Śāpaprāpti (Receiving a Curse) — Mohinī Narrative

Verse 1

यम उवाच । विबुधेश जगन्नाथ चराचरगुरो प्रभो । मोहिनी निष्फला जाता वंध्या स्त्री जनने यथा ॥ १ ॥

ヤマは言った。「ああ、神々の主よ、宇宙の主宰よ、動くものと動かぬものすべての至高の師よ――この迷幻はもはや実りなく、子を産めぬ女が出産に臨むがごとく空しくなった。」

Verse 2

रुक्मांगदप्रणीतेन मार्गेण कुशलांछन । लोकः प्रयाति वैकुंण्ठं न मां कश्चित्प्रपद्यते ॥ २ ॥

「おお吉祥なる者よ。ルクマーングダが示した道によって人々はヴァイクンタへ至る。だが、誰ひとりとして我に帰依しない。」

Verse 3

गतेऽपि भूमिनाथेशे देहं देवस्य चक्रिणः । तथापि सर्वभूतानां न बुद्धिः परिवर्तते ॥ ३ ॥

たとえ地上の主が去り、円盤を持つ主（ヴィシュヌ）の御身の顕現が見えなくなっても、それでもなお衆生の理解は変わらない。

Verse 4

उपोष्य वासरं विष्णोराकुमारात्तु मानवाः । प्रयांति परमं लोकं लुप्तपापाः पितामह ॥ ४ ॥

おおピターマハよ。幼き時よりヴィシュヌのために一日断食（ウパヴァーサ）を守る人々は、罪が消え去り、至上の世界へと赴く。

Verse 5

पुत्री ते व्रीडिता देवी मोहिनी मोहमागता । नायाति तव सामीप्यं न भुंक्ते लोकगर्हिता ॥ ५ ॥

あなたの娘、女神モーヒニーは恥じ入り、迷妄に沈んだ。世にそしられ責められて、あなたの傍らにも来ず、食も口にしない。

Verse 6

निर्व्यापारस्त्वहं जातः किं करोमि प्रशाधि माम् । रविपुत्रवचः श्रुत्वा प्रोवाच कमलासनः ॥ ६ ॥

「私は何も為せぬ身となりました——いかに致すべきでしょう。どうかお教えください。」太陽神の御子の言葉を聞いて、蓮華座の主（梵天ブラフマー）は語った。

Verse 7

गच्छामः सहिताः सर्वे मोहिनीं प्रतिबोधितुम् । मोहिन्यां प्रतिबुद्धायां करिष्यामो दिवाकरे ॥ ७ ॥

「行こう——皆で連れ立ってモーヒニーを目覚めさせよう。モーヒニーが覚醒したなら、その後に太陽（ディヴァーカラ）に関わる為すべきことを成そう。」

Verse 8

तव कार्यं न संदेहः संभ्रमस्त्यज्यतामयम् । ततो देव गणाः सर्वे शतक्रतुपुरोगमाः ॥ ८ ॥

汝の務めが成就することに疑いはない。今すぐこの動揺を捨てよ。かくして、シャタクラトゥ（インドラ）を先頭とする諸天の群れは、そのとおりに進んだ。

Verse 9

ब्रह्मणा सहिताः पृथ्वीं विमानैः सूर्यसप्रभैः । समायाता महीपाल नारीं तां प्रतिबोधितुम् ॥ ९ ॥

王よ、彼らは梵天とともに、太陽のごとく輝く飛行宮（ヴィマーナ）に乗って地上へ降り、その女人を目覚めさせ（諭し）に来た。

Verse 10

ते विमानैः समंतात्तु परिवार्य शुभाननाम् । तेजोहीनां निरानंदां शुष्कतोयां नदीमिव ॥ १० ॥

彼らは飛行宮（ヴィマーナ）で四方からその麗しき顔の女人を取り囲み、彼女の光輝と歓喜を奪った——水の涸れた川のように。

Verse 11

शशिहीनां निशां भूप ऋत्विग्घीनां क्रियामिव । पराजितो यथा मर्त्यः प्रम्लानकुसुमं यथा ॥ ११ ॥

王よ、それは月なき夜のごとく、祭司なきまま営まれる祭儀のごとし。敗れし人のごとく、しおれた花のごとし。

Verse 12

निवृत्तोत्सववेदीव विद्रुमं धवलं यथा । गतशालिस्तु केदारो निष्प्र यथा ॥ १२ ॥

祭りの終わった後の祭壇のごとく、白く色あせた珊瑚のごとく、稲を刈り尽くした田のごとく——それは艶を失い、光輝を欠く。

Verse 13

मंड वा गतोद्वा यथा सरः । मंथानं नवनीते वा उद्धृते धरणीपते ॥ १३ ॥

大地の主よ、湖の浮き滓を取り除くように、また酥を得た後に攪拌の杖を引き抜くように——その役目を終えたものからも解き放たれるべきである。

Verse 14

असंस्कृता यथा वाणी मर्दिता च यथा चमूम् । हत नाथां तु युवतीं धान्यहीनां प्रजां यथा ॥ १४ ॥

磨かれぬ言葉が無価値であり、打ち砕かれた軍が無力であるように。守り手を失った若き女が脆く、穀を欠く民が困窮するように——しかるべき錬磨と相応の資具を欠く行法・ダルマ・儀礼は、ついに効力を失う。

Verse 15

मंत्रहीनविधिं युद्धं धर्मं च दयया विना । पृथ्वीं भूपालहीना वा मंत्रही नोयथा नृप ॥ १५ ॥

正しい策と作法を欠いてなされる戦い、慈悲を欠いて行われるダルマ。さらに守護する王なき国土——これらは皆、賢臣を欠く君主のごとく空しい。

Verse 16

धनधान्यविहीनं वा गृहं नृपवरोत्तम । जलहीनं यथा कुंभं पंकस्थं गोपतिं यथा ॥ १६ ॥

おお、王の中の最勝者よ。財と穀物に乏しい家は、水なき壺のごとく、また泥にとらわれた牛の主のごとく、その本来の務めを果たし得ない。

Verse 17

गृहस्थं भार्यया हीनं राष्ट्रभ्रष्टं च भूपतिम् । भग्नक्रियं यथा वैद्यं भग्नशाखं यथा द्रुमम् ॥ १७ ॥

妻なき家住み、国を失った王、業の折れた医師、枝の折れた樹—これらは皆、衰え損なわれ、力を発し得ぬものとして同じである。

Verse 18

तेजोहीनं यथागारं निर्जलं वा घनं यथा । विधूम इव सप्तार्चिर्विरश्मिरिव भास्करः ॥ १८ ॥

光なき家、水なき雲、煙なき七焔の火、光線なき太陽—そのように、威光（テージャス）と生命の力が失われれば、ありさまは虚しくなる。

Verse 19

मतिभ्रष्टो यथा मर्त्यः पर्वसंगी यथा नरः । अतृप्तः कांतया कांतः पन्नगश्च विषोज्झितः ॥ १९ ॥

分別を失った人、賭博に溺れる男、愛しい人と共にあっても満たされぬ恋人、毒を失った蛇—そのように、その者は力を失い、心は落ち着かぬ。

Verse 20

लूनपक्षो यथा पक्षी वृत्तिहीनो यथा द्विजः । शिरोभ्रष्टा यथा माला पर्वतो धातुवर्जितः ॥ २० ॥

翼を刈られた鳥、正しい生計を失ったバラモン、頭飾りの落ちた花鬘、鉱脈なき山—そのように、それは本来の輝きを奪われ、効力を失う。

Verse 21

प्रभ्रष्टलिपि शास्त्रं वा ऋग्यजुर्विस्वरं यथा । स्वरहीनं यथा साम पद्महीनं यथा सरः ॥ २१ ॥

文字が乱れた聖典は、正しい声調（スヴァラ）を失ったリグ・ヴェーダとヤジュル・ヴェーダのように欠け、旋律なきサーマ・ヴェーダのように欠け、蓮なき湖のように空しい。

Verse 22

यथा मार्गं तृणै रुद्धं पद्मं पत्रविवर्जितम् । ज्ञानं ममत्वसंयुक्तं पुमांसं प्रकृतिं विना ॥ २२ ॥

草に塞がれて通れぬ道のように、葉を失った蓮が衰えるように、「我がもの」という執着（ママトヴァ）を伴う知は、プラクリティへの正しい理解なくして人を導かない。

Verse 23

सांख्यानि तत्त्वहीनानि धर्मं दंभान्वितं यथा । तेजोहीनां तथापश्यन् मोहिनीं ते दिवौकसः ॥ २३ ॥

真のタットヴァを欠くサーンキヤの説や、偽り（ダンバ）を交えた「ダルマ」が実力を失うように、天界の神々はモーヒニーを一切の輝きなきものとして見た。

Verse 24

ध्यायमानां निरुत्साहां दृश्यमानां जनैः प्रभो । आक्रोशवचनैः क्रूरैः पुत्रहत्यासमन्विताम् ॥ २४ ॥

主よ、人々は彼女が思いに沈み、気力を失って座しているのを見た。さらに、我が子を殺したとの咎を負わされ、荒々しく残酷な罵りの言葉で責め立てられた。

Verse 25

दुःशीलां धर्मसंत्यक्तां तद्वाक्यपरिमोषिताम् । स्ववाक्यपालनां चंडामुचुर्देवाः समागताः ॥ २५ ॥

集い来た神々はチャンダーに語りかけた。彼女は性根が荒く、ダルマを捨て、あの言葉に惑わされたが、それでも自らの言葉を守ることには堅固であった。

Verse 26

मां शोकं कुरु वामोरु पौरुषं हि त्वया कृतम् । नहि माधवभक्तानां विद्यते मानखण्डनम् ॥ २६ ॥

麗しき腿の君よ、わたしのために嘆くな。汝はまことの勇を示した。マーダヴァ（ヴィシュヌ）の帰依者の中には、辱めも名誉の失墜もない。

Verse 27

सा त्वं हरिणशावाक्षि देवकार्यार्थमागता । तन्न सिद्धं वरारोहे स प्रयातोऽधुनाभवम् ॥ २७ ॥

鹿のような眼の姫よ、汝は神々の御用のために来た。しかしその目的は成らず、麗しき腰の君よ、ゆえに彼はいま去った。

Verse 28

विघ्नविध्वंसिनीं पूर्वं कृता रुक्मांगदेन हि । एकादशी महापुण्या मोहिनी माधवे सिते ॥ २८ ॥

まことに、この大いなる功徳をもつエーカーダシーは、昔ルクマーングダが守り行じ、諸々の障碍を滅する。これはマーダヴァ月（ヴァイシャーカ）の白分に当たる、モーヒニー・エーカーダシーである。

Verse 29

संवत्सरं विशालाक्षि कृच्छ्रपादप्रपूजिता । तस्यैवाध्युष्टिरतुला यत्सत्याचच्चलितो न हि ॥ २९ ॥

大きな眼の君よ、彼女はクリッチュラ（Kṛcchra）の苦行戒をもって一年のあいだ礼拝された。その比類なき堅固さゆえ、真実から少しも逸れることがなかった。

Verse 30

विघ्नराज्ञी तु वै नारी लोकेषु परिगीयते । कर्मणा मनसा वाचा पुत्रव्यापादने मतिम् ॥ ३० ॥

その女は諸世界において「ヴィグナラージニー（障碍の女王）」と称えられる。自らの子を滅ぼさんと、行いにおいても、心においても、言葉においても、その意を向けるがゆえである。

Verse 31

कृत्वा चोद्धृत्य खङ्गं च त्यक्त्वा स्नेहं सुदूरुरतः । तादृशं निकषं प्रोक्ष्य भगवान्मधुसूदनः ॥ ३१ ॥

かくして彼は剣を抜き、高く掲げた。あらゆる執着を捨て、情に流されぬよう遠く離れて立つ。福徳なるマドゥスूदന（ヴィシュヌ）は、その断乎たる試練を施し、事の真実を清めて確証された。

Verse 32

हनिष्यति प्रियं पुत्रं न भुङ्क्ते हरिवासरे । पुत्रस्य च प्रियायाश्च भावं प्रेक्ष्य नृपस्य च ॥ ३२ ॥

彼は愛する息子を殺し、ハリヴァーサラ――ハリに捧げられた聖日――には食を断つ。さらに、息子と愛妻、そして王の心のありさまを見極め、それに応じて振る舞う。

Verse 33

विष्णुना परेतुष्टेन नीताः स्वभवने त्रयः । सदेहाः क्षीणकर्माणोह्यंगारोऽग्निरिवाहितः ॥ ३३ ॥

そのときヴィシュヌは大いに満悦し、三人を御自身の住処へ導かれた――なお身を帯びつつ、業は尽きて――燃える炭が火中へ運ばれるがごとく。

Verse 34

फलं कर्मणि चारब्धे यदि देवी न सिद्ध्यति । सर्वयत्नेन सुभगे दोषः कोऽत्र तवाधुना ॥ ३४ ॥

たとえ作法どおりに儀礼を始めても、女神が成就を授けず果が現れぬなら――吉祥なる者よ、汝があらゆる努力を尽くしたとしても――いま汝にいかなる咎があろうか。

Verse 35

एतस्माद्वरदाः सर्वे संप्राप्ता विबुधाः शुभे । सिद्धौ वाप्यथ वासिद्धौ कर्मकृत्स्याद्दृथा न हि ॥ ३५ ॥

ゆえに、吉祥なる者よ、授福の神々はことごとくここに来臨した。成就するにせよ成就せぬにせよ、儀礼を行う者の行いは決して無駄とはならぬ。

Verse 36

भर्तव्यो भृत्यवर्गश्च भूभुजा धर्ममिच्छता । सद्भावे घटमानस्य यदि कर्म न सिद्ध्यति ॥ ३६ ॥

ダルマを願う王は、家臣・従者の一団を養い、支えねばならない。真実の志と正しい行いで努めても事が成就しないときでさえ、この務めを捨ててはならない。

Verse 37

देयं वेतनमात्रं तु न च तुष्टिफलं भवेत् । यो न तस्मै प्रयच्छेत जीवनं जीवनाय वै ॥ ३७ ॥

少なくとも定められた賃金は与えるべきであり、さもなくば満足を与える功徳は生じない。まことに、その人に生計—命を支える命—を施さぬ者は、務めを果たさぬ。

Verse 38

गोवधं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः । तस्माद्देयं वरारोहे अभीष्टं वरसुन्दरि ॥ ३८ ॥

その者は牛殺しの罪を負う、疑いはない。ゆえに、気高き腰つきの麗しき女性よ、望まれるものはまことに施しとして与えるべきである。

Verse 39

सद्भावेन कृते सम्यग्विघ्नं कार्यं दिवौकसाम् । किं न कुर्वंति विबुधास्त्वया सह वरानने ॥ ३९ ॥

善き意図をもって神々が正しく障碍を起こすとき、麗しき面影の君よ、賢き天上の者たちが君と共にして、何を成さぬことがあろうか。

Verse 40

द्वादश्यास्तेजसा भग्ना यामाहुर्विघ्रनाशिनीम् । विबुधैरेवमुक्ता तु मोहिनी लोकमोहिनी ॥ ४० ॥

障碍を滅するものと賢者が称えるドヴァーダシーの光輝に打ち砕かれ、彼女は神々によってこのように語られた――「モーヒニー」、諸世界を惑わす妖艶なる幻惑者と。

Verse 41

उवाच सा निरानन्दा पतिहीनातिदुःखिता । धिगिदं जीवितं मह्यं येन कार्यं न साधितम् ॥ ४१ ॥

彼女は語った。喜びなく、夫を失った悲しみに打ちひしがれて――「ああ、この我が命よ、恥ずべきかな。これによって我が願いは成就しなかった。」

Verse 42

न कृतो जनसंबाधो यममार्गोऽमराधिपाः । न तु लुप्तं हरिदिनं न भुक्तं हरिवासरे ॥ ४२ ॥

「おお、神々の主よ。わたしのためにヤマの道が群衆で塞がれたことはありません。ハリに捧げられた聖なる日を一日たりとも怠らず、またハリの日には決して食を取りませんでした。」

Verse 43

भूभुजा तेन वीरेण कृतः पुत्रवधो मुदा । गतो मूर्ध्नि पदं दत्वा मम रुक्माङ्गदो हरिम् ॥ ४३ ॥

その勇猛なる王は、固い決意をもって、わが子を討つことさえ成し遂げた。ついで我がルクマーングダは、敬意を表してわたしの頭に足を置き、ハリ（ヴィシュヌ）のもとへと去って行った。

Verse 44

अप्रमेयगुणं विष्णुं निर्मलं निर्मलाश्रयम् । हंसं शुचिपदं व्योम प्रणवं बीजमव्ययम् ॥ ४४ ॥

量り知れぬ徳を具えるヴィシュヌに、わたしは礼拝する。汚れなき清浄、清き者の帰依処。ハンサ（至上の霊）、無垢の境地、遍満する虚空。聖なるプラナヴァ（オーム）、不滅の種子。

Verse 45

निराकारं निराभासं निष्प्रपंचं निरंजनम् । शून्यं वियत्स्वरूपं च ध्येयध्यानविवर्जितम् ॥ ४५ ॥

彼は無形にして、現象としての相を持たず、あらゆる世間の顕現を超え、汚れなき者である。虚空のごとく、空間の本性を具え、観ずべき対象と観ずる行為の双方をも離れている。

Verse 46

अस्ति नास्तीति यं प्राहुर्न दूरे नापि चान्तिके । परं धाम मनोग्राह्यं पुरुषाख्यं जगन्मयम् ॥ ४६ ॥

ある者は「有る」と言い、ある者は「無い」と言うその実在は、遠くもなく近くもない。心によって捉えられる至上の住処であり、宇宙を遍満し包み込むプルシャ（Puruṣa）として知られる。

Verse 47

हृत्पंकजसमासीनं तेजोरूपंसनातनम् । तस्मिँल्लयमनुप्राप्ते किं नु मे जीविते फलम् ॥ ४७ ॥

心の蓮華に坐し、純粋な光輝そのものの姿をもつ永遠者が、溶解して（わが覚知から退いて）しまったなら、わが生にいかなる価値、いかなる果があろうか。

Verse 48

असाधिते तु यः कार्ये नरो गृह्णाति वेतनम् । स्वामिनं तु परित्यज्य प्रयाति नरकं ध्रुवम् ॥ ४८ ॥

しかし、任された務めを成し遂げぬまま報酬を受け取り、主人を捨て去る者は、必ずや地獄へ赴く。

Verse 49

न साधयंति ये कार्यं स्वामिनां तु दिवौकसः । भृत्या वेतनभोक्तारो जायंते भूतले हयाः ॥ ४९ ॥

主の務めを果たさぬ天界の従者たちは、地上に馬として生まれる—報酬を食むばかりの下僕となる。

Verse 50

असाधिनीयं कार्यस्य भर्तृपुत्रविनाशिनी । कथं वरं तु गृह्णामि भवतां नाकवासिनाम् ॥ ५० ॥

「この願いは成就しがたい。夫と息子の滅びを招くであろう。されば、天に住まう汝らより賜る恩寵（ヴァラ）を、どうして受け取れようか。」

Verse 51

देवा ऊचुः । ब्रूहि मोहिनि दास्यामि यत्ते हृदि समीहितम् । अनृणास्तु भविष्यामः कृत्वा चोपकृतिं तव ॥ ५१ ॥

神々は言った。「語れ、モーヒニーよ。汝の心に望むものは何であれ、われらが授けよう。汝に報恩の施しをなして、われらは汝への負い目（義理の負債）から解き放たれよう。」

Verse 52

परिश्रमः कृतो देवि त्वया राजप्रयोजने । तस्य त्वं फलभाग्देवि तादृशार्थे कृतस्य तु ॥ ५२ ॥

「女神よ、汝は王の目的のために労苦を引き受けた。ゆえに女神よ、そのために成されたその働きの果報を、汝は分け受けるにふさわしい。」

Verse 53

एवमुच्चरमाणानां देवतानां महीपते । नृपतेराजगामाथ पुरोधाः पावकप्रभः ॥ ५३ ॥

王よ、神々がこのように聖なる言葉を唱えている最中、火のごとく輝く王家の祭司（プーローヒタ）が、やがて王のもとへ来た。

Verse 54

उषितो जलमध्ये तु प्राणायामरतो मुनिः । द्वादशाब्दे ततः पूर्णे निर्गतो जलमध्यतः ॥ ५४ ॥

しかしその聖仙は水中のただ中に留まり、プラーナーヤーマの修行に専念していた。十二年が満ちきったとき、彼は水の中ほどから姿を現した。

Verse 55

निर्गतेन श्रुतं तेन मोहिनीचेष्टितं नृप । सक्रोधो मुनिशार्दूलो देववृंदमुपागतः ॥ ५५ ॥

王よ、出て来た彼はモーヒニーの振る舞いを聞き知った。怒りに燃えたその聖仙は、仙人たちの中の虎として、神々の集会へと近づいた。

Verse 56

उवाच विबुधान्सर्वान्मोहिनीवरदायिनः । धिगिमां धिग्देवसंघं कर्म धिक्पापसंज्ञितम् ॥ ५६ ॥

恩寵を授ける妖艶なるモーヒニーは、すべての神々に告げた。「恥ずべきかな、恥ずべきかな！この神々の群れも恥ずべきかな！罪と刻まれたこの行いも恥ずべきかな！」

Verse 57

भवतां भावनाशाय पुरुषार्थे प्ररोहकम् । भवंतो यच्च दातारो मोहिन्या वांछितं वरम् ॥ ५७ ॥

汝らの世俗の妄想を滅し、真の人の目的（プルシャールタ）を繁茂させるために。汝らは授与者であるゆえ、モーヒニーの望む恩寵の賜物を授けよ。

Verse 58

हत्यायुता भर्तृसुतोपघातिनी विहिनवृत्तिश्च नराशिरूपा । नास्या हि लोके भवतीह शुद्धिः समिद्धवह्नौ पतनेऽपि देवाः ॥ ५८ ॥

その女は無数の殺害の罪を負い、夫と子を害した咎を帯び、正しい行いなく生き、人の姿を取りながら罪の塊にほかならぬ。かかる者にこの世で清浄はない。たとえ燃えさかる火中に落ちようとも、神々は彼女に浄化を許さぬ。

Verse 59

हत्यायुतं भर्तृवधो निरर्थकमेतत्समं विप्रवरैः पुराकृतम् । न चापि चास्या भवतीह शुद्धिः समिद्भवह्नौ पतनेऽपि देवाः ॥ ५९ ॥

夫殺しは一万の殺生に等しく、まことに破滅を招く業である—と最勝のバラモンたちは古より宣言してきた。かかる女にここでの清浄はなく、たとえ供木で燃え立つ祭火に身を投じても、神々はそれを贖罪として受け入れない。

Verse 60

विमोयित्वा वचनैः सुधामयैरुक्माङ्गदं धर्मंविभूषणं च । प्रियायुतं मोक्षपदं निहत्य चकार भूमिं नृपवर्जितां च ॥ ५९ ॥

甘露のごとく甘い言葉で惑わせたのち、彼はウクマーングダを討ち、さらに正義の飾りたるダルマをも倒した。ついで愛する者とともにモークシャパダを殺し、地上を王なき国土とした。

Verse 61

न चापि वासो नरकेषु देवा अस्याः स्थितिः क्क त्रिदिवेऽल्पबुद्धेः । न चापि राज्ञो निकटे च देवा नाप्येतु विष्णोः पदमव्ययं यत् ॥ ६० ॥

おお神々よ、そのような者には地獄にすら住処はない。ましてや智慧の乏しい者が、いかで天界に位を得ようか。さらに神々よ、王の近くに留まるにも相応しくなく、また不滅なるヴィシュヌの御住処にも到達しない。

Verse 62

न लोकवादेन विदूषिताया लोकेषु कुत्रापि भवेच्च वासः । धिग्रजीवनं कर्ग्मविगर्हिताया देवाः सदा पापसमारतायाः ॥ ६१ ॥

世の非難により汚された者は、諸世界のいずこにも住処を得ない。神々よ、業が咎められ、常に罪に耽り、ついには神々にさえ退けられる者の卑しき生は、まことに嘆かわしい。

Verse 63

पतिं हत्वा सुतं हत्वा सपत्नीं जननीसमाम् । हत्वा धरां समस्तां वा कां गतिं यास्यते सुराः ॥ ६२ ॥

おお神々よ、夫を殺し、子を殺し、母にも等しい共妻を殺し—あるいは大地のすべてをも殺めたとして—その者はどのような帰趣を得るのか。

Verse 64

इयं पापतरा देवा धर्मविध्वंसिनी हरेः । सर्वदाप्यनया प्रोक्तं भुज्यतां हरिवासरे ॥ ६३ ॥

おお神々よ、これはきわめて罪深く、ハリのダルマを破壊する。しかるにその者は繰り返し言い立てる――「ハリの日に食せよ」と。

Verse 65

प्राणसंवर्द्धनार्थाय तेषामेवाप्यधोगतिः । भुज्यतां वासरे विष्णोर्हन्यतां गौर्द्विजान्विता ॥ ६४ ॥

たとえ「命を養うため」と口実して行っても、そのような者にはまことに下堕の道がある。ヴィシュヌの聖なる日においては、正しい作法に従い、慎みをもって食を受けるべきであり、牛に関わる供養の儀はブラーフマナたちの立会い（証人）のもとに行うべきである。

Verse 66

अपेयं पीयता मुक्त्वा कथं वासं लभेद्दिवि । एतदज्ञानिनां प्रोक्तं ज्ञाननां तु न निर्णयः ॥ ६५ ॥

飲むべからざるものを捨て、飲むべきものを飲むなら、どうして天界の住処を得ずにいられようか。これは無知なる者のために説かれた結論であり、智ある者にとっては最終の断定ではない。

Verse 67

अज्ञानाव्द्याहृते वाक्ये भुज्यतां हरिवासरे । तस्यापि शुद्धिर्गदिता प्राणायामशतेन हि ॥ ६६ ॥

無知ゆえに、ハリヴァーサラ（ハリの聖日）に食を許す言葉を口にしてしまったなら、そのことについても浄めが説かれている――百回のプラーナーヤーマによって。

Verse 68

अथवाप्युपवासेन एकादश्या दिवौकसः । ऋक्षेण संयुतायास्तु ज्येष्ठकुंडाप्लवेन वा ॥ ६७ ॥

あるいは、エーカーダシーに断食を守れば、天界の神々は歓喜し鎮まる。同様に、ふさわしいナクシャトラと相合するとき、またはジェーシュタ・クンダ（聖なる池）で沐浴するときにも功徳が得られる。

Verse 69

शौकरस्पर्शनाद्वापि नरो देवार्चनेन वा । व्याहृते कथितं विप्रैः सेयमद्य सुनिष्ठुरा ॥ ६८ ॥

ただ猪に触れたことによってであれ、あるいは神を礼拝したことによってであれ――唱えられた句について、婆羅門たちはこのように語った。だが今日、この規定はあまりにも苛烈に見える。

Verse 70

भोजने पापनिरता दिने विष्णोर्दुरासदे । भर्तुर्वाक्यं व्यपोह्यैव घातयित्वा सुतं प्रियम् ॥ ६९ ॥

ヴィシュヌに捧げられた聖日に、贖いがたいほどの食の罪に溺れ、彼女は夫の命を退け、ついには愛する息子をも殺させた。

Verse 71

वाक्यज्ञं वाक्यनिरतं मातॄणां तु हिते रतम् । विष्णुधर्मप्रलोप्त्रीयं बहुपापसमन्विता ॥ ७० ॥

彼女は言葉に巧みで、常に言辞に携わり、母たちの利益に心を尽くしていた。だが一方で、ヴィシュヌのダルマを損ない、多くの罪を伴っていた。

Verse 72

नैषा स्पृश्यास्ति देवेशाः कथमस्या वरप्रदाः । भवंतो न्याययुक्तेषु धर्मयुक्तेषु तत्पराः ॥ ७१ ॥

おお神々の主よ、彼女は触れるに値しない。しかるに、どうして汝らが彼女に恩寵を授ける者となり得ようか。汝らは常に正義とダルマにかなうことに専心している。

Verse 73

पालनं पापयुक्तस्य न कुर्वंति दिवौकसः । धर्माधाराः स्मृता देवा धर्मो वेदेसमास्थितः ॥ ७२ ॥

天に住まう神々は、罪に絡め取られた者を守らない。デーヴァはダルマに立つと説かれ、ダルマそのものはヴェーダに堅く拠っている。

Verse 74

वेदैः शुश्रूषणं भर्तुः स्त्रीणां धर्मः प्रकीर्तितः । यद्ब्रवीति पतिः किंचित्तत्कार्यमाविशंकया ॥ ७३ ॥

ヴェーダには、女性のダルマは夫に対する細やかな奉仕であると説かれる。夫が何かを言うなら、たとえ些細なことでも、疑いなくそれを成すべきである。

Verse 75

शुक्लं शुक्लमिति ब्रूयात्कृष्णं कृष्णेति चामराः । शुश्रूषा सा हि विज्ञेया न शुश्रूषा हि सेवनम् ॥ ७४ ॥

仕える者は「白は白、黒は黒」と言うべきである。これこそが真のシュシュルーシャー（śuśrūṣā）—真実に即して聴き従う奉仕—と知られる。単なる付き添いの待機や卑屈な伺候は、真のśuśrūṣāではない。

Verse 76

भर्तुराज्ञा हता देवा आत्माज्ञास्थापनेच्छया । तस्मात्पापा न संदेहो मोहिनी सर्वयोषिताम् । सत्यस्य साधनार्थाय शपथैर्यंत्रितो नृपः ॥ ७५ ॥

神々は主君の命令に背き、自らの権威を立てようとしたために打ち倒された。ゆえに疑いない――妖艶なるモーヒニーは罪深く、あらゆる女を惑わす。王はまた、厳粛な誓いに縛られ、ただ真実を顕すために行動した。

Verse 77

उवाच विविधं वाक्यं सा नैच्छत्पुत्रघातिनी । तेन मोक्षं गतो राजा पापमस्यां विसृज्य च ॥ ७६ ॥

彼女はさまざまに言い立てたが、わが子を殺したその女は同意しなかった。これによって王は解脱に至り、自らの罪を彼女に負わせて捨て去った。

Verse 78

सेयं पापशरीरा हि हत्यायुतसमन्विता ॥ ७७ ॥

まことに彼女は罪の身であり、数知れぬ殺害の業という重罪を具えている。

Verse 79

दातारं सर्वदानानां ब्रह्मण्यं हरिदैवतम् । प्रजारंजनशीलं च हरिवासरसेविनम् ॥ ७८ ॥

彼はあらゆる布施の背後にある施与者、ブラーフマナの法を護る者、ハリを至上の神と仰ぐ者、民を喜ばせ安んじる性を備え、ハリの聖日を敬虔に奉持する者である。

Verse 80

परदारेषु निःस्नेहं विषये विगतस्पृहम् । परार्थत्यक्तकामं च सदा मखनिषेविणम् ॥ ७९ ॥

他人の妻に執着せず、感官の対象への渇愛を離れ、他者のために私欲を捨て、常に清浄なる祭祀（ヤジュニャ）への奉仕に励むべきである。

Verse 81

सदैव दुष्टदमने वर्तमानं धरातले । व्यसनैः सप्तभिर्घोरैरनाक्रांतं महीपतिम् ॥ ८० ॥

地上において常に悪しき者を懲らしめていた王は、国土の主でありながら、なお七つの恐るべき災厄に襲われた。

Verse 82

संनिरस्य दुराचारा वरयोग्या कथं भवेत् । योऽस्याः पक्षेतु वर्तेत देवो वा दानवोऽपि वा ॥ ८१ ॥

たとえ彼女が悪しき振る舞いを捨てたとしても、どうして選ばれるに足る花嫁となり得ようか。彼女の側に立つ者は、たとえデーヴァであれアスラであれ、不当を助長するのだ。

Verse 83

तं चापि भस्मसात्कुर्यां क्षणेन सुरसत्तमाः । मोहिन्या रक्षणे यस्तु प्रयत्नं कुरुते सुराः ॥ ८२ ॥

「おお神々のうち最勝なる者よ、我は彼をも刹那に灰と化し得る。されどモーヒニーを守らんと努めるデーヴァがいるなら――おお諸神よ――その者はそうせよ。」

Verse 84

तस्य तज्जायते पापं यन्मोहिन्यां व्यवस्थितम् ॥ ८३ ॥

その者には、迷妄に根ざすまさにその罪が生じる――惑わす力（モーヒニー）の支配のもとで行為するときに。

Verse 85

स एवमुक्त्वा नृपते द्विजेंद्रः संगृह्य पाणौ सलिलं च तीव्रम् । क्रोधेन संवीक्ष्य विधिप्रसूतां चिक्षेप तन्मूर्घ्न्यनलप्रकाशम् ॥ ८४ ॥

かく語り終えると、王よ、最勝のバラモンは掌に水を掬い、怒りに燃えて、ブラフマーの定めより生まれたその娘を凝視しつつ、火のごとく輝くその水を彼女の頭上に投げかけた。

Verse 86

निक्षिप्तमात्रे सलिले महीप सद्यः प्रजज्वाल च तच्छरीरम् । संपश्यतां नाकनिवासिनां तु तृण्या यथा वह्निशिखावलीढा ॥ ८५ ॥

王よ、彼が水に投げ込まれたその瞬間、天の住人たちの目の前で、炎の舌に舐められた草のように、彼の体は突然燃え上がりました。

Verse 87

कोपं विभो संहर संहरेति यावद्गिरः खे मरुतां बभूवुः । तावत्स वह्निर्द्विजवाक्यमृष्टो भस्मावशेषां प्रमदां चकार ॥ ८६ ॥

マルト神群の声が空に響き渡り、「主よ、怒りを、怒りをお鎮めください！」と叫んでいる間に、バラモンの言葉の絶対性に突き動かされた火は、乙女を灰にしてしまいました。

Verse 88

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनी चरिते शापप्राप्तिर्नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३५ ॥

このようにして、シュリー・ブリハンナーラディーヤ・プラーナのウッタラ・バーガ（後半部）におけるモーヒニーの物語の中で、「シャーパプラープティ（呪いを受けること）」と題された第35章が終わります。