
Sukta 9.90
Soma Pavamāna (approaching Indra)
Is mantra mein Soma ko pavamana ke roop mein bulaya ja raha hai. Wo saaf hoke aage badh raha hai, jaise koi jeetne wala rath. Soma Indra ke paas ja raha hai, uske paas taakat aur tohfe le kar. Rishi Soma se safe raaste maang rahe hain. Wo paani, subah ki roshni aur dhoop laane ko kahte hain. Soma bura naseeb ko kuchal deta hai. Wo apne pujariyon ko hamesha achha rakhta hai.
Mantra 1
प्र हिन्वानो जनिता रोदस्यो रथो न वाजं सनिष्यन्नयासीत् । इन्द्रं गच्छन्नायुधा संशिशानो विश्वा वसु हस्तयोरादधानः ॥
Soma aage badh raha hai, jo dono duniya ka janak hai. Woh aisa chal raha hai jaise koi rath tez daud mein jaata hai. Woh Indra ke paas ja raha hai, apne hathiyar tez kar raha hai. Usne dono haathon mein saare khazane le liye hai. Ab woh taiyaar hai dene ke liye, jeet ke liye.
Mantra 2
अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गूषाणामवावशन्त वाणीः । वना वसानो वरुणो न सिन्धून्वि रत्नधा दयते वार्याणि ॥
Gaayon ke beech woh ek bade bail ki tarah khada hai, jahan se saans chalti hai. Gayak uski awaaz se pukarte hain. Woh jungle pehne hai, aur Varuna ki tarah nadiyon mein chalta hai. Woh khazane rakhne wala hai, acchi-acchi cheezein baant raha hai.
Mantra 3
शूरग्रामः सर्ववीरः सहावाञ्जेता पवस्व सनिता धनानि । तिग्मायुधः क्षिप्रधन्वा समत्स्वषाळ्हः साह्वान्पृतनासु शत्रून् ॥
Yeh veeron ka dala hai, sabse bade bahaduron ka. Tu khud ko saaf kar, dhan jeetne wale. Tez hathiyar le, tez dhanush le. Jung mein dushmanon ko hara, tu hamari taraf se jeet ka bal ban ja.
Mantra 4
उरुगव्यूतिरभयानि कृण्वन्त्समीचीने आ पवस्वा पुरंधी । अपः सिषासन्नुषसः स्वर्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान् ॥
Soma, tu bade raaste se aa, humein darr se aazaad kar de. Sahi disha mein aa, taakat le kar. Paani maang, savera maang, suraj ki roshni maang. Awaaz kar aur humare liye badi taakat ikattha kar.
Mantra 5
मत्सि सोम वरुणं मत्सि मित्रं मत्सीन्द्रमिन्दो पवमान विष्णुम् । मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान्मत्सि महामिन्द्रमिन्दो मदाय ॥
Soma, tu Varuna ke liye khushi ban ja, Mitra ke liye khushi ban ja. Indra ke liye nasha ban ja, Vishnu ke liye bhi. Marut ke dal ke liye anand ban ja, deviyon ke liye bhi. Indra ke liye bada maza ban ja, khushi ka.
Mantra 6
एवा राजेव क्रतुमाँ अमेन विश्वा घनिघ्नद्दुरिता पवस्व । इन्दो सूक्ताय वचसे वयो धा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
Soma raja ki tarah behta hai, apni shakti aur sahi raasta lekar. Woh hamare saare paap aur taklifein tod deta hai. Indu hamme zindagi aur taakat deta hai acche bolne ke liye. Aap shaktiyaan hamesha hamare saath raho aur hamara bhala karo.
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he flows and purifies through the filter—especially as he approaches Indra to empower victory and give abundance.
It describes Soma’s swift, forceful movement in the ritual stream: purified Soma rushes forward with power (vāja), as if a chariot charging toward its goal, bringing gifts to gods and people.
It asks for fearlessness and safe paths, for the gathering of waters and dawning light (symbols of renewal), for victorious strength, for life-force to support inspired speech, and for ongoing well-being (svasti).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.