरा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—त्वरया अन्वितः (तृतीया-तत्पुरुष)
द्वाःस्थम्the one stationed at the door (doorkeeper)
द्वाःस्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वाःस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वारि स्थः (सप्तमी-तत्पुरुष)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
महादैत्यःthe great demon
महादैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् दैत्यः (कर्मधारय)
सविस्मयम्with astonishment
सविस्मयम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootसविस्मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः—विस्मयेन सह (adverbial ‘with astonishment’)
इदम्this (statement)
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
Speaker
Narrator (contextual, not explicitly named in this snippet)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-māhātmya frame
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A palace gateway: the gatekeeper reports; Bāṇa, the mighty daitya-king, reacts with startled urgency, turning toward the doorkeeper to issue orders.
Characters & Entities
B
BāṇaN
Nārada (implied)D
DaityaFAQs
Even the mighty pause in astonishment when confronted with higher spiritual authority and its unpredictable demands.
None; it is a narrative moment within the Revā Khaṇḍa setting.
None.