Rig Veda 9.48.3 — Mandala 9, Sukta 48, Mantra 3

Sukta 9.48

Devata: Soma (Pavamāna), with suparṇa (bird-carrier) motif

Samhita Patha (Devanagari)

अतस्त्वा रयिमभि राजानं सुक्रतो दिवः । सुपर्णो अव्यथिर्भरत् ॥

Transliteration

atáṣ tvā rayím abhí rājā́naṃ sukrato diváḥ | supárṇo avyathír bharat ||

Translation

Darum bringt dir, o König, o du mit rechter Einsicht Starker, der schönbeflügelte Vogel, unerschüttert, den Reichtum vom Himmel herbei.

Word by Word

• अतः: therefore; from that
• अतः: हेतु/सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अदस्-प्रातिपदिकात्; अव्यय) अथवा इदानींतन-निपात

• त्वा: you (thee)
• त्वा: कर्म
• Type: Noun (Pronoun)
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth; treasure
• रयिम्: कर्म (उपपद-सम्बन्धे ‘अभि’ सह)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• अभि: towards; upon
• अभि: दिशा/सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/उपपद)

• राजानम्: king; sovereign
• राजानम्: कर्म (अभि…राजानम्)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• सुक्रतो: O good-minded/strong-willed one
• सुक्रतो: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: सु-क्रतु (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven; of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of heaven’)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ)

• सुपर्णः: the fair-winged one (bird)
• सुपर्णः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: सु-पर्ण (समास-प्रातिपदिक)

• अव्यथिः: unshaking; untroubled
• अव्यथिः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-व्यथि (नञ्-समास; प्रातिपदिक)

• भरत्: bore; carried; brought
• भरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)