Adhyaya 24

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे त्रयोविंशतितमो ऽध्यायः वसिष्ठ उवाच इत्युक्तस्तेन भूपाल रामो मतिमतां वरः / निरूप्य मनसा भूयस्तमुवाचाभिविस्मितम्

かくして『シュリー・ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、ヴァーユの説く中篇、第三ウポッダータ・パーダの第二十三章。ヴァシシュタは言った――それを聞いた王ラーマ、智者の中の最勝は、心にて重ねて思量し、驚嘆して彼に語った。

Verse 2

राम उवाच कस्त्वं ब्रूहि महाभाग न वै प्राकृतपूरुषः / इन्द्रस्येवानुभावेन वपुरालक्ष्यते तव

ラーマは言った。「大いなる幸いの人よ、汝は誰か告げよ。汝は凡夫にあらず。汝の姿にはインドラのごとき威光が現れている。」

Verse 3

विचित्रार्थपदौदार्यगुणगांभीर्यजातिभिः / सर्वज्ञस्यैव ते वाणी श्रूयते ऽतिमनोहरा

妙なる義と高雅な語、徳と深みを備えた汝の言葉は、まるで全知者の言のごとく、きわめて心を奪う。

Verse 4

इन्द्रो वह्निर्यमो धाता वरुणो वा धनाधिपः / ईशानस्तपनो ब्रह्मा वायुः सोमो गुरुर्गुहः

汝はインドラか、火神アグニか、ヤマか、ダーターか、ヴァルナか、あるいは財宝の主クベーラか。あるいはイーシャーナ、太陽、ブラフマー、ヴァーユ、ソーマ、師ブリハスパティ、またはグハなのか。

Verse 5

एषामन्यतमः प्रायो भवान्भवितुमर्हति / अनुभावेन जातिस्ते हृदिशङ्कां तनोति मे

彼らのうちのいずれかが、どうやらあなたであるべきだ。あなたの威徳により、その本性が我が心に疑念を広げる。

Verse 6

मायावी भगवान्विष्णुः श्रूयते पुरुषोत्तमः / को वा त्वं वपुषानेन ब्रूहि मां समुपागतः

幻力を具えた世尊ヴィシュヌはプルショーत्तマと聞く。ではこの姿で私のもとへ来たあなたは誰か、告げよ。

Verse 7

अथ वा जगतां नाथः सर्वज्ञः परमेश्वरः / परमात्मात्मसंभूतिरात्मारामः सनातनः

あるいはあなたこそ万界の主、全知のパラメーश्वर。パラマートマンより現れ、自己に憩うアートमाराम、永遠なる者。

Verse 8

स्वच्छन्दचारी भगवाञ्छिवः सर्वजगन्मयः / वपुषानेन संयुक्ते भवान्भवितुमर्हति

自在に行ずる、万界に遍満する世尊シヴァ。この姿を帯びる者として、あなたこそ相応しい。

Verse 9

नान्यस्येदृग्भवेल्लोके प्रभावानुगतं वपुः / जात्यर्थसौष्ठवोपेता वाणी चौदार्यशालिनी

この世に、これほど威力を帯びた身は他にない。さらに、家柄の気品と意味の妙を備え、寛大さに満ちた言葉も他にない。

Verse 10

मन्ये ऽहं भक्तवात्सल्याद्वानेन वपुषाहरः / प्रत्यक्षतामुपगतो संदेहो ऽस्मत्परीक्षया

私は思う。信徒への慈愛ゆえに、ハリは森に住む者の姿を取り、眼前に顕現された。私の試みにより疑いも消えた。

Verse 11

न केवलं भवान् व्याधस्तेषां नेदृग्विधाकृतिः / तस्मात्तुभ्यं नमस्तस्मै सुरुपं संप्रदर्शय

あなたはただの猟師ではない。彼らにこのような姿はあり得ない。ゆえにあなたに礼拝し、またその至上者にも礼拝する——吉祥なる麗しい御姿を示したまえ。

Verse 12

आविष्कुर्वन्प्रसीदात्ममहिमानुगुणं वपुः / ममानेकविधा शङ्कामुच्येत येन मानसी

御自身の威光にふさわしい御身を顕し、どうか慈悲を垂れたまえ。そうすれば我が心のさまざまな疑いは解け去ろう。

Verse 13

प्रसीद सर्वभावेन बुद्धिमोहौ ममाधुना / प्रणाशय स्वरूपस्य ग्रहणादेव केवलम्

あらゆる御心をもって慈悲を垂れたまえ。今、ただ御本来の御姿を悟らせることによって、我が知の迷いと妄執を滅したまえ。

Verse 14

प्रार्थयेत्वां महाभाग प्रणम्य शिरसासकृत् / कस्त्वं मे दर्शयात्मानं बद्धो ऽयं ते मयाञ्जलिः

大いなる幸いの御方よ。ひとたび頭を垂れて礼拝し、私は願う——あなたは誰なのか。私に御自身をお示しください。これはあなたに捧げる合掌の礼です。

Verse 15

इत्युक्त्वा तं महाभाग ज्ञातुमिच्छन्भृगूद्वहः / उपविश्य ततो भूमौ ध्यानमास्ते समाहितः

かく語り終えると、福徳深きブリグ族の俊傑は知ろうと願い、地に坐して心を統一し、禅定に入った。

Verse 16

बद्धपद्मासनो मौनी यतवाक्कायमानसः / निरुद्धप्राणसंचारो दध्यौ चिरमुदारधीः

堅く結跏趺坐して沈黙を守り、言葉・身・心を制し、プラーナの流れを止め、広大な智慧をもって久しく禅観した。

Verse 17

सन्नियम्येन्द्रियग्रामं मनो हृदि निरुध्य च / चिन्तयामास देवेशं ध्यानदृष्ट्या जगद्गुरुम्

諸根を厳しく制し、心を胸の奥に収めて、禅観の眼をもって देवेश（神々の主）、 जगद्गुरु（世界の師）を念じた。

Verse 18

अपश्यच्च जगन्नाथमात्मसंधानचक्षुषा / स्वभक्तानुग्रहकरं मृगव्याधस्वरूपिणम्

内なる集中の眼によって、彼は जगन्नाथ（世の主）を見た。主は自らの भक्त に慈悲を垂れ、鹿狩りの猟師の姿を取っておられた。

Verse 19

तत उन्मील्य नयने शीघ्रमुत्थाय भार्गवः / ददर्श देवं तेनैव वपुषा पुरतः स्थितम्

そこでバーर्गヴァは目を開き、すぐに立ち上がって、同じその御姿のまま神が目前に立っているのを見た。

Verse 20

आत्मनो ऽनुग्रहार्थाय शरण्यं भक्तवत्सलम् / आविर्भूतं महाराज दृष्ट्वा रामः ससंभ्रमम्

大王よ、自らの恩寵のために、帰依の拠り所であり信者を慈しむ神が顕現したのを見て、ラーマは深い畏敬に満たされた。

Verse 21

रोमाञ्छोद्भिन्नसर्वाङ्गो हर्षाश्रुप्लुतलोचनः / पपात पादयोर्भूमौ भक्त्या तस्य महामतिः

全身に鳥肌が立ち、歓喜の涙で目を潤ませたその大賢者は、信愛ゆえに御足もとへ地に伏して礼拝した。

Verse 22

स गद्गदमुवाचैनं संभ्रमाकुलया गिरा / शरणं भव शर्वेति शङ्करेत्यसकृन्नृप

王よ、彼は感極まって声を詰まらせ、畏敬に揺れる言葉で幾度も言った。「我が帰依処となり給え、サルヴァよ、シャンカラよ。」

Verse 23

ततः स्वरुपधृक् शंभुस्तद्भक्तिपरितोषितः / राममुत्थापयामास प्रणा मावनतं भुवि

そのとき本来の姿を現したシャンブは、その信愛に満足し、地に伏して礼拝していたラーマを起こした。

Verse 24

उत्थापितो जगद्धात्रा स्वहस्ताभ्यां भृगूद्वहः / तुष्टाव देवदेवेशं पुरः स्थित्वा कृताजलिः

世界の支え手が自らの両手で彼を起こすと、ブリグ族の俊傑は御前に立ち、合掌して神々の主を讃嘆した。

Verse 25

राम उवाच नमस्ते देवदेवाय शङ्करायादिमूर्त्तये / नमः शर्वाय शान्ताय शाश्वताय नमोनमः

ラーマは言った——神々の神、原初の御姿なるシャンカラよ、あなたに礼拝します。静寂にして永遠のシャルヴァよ、重ねて重ねて帰依し礼拝します。

Verse 26

नमस्ते नीलकण्ठाय नीललोहितमूर्त्तये / नमस्ते भूतनाथाय भूतवासाय ते नमः

青き喉の主、青と紅の御姿なる方よ、礼拝します。ブータ（精霊）たちの主ブータナータよ、彼らの住処ブータヴァーサよ、あなたに帰依し礼拝します。

Verse 27

व्यक्ताव्यक्तस्वरूपाय महादेवाय मीढुषे / शिवाय बहुरूपाय त्रिनेत्राय नमोनमः

顕れと顕れざる本性をもつマハーデーヴァ、恵みを授ける御方に礼拝します。多様なる御姿、三つの眼をもつシヴァよ、重ねて礼拝します。

Verse 28

शरणं भव मे शर्व त्वद्भक्तस्य जगत्पते / भूयो ऽनन्याश्रयाणां तु त्वमेव हि परायणम्

シャルヴァよ、世界の主よ。私はあなたの信奉者、どうか私の庇護となってください。他に依るべきものなき者にとって、あなたこそが究極の帰依処です。

Verse 29

यन्मयापकृतं देव दुरुक्तं वापि शङ्कर / अजानता त्वां भगवन्मम तत्क्षन्तुमर्हसि

神よ、シャンカラよ。私が過ちを犯し、あるいは粗き言葉を口にしたなら、それはあなたを知らぬゆえです——バガヴァーンよ——どうかお赦しください。

Verse 30

अनन्यवेद्यरुपस्य सद्भावमिहकः पुमान् / त्वामृते तव सर्वेश सम्यक् शक्रोति वेदितुम्

万有の主サルヴェーシャよ、他のいかなる手段でも知られ得ぬあなたの御姿の真実を、あなたを離れてこの世で誰が正しく悟り得ましょうか。

Verse 31

तस्मात्त्वं सर्वभावेन प्रसीद मम शङ्कर / नान्यास्ति मे गतिस्तुभ्यं नमो भूयो नमो नमः

それゆえ、我がシャンカラよ、あらゆる思いをもって我に慈悲を垂れたまえ。あなたのほかに我が帰依はない。礼拝、重ねて礼拝、幾度も礼拝。

Verse 32

वसिष्ठ उवाच इति संस्तूयमानस्तु कृताञ्जलिपुटं पुरः / तिष्ठन्तमाह भगवान्प्रसन्नात्मा जगन्मयः

ヴァシシュタは言った――このように讃えられ、合掌して御前に立つ者に、心安らぎ万界に満ちる世尊は語りかけた。

Verse 33

भगवानुवाच प्रीतो ऽस्मि भवते तात तपसानेन सांप्रतम् / भक्त्या चैवानपायिन्या ह्यपि भार्गवसत्तम

世尊は言われた――我が子よ、今この汝の苦行により我は喜ぶ。さらに、バールガヴァ族の最勝者よ、退かぬ信愛によってもまた。

Verse 34

दास्ये चाभि मतं सवे भवते ऽहं त्वया वृतम् / भक्तो हि मे त्वमत्यर्थं नात्र कार्या विचारणा

奉仕の心においても、万有を包む者よ、汝は我を選び取った。汝はまことに我が至深の帰依者である。ここに思案の余地はない。

Verse 35

मयैवावगतं सर्वं त्दृदि वत्ते ऽद्यवर्त्तते / तस्माद्ब्रवीमि यत्त्वाहं तत्कुरुष्वाविशङ्कितम्

今日そなたの心にあるすべてを、我はすでに悉く悟った。ゆえに我が告げることを疑いなく行え。

Verse 36

नास्त्राणां धारणे वत्स विद्यते शक्तिरद्य ते / रौद्राणां तेन भूयो ऽपि तपो घोरं समाचर

わが子よ、今日そなたには神聖なる武器（アストラ）を保持する力がない。ゆえにルドラのアストラのため、さらに苛烈な苦行を修せ。

Verse 37

परीत्य पृथिवीं सर्वां सर्वतीर्थेषु च क्रमात् / स्रात्वा पवित्रदेहस्त्तवं सर्वाण्यस्त्राण्यवाप्स्यसि

大地のすべてを巡り、諸々のティールタに順次沐浴して身を清めれば、そなたはあらゆるアストラを得るであろう。

Verse 38

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवस्तेनैव वपुषा विभुः / रामस्य पश्यतो राजन्क्षणेन भवभागकृत्

そう告げるや、自在なる神はそのままの姿で姿を消した。王よ、ラーマの見守る前で、刹那にして消え失せた。

Verse 39

अन्तर्हिते जगन्नाथे रामो नत्वा तु शङ्करम् / परीत्यवसुधां सर्वां तीर्थस्नाने ऽकरोन्मनः

世の主が姿を隠すと、ラーマはシャンカラに礼拝し、全土を巡って聖地で沐浴することを心に定めた。

Verse 40

ततः स पृथिवीं सर्वां परिक्रम्य यथाक्रमम् / चकार सर्वतीर्थेषु स्नानं विधिवदात्मवान्

その後、彼は自制を保ちつつ順序に従って全大地を巡り、あらゆるティールタにおいて法にかなった聖なる沐浴を行った。

Verse 41

तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु तथा देवालयेषु च / पितॄन्देवांश्च विधिवदतर्पयदतन्द्रितः

ティールタや主要な聖地、また神殿において、彼は怠ることなく、法に従って祖霊（ピトリ）と神々にタर्पナを捧げた。

Verse 42

उपवासतपोहोमजपस्नानादिसुक्रियाः / तीर्थेषु विधिवत्कुर्वन्परिचक्राम मेदिनीम्

断食、苦行、ホーマ、ジャパ、沐浴などの善き行を、ティールタにて法にかなって行いながら、彼は大地を巡った。

Verse 43

एवं क्रमेण तीर्थेषु स्नात्वा चैव वसुंधराम् / प्रदक्षिणीकृत्य शनैः शुद्धदेहो ऽभवन्नृप

王よ、このように順にティールタで沐浴し、大地をプラダクシナーとして巡ったことで、彼の身は次第に清浄となった。

Verse 44

परीत्यैवं वसुमतीं भार्गवः शंभुशासनात् / जगाम् भूयस्तं देशं यत्र पूर्वमुवास सः

このように大地（ヴァスुमती）を巡り終えると、バールガヴァはシャンブの命により、かつて住んでいたその国へ再び赴いた。

Verse 45

गत्वा राजन्सतत्रैव स्थित्वा देवमुमापतिम् / भक्त्या संपूजयामास तपोभिर्न्नियमैरपि

王よ、彼はそこへ赴き、その地にとどまって、ウマーの主なる神（ウマーパティ）を信愛をもって丁重に供養した。さらに苦行と戒律によっても礼拝した。

Verse 46

एतस्मिन्नेव काले तु देवानामसुरैः सह / बभूव सुचिरं राजन्संग्रामो रोमहर्षणः

王よ、まさにその時、神々とアスラたちとの間に、久しく続く身の毛もよだつ大戦が起こった。

Verse 47

ततो देवान्पराजित्य युद्धे ऽतिबलिनो ऽसुराः / अवापुरमरैश्वर्यमशेषमकुतोभयाः

それから、並外れて強大なアスラたちは戦いで神々を打ち破り、恐れなく天界の権勢を余すところなく手に入れた。

Verse 48

युद्धे पराजिता देवाः सकला वासवादयः / शङ्करं शरणं चग्मुर्हतैश्वर्या ह्यरातिभिः

戦に敗れたインドラらすべての神々は、敵によって権勢を奪われ、シャンカラ（シヴァ）を避難所として帰依した。

Verse 49

तोषयित्वा जगन्नाथं प्रणामजय संस्तवैः / प्रार्थयामासुरसुरान्हन्तुं देवाः पिनाकिनम्

礼拝と勝利の唱和と讃歌によってジャガンナータ（宇宙の主）を喜ばせたのち、神々はピナーカを携える御方に、アスラ討滅を祈願した。

Verse 50

ततस्तेषां प्रतिश्रुत्य दानवानां वधं नृप / देवानां वरदः शंभुर्महो दरमुवाच ह

そのとき王よ、ダーナヴァ族を討つと約して、神々に恩寵を授けるシャンブはマホーダラにこう告げた。

Verse 51

हिमद्रेर्दक्षिणे भागे रामो नाम महातपाः / मुनिपुत्रो ऽतितेजस्वी मामुद्दिश्य तपस्यति

ヒマードリの南の地に、ラーマという大苦行者がいる。仙人の子で、まばゆい威光を備え、我を念じて苦行に励んでいる。

Verse 52

तत्र गत्वात्वमद्यैव निवेद्य मम शासनम् / महोदर तपस्यन्तं तमिहानय माचिरम्

今日ただちにそこへ赴き、我が命を伝えよ。マホーダラよ、苦行中のそのラーマを遅れずここへ連れて来い。

Verse 53

इत्याज्ञप्रस्तथेत्युक्त्वा प्रणभ्येशं महोदरः / जगाम वायुवेगेन यत्र रामो व्यवस्थितः

「仰せのままに」と答えると、マホーダラは主に礼拝し、風のごとき速さでラーマのいる場所へ向かった。

Verse 54

समासाद्य स तं देशं दृष्ट्वा रामं महामुनिम् / तपस्यन्तमिदं वाक्यमुवाच विनयान्वितः

その地に到り、苦行に励む大聖仙ラーマを見たマホーダラは、恭しく次の言葉を述べた。

Verse 55

द्रष्टुमिच्छति शम्भुस्त्वां भृगुवर्यं तदाज्ञया / आगतो ऽहं तदागच्छ तत्पादांबुजसन्निधिम्

シャンブ（シヴァ）は汝を、ブリグ族の最勝よ、拝見したいと望まれる。その御命により我は来た。ゆえに来たれ、彼の御足の蓮華の御前へ。

Verse 56

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शीघ्रमुत्थाय भार्गवः / तदाज्ञां शिरसानन्द्य तथेति प्रत्यभाषत

その言葉を聞くや、バールガヴァはすぐに立ち上がり、その御命を頭上に戴いて歓び、「そのとおり」と答えた。

Verse 57

ततो रामं त्वरोपेतः शंभुपार्श्वं महोदरः / प्रापयामास सहसा कैलासे नागसत्तमे

それから急ぎのままマホーダラは、ラーマをただちにシャンブの御側へと導き、最勝のナーガのカイラーサに一気に到らせた。

Verse 58

सहितं सकलैर्भूतैरिन्द्राद्यैश्च सहामरैः / ददर्श भार्गवश्रेष्ठः शङ्करं भक्तवत्सलम्

そのときバールガヴァの最勝は、信者を慈しむシャンカラを拝した。彼はあらゆるブータに囲まれ、インドラら諸天とともに在した。

Verse 59

संस्तूयमानं मुनिभिर्नारदाद्यैस्तपोधनैः / गन्धर्वैरुपगायद्भिर्नृत्यद्भिश्चाप्सरोगणैः

ナーラダらの苦行に富む仙人たちが彼を讃え、ガンダルヴァは歌い、アプサラスの群れは舞っていた。

Verse 60

उपास्यमानं देवेशं गजचर्मधृताम्बरम् / भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्

礼拝される देवेश（神々の主）は、象皮を衣としてまとい、全身に聖灰を塗し、三つの眼をもち、月を頂に戴くチャンドラシェーカラであった。

Verse 61

धृतपिङ्गजटाभारं नागाभरमभूषितम् / प्रलम्बोष्ठभुजं सौम्यं प्रसन्नमुखपङ्कजम्

黄褐色のジャターの重みを戴き、蛇を飾りとして身にまとい、唇と腕は長く、柔和で、咲き開く蓮華のように晴れやかな御顔であった。

Verse 62

आस्थितं काञ्चने पट्टे गीर्वाणसमितौ नृप / उपासर्पत्तु देवेशं भृगुवर्यः कृताञ्जलिः

王よ、神々の集会にて、金の座に鎮座する देवेश のもとへ、ブリグ仙は合掌して近づいた。

Verse 63

श्रीकण्ठदर्शनोद्वत्तरोमाञ्चाञ्चितविग्रहः / बाष्पत्तु सिक्तकायेन स तु गत्वा हरान्तिकम्

シュリーカンṭha を拝して身は総毛立ち、涙に濡れたまま、彼はハラ（シヴァ）の御許へと進み寄った。

Verse 64

भक्त्या ससंभ्रमं वाचा हर्षगद्गदयासकृत् / नमस्ते देवदेवेति व्यालपन्नाकुलाक्षरम्

信愛と畏れに満ち、歓喜で声を詰まらせながら、彼は幾度も「デーヴァデーヴァよ、ナマஸ्तே」と、言葉も乱れて口にした。

Verse 65

पपात संस्पृशन्मूर्ध्ना चरणौ पुरविद्विषः / पश्यतां देववृन्दानां मध्ये भृगुकुलोद्वहम्

ブリグ族の俊傑は、神々の群れが見守る中、都の仇の両足に額を触れて地に伏し、礼拝した。

Verse 66

तमुत्थाप्य शिवः प्रीतः प्रसन्नमुखपङ्कजम् / रामं मधुरया वाचा प्रहसन्नाह सादरम्

シヴァは喜んで彼を起こし、蓮華のように晴れやかな顔のラーマに、甘美な言葉で微笑みつつ丁重に語った。

Verse 67

इमे दैत्यगणैः क्रान्ताः स्वाधिष्ठानात्परिच्युताः / अशक्रुवन्तस्तान्हन्तुं गीर्वाणा मामुपागताः

これらの神々はダイティヤの軍勢に蹂躙され、自らの座から追われた。彼らを討てず、天界の者たちは我のもとへ来た。

Verse 68

तस्मान्ममाज्ञया राम देवानां च प्रियेप्सया / जहि दैत्यगणान्सर्वान्समर्थस्त्वं हि मे मतः

ゆえにラーマよ、我が命により、また神々の愛する安寧のために、すべてのダイティヤの群れを討て。汝は成し遂げ得ると我は見る。

Verse 69

ततो रामो ऽब्रवीच्छर्वं प्रणिपत्य कृताञ्जलिः / शृण्वतां सर्वदेवानां सप्रश्रयमिदं वचः

そこでラーマはシャルヴァにひれ伏して合掌し、すべての神々が聞く中、恭しくこの言葉を述べた。

Verse 70

स्वामिन्न विदितं किं ते सर्वज्ञस्याखिलात्मनः / तथापि विज्ञापयतो वचनं मे ऽवधारय

主よ、全知にして万有のアートマンなる御身に、知られぬものがありましょうか。されど願い申す我が言葉をお聞き入れください。

Verse 71

यदि शक्रादिभिर्देवैरखिलैरमरारयः / न शक्या हन्तुमेकस्य शक्याः स्यस्ते कथं मम

もしインドラをはじめ諸天が、天界の敵どもを一人たりとも討てぬのなら、私にどうして討てましょうか。

Verse 72

अनस्त्रज्ञो ऽस्मि देवेश युद्धानामप्यकोविदः / कथं हनिष्ये सकलान्सुरशत्रूननायुधः

देव々の主よ、私は武器の術に疎く、戦にも不慣れです。武具もなく、どうして諸々の天敵を討てましょうか。

Verse 73

इत्युक्तस्तेन देवेशः सितं कालाग्निसप्रभम् / शैवमस्त्रमयं तेजो ददौ तस्मै महात्मने

そう告げられると、 देव々の主は、劫火のごとく輝く白き光明、シヴァの武器となる威力をその大士に授けた。

Verse 74

आत्मीयं परशुं दत्वा सर्वशस्त्राभिभावकम् / रामपाह प्रसन्नात्मा गीर्वाणानां तु शृण्वतम्

万の武器を凌ぐ己の斧を授け、心晴れやかに、諸天の聞くところで言った。「ラーマよ、守り給え。」

Verse 75

मत्प्रसादेन सकलान्सुरशत्रून्विनिघ्नतः / शक्तिर्भवतु ते सौम्य समस्तारिदुरासदा

我が加護により、すべての神々の敵を討ち滅ぼせ。やさしき者よ、あらゆる敵が近づけぬ無敵の力が汝に宿らんことを。

Verse 76

अनेनैवायुधेन त्वं गच्छ युध्यस्व शत्रुभिः / स्वयमेव च वेत्सि त्वं यथावद्युद्धकौशलम्

この武器を携えて行き、敵と戦え。そうすれば汝は自ら、正しき戦の技を知るであろう。

Verse 77

वसिष्ठ उवाच एवमुक्तस्ततो रामः शंभुना तं प्रणम्य च / जग्राह परशुं शैव विबुधारिवधोद्यतः

ヴァシシュタは語った——シャンブがそう告げると、ラーマは彼に礼拝し、神々の敵を討たんとして、シヴァの聖なる斧を手に取った。

Verse 78

ततः स शुशुभे रामो विष्णुतेर्ञ्जो ऽशसंभवः / रुद्रभक्त्या समायुक्तो द्युत्येव सवितुर्महः

そのときラーマは輝きを放った——ヴィシュヌの威光より生まれ、ルドラへの信愛に満ち、偉大なる太陽の光のごとく燦然とした。

Verse 79

सो ऽनुज्ञातस्त्रिनेत्रेण देवैः सर्वैः समन्वितः / जगाम हन्तुमसुरान्युद्धाय कृतनिश्चयः

三つ目の御方の許しを得、すべての神々に伴われて、彼は戦いを決意し、アスラを討たんと出立した。

Verse 80

ततो ऽभवत्पुनर्युद्धं देवानामसुरैः सह / त्रैलोक्यविजयोद्युक्तै राजन्नतिभयङ्करम्

その後、神々とアスラとの間に再び戦が起こった。王よ、三界の征服を目指す者たちのその合戦は、きわめて恐るべきものであった。

Verse 81

अथ रामो महाबाहुस्तस्मिन्युद्धे सुदारुणे / कुद्धः परशुना तेन निजघान महासुरान्

そのとき、その苛烈な戦いのただ中で、大いなる腕をもつラーマは憤怒し、その斧をもって大アスラたちを討ち倒した。

Verse 82

प्रहारैरशनिप्रख्यैर्निघ्नन्दैत्यान्सहस्रशः / चचार समरे रामः क्रुद्धः काल इवापरः

雷のごとき打撃でダイティヤを幾千も討ち、憤怒のラーマは戦場を駆け巡った。まるで第二のカーラ（死神）のように。

Verse 83

हत्वा तु सकलान्दैत्यान्देवान्सर्वानहर्षयत् / क्षणेन नाशयामास रामः प्रहरतां वरः

すべてのダイティヤを討ち果たして、彼は諸神をことごとく歓喜させた。打撃において最上のラーマは、一瞬にして彼らを滅ぼした。

Verse 84

रामेण हन्यमा नास्तु समस्ता दैत्यदानवाः / ददृशुः सर्वतो रामं हतशेषा भयान्विताः

ラーマによってダイティヤとダーナヴァがことごとく討たれると、わずかに生き残った者たちは恐怖に包まれ、四方のどこにもラーマの姿を見た。

Verse 85

हतेष्वसुरसंघेषु विद्रुतेषु च कृत्स्नशः / राममामन्त्र्य विबुधाः प्रययुस्त्रिदिवं पुनः

アスラの群れが討たれ、残る者もことごとく逃げ去ると、神々はラーマに別れを告げ、再びトリディヴァ（天界）へ帰って行った。

Verse 86

रामो ऽपि हत्वा दितिजानभ्यनुज्ञाप्य चामरान् / स्वमाश्रमं समापेदे तपस्यासक्तमानसः

ラーマもまた、ディティジャ族を討ち、神々を送り出したのち、苦行に心を傾けつつ自らのアーシュラマへ帰った。

Verse 87

मृगव्याधप्रतिकृतिं कृत्वा शम्भोर्महामतिः / भक्त्या संपूजयामास स तस्मिन्नाश्रमेवशी

大いなる知恵を備えた（ラーマ）は鹿狩りの猟師の像を作り、そのアーシュラマで自制しつつ、信愛をもってシャンブ（シヴァ）を丁重に礼拝した。

Verse 88

गन्धैः पुष्पैस्तथा हृद्यैर्नैवेद्यैरभिवन्दनैः / स्तोत्रैश्च विधिवद्भक्त्या परां प्रीतिमुपानयत्

香、花、心地よい供物、礼拝、そして讃歌によって、作法にかなった信愛を捧げ、至上の歓喜を得た。