Rig Veda 2.36.5: Mandala 2, Sukta 36, Mantra 5

Sukta 2.36

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

एष स्य ते तन्वो नृम्णवर्धनः सह ओजः प्रदिवि बाह्वोर्हितः । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यमाभृतस्त्वमस्य ब्राह्मणादा तृपत्पिब ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.36.5

Transliteration

eṣá syá te tanvò nṛ́mṇa-várdhanaḥ sáha ójaḥ pra-dívi bāhvór hitáḥ | túbhyaṃ sutó maghavan túbhyam ā́bhṛtas tvám asya brā́hmaṇād ā́ tṛ́pat píba ||

Translation

Dies ist für dich, o Indra, ein Mehrer deiner leibhaften Macht: Stärke und Wucht, im höchsten Himmel in deine Arme gelegt. Für dich ist er gepresst, o Freigebiger; für dich ist er herbeigebracht: trinke dich voll an diesem Brahman (dem inspirierten Wort) und werde satt.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्यः: that (very one)
• स्यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: स (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तन्वः: of (your) body/person
• तन्वः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• नृम्णवर्धनः: increasing manly might
• नृम्णवर्धनः: Kartā (एषः/स्यः का विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: नृम्ण-वर्धन (प्रातिपदिक; वर्ध् ‘to increase’ से)

• सहः: strength
• सहः: Kartā (समुच्चित-विषयः)
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• ओजः: vigor, power
• ओजः: Kartā (समुच्चित-विषयः)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• प्रदिवि: in the fore/heavenly realm; in heaven
• प्रदिवि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक) अथवा ‘दिव्’ (अव्ययीभाव)

• बाह्वोः: in/of (your) two arms
• बाह्वोः: Adhikaraṇa (स्थाने) / Sambandha
• Type: Noun
• Root: बाहु (प्रातिपदिक)

• हितः: placed, set
• हितः: Kartā/Predicative (स्थितिः)
• Type: Participle
• Root: धा (धातु) → हित (कृदन्त; PPP)

• तुभ्यम्: for you
• तुभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुतः: pressed (Soma)
• सुतः: Kartā (पिब का कर्ता/विषयः)
• Type: Participle
• Root: सु (धातु ‘to press’) → सुत (कृदन्त; PPP)

• मघवन्: O bountiful one (Indra)
• मघवन्: Sambodhana
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• तुभ्यम्: for you
• तुभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• आभृतः: brought, presented
• आभृतः: Kartā/Predicative (सुतः का विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: आ + भृ (धातु) → आभृत (कृदन्त; PPP)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• अस्य: of this (Soma/rite)
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्राह्मणात्: from the priestly formulation/prayer
• ब्राह्मणात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)

• आ: unto, fully
• आ: Upasarga (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• तृपत्: being satisfied / be satisfied
• तृपत्: Kartā (त्वम्) सह क्रिया
• Type: Verb (non-finite)
• Root: तृप् (धातु ‘to be satisfied’)

• पिब: drink
• पिब: Karma (सुतः सोमः) ग्रहण-क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु ‘to drink’)