Sukta 3
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted without a single named ṛṣi for brief bhaiṣajya charms in AVŚ 1); attributed generically to Atharvan/Angiras lineages in later indices.
Devata: Parjanya (Rain), as releasing/effusive power.
Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic irregularities/extended cadence in the closing).
このバイシャジャ・スークタ（治病讃歌）は、尿閉を解いて排尿を促す（mūtra-mocana）ための集中的な呪法である。とりわけ雨を放つパルジャニヤ（Parjanya）の降雨という、宇宙的な「自由な注ぎ出し」の型を呼び起こし、身体の「流れ」を外へ、地へと向けて滞りを解く。詩中では「われらは知る…」（vidmá…）という知の定型句を反復し、さらに「われは…塞ぎ（束縛）を打ち砕く」（bhínadmi… vartrám）といった強い解縛の言葉で、停滞を栓・縛りとして裂き開き、通路を開通させ、排出が自然に進むようにする。
Mantras
Mantra 1
मूत्रमोचनम्। वि॒द्मा श॒रस्य॑ पि॒तरं॑ प॒र्जन्यं॑ श॒तवृ॑ष्ण्यम् । तेना॑ ते त॒न्वे॒३शं क॑रं पृथि॒व्यां ते॑ नि॒षेच॑नं ब॒हिष्टे॑ अस्तु॒ बालिति॑
【放尿（排尿）】われらは葦（あし）の父、百重の雄力をもつパルジャニヤ（Parjanya）を知る。その力をもって汝の身のために潤いと安らぎを作りなす。汝の流出は大地にあれ——外へと向かい、汝のために；かく成就せよ。（bal）
Mantra 2
वि॒द्मा श॒रस्य॑ पि॒तरं॑ मि॒त्रं श॒तवृ॑ष्ण्यम् । ते॑ना ते त॒न्वे॒३ शं क॑रं पृथि॒व्यां ते॑ नि॒षेच॑नं ब॒हिष्टे॑ अस्तु॒ बालिति॑
われらはシャラ（Śara）の父、百重の雄力をもつミトラ（Mitra）を知る。これによって汝の身に安寧をなして、地上において汝の灌注（niṣecana）が汝の外へ、外にあれ――「bal！」かくあれ。
Mantra 3
वि॒द्मा श॒रस्य॑ पि॒तरं॒ वरु॑णं श॒तवृ॑ष्ण्यम् । तेना॑ ते त॒न्वे॒३ शं क॑रं पृथि॒व्यां ते॑ नि॒षेच॑नं ब॒हिष्टे॑ अस्तु॒ बालिति॑
われらは葦（Śara）の父、百重の雄力をもつヴァルナ（Varuṇa）を知る。これによって汝の身に安寧をなして、地上において汝の傾注（niṣecana）が汝の外へ、外にあれ――「bal！」かくあれ。
Mantra 4
वि॒द्मा श॒रस्य॑ पि॒तरं॑ च॒न्द्रं श॒तवृ॑ष्ण्यम् । तेना॑ ते त॒न्वे॒३ शं क॑रं पृथि॒व्यां ते॑ नि॒षेच॑नं ब॒हिष्टे॑ अस्तु॒ बालिति॑
われらはシャラス（Śarás）の父を知る――百重の雄力をもつ月（チャンドラ）を。これによって汝のため、汝の身体のために安寧を成し遂げる。大地における汝の灌ぎ（niṣecana）は汝の外にあれ――外にあれ――（かくあれ）、bāliti。
Mantra 5
वि॒द्मा श॒रस्य॑ पि॒तरं॒ सूर्यं॑ श॒तवृ॑ष्ण्यम् । तेना॑ ते त॒न्वे॒३ शं क॑रं पृथि॒व्यां ते॑ नि॒षेच॑नं ब॒हिष्टे॑ अस्तु॒ बालिति॑
われらは葦の父を知る——百重の力をもつ太陽を。これによって汝の身に安寧をなす。大地に汝の灌注（そそぎ）あれ。汝の外にあれ——bāliti。
Mantra 6
यदा॒न्त्रेषु॑ गवी॒न्योर्यद्व॒स्तावधि॒ संश्रु॑तम् । ए॒वा ते॒ मूत्रं॑ मुच्यतां ब॒हिर्बालिति॑ सर्व॒कम्
腸のうち、二つの導管のうち、また膀胱のうちに、沈み固まり結びついたものがあるとき――そのようにして、汝の尿が解き放たれよ。「bal！」と叫びつつ、ことごとく外へ。
Mantra 7
प्र ते॑ भिनद्मि॒ मेह॑नं॒ वर्त्रं॑ वेश॒न्त्या इ॑व । ए॒वा ते॒ मूत्रं॑ मुच्यतां ब॒हिर्बालिति॑ सर्व॒कम्
汝のために我は尿の道を裂き、塞ぐ栓を破る。入る女のために道を開くがごとく。かくして汝の尿は解き放たれよ——外へと、どっと噴き出して、ことごとく流れ出でよ。
Mantra 8
विषि॑तं ते वस्तिबि॒लं स॑मु॒द्रस्यो॑द॒धेरि॑व । ए॒वा ते॒ मूत्रं॑ मुच्यतां ब॒हिर्बालिति॑ सर्व॒कम्
汝のために膀胱の出口は開かれよ、海と大洋の口が開くがごとく。かくして汝の尿は排出されよ——外へと、塞ぐものの塊をことごとく押し出して。
Mantra 9
यथे॑षु॒का प॒राप॑त॒दव॑सृ॒ष्टाधि॒ धन्व॑नः । ए॒वा ते॒ मूत्रं॑ मुच्यतां ब॒हिर्बालिति॑ सर्व॒कम्
小さき矢が弓より放たれて、野を越え遠く飛び去るように――そのように汝の尿が解き放たれ、ことごとく外へ流れ出でよ、「bāl!」の叫びとともに。
Frequently Asked Questions
It is recited to relieve difficulty or blockage in urination, treating the condition as an obstruction to be loosened and sent outward.
Parjanya embodies the power of releasing waters. The hymn uses rain as the cosmic model to compel the body’s retained fluid to pour out freely.
The text primarily works through mantra and simple rite: directing the flow outward and using water-sprinkling and earth-contact as symbols of discharge. A reed (śara) may be used as an emblem, but no specific drug is required by the verses cited.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.