Sukta 90
Sukta 9.90
Soma Pavamāna (approaching Indra)
இந்த பவமான சோம ஸூக்தம், சுத்திகரிப்பின் வழியாகத் தூண்டப்பட்டு முன்னேறும் சோமனைப் புகழ்கிறது—அவன் கூர்மையடைந்த வலிமையுடனும் பெரும் கொடைகளுடனும் வெற்றியரதம் போல இந்திரனை நோக்கி முன்னேறுகிறான். ஷி, சோமன் விரிந்தும் பாதுகாப்பானும் பாதைகளைத் திறக்க வேண்டும்; நீர்கள், உதயங்கள், மற்றும் சூரிய ‘பசுக்கள்’ (ஒளி) ஆகியவற்றை கொண்டு வர வேண்டும்; ஊக்கமூட்டும் வாக்கிற்கான வலிமையையும் அருள வேண்டும் என்று வேண்டுகிறார். இறுதியில் சோமன் அரசர்போன்ற உருவில் தோன்றி, துரதிர்ஷ்டத்தை நசுக்கி, வழிபடுவோரைக் நீடித்த நலனுடன் காக்கிறான்.
Mantras
Mantra 1
प्र हिन्वानो जनिता रोदस्यो रथो न वाजं सनिष्यन्नयासीत् । इन्द्रं गच्छन्नायुधा संशिशानो विश्वा वसु हस्तयोरादधानः ॥
உந்தப்பட்டவனாய், இரு உலகங்களின் (ரோதஸீ) ஜனகன், வலச் செல்வம் (வாஜ) பெற விரும்பி, தேரைப் போல முன்னே செல்கிறான். இந்திரனை நோக்கிச் செல்லும் போது, ஆயுதங்களைச் செம்மைப்படுத்தி, இரு கைகளிலும் எல்லா வசுக்கள் (செல்வங்கள்) ஏந்தி நிற்கிறான்—வெற்றியளிக்கும் தானச் செயல் செய்யத் தயாராய்.
Mantra 2
अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गूषाणामवावशन्त वाणीः । वना वसानो वरुणो न सिन्धून्वि रत्नधा दयते वार्याणि ॥
மூன்று-பின்புறம் (திரிப்ருஷ்ட) கொண்ட காளை—உயிர்மூச்சின் இல்லம்—அதனை நோக்கி பாடுவோரின் உச்சரிப்புகள் முழங்குகின்றன. காடுகளை ஆடையாக அணிந்து, வருணனைப் போல ஆறுகளிடையே அவன் செல்கிறான்; ரத்தினங்களைத் தாங்கியவனாய், தேர்ந்தெடுக்கத்தக்க சிறந்த வரங்களைப் பகிர்கிறான்.
Mantra 3
शूरग्रामः सर्ववीरः सहावाञ्जेता पवस्व सनिता धनानि । तिग्मायुधः क्षिप्रधन्वा समत्स्वषाळ्हः साह्वान्पृतनासु शत्रून् ॥
ஓ சோமா! நீ வீரர்களின் படை; அனைத்துவீரனாய், வல்லமையாய், வெற்றியாளனாய்—உன்னைத் தூய்மைப்படுத்திக் கொள்; செல்வத்தைப் பெறுவிப்பவனாக (ஸனிதா) பவமாநனாய் பாய்ந்து வா. கூரிய ஆயுதங்களுடன், விரைவான வில்லுடன், போரில் அஜேயனாய்—போர்க்களங்களில் பகைவரை அடக்கி, எங்கள் வெற்றிப் படையாக ஆகு.
Mantra 4
उरुगव्यूतिरभयानि कृण्वन्त्समीचीने आ पवस्वा पुरंधी । अपः सिषासन्नुषसः स्वर्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान् ॥
ஓ சோமா! விரிந்த கவ்வ்யூதி (பாதை) வழியே பாய்ந்து, எங்களுக்குப் பயமின்மை நிலைகளை உருவாக்கு; நேர்முகமான வழித்தடங்களில், புரந்தி (நிறைவு/செழிப்பு) வல்லமையுடன் இங்கே பவமாநனாய் பாய்ந்து வா. ஆபः (நீர்கள்) வேண்டி, உஷஸ்கள் (விடியல்கள்) வேண்டி, ஸ்வர்கத்தின் சூர்யலோகத்தின் ஒளிரும் பசுக்களை வேண்டி—மகத்தான வாஜங்களை (பல-நிறைவுகளை) எங்களுக்காக முழங்கி ஒன்றுசேர்.
Mantra 5
मत्सि सोम वरुणं मत्सि मित्रं मत्सीन्द्रमिन्दो पवमान विष्णुम् । मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान्मत्सि महामिन्द्रमिन्दो मदाय ॥
ஓ சோமா! வருணனுக்குப் மதாக (பரவசம்) ஆகு; மித்ரனுக்குப் மதாக ஆகு; ஓ பவமாந இந்து! இந்திரனுக்கும் விஷ்ணுவுக்கும் மதாக ஆகு. மருத்-சர்தத்திற்கு மதாக ஆகு; தேவர்களுக்கு மதாக ஆகு; ஓ இந்து! தெய்வ மदा (உயர்த்தல்) பொருட்டு மகா-இந்திரனுக்குப் பேரின்பமாக ஆகு.
Mantra 6
एवा राजेव क्रतुमाँ अमेन विश्वा घनिघ्नद्दुरिता पवस्व । इन्दो सूक्ताय वचसे वयो धा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
இவ்வாறே—உறுதியும் நன்னெறியும் உடைய அரசனைப் போல—ஓ சோமா, பாய்ந்து வா; எங்கள் எல்லா வளைந்த குற்றங்களையும் துன்பங்களையும் நசுக்கி விடு. ஓ இந்து, சூக்தத்தின் வாக்கிற்காக எங்களுள் பிராணவலமும் நிறைவும் நிறுவு; மேலும், ஓ தெய்வ-சக்திகளே, எங்களை எப்போதும் ஸ்வஸ்தி எனும் நலஒற்றுமைகளால் காத்தருளுங்கள்.
Inside Sukta 90
How it unfolds
- Where it opens
Soma is driven forward as the begetter of the two worlds, advancing like a chariot seeking victorious plenitude.
- Development
He turns toward Indra, “sharpening weapons,” while the hymn asks for wide, safe courses and the gathering of Waters, Dawns, and solar light-cattle—symbols of ordered abundance.
- Climax
Soma’s wide-ranging flow creates fearlessness and gathers great vājas (victorious energies) for the worshippers.
- Where it settles
Like a wise king, Soma crushes all distress, grants life-force for inspired speech, and the hymn ends with a prayer for continual protection and well-being (svasti).
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma is the pressed, flowing, self-purifying draught that runs through the filter, shining and roaring as it hastens to the gods—especially to Indra—bearing strength, wealth, and inspiration.
- Cosmic functionHe mediates between worlds and beings: purified Soma becomes divine vitality that empowers Indra’s victory, sustains ṛta (right order), and releases abundance (vāja, rayi).
- Inner significanceThe clarified current of consciousness: disciplined purification of desire and will into luminous force that supports insight (vāc), courage, and inner fearlessness.
The seer
- Rebha KāśyapaKāśyapa (traditional Anukramaṇī attribution) · A seer-name associated with inspired utterance (rebha, “one who chants/praises”) and with Soma-Pavamāna hymns that emphasize purification, victorious energy (vāja), and protection.
Famous verses
प्र हिन्वानो जनिता रोदस्यो रथो न वाजं सनिष्यन्नयासीत् । इन्द्रं गच्छन्नायुधा संशिशानो विश्वा वसु हस्तयोरादधानः ॥urugavyūtiḥ abhayāni kṛṇvan
yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Self-purifying (pavamāna)
- Swift, chariot-like advance
- Giver of vāja (victorious force) and vasu (treasures)
- Allied with Indra’s conquering power
- Opener of safe, wide paths (urugavyūti)
- Crusher of distress and crookedness (duritā)
- Source of inspired speech (sūkta/vāc)
Also by this seer
- Traditional attribution to multiple Soma-Pavamāna verses/hymns within Maṇḍala 9 in some Anukramaṇī traditions (hymn-level attributions vary by recension and critical editions).
- Association with the broader Kāśyapa seer-family prominent across the Rigveda, often linked with cosmological and ritual themes.
The rite, step by step
- Press the Soma plant and collect the expressed juice.
- Mix/clarify according to rite (often with water; sometimes with milk/curds depending on pressing).
- Purify by letting Soma flow through the filter (pavitra), reciting Pavamāna verses.
- Offer clarified Soma into the fire and/or present as libation to Indra (and associated powers), accompanied by praise.
- Conclude with petitions for protection, fearlessness, strength, and well-being for the sacrificers.
Offerings
- Clarified Soma (pavamāna)
- Water (āpaḥ) as purifier and mixer
- Ghee and oblations into Agni as part of the larger Soma rite (contextual)
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he flows and purifies through the filter—especially as he approaches Indra to empower victory and give abundance.
It describes Soma’s swift, forceful movement in the ritual stream: purified Soma rushes forward with power (vāja), as if a chariot charging toward its goal, bringing gifts to gods and people.
It asks for fearlessness and safe paths, for the gathering of waters and dawning light (symbols of renewal), for victorious strength, for life-force to support inspired speech, and for ongoing well-being (svasti).
Ask anything about Sukta 90 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
