Shloka 74
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
आत्मीयं परशुं दत्वा सर्वशस्त्राभिभावकम् / रामपाह प्रसन्नात्मा गीर्वाणानां तु शृण्वतम्
Transliteration
ātmīyaṃ paraśuṃ datvā sarvaśastrābhibhāvakam / rāmapāha prasannātmā gīrvāṇānāṃ tu śṛṇvatam
Translation
万の武器を凌ぐ己の斧を授け、心晴れやかに、諸天の聞くところで言った。「ラーマよ、守り給え。」
Word by Word
आत्मीयम्his own
आत्मीयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआत्मीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; विशेषण of परशुम्
परशुम्axe
परशुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular
दत्वाhaving given
दत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); “having given”
सर्वशस्त्राभिभावकम्that which overpowers all weapons
सर्वशस्त्राभिभावकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व-शस्त्र-अभि-भावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; accusative singular; तत्पुरुषः (सर्वाणि शस्त्राणि अभिभवति इति)
रामO Rāma
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative singular
पाहprotect (me/us)
पाह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; imperative
प्रसन्नात्माwith a serene heart
प्रसन्नात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular; कर्मधारयः (प्रसन्नः आत्मा यस्य/प्रसन्न आत्मा)
गीर्वाणानाम्of the gods (celestials)
गीर्वाणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगीर्वाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; genitive plural
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; adversative/emphatic particle
शृण्वताम्of (those) listening
शृण्वताम्:
Adhikarana (अधिकरण/Context)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle) from शृण्वत्; पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; genitive plural “while (they) were listening”