Adhyaya 15
Shukla YajurvedaAdhyaya 1564 Mantras

Adhyaya 15

Completion of the fire altar.

← Adhyaya 14Adhyaya 16

Mantras

Mantra 1

अग्ने॑ जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑तान् नुद जातवेदः। अधि॑ नो ब्रूहि सु॒मना॒ अहे॑डँ॒स्तव॑ स्याम॒ शर्मँ॑स्त्रि॒वरू॑थ उ॒द्भौ

হে অগ্নি, জাত (উৎপন্ন) আমাৰ সপত্নসকলক দূৰলৈ ঠেলি দিয়া; আৰু আমাৰ বিপক্ষে জন্ম লোৱা সকলকো হেঁচি আঁতৰাই দিয়া, হে জাতবেদ! আমাৰ ওপৰত কৃপালু, অক্রুদ্ধ হৈ ঘোষণা কৰা—যাতে আমি তোমাৰেই হওঁ; ত্ৰিবৰূথ (তিনিধৰণৰ ৰক্ষা) আশ্ৰয়ত, উন্নীত (উদ্ধৃত) হৈ স্থিত হওঁ।

Mantra 2

सह॑सा जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑ताञ्जातवेदो नुदस्व । अधि॑ नो ब्रूहि सुमन॒स्यमा॑नो व॒यᳪ स्या॑म॒ प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॑न्

হে জাতবেদস্, সহসাৰে আমাৰ জন্মগত শত্রু-প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলক দূৰলৈ ঠেলি দিয়া; আমাৰ বিপক্ষে জন্ম লোৱা সকলোকো নুদাই দিয়া। সদ্ভাৱনাৰে আমাৰ ওপৰত বিধান উচ্চাৰণ কৰা, যাতে আমি নিৰ্ভয়-নিশ্চিন্ত হৈ থাকোঁ; আমাৰ শত্রু-প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলক প্ৰ নুদা—দূৰ কৰি দিয়া।

Mantra 3

षो॒ड॒शी स्तोम॒ ओजो॒ द्रवि॑णं चतुश्चत्वारि॒ᳪश स्तोमो॒ वर्चो॒ द्रवि॑णम् । अ॒ग्नेः पुरी॑षम॒स्यप्सो॒ नाम॒ तां त्वा॒ विश्वे॑ अ॒भि गृ॑णन्तु दे॒वाः । स्तोम॑पृष्ठा घृ॒तव॑ती॒ह सी॑द प्र॒जाव॑द॒स्मे द्रवि॒णा य॑जस्व

ষোডশী-স্তোম ওজ (বল) আৰু দ্ৰৱিণ (ধন); চুয়াল্লিশ-স্তোম বৰ্চস্ (তেজ) আৰু দ্ৰৱিণ। তুমি অগ্নিৰ ‘পূৰীষ’ (পূৰণ/পুষ্টি); তোমাৰ নাম ‘অপ্স’ (কৰ্ম)। বিশ্বে দেৱাসকলে তোমাক অভিগৃণন্তু—সকল দেৱে তোমাক প্ৰশংসা কৰক। স্তোমপৃষ্ঠা, ঘৃতৱতী—ইয়াত বহা; প্ৰজাৱৎ দ্ৰৱিণা আমাৰ বাবে যজস্ব—সন্তানসহ ধন আমাৰ বাবে উৎসৰ্গ কৰ।

Mantra 4

एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्द॑: श॒म्भूश्छन्द॑: परि॒भूश्छन्द॑ आ॒च्छच्छन्दो॒ मन॒श्छन्दो॒ व्यच॒श्छन्द॒: सिन्धु॒श्छन्द॑: समु॒द्रश्छन्द॑:सरि॒रं छन्द॑: क॒कुप्छन्द॑स्त्रिक॒कुप्छन्द॑: का॒व्यं छन्दो॒ अङ्कु॒॒पं छन्दो॒ ऽक्षर॑पङ्क्ति॒श्छन्द॑: प॒दप॑ङ्क्ति॒श्छन्दो॑ विष्टा॒रप॑ङ्क्ति॒श्छन्द॑: क्षु॒रो भ्रज॒श्छन्द॑:

‘এৱ’ ছন্দ; ‘ৱৰিৱস্’ ছন্দ; ‘শম্ভূ’ ছন্দ; ‘পৰিভূ’ ছন্দ; ‘আচ্ছ’ ছন্দ; ‘মনস্’ ছন্দ; ‘ব্যচস্’ ছন্দ; ‘সিন্ধু’ ছন্দ; ‘সমুদ্ৰ’ ছন্দ; ‘সৰিৰ’ ছন্দ; ‘ককুপ্’ ছন্দ; ‘ত্রি-ককুপ্’ ছন্দ; ‘কাব্য’ ছন্দ; ‘অঙ্কুপ’ ছন্দ; ‘অক্ষৰ-পংক্তি’ ছন্দ; ‘পদ-পংক্তি’ ছন্দ; ‘বিষ্টাৰ-পংক্তি’ ছন্দ; ‘ক্ষুৰো-ভ্ৰজ’ ছন্দ।

Mantra 5

आ॒च्छच्छन्द॑: प्र॒च्छच्छन्द॑: सं॒यच्छन्दो॑ वि॒यच्छन्दो॑ बृ॒हच्छन्दो॑ रथन्त॒रञ्छन्दो॑ निका॒यश्छन्दो॑ विवधश्छन्दो॒ गिर॒श्छन्दो॒ भ्रज॒श्छन्द॑: स॒ᳪस्तुप्छन्दो॑ ऽनु॒ष्टुप्छन्द॒ एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्दो॒ वय॒श्छन्दो॑ वय॒स्कृच्छन्दो॒ विष्प॑र्धा॒श्छन्दो॑ विशा॒लं छन्द॑श्छ॒दिश्छन्दो॑ दूरोह॒णं छन्द॑स्त॒न्द्रं छन्दो॑ अङ्का॒ङ्कं छन्द॑:

‘আচ্ছ’ ছন্দ; ‘প্রচ্ছ’ ছন্দ; ‘সংয’ ছন্দ; ‘বিয’ ছন্দ; ‘বৃহৎ’ ছন্দ; ‘রথন্তর’ ছন্দ; ‘নিকায়’ ছন্দ; ‘বিবধ’ ছন্দ; ‘গিরস্’ ছন্দ; ‘ভ্রজস্’ ছন্দ; ‘সংস্তুপ্’ ছন্দ; ‘অনুষ্টুপ্’ ছন্দ; ‘এৱ’ ছন্দ; ‘বরিবস্’ ছন্দ; ‘বয়স্’ ছন্দ; ‘বয়স্কৃত্’ ছন্দ; ‘বিষ্পর্ধাস্’ ছন্দ; ‘বিশাল’ ছন্দ; ‘ছদি’ ছন্দ; ‘দূরোহণ’ ছন্দ; ‘তন্দ্র’ ছন্দ; ‘অঙ্কাঙ্ক’ ছন্দ।

Mantra 6

र॒श्मिना॑ स॒त्याय॑ स॒त्यं जि॑न्व॒ प्रेति॑ना॒ धर्म॑णा॒ धर्मं॑ जि॒न्वान्वि॑त्या दि॒वा दिवं॑ जिन्व स॒न्धिना॒ऽन्तरि॑क्षेणा॒न्तरि॑क्षं जिन्व प्रति॒धिना॑ पृथि॒व्या पृ॑थि॒वीं जि॑न्व विष्ट॒म्भेन॒ वृष्ट्या॒ वृष्टिं॑ जिन्व प्र॒वयाऽह्नाऽह॑र्जिन्वानु॒या रात्र्या॒ रात्रीं॑ जिन्वो॒शिजा॒ वसु॑भ्यो॒ वसू॑ञ्जिन्व प्रके॒तेना॑दि॒त्येभ्य॑ आदि॒त्याञ्जि॑न्व

ৰশ্মিৰে—সত্যৰ বাবে—সত্যক উদ্দীপিত কৰা; প্ৰেৰণাৰে, ধৰ্মৰে—ধৰ্মক উদ্দীপিত কৰা। অনুক্ৰমে, দ্যৌৰে—দ্যৌক উদ্দীপিত কৰা; সন্ধিৰে, অন্তৰিক্ষৰে—অন্তৰিক্ষক উদ্দীপিত কৰা; প্ৰতিসন্ধিৰে, পৃথিৱীৰে—পৃথিৱীক উদ্দীপিত কৰা। ভিত্তিৰে, বৃষ্টিৰে—বৃষ্টিক উদ্দীপিত কৰা; প্ৰৱয়াৰে, অহ্নাৰে—অহৰক উদ্দীপিত কৰা; অনুয়াৰে, ৰাত্ৰিৰে—ৰাত্ৰিক উদ্দীপিত কৰা; ওশিজাৰে, বসুভ্যঃ—বসুক উদ্দীপিত কৰা; প্ৰকেতেনে, আদিত্যেভ্যঃ—আদিত্যসকলক উদ্দীপিত কৰা।

Mantra 7

तन्तु॑ना रा॒यस्पोषे॑ण रा॒यस्पोषं॑ जिन्व सᳪस॒र्पे॑ण श्रु॒ताय॑ श्रु॒तं जि॑न्वै॒डेनौ॑षधीभि॒रोष॑धीर्जिन्वोत्त॒मेन॑ त॒नूभि॑स्त॒नूर्जि॑न्व व॑यो॒धसाधी॑ते॒नाधी॑तं जिन्वाभि॒जिता॒ तेज॑सा॒ तेजो॑ जिन्व

তন্তুৰে—ৰায়স্পোষৰ বাবে—ৰায়স্পোষক উদ্দীপিত কৰা; সঁসৰ্পেৰে—শ্ৰুতাৰ বাবে—শ্ৰুতক উদ্দীপিত কৰা। এডেৰে, ঔষধীসমূহেৰে—ঔষধীসমূহক উদ্দীপিত কৰা; উত্তমেৰে, তনূসমূহেৰে—তনূক উদ্দীপিত কৰা। বয়োধসাধীতেৰে, অধীতৰে—অধীতক উদ্দীপিত কৰা; অভিজিতা তেজসাৰে—তেজক উদ্দীপিত কৰা।

Mantra 8

प्रति॒पद॑सि प्रति॒पदे॑ त्वा ऽनु॒पद॑स्यनु॒पदे॑ त्वा स॒म्पद॑सि स॒म्पदे॑ त्वा तेजो॑ऽसि॒ तेज॑से त्वा

তুমি প্ৰতিপদ; প্ৰতিপদৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি অনুপদ; অনুপদৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি সম্পদ; সম্পদৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি তেজ; তেজৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ।

Mantra 9

त्रि॒वृद॑सि त्रि॒वृते॑ त्वा प्र॒वृद॑सि प्र॒वृते॑ त्वा वि॒वृद॑सि वि॒वृते॑ त्वा स॒वृद॑सि स॒वृते॑ त्वा ऽऽक्र॒मो॒ऽस्याक्र॒माय॑ त्वा संक्र॒मो॒ऽसि संक्र॒माय॑ त्वोत्क्र॒मो॒ऽस्युत्क्र॒माय॒ त्वोत्क्रा॑न्तिर॒स्युत्क्रा॑न्त्यै॒ त्वा ऽधि॑पतिनो॒र्जोर्जं॑ जिन्व

তুমি ত্ৰিৱৃত; ত্ৰিৱৃতৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি প্ৰৱৃত; প্ৰৱৃতৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি বিবৃত; বিবৃতৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি সৱৃত; সৱৃতৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি আক্রম; আক্রমৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি সংক্রম; সংক্রমৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি উৎক্রম; উৎক্রমৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। তুমি উৎক্রান্তি; উৎক্রান্তিৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ। অধিপতিৰ জোৰে জোৰ বৃদ্ধি কৰ।

Mantra 11

राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वस॑वस्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ऽग्निर्हे॑ती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॒वृत् त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑य॒त्वाज्य॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु रथन्त॒रᳪ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु ।। १ ०।। वि॒राड॑सि॒ दक्षि॑णा॒ दिग्रु॒द्रास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒ इन्द्रो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता प॑ञ्चद॒स्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪश्र॑यतु॒ प्र उ॑गमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु बृ॒हत्साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

তুমি ৰাজ্ঞী-শক্তি, পূৰ্ব দিশ। বসৱসকল তোমাৰ দেৱতা; অগ্নি অস্ত্ৰ-ক্ষেপণৰ প্ৰতিধাৰক। ত্ৰিৱৃত তোমাৰ স্তোম; ই পৃথিৱীত আশ্ৰয় লওক। আজ্য-উক্থ ইক অব্যথা (অহিংসা)ৰ বাবে দৃঢ় কৰোক; ৰথন্তৰ সাম প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে। অন্তৰিক্ষত ঋষিসকল—দেৱসমূহৰ মাজত প্ৰথমজাত—দিবৰ মাত্ৰা আৰু বিস্তাৰে তোমাক প্ৰসাৰিত কৰক। বিধৰ্তা আৰু এই অধিপতিও তোমাৰ; তেওঁলোকে সকলোৱে একমত হৈ নাকৰ পৃষ্ঠে, স্বৰ্গলোকত, যজমানকো তোমাৰ সৈতে আসীন কৰাওক। তুমি বিরাট, দক্ষিণ দিশ। ৰুদ্ৰসকল তোমাৰ দেৱতা; ইন্দ্ৰ অস্ত্ৰ-ক্ষেপণৰ প্ৰতিধাৰক। পঞ্চদশ তোমাৰ স্তোম; ই পৃথিৱীত আশ্ৰয় লওক। প্ৰউগ-উক্থ ইক অব্যথাৰ বাবে দৃঢ় কৰোক; বৃহৎ সাম প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে। অন্তৰিক্ষত ঋষিসকল—দেৱসমূহৰ মাজত প্ৰথমজাত—দিবৰ মাত্ৰা আৰু বিস্তাৰে তোমাক প্ৰসাৰিত কৰক। বিধৰ্তা আৰু এই অধিপতিও তোমাৰ; তেওঁলোকে সকলোৱে একমত হৈ নাকৰ পৃষ্ঠে, স্বৰ্গলোকত, যজমানকো তোমাৰ সৈতে আসীন কৰাওক।

Mantra 12

स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दिगा॑दि॒त्यास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतयो॒ वरु॑णो हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता स॑प्तद॒शस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु मरुत्व॒तीय॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरू॒पᳪसाम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

তুমি সম্ৰাট; তুমি পশ্চিম দিশ। আদিত্যগণ তোমাৰ দেৱতা; বৰুণ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ (হেতীনাং) প্ৰতিধৰ্তা। সপ্তদশ স্তোম তোমাৰ; ই পৃথিৱীত আশ্ৰয় লওক। মৰুত্বতীয় উক্থে ইক অনিষ্ট-ৰহিততাৰ বাবে দৃঢ় কৰোক; বৈৰূপ সামে প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্থাপন কৰোক। অন্তৰিক্ষত ঋষিসকল—দেৱসমূহত প্ৰথমজাত—দ্যৌৰ মাত্ৰা আৰু বিস্তাৰে তোমাক প্ৰসাৰিত কৰক। বিধৰ্তা আৰু এই অধিপতিও তোমাৰ; তেওঁলোকে সকলোৱে একমত হৈ নাকস্য পৃষ্ঠে, স্বৰ্গলোকত, তোমাক আৰু যজমানক আসীন কৰাওক।

Mantra 13

स्व॒राड॒स्युदी॒ची॒ दिङ्म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतय॒: सोमो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्तैक॑वि॒ᳪशस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु॒ निष्के॑वल्यमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरा॒जँ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

তুমি স্বৰাট; তুমি উত্তৰ দিশ। মৰুতগণ তোমাৰ দেৱতা; সোম হেতীনাং (অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ)ৰ প্ৰতিধৰ্তা। একবিংশ স্তোম তোমাৰ; ই পৃথিৱীত আশ্ৰয় লওক। নিষ্কেবল্য উক্থে ইক অব্যথা (অনিষ্ট-ৰহিততা)ৰ বাবে দৃঢ় কৰোক; বৈৰাজ সামে প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে স্থাপন কৰোক। অন্তৰিক্ষত ঋষিসকল—দেৱসমূহত প্ৰথমজাত—দ্যৌৰ মাত্ৰা আৰু বিস্তাৰে তোমাক প্ৰসাৰিত কৰক। বিধৰ্তা আৰু এই অধিপতিও তোমাৰ; তেওঁলোকে সকলোৱে একমত হৈ নাকস্য পৃষ্ঠে, স্বৰ্গলোকত, তোমাক আৰু যজমানক আসীন কৰাওক।

Mantra 14

अधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिग्विश्वे॑ ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ बृह॒स्पति॑र्हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशौ त्वा॒ स्तोमौ॑ पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतां वैश्वदेवाग्निमारु॒ते उ॒क्थे अव्य॑थायै स्तभ्नीताᳪ शाक्वररैव॒ते साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

তুমি অধিপত্নী—বৃহতী দিশ; তোমাৰ ওপৰত বিশ্বে দেবতাসকল অধিপতি। বৃহস্পতিঃ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ আঘাত নিবাৰণকাৰী। ত্ৰিণৱ আৰু ত্ৰয়স্ত্ৰিংশ স্তোম—এই দুয়োটা ভিত্তি যেন পৃথিৱীত আশ্ৰয় লয়। বৈশ্বদেৱ আৰু অগ্নিমাৰুত উক্থত, কঁপনি নোহোৱাকৈ, তোমাক স্তম্ভিত কৰি স্থাপন কৰা হওক; শাক্বৰ-ৰৈৱত সামনিত প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰি। অন্তৰিক্ষৰ ঋষিসকল—দেৱসমূহত প্ৰথমজ—দ্যৌৰ মাত্ৰা আৰু বিস্তাৰে তোমাক প্ৰসাৰিত কৰক। বিধৰ্তা আৰু তোমাৰ অধিপতিও—সকলো একমত হৈ—নাকৰ পৃষ্ঠে, স্বৰ্গলোকত, যজমানকো তোমাৰ সৈতে বসাওক।

Mantra 15

अ॒यं पु॒रो हरि॑केश॒: सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ रथगृ॒त्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ | पु॒ञ्जि॒क॒स्थ॒ला च॑ क्रतुस्थ॒ला चा॑प्स॒रसौ॑ द॒ङ्क्ष्णव॑: प॒शवो॑ हे॒तिः पौ॑रुषेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

এই আগফালে আছে হৰিকেশ—সূৰ্যৰ ৰশ্মি; তাৰ ৰথগৃত্স আৰু ৰথৌজাস—দুজন সেনানায়ক, সেনাপতি আৰু গ্ৰামণী। পুঞ্জিকস্থলা আৰু ক্ৰতুস্থলা—দুয়ো আপ্সৰা। দংশনকাৰী পশুবোৰেই তাৰ পশু; তাৰ অস্ত্ৰ—পৌৰুষেয় বধ (মানৱ-প্ৰেৰিত সংহাৰ) আৰু প্ৰহেতি (নিক্ষিপ্ত অস্ত্ৰ)। তেওঁলোকক নমস্কাৰ হওক; তেওঁলোকে আমাক ৰক্ষা কৰক, আমাক অনুগ্ৰহ কৰক; যাক আমি দ্বেষ কৰোঁ আৰু যিয়ে আমাক দ্বেষ কৰে—তাক আমি ইহঁতৰ জম্ভত (চোয়ালত) স্থাপন কৰোঁ।

Mantra 16

अ॒यं द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑चित्रश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । मे॒न॒का च॑ सहज॒न्या चा॑प्स॒रसौ॑ यातुधा॒ना हे॒ती रक्षा॑ᳪसि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

এই দক্ষিণ দিশাত বিশ্বকৰ্মা আছে; তেওঁৰ ৰথস্বন আৰু ৰথেচিত্ৰ—দুজন সেনানী আৰু গ্ৰামণী। মেনকা আৰু সহজন্যা—দুজনী অপ্সৰা। যাতুধানাসকল (পশুধন-ৰূপে) আছে; হেতি (অস্ত্ৰ) আৰু ৰক্ষাংসি, আৰু প্ৰহেতি (নিক্ষিপ্ত অস্ত্ৰ) তেওঁৰ। তেওঁলোকক নমস্কাৰ হওক; তেওঁলোকে আমাক ৰক্ষা কৰক, আমাক কৃপা কৰক। আমি যাক দ্বেষ কৰোঁ আৰু যি আমাক দ্বেষ কৰে, তাক আমি তেওঁলোকৰ জম্ভত (চোয়ালত) নিক্ষেপ কৰোঁ।

Mantra 17

अ॒यं प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चा॒स्तस्य॒ रथ॑प्रो॒तश्चास॑मरथश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । प्र॒म्लोच॑न्ती चानु॒म्लोच॑न्ती चाप्स॒रसौ॑ व्या॒घ्रा हे॒तिः स॒र्पा: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो अ॑स्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

এই পিছফালৰ দিশাত বিশ্বব্যচাস (সৰ্বব্যাপী) আছে; তেওঁৰ ৰথপ্ৰোত আৰু অসমৰথ—দুজন সেনানী আৰু গ্ৰামণী। প্ৰম্লোচন্তী আৰু অনুম্লোচন্তী—দুজনী অপ্সৰা। ব্যাঘ্ৰ (বাঘ) পশুধন; হেতি (অস্ত্ৰ) তেওঁৰ, সৰ্পাসকল, আৰু প্ৰহেতি (নিক্ষিপ্ত অস্ত্ৰ)। তেওঁলোকক নমস্কাৰ হওক; তেওঁলোকে আমাক ৰক্ষা কৰক, আমাক কৃপা কৰক। আমি যাক দ্বেষ কৰোঁ আৰু যি আমাক দ্বেষ কৰে, তাক আমি তেওঁলোকৰ জম্ভত নিক্ষেপ কৰোঁ।

Mantra 18

अ॒यमु॑त्त॒रात्सं॒यद्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒श्चारि॑ष्टनेमिश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाप्स॒रसा॒वापो॑ हे॒तिर्वात॒: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

এই উত্তৰ দিশাৰ পৰা সংযদ্বসু আছে; তেওঁৰ তাৰ্ক্ষ্য আৰু অৰিষ্টনেমি—দুজন সেনানী আৰু গ্ৰামণী। বিশ্বাচী আৰু ঘৃতাচী—দুজনী অপ্সৰা। আপঃ (জলসমূহ) পশুধন; হেতি (অস্ত্ৰ) তেওঁৰ, বাত (বায়ু), আৰু প্ৰহেতি (নিক্ষিপ্ত অস্ত্ৰ)। তেওঁলোকক নমস্কাৰ হওক; তেওঁলোকে আমাক ৰক্ষা কৰক, আমাক কৃপা কৰক। আমি যাক দ্বেষ কৰোঁ আৰু যি আমাক দ্বেষ কৰে, তাক আমি তেওঁলোকৰ জম্ভত নিক্ষেপ কৰোঁ।

Mantra 19

अ॒यमु॒पर्य॒र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । उ॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चाप्स॒रसा॑वब॒स्फूर्ज॑न् हे॒तिर्वि॒द्युत्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

এই বসু ওপৰৰ পৰা তললৈ আহে। তাৰ দুজন সেনাপতি—সেনজিত আৰু সুসেন—সেনা আৰু গোটৰ নেতা। উৰ্বশী আৰু পূৰ্বচিত্তি—অপ্সৰাসীসকল; গর্জন-ধ্বনি, অস্ত্ৰ-মিছাইল, বিদ্যুৎ, আগলৈ নিক্ষিপ্ত অস্ত্ৰ—তেওঁলোকলৈ নমস্কাৰ হওক। তেওঁলোকে আমাক ৰক্ষা কৰক; আমাক কৃপা কৰক। যাক আমি দ্বেষ কৰোঁ আৰু যি আমাক দ্বেষ কৰে, তাক আমি তেওঁলোকৰ চোয়ালত (জম্ভে) সঁপাই দিওঁ।

Mantra 20

अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पति॑: पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाᳪ रेता॑ᳪसि जिन्वति

অগ্নি দ্যুলোকৰ মূৰ্ধা, পৃথিৱীৰ শিখৰৰ অধিপতি—এইজন। তেওঁ জলসমূহৰ জনন-বীজসমূহ (রেতাংসি) উদ্দীপিত/সজীৱ কৰে।

Mantra 21

अ॒यम॒ग्निः स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पति॑: । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम्

এই অগ্নি সহস্ৰগুণ বাজৰ অধিপতি, শতগুণ পুরস্কাৰৰ স্বামী; ধনৰ মূৰ্ধা, কবি-ঋষি।

Mantra 22

त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घत॑:

হে অগ্নি, অথৰ্বণ তোমাক পুষ্কৰ-সৰোবৰৰ পৰা (উপৰেদি) মথি উলিয়ালে; তুমি সকলো উপাসকৰ মূৰ্ধা।

Mantra 23

भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒: सच॑से शि॒वाभि॑: । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म्

ভুবন, যজ্ঞ আৰু ৰজস্ (আকাশীয় অঞ্চল)ৰ নেতা তুমি; য’ত তুমি শিৱ, নিয়ুত্ (যোজিত) শক্তিসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত হওঁ। স্বৰ্গত তুমি তোমাৰ মূৰ্ধা স্থাপন কৰাঁ; স্বৰ্গ-জয়ী জিহ্বা, হে অগ্নি, তুমি গঢ়িলা—হব্যবাহক ৰূপে।

Mantra 24

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म् । य॒ह्वा इव॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑ना॒: प्र भा॒नव॑: सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑

মানুহৰ সমিধাই অগ্নিক জাগ্ৰত কৰিলে; দোহনী গাইৰ দৰে উষাক সন্মুখীন হ’বলৈ আগবাঢ়ে। উচ্ছ্বাসী অশ্বৰ দৰে জিহ্বা উলিয়াই, তেওঁৰ কিৰণসমূহ প্ৰবাহিত হৈ আকাশ-গম্বুজলৈ ধাৱিত হয়।

Mantra 25

अवो॑चाम क॒वये॒ मेध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे॑ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वी॒व रु॒क्ममु॑रु॒व्यञ्च॑मश्रेत्

আমি মেধাবী কবিৰ উদ্দেশে বাক্য উচ্চাৰণ কৰিলোঁ; বলবান বৃষভ, বৃষ্ণৰ উদ্দেশে বন্দনা-ভৰা স্তৱবাণী। গাভী-লাভত অতি আগ্ৰহী হৈ, নমস্কাৰে তেওঁ অগ্নিত স্তোম স্থাপন কৰিলে—দ্যৌত সোনালী অলংকাৰৰ দৰে, দূৰ-প্ৰভাময় আৰু বিস্তৃত।

Mantra 26

अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्य॑: । यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॒ वि॒शे-वि॑शे

এইজনক ধাতৃসকলে প্ৰথমে স্থাপন কৰিলে—হোতা, অতি যজ্ঞকাৰী, অধ্বৰসমূহত আৰাধ্য। যাক লাভ কৰি ভৃগুসকলে বনসমূহত দীপ্ত কৰিলেহি—বিচিত্ৰ, সর্বব্যাপী—প্ৰতি কুলে প্ৰতি জনসমাজে।

Mantra 27

जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्निः सु॒दक्ष॑: सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा॑ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒: शुचि॑:

জনসমাজৰ গোপা জন্মিল—জাগ্ৰত, সুদক্ষ অগ্নি—সদায় নব নব কল্যাণৰ বাবে। ঘৃত-প্ৰতীক, মহান, দ্যৌ-স্পৰ্শী; দ্যুতিমান হৈ তেওঁ প্ৰকাশে দীপ্ত—শুচি—ভৰতসকলৰ বাবে।

Mantra 28

त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ गुहा॑ हि॒तमन्व॑विन्दञ्छिश्रिया॒णं वने॑ – वने । स जा॑यसे म॒थ्यमा॑न॒: सहो॑ म॒हत्त्वामा॑हु॒: सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः

হে অগ্নি, অঙ্গিরসগণে তোমাক গুহাত নিহিত, বন-বনতে আশ্ৰিত অৱস্থাত অন্বৱিন্দন কৰিলে। তুমি মথিত হ’লে জন্ম লওঁ; তোমাৰ বল মহৎ। হে অঙ্গির, তোমাক ‘সহসৰ পুত্ৰ’—বলৰ পুত্ৰ বুলি আহ্বান কৰে।

Mantra 29

सखा॑य॒: सं व॑: स॒म्यञ्च॒मिष॒ᳪ स्तोमं॑ चा॒ग्नये॑ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते

হে সখায়সকল, তোমালোক একাগ্ৰভাৱে একত্ৰ কৰি আনাহ—ইষ (পোষণ) আৰু স্তোম (স্তব) অগ্নিৰ বাবে; ক্ষিতিসকলৰ মাজত অতি বৰ্ষিষ্ঠ, ঊৰ্জাৰ নপ্তৃ, সহস্বান্‌ৰ বাবে।

Mantra 30

सᳪस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा॑न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र

যুৱসৰ বাবে সু-সমিধিত, হে বৃষণ অগ্নি, আৰ্য (উদাৰ) জন, সকলো মঙ্গল লৈ আহা। ইডাৰ পদত তুমি সমিধিত হওঁৱা; সেয়ে আমাৰ বাবে বসূনি (ধন-সম্পদ) আন।

Mantra 31

त्वां चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तव॑: । शो॒चिष्के॑शं पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे

গোত্ৰসমূহৰ মাজত থকা প্ৰাণীবোৰে তোমাক আহ্বান কৰে—সৰ্বাধিক বিচিত্ৰখ্যাত; শোচিষ্কেশ, বহুজনে প্ৰিয়, হে অগ্নি, হব্য বহন কৰিবলৈ।

Mantra 32

ए॒ना वो॑ अ॒ग्निं नम॑सो॒र्जो नपा॑त॒मा हु॑वे । प्रि॒यं चेति॑ष्ठमर॒तिᳪ स्व॑ध्व॒रं विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म्

এই মন্ত্রে আৰু নমস্কাৰে মই তোমালোকৰ ওচৰলৈ অগ্নিক আহ্বান কৰোঁ—ঊৰ্জাৰ নপাত, প্ৰিয়, অতি চেতিষ্ঠ, দূৰগামী নেতা, সু-অধ্বৰৰ, বিশ্বৰ দূত, অমৃত।

Mantra 33

विश्व॑स्य दू॒तम॒मृतं॒ विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म् । स यो॑जते अरु॒षा वि॒श्वभो॑जसा॒ स दु॑द्रव॒त्स्वा॑हुतः

বিশ্বৰ অমৃত দূত, বিশ্বৰ অমৃত দূত। যেতিয়া তেওঁ ৰক্তবৰ্ণ শক্তিসমূহে সৈতে যোজিত হয়—বিশ্বভোজসা—তেতিয়া সুৱাহুত হৈ সি তীব্ৰগতিত দৌৰি ওলাই যায়।

Mantra 34

स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुत॒: स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः सु॒शमी॒ वसू॑नां दे॒वᳪ राधो॒ जना॑नाम्

স ই দ্রুত গ’ল—স্বাহা-আহুতিসহ যথাবিধি অৰ্পিত হৈ; স ই দ্রুত গ’ল—স্বাহা-আহুতিসহ যথাবিধি অৰ্পিত হৈ। যজ্ঞ সু-ব্ৰহ্মা (শুভ ব্ৰহ্ম-উচ্চাৰণযুক্ত), বসুসকলৰ বাবে সু-শমী (অতি অনুকূল); ই মানুহৰ বাবে দেৱীয় ৰাধঃ—দিব্য দান।

Mantra 35

अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑नः सहसो यहो । अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रव॑:

হে অগ্নি, গো-সমৃদ্ধ বাজিক (বাজ/পুরস্কাৰ)ৰ অধিপতি, সহস-শক্তিৰ মহাবীৰ! হে জাতবেদস, আমাৰ মাজত মহৎ শ্ৰৱঃ—মহান খ্যাতি স্থাপন কৰা।

Mantra 36

स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒विर॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्यं॑ पुर्वणीक दीदिहि

স ইধানো—অগ্নি, বসুধাৰ জ্ঞানী কবি, আমাৰ গীৰাৰ দ্বাৰা স্তৱনীয়—হে পূৰ্বণীক, আমাৰ বাবে ধন-সম্পদসহ দীপ্তি বিকশিত কৰা; উজ্জ্বলকৈ জ্বলি উঠা।

Mantra 37

क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मनाग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषस॑: । स ति॑ग्मजम्भ र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑

হে ৰাত্ৰিৰাজন, আৰু নিজৰ শক্তিৰে, হে অগ্নি—বস্তোৰ সময়ত আৰু উষাসসমূহত—হে তীক্ষ্ণ-জম্ভ, ৰাক্ষসসকলক প্ৰতিদিশে দগ্ধ কৰি পিছু হটোৱা।

Mantra 38

भ॒द्रो नो॑ अ॒ग्निराहु॑तो भ॒द्रा रा॒तिः सु॑भग भ॒द्रो अ॑ध्व॒रः । भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयः

আমাৰ বাবে মঙ্গলময় অগ্নি আহূত হ’লে; হে সুভগ, মঙ্গলময় দান; মঙ্গলময় অধ্বৰ (যজ্ঞ); আৰু মঙ্গলময়ো প্ৰশস্তিসমূহ।

Mantra 39

भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयो भ॒द्रं मन॑: कृणुष्व वृत्र॒तूर्ये॑ । येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सह॑: ।

ভদ্ৰো আৰু প্ৰশস্ত স্তোত্ৰসমূহ; বৃত্ৰ-তূৰ্য্যত (বৃত্ৰবধ-যুদ্ধত) তুমি মনকো ভদ্ৰ কৰি দিয়া—যেনেকৈ সমৰত তুমি বিজয়ী হওঁ।

Mantra 40

येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सहोऽव॑ स्थि॒रा त॑नुहि॒ भूरि॒ शर्ध॑ताम् । व॒नेमा॑ ते अ॒भिष्टि॑भिः ।

যেনেকৈ সমৰত তুমি বিজয়ী হওঁ—ৰক্ষাৰ্থে দৃঢ় (প্ৰতিৰক্ষা) বিস্তাৰ কৰা, বহু সেনাদলৰ বিৰুদ্ধে। তোমাৰ অভিষ্টিসকল (সহায়-উপকাৰ) দ্বাৰা আমি জয় লাভ কৰোঁ।

Mantra 41

अ॒ग्निं तं म॑न्ये॒ यो वसु॒रस्तं॒ यं यन्ति॑ धे॒नव॑: । अस्त॒मर्व॑न्त आ॒शवोऽस्तं॒ नित्या॑सो वा॒जिन॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

অগ্নিক মই সেই বসুধাৰী (কল্যাণময়) বুলি মানো—যাৰ গৃহলৈ দুগ্ধবতী ধেনুসমূহ যায়; যাৰ গৃহলৈ দ্ৰুত অশ্বসমূহ যায়; যাৰ গৃহলৈ সদা-যোজিত বাজিক (বিজয়ী)সকল যায়। হে অগ্নি, স্তোতাসকলৰ বাবে পুষ্টি (ইষ্) ইয়ালৈ আন।

Mantra 42

सो अ॒ग्निर्यो वसु॑र्गृ॒णे सं यमा॒यन्ति॑ धे॒नव॑: । समर्व॑न्तो रघु॒द्रुव॒: सᳪ सु॑जा॒तास॑: सू॒रय॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

সেই অগ্নি—বসুধাৰী (কল্যাণময়)—স্তৱিত হয়, যাৰ ওচৰলৈ ধেনুসমূহ একেলগে আহে; একেলগে আহে দ্ৰুতগামী অশ্বসমূহ; একেলগে আহে সুজাত সূৰ্য (উদাৰ পৃষ্ঠপোষক)সকল। হে অগ্নি, স্তোতাসকলৰ বাবে পুষ্টি (ইষ্) ইয়ালৈ আন।

Mantra 43

उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी॑ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उत्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

হে সু-চন্দ্ৰ (উজ্জ্বল) জন, সৰ্পিষৰ দুয়োটা দৰ্বী তুমি আসনত থকা দৰ্বীৰ সৈতে মিহলাই দিয়া। আৰু হে শৱসস্পতি (বলৰ অধিপতি), উক্থসমূহত আমাক পূৰ্ণ কৰ; স্তোতাসকলৰ বাবে পুষ্টি (ইষ্) ইয়ালৈ আন।

Mantra 44

अग्ने॒ तम॒द्याश्वं॒ न स्तोमै॒ः क्रतुं॒ न भ॒द्रᳪ हृ॑दि॒स्पृश॑म् । ऋ॒ध्यामा॑ त॒ ओहै॑ः

হে অগ্নি, আজি সেইজন—ঘোঁৰাৰ দৰে—স্তোত্ৰসমূহেৰে; শুভ সংকল্পৰ দৰে হৃদয়-স্পৰ্শী। তোমাৰ সহায়-প্ৰবৃত্তিসমূহেৰে আমি সমৃদ্ধ হওঁ।

Mantra 45

अधा॒ ह्य॒ग्ने॒ क्रतो॑र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीरृ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑

তেতিয়া হে অগ্নি, শুভ ক্রতুৰ, দক্ষ আৰু সিদ্ধ কৰ্মৰ—তুমি মহান ঋতৰ ৰথী (সাৰথি) হৈ উঠিলা।

Mantra 46

ए॒भिर्नो॑ अर्कै॒र्भवा॑ नो अ॒र्वाङ् स्व॒र्ण ज्योति॑: । अग्ने॒ विश्वे॑भिः सु॒मना॒ अनी॑कैः

এই আমাৰ স্তোত্ৰসমূহেৰে তুমি আমাৰ বাবে ইয়ালৈ মুখ কৰি আহা; সূৰ্য্য-উজ্জ্বল জ্যোতি হৈ। হে অগ্নি, তোমাৰ সকলো অনীক (মুখ/ৰূপ) সহিত সুমনাঃ (প্ৰসন্ন) হোৱা।

Mantra 47

अ॒ग्निᳪ होता॑रं मन्ये॒ दास्व॑न्तं॒ वसु॑ᳪ सू॒नुᳪ सह॑सो जा॒तवे॑दसं॒ विप्रं॒ न जा॒तवे॑दसम् । य ऊ॒र्ध्वया॑ स्वध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । घृ॒तस्य॒ विभ्रा॑ष्टि॒मनु॑ वष्टि शो॒चिषा॒ऽऽजुह्वा॑नस्य स॒र्पिष॑ः

অগ্নিক হোতা বুলি মই মানো—দাতা, ধন-ভাণ্ডাৰ; সহসৰ পুত্ৰ, জাতবেদস; ঋষি, জাতবেদসেই। যি ঊৰ্ধ্বগতিৰে, সু-অধ্বৰ (সু-যজ্ঞ) সহিত, দেব-সদৃশ ৰূপে দেব; যজ্ঞকাৰীৰ সৰ্পিষ (ঘোল-মাখন)ৰ ঘৃতৰ দীপ্ত শিখা-বিন্দুক শোচিষা (জ্যোতি)ৰে অনুসৰণ কৰে।

Mantra 48

अग्ने॒ त्वं नो॒ अन्त॑म उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्य॒ः । वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवा॒ अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मᳪ र॒यिं दा॑ः । तं त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः

হে অগ্নি, তুমি আমাৰ অতি নিকটতম; আৰু তুমিয়েই ৰক্ষক। কল্যাণময় হওঁক, আশ্ৰয়দাতা হওঁক। ধনময়, ধনখ্যাত অগ্নি—ইয়ালৈ আহা; আমাৰ ওচৰলৈ উপনীত হৈ অতি দীপ্তিমান ধন-সম্পদ দান কৰা। হে অতি জ্যোতিষ্মান, দীপ্তিশালী, তোমাৰ অনুগ্ৰহৰ বাবে আমি এতিয়াই তোমাক প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—আমাৰ সখাসকলৰ হিতাৰ্থে।

Mantra 49

येन॒ ऋष॑य॒स्तप॑सा स॒त्रमाय॒न्निन्धा॑ना अ॒ग्निᳪ स्व॑रा॒भर॑न्तः । तस्मि॑न्न॒हं नि द॑धे॒ नाके॑ अ॒ग्निं यमा॒हुर्मन॑व स्ती॒र्णब॑र्हिषम्

যেনে ঋষিসকলে তপস্যাৰে সত্রলৈ গ’ল, অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰি স্বৰ্গীয় জ্যোতিসমূহ আগবঢ়াই লৈ গৈছিল,—সেই স্থানতেই মই এতিয়া নাকত (আকাশমণ্ডলত) অগ্নিক স্থাপন কৰোঁ; যাক মনুৰ পুত্ৰসকলে ‘স্তীৰ্ণবৰ্হিষ’—বিছোৱা পবিত্ৰ কুশাসনযুক্ত অগ্নি বুলি কয়।

Mantra 50

तं पत्नी॑भि॒रनु॑ गच्छेम देवाः पु॒त्रैर्भ्रातृ॑भिरु॒त वा॒ हिर॑ण्यैः । नाकं॑ गृभ्णा॒नाः सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः

তাঁকেই, হে দেবগণ, আমি পত্নীসকলৰ সৈতে, পুত্ৰ-ভ্ৰাতৃসকলৰ সৈতে, আৰু সোণ-ধনৰ সৈতে অনুসৰণ কৰোঁ। সুকৃতকৰ লোকত স্বৰ্গক আঁকোৱালি ধৰি, দ্যুলোকৰ দীপ্তিময় ৰোচনাত, তৃতীয় পৃষ্ঠত (উচ্চতাত) অধিষ্ঠিত হওঁ।

Mantra 51

आ वा॒चो मध्य॑मरुहद्भुर॒ण्युर॒यम॒ग्निः सत्प॑ति॒श्चेकि॑तानः । पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या निहि॑तो॒ दवि॑द्युतद॒धस्प॒दं कृ॑णुतां॒ ये पृ॑त॒न्यव॑:

বাণীৰ মধ্যতম আসনত দ্ৰুতগামীজন আৰূঢ় হ’ল—এই অগ্নি, সৎলোকৰ অধিপতি, প্ৰকাশিত। পৃথিৱীৰ পিঠিত স্থাপিত হৈ তেওঁ দীপ্তি বিকিৰণ কৰিলে; যিসকল বিবাদপ্ৰিয়, তেওঁলোকে নিজৰ বাবে অধঃপদ (নিম্ন আশ্ৰয়) স্থাপন কৰক।

Mantra 52

अ॒यम॒ग्निर्वी॒रत॑मो वयो॒धाः स॑ह॒स्रियो॑ द्योतता॒मप्र॑युच्छन् । वि॒भ्राज॑मानः सरि॒रस्य॒ मध्य॒ उप॒ प्र या॑हि दि॒व्यानि॒ धाम॑

এই অগ্নি বীৰতম, বল-দাতা; সহস্ৰধা দীপ্ত হোৱাঁক, অবিৰত। দেহৰ মধ্যত বিভ্ৰাজমান হৈ, আগবাঢ়ি যোৱা—দিব্য ধামসমূহলৈ।

Mantra 53

स॒म्प्रच्य॑वध्व॒मुप॑ स॒म्प्रया॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना॑न् कृणुध्वम् । पुन॑: कृण्वा॒ना पि॒तरा॒ युवा॑ना॒ऽन्वाता॑ᳪसी॒त् त्वयि॒ तन्तु॑मे॒तम्

একে লগে আগবাঢ়া, ওচৰলৈ আহি একেলগে প্ৰস্থান কৰা; হে অগ্নি, দেৱযান পথসমূহ গঢ়ি দিয়া। পুনৰ নৱীন হৈ উঠা পিতৃসকল—যুৱান হৈ—অনুসৰণ কৰি আহিল; তোমাতেই এই তন্তু দৃঢ়ভাৱে স্থিৰ।

Mantra 54

उद्बु॑ध्यस्वाग्ने॒ प्रति॑ जागृहि॒ त्वमि॑ष्टापू॒र्ते सᳪ सृ॑जेथाम॒यं च॑ । अ॒स्मिन्त्स॒धस्थे॒ अध्युत्त॑रस्मि॒न् विस्वे॑ देवा॒ यज॑मानाश्च सीदत

উদ্বুদ্ধ হও, হে অগ্নি; প্ৰতিউত্তৰে জাগ্ৰত থাক। ইষ্টাপূৰ্ত আৰু এই যজমান—দুয়ো একত্ৰ সংযুক্ত হওক। এই সাধস্থানত, এই উত্তৰ-উচ্চ আসনত, সকলো দেৱতা আৰু যজমানসকল বহি থাকক।

Mantra 55

येन॒ वह॑सि स॒हस्रं॒ येना॑ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं य॒ज्ञं नो॑ नय॒ स्व॒र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे

যে শক্তিৰে তুমি সহস্ৰ বহন কৰ, আৰু যাৰে, হে অগ্নি, সৰ্ববেদস (সকলো ধন-সম্পদ) বহন কৰ—সেই শক্তিৰেই আমাৰ এই যজ্ঞক নিয়া, যাতে ই স্বৰ্গদেৱসকলৰ ওচৰলৈ গমন কৰে।

Mantra 56

अ॒यं ते॒ योनि॑रृ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथा । तं जा॒नन्न॑ग्न आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम्

এই তোমাৰ যোনি (উৎপত্তিস্থান), হে ঋত্বিয অগ্নি, য’ৰ পৰা তুমি জন্ম লৈ দীপ্ত হৈ উঠিলা। তাক জানি, হে অগ্নি, ইয়ালৈ আৰোহণ কৰা, আৰু আমাৰ বাবে ৰয়ি (ধন) বৃদ্ধি কৰা।

Mantra 57

तप॑श्च तप॒स्य॒श्च शैशि॒रावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्मम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे| शै॒शि॒रावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वे सी॑दतम्

তপস্ আৰু তপস্যা—শৈশিৰ ঋতুদ্বয়; তুমি অগ্নিৰ অন্তঃস্থিত সংলগ্নতা (শ্লেষ)। দ্যাৱা-পৃথিৱী সুসংস্থিত হওক; আপঃ (জল) সুসংস্থিত হওক; ওষধয়ঃ (ঔষধি-উদ্ভিদ) সুসংস্থিত হওক; অগ্নয়ঃ পৃথক পৃথক, একব্রত, মোৰ জ্যৈষ্ঠ্য (শ্ৰেষ্ঠত্ব)-ৰ বাবে সুসংস্থিত হওক। যি অগ্নয়ঃ একমনস্ক, দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ অন্তৰালে ইহঁতে অৱস্থিত—সেই শৈশিৰ ঋতুদ্বয় অভিকল্পমান হৈ, দেৱাসকল যেন ইন্দ্ৰক অভিসংবিশন্তি, তেনেদৰে প্ৰবেশ কৰক। সেই দেৱতাৰে সৈতে, অঙ্গিরস্-সদৃশ, ধ্ৰুৱা—তুমি দৃঢ় আসনত উপবিষ্ট হওক।

Mantra 58

प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । सूर्य॒स्तेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

পৰমেষ্ঠী তোমাক দিৱস-পৃষ্ঠে, জ্যোতিষ্মতী ৰূপে, উপবিষ্ট কৰাওক। বিশ্বৰ বাবে—প্ৰাণ, অপান আৰু ব্যানৰ বাবে—সৰ্বব্যাপী জ্যোতি দান কৰা। সূৰ্য তোমাৰ অধিপতি; সেই দেৱতাৰে সৈতে, অঙ্গিরস্-সদৃশ, হে ধ্ৰুৱা—দৃঢ় আসনত উপবিষ্ট হওক।

Mantra 59

लो॒कं पृ॑ण छि॒द्रं पृ॒णाथो॑ सीद ध्रु॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्योना॑वसीषदन्

জগত পূৰ্ণ কৰা; ছিদ্ৰ (ভাঙন) পূৰ্ণ কৰা; তাৰ পাছত, হে ধ্ৰুৱ (অচল) জন, বহা। ইন্দ্ৰ-অগ্নি আৰু বৃহস্পতিয়ে তোমাক এই যোনি (আসন/গৰ্ভ)ত বসাই দিলে।

Mantra 60

ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒: सोम॑ᳪ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑न्दे॒वानां॒ विश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः

দুগ্ধ-সমৃদ্ধ সেই পৃশ্নি (ছিটা-ছিটা) গাভীবোৰে তেওঁৰ বাবে সোম ৰস মিশ্ৰণ/প্ৰস্তুত কৰে। ই দেৱসমূহৰ বিশ (সমূহ)ৰ জন্মস্থান—দ্যুলোকৰ তিনিটা ৰোচন (উজ্জ্বল) অঞ্চলত।

Mantra 61

इन्द्रं॒ विश्वा॑ अवीवृधन्त्समु॒द्रव्य॑चसं॒ गिर॑: । र॒थीत॑मᳪ र॒थीनां॒ वाजा॑ना॒ᳪ सत्प॑तिं॒ पति॑म्

সকলো গীতে ইন্দ্ৰক বৃদ্ধি কৰিছে—সমুদ্ৰ-ব্যাপক বিস্তাৰযুক্ত; ৰথীসকলৰ মাজত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ৰথী, বাজিক-পুৰস্কাৰৰ অধিপতি, সদ্‌পতি—পতি।

Mantra 62

प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑सेऽवि॒ष्यन्य॒दा म॒हः सं॒वर॑णा॒द्वयस्था॑त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑नं कृ॒ष्णम॑स्ति

অশ্বটি যেন চৰণভূমিলৈ উল্ফালাই আগবাঢ়িল, যেতিয়া মহৎ আৱৰণৰ পৰা উঠি থিয় হ’ল। তেতিয়া বায়ুৱে তাৰ শিখাৰ পিছে পিছে বয়; আৰু তাৰ পাছত, তোমাৰ বাবে পথ অন্ধকাৰ হয়।

Mantra 63

आ॒योष्ट्वा॒ सद॑ने सादया॒म्यव॑तश्छा॒याया॑ᳪ समु॒द्रस्य॒ हृद॑ये । र॒श्मी॒वतीं॒ भास्व॑ती॒मा या द्यां भास्यापृ॑थि॒वीमोर्व॒न्तरि॑क्षम्

আয়ুৰ আসনত তোমাক বহুৱাইছোঁ—তললৈ নামি অহা ছাঁয়াত, সমুদ্ৰৰ হৃদয়ত; ৰশ্মিধাৰী, দীপ্তিমতী সেইজনী, যি দ্যুলোকলৈ, বিস্তৃত পৃথিৱীলৈ, আৰু অন্তৰিক্ষলৈ জ্যোতি বিলায়।

Mantra 64

प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीं॒ दिवं॑ यच्छ॒ दिवं॑ दृᳪह॒ दिवं॒ मा हि॑ᳪसीः । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । सूर्य॑स्त्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

পৰমেষ্ঠী (প্ৰজাপতি) তোমাক দ্যৌৰ পৃষ্ঠত আসীন কৰাওক—বিস্তৃত-ব্যাপক, দূৰলৈ প্ৰসাৰিত। দ্যৌক ধৰি ৰাখা; দ্যৌক দৃঢ় কৰা; দ্যৌক আঘাত নকৰিবা। সমগ্ৰ বিশ্বৰ বাবে—প্ৰাণ, অপান, ব্যান, উদানৰ বাবে; প্ৰতিষ্ঠা আৰু চৰিত্ৰ (সুশৃঙ্খল আচৰণ/গতি)ৰ বাবে। সূৰ্যই তোমাক মহৎ কল্যাণে, স্বস্তি-সহ, অতি শান্ত শৰণ (ছৰ্দিস)ৰে আৱৰি ৰক্ষা কৰক। সেই দেৱতাৰে সৈতে—অঙ্গিৰসৰ দৰে—ধ্ৰুৱত আসীন হওক।

Mantra 65

स॒हस्र॑स्य प्र॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्य प्रति॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्यो॒न्माऽसि॑ साह॒स्रो॒ऽसि स॒हस्रा॑य त्वा

তুমি সহস্ৰৰ মাপ; তুমি সহস্ৰৰ প্ৰতিমাপ; তুমি সহস্ৰৰ উন্মাপ। তুমি সহস্ৰগুণ; সহস্ৰৰ নিমিত্তে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ।

Frequently Asked Questions

Because Agni is the rite’s living mediator: he turns “hither” through the hymns, carries oblations to the gods, guards the sacrificer, and aligns the yajña with ṛta so that protection and prosperity become effective.

They consecrate vāc and manas for decisive overcoming of obstruction (Vṛtra) and ask for steadfast defenses amid conflict—turning inner resolve into outward success under divine support.

It is the ‘stream of wealth’ current: mantras that channel vasu—cattle, horses, strength, and success—toward the sacrificer, typically on the basis of correct ritual order and devotional alignment rather than mere petition.