HomeRig VedaMandala 2Sukta 36Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 2.36

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

एष स्य ते तन्वो नृम्णवर्धनः सह ओजः प्रदिवि बाह्वोर्हितः । तुभ्यं सुतो मघवन्तुभ्यमाभृतस्त्वमस्य ब्राह्मणादा तृपत्पिब ॥

ए॒ष स्य ते॑ त॒न्वो॑ नृम्ण॒वर्ध॑न॒: सह॒ ओज॑: प्र॒दिवि॑ बा॒ह्वोर्हि॒तः । तुभ्यं॑ सु॒तो म॑घव॒न्तुभ्य॒माभृ॑त॒स्त्वम॑स्य॒ ब्राह्म॑णा॒दा तृ॒पत्पि॑ब ॥

eṣá syá te tanvò nṛ́mṇa-várdhanaḥ sáha ójaḥ pra-dívi bāhvór hitáḥ | túbhyaṃ sutó maghavan túbhyam ā́bhṛtas tvám asya brā́hmaṇād ā́ tṛ́pat píba ||

This is for thee, O Indra, an increaser of thy embodied might—strength and force laid in thy arms in the highest heaven. For thee it is pressed, O bountiful one; for thee it is brought: drink to fullness from this brahman (the inspired utterance), and be satisfied.

ए॒षः । स्यः । ते॒ । त॒न्वः॑ । नृ॒म्ण॒ऽवर्ध॑नः । सहः॑ । ओजः॑ । प्र॒ऽदिवि॑ । बा॒ह्वोः । हि॒तः । तुभ्य॑म् । सु॒तः । म॒घ॒व॒न् । तुभ्य॑म् । आऽभृ॑तः । त्वम् । अ॒स्य॒ । ब्राह्म॑णात् । आ । तृ॒पत् । पि॒ब॒ ॥एषः । स्यः । ते । तन्वः । नृम्णवर्धनः । सहः । ओजः । प्रदिवि । बाह्वोः । हितः । तुभ्यम् । सुतः । मघवन् । तुभ्यम् । आभृतः । त्वम् । अस्य । ब्राह्मणात् । आ । तृपत् । पिब ॥eṣaḥ | syaḥ | te | tanvaḥ | nṛmṇa-vardhanaḥ | sahaḥ | ojaḥ | pra-divi | bāhvoḥ | hitaḥ | tubhyam | sutaḥ | maghavan | tubhyam | ābhṛtaḥ | tvam | asya | brāhmaṇāt | ā | tṛpat | piba

एषःthis (one)
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्यःthat (very one)
स्यः:
Kartā
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तन्वःof (your) body/person
तन्वः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
नृम्णवर्धनःincreasing manly might
नृम्णवर्धनः:
Kartā (एषः/स्यः का विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनृम्ण-वर्धन (प्रातिपदिक; वर्ध् ‘to increase’ से)
सहःstrength
सहः:
Kartā (समुच्चित-विषयः)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
ओजःvigor, power
ओजः:
Kartā (समुच्चित-विषयः)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
प्रदिविin the fore/heavenly realm; in heaven
प्रदिवि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्र + दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक) अथवा ‘दिव्’ (अव्ययीभाव)
बाह्वोःin/of (your) two arms
बाह्वोः:
Adhikaraṇa (स्थाने) / Sambandha
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
हितःplaced, set
हितः:
Kartā/Predicative (स्थितिः)
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → हित (कृदन्त; PPP)
तुभ्यम्for you
तुभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतःpressed (Soma)
सुतः:
Kartā (पिब का कर्ता/विषयः)
TypeParticiple
Rootसु (धातु ‘to press’) → सुत (कृदन्त; PPP)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
तुभ्यम्for you
तुभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
आभृतःbrought, presented
आभृतः:
Kartā/Predicative (सुतः का विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootआ + भृ (धातु) → आभृत (कृदन्त; PPP)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अस्यof this (Soma/rite)
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्राह्मणात्from the priestly formulation/prayer
ब्राह्मणात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
unto, fully
:
Upasarga (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तृपत्being satisfied / be satisfied
तृपत्:
Kartā (त्वम्) सह क्रिया
TypeVerb (non-finite)
Rootतृप् (धातु ‘to be satisfied’)
पिबdrink
पिब:
Karma (सुतः सोमः) ग्रहण-क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु ‘to drink’)