Adhyaya 14

Mantra 1

ध्रु॒वक्षि॑तिर्ध्रु॒वयो॑निर्ध्रु॒वाऽसि॑ ध्रु॒वं योनि॒मा सी॑द साधु॒या । उख्य॑स्य के॒तुं प्र॑थ॒मं जु॑षा॒णाऽश्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

তুমি ধ্ৰুৱ-ক্ষিতি, ধ্ৰুৱ-যোনি; তুমি ধ্ৰুৱ। ধ্ৰুৱ যোনিত সৎ আৰু শোভন বিধিৰে বহা। উখ্যৰ প্ৰথম কেতু (চিহ্ন) উপভোগ কৰি, হে অশ্বিনদ্বয়, হে অধ্বৰ্যুগণ, তোমালোকে ইয়াত ইহঁক (ইয়াক) স্থাপন কৰা।

Mantra 2

कुला॒यिनी॑ घृ॒तव॑ती॒ पुरु॑न्धिः स्यो॒ने सी॑द॒ सद॑ने पृथि॒व्याः । अ॒भि त्वा॑ रु॒द्रा वस॑वो गृणन्त्वि॒मा ब्रह्म॑ पीपिहि॒ सौभ॑गायाश्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

কুলায়ধাৰী, ঘৃতসমৃদ্ধা, বহুদানশীলা পুরন্ধি—পৃথিৱীৰ সদনে, স্নেহময় আসনত তুমি সুখে বহা। ৰুদ্রসকল আৰু বসুসকল তোমাক স্তৱ কৰক; সৌভাগ্যৰ বাবে এই ব্ৰহ্মবাণীসমূহ তুমি পূৰ্ণ কৰ। অশ্বিনদ্বয়, হে অধ্বৰ্যুগণ, ইয়াতেই তোমাক বহুৱাওক।

Mantra 3

स्वैर्दक्षै॒र्दक्ष॑पिते॒ह सी॑द दे॒वाना॑ᳪ सु॒म्ने बृ॑ह॒ते रणा॑य । पि॒तेवै॑धि सू॒नव॒ आ सु॒शेवा॑ स्वावे॒शा त॒न्वा सं वि॑शस्वा॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

নিজ নিজ শক্তি আৰু দক্ষতাৰে, হে দক্ষ-পিতৃ, ইয়াত বহা—দেৱতাসকলৰ শুভ অনুগ্ৰহত মহৎ আনন্দৰ বাবে। পিতৃৰ দৰে পুত্ৰসকলৰ প্ৰতি সদয় হোৱা; নিজৰ উপযুক্ত আসনত, দেহসহ একত্ৰভাৱে স্থিৰভাৱে প্ৰৱেশ কৰা। অশ্বিন যুগল—অধ্বৰ্যু—ইয়াত তোমাক বহুৱাব।

Mantra 4

पृ॒थि॒व्याः पुरी॑षम॒स्यप्सो॒ नाम॒ तां त्वा॒ विश्वे॑ अ॒भि गृ॑णन्तु दे॒वाः । स्तोम॑पृष्ठा घृ॒तव॑ती॒ह सी॑द प्र॒जाव॑द॒स्मे द्रवि॒णाऽऽय॑जस्वा॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

তুমি পৃথিৱীৰ পূৰীষ (মাটিৰ ভৰাট); তোমাৰ নাম ‘আপঃ’ (জলসমূহ)। সকলো দেৱতাই তোমাক স্তুতি কৰি উচ্চাৰণ কৰক। স্তোম-পৃষ্ঠা, ঘৃতৱতী, ইয়াত বহা; আমাৰ বাবে প্ৰজা-সহিত ধন-সম্পদ অৰ্জন কৰা। অশ্বিন যুগল—অধ্বৰ্যু—ইয়াত তোমাক বহুৱাব।

Mantra 5

अदि॑त्यास्त्वा पृ॒ष्ठे सा॑दयाम्य॒न्तरि॑क्षस्य ध॒र्त्रीं वि॒ष्टम्भ॑नीं दि॒शामधि॑पत्नीं॒ भुव॑नानाम् |ऊ॒र्मिर्द्र॒प्सो अ॒पाम॑सि वि॒श्वक॑र्मा त॒ ऋषि॑र॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

অদিতিৰ পিঠিত তোমাক বহুৱাওঁ—অন্তৰিক্ষৰ ধাৰিণী, স্থম্ভনী, দিশাসকলৰ অধিপত্নী, ভুৱনসমূহৰ অধিষ্ঠাত্রী। তুমি আপঃ (জলসমূহ)ৰ ঊৰ্মি (তৰংগ), দ্ৰপ্স (বিন্দু)। তোমাৰ ঋষি বিশ্বকৰ্মা। অশ্বিন যুগল—অধ্বৰ্যু—ইয়াত তোমাক বহুৱাব।

Mantra 6

शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च ग्रैष्मा॑वृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः| ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे | ग्रै॒ष्मा॑वृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रुवे सी॑दतम्

উজ্জ্বল আৰু পবিত্ৰ এই দুটা গ্ৰীষ্ম ঋতু; তুমি অগ্নিৰ অন্তঃস্থ বন্ধন। দ্যাৱা-পৃথিৱী যথাযথভাৱে সুসংগত হওক; আপঃ সুসংগত হওক; ওষধিসকল সুসংগত হওক; অগ্নিসকল পৃথক পৃথকভাৱে সুসংগত হওক—নমঃ!—একৰূপ বিধানধাৰী হৈ জ্যৈষ্ঠ্য (সাৰ্বভৌমত্ব) লাভৰ বাবে। যি অগ্নিসকল একমন হৈ দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ মাজত আছে, সেই গ্ৰীষ্ম ঋতুদ্বয় অভিকল্পমান হৈ, দেৱাসকলে যেন ইন্দ্ৰক অভিসংবিশন্তি তেনেদৰে প্ৰবেশ কৰক। সেই দেৱতাৰে সৈতে, অঙ্গিৰস-সদৃশ, ধ্ৰুৱ আসনত বহা।

Mantra 7

स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूर्दे॒वैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योना॒धैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूर्वसु॑भिः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योनाधैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जू रु॒द्रैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योना॒धैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूरा॑दि॒त्यैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योनाधैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑ स॒जूरृ॒तुभि॑: स॒जूर्वि॒धाभि॑: स॒जूर्विश्वै॑र्दे॒वैः स॒जूर्दे॒वैर्व॑योनाधैर॒ग्नये॑ त्वा वैश्वान॒राया॒श्विना॑ऽध्व॒र्यू सा॑दयतामि॒ह त्वा॑

ঋতুসকলৰ সৈতে সজূ (সমন্বিত) হৈ, বিধাসকলৰ সৈতে সজূ হৈ; দেৱসকলৰ সৈতে সজূ হৈ, জনন-আসন স্থাপনকাৰী দেৱসকলৰ সৈতে সজূ হৈ—অগ্নি বৈশ্বানৰলৈ তোমাক মই আসনত স্থাপন কৰোঁ। অশ্বিনী দুজন, অধ্বৰ্যু দুজন, ইয়াত তোমাক বহুৱাওক। (পুনৰঃ ঋতু-বিধাৰ সৈতে সজূ হৈ, বসুসকলৰ সৈতে… ৰুদ্রসকলৰ সৈতে… আদিত্যসকলৰ সৈতে… বিশ্বদেৱসকলৰ সৈতে… জনন-আসন স্থাপনকাৰী দেৱসকলৰ সৈতে সজূ হৈ—অগ্নি বৈশ্বানৰলৈ তোমাক ইয়াত আসনত স্থাপন কৰোঁ; অশ্বিনী অধ্বৰ্যুসকলে তোমাক বহুৱাওক।)

Mantra 8

प्रा॒णं मे॑ पाह्यपा॒नं मे॑ पाहि व्या॒नं मे॑ पाहि॒ चक्षु॑र्म उ॒र्व्या वि भा॑हि॒ श्रोत्रं॑ मे श्लोकय । अ॒पः पि॒न्वौष॑धीर्जिन्व द्वि॒पाद॑व चतु॑ष्पात् पाहि दि॒वो वृष्टि॒मेर॑य

মোৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰা; মোৰ অপান ৰক্ষা কৰা; মোৰ ব্যান ৰক্ষা কৰা। বিস্তৃত পৃথিৱীৰ ওপৰত মোৰ চকু দীপ্ত কৰি তোলা; মোৰ কাণ স্পষ্ট ধ্বনিৰে শ্ৰৱণক্ষম কৰা। আপঃ (জল) সঞ্জীৱিত কৰা; ওষধী (ঔষধি-উদ্ভিদ) সঞ্জীৱিত কৰা; দ্বিপাদ আৰু চতুষ্পাদক ৰক্ষা কৰা; দিৱৰ পৰা বৰ্ষা (বৃষ্টি) প্ৰেৰণা কৰা।

Mantra 9

मू॒र्धा वय॑: प्र॒जाप॑ति॒श्छन्द॑: क्ष॒त्रं वयो॒ मय॑न्दं॒ छन्दो॑ विष्ट॒म्भो वयोऽधि॑पति॒श्छन्दो॑ वि॒श्वक॑र्मा॒ वय॑: परमे॒ष्ठी छन्दो॑ ब॒स्तो वयो॑ विव॒लं छन्दो॒ वृष्णि॒र्वयो॑ विशा॒लं छन्द॒: पुरु॑षो॒ वय॑स्त॒न्द्रं छन्दो॑ व्या॒घ्रो वयोऽना॑धृष्टं॒ छन्द॑: सि॒ᳪहो वय॑श्छ॒दिश्छन्द॑: पष्ठ॒वाड्वयो॑ बृह॒ती छन्द॑ उ॒क्षा वय॑: क॒कुप् छन्द॑ ऋष॒भो वय॑: स॒तोबृ॑हती॒ छन्द॑:

মূৰ্ধা হৈছে বীৰ্য; প্ৰজাপতি হৈছে ছন্দ। ক্ষত্ৰ (ৰাজশক্তি) হৈছে বীৰ্য; ময়ন্দ হৈছে ছন্দ। ভিত্তি/আধাৰ হৈছে বীৰ্য; অধিপতি হৈছে ছন্দ। বিশ্বকৰ্মা হৈছে বীৰ্য; পৰমেষ্ঠী হৈছে ছন্দ। বস্ত (ছাগ) হৈছে বীৰ্য; বিবলম হৈছে ছন্দ। বৃষণি (বৃষ) হৈছে বীৰ্য; বিশাল হৈছে ছন্দ। পুৰুষ হৈছে বীৰ্য; তন্দ্ৰা (আলস্য) হৈছে ছন্দ। ব্যাঘ্ৰ হৈছে বীৰ্য; অনাধৃষ্ট (অজেয়) হৈছে ছন্দ। সিংহ হৈছে বীৰ্য; ছদি হৈছে ছন্দ। পষ্ঠৱাট্ হৈছে বীৰ্য; বৃহতী হৈছে ছন্দ। উক্ষা হৈছে বীৰ্য; ককুপ্ হৈছে ছন্দ। ঋষভ হৈছে বীৰ্য; শতোবৃহতী হৈছে ছন্দ।

Mantra 11

अ॒न॒ड्वान्वय॑: प॒ङ्क्तिश्छन्दो॑ धे॒नुर्वयो॒ जग॑ती॒ छन्द॒त्र्यवि॒र्वय॑स्त्रि॒ष्टुप् छन्दो॑ दित्य॒वाड्वयो॑ वि॒राट् छन्द॒: पञ्चा॑वि॒र्वयो॑ गाय॒त्री छन्द॑ स्त्रिव॒त्सो वय॑ उ॒ष्णिक् छन्द॑ऽ स्तु॑र्य॒वाड्वयो॑ऽनु॒ष्टुप् छन्दो॑ लो॒कं ता इन्द्र॑म् ।। १ ०।। इन्द्रा॑ग्नी॒ अव्य॑थमाना॒मिष्ट॑कां दृᳪहतं यु॒वम् । पृ॒ष्ठेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षं च॒ वि बा॑धसे

অনড্বান (জোঁত-গৰু) হৈছে বীৰ্য; পঙক্তি হৈছে ছন্দ। ধেনু (গাই) হৈছে বীৰ্য; জগতী হৈছে ছন্দ। ত্ৰ্যৱি (তিনিধৰণীয়া ভেড়ী) হৈছে বীৰ্য; ত্ৰিষ্টুপ্ হৈছে ছন্দ। দিত্যৱাট্ (বহনকাৰী) হৈছে বীৰ্য; বিরাট্ হৈছে ছন্দ। পঞ্চাৱি (পাঁচিধৰণীয়া ভেড়ী) হৈছে বীৰ্য; গায়ত্ৰী হৈছে ছন্দ। স্ত্ৰিবৎস (তিনিবাৰ বাচ্চা দিয়া) হৈছে বীৰ্য; উষ্ণিক্ হৈছে ছন্দ। স্তুৰ্যৱাট্ (বহনকাৰী) হৈছে বীৰ্য; অনুষ্টুপ্ হৈছে ছন্দ। লোকং তা ইন্দ্ৰম্। ইন্দ্ৰাগ্নী, অব্যথমানা ইষ্টকাং দৃᳪहतং যুবাম্; পৃষ্ঠেন দ্যাৱাপৃথিৱী অন্তৰিক্ষং চ ৱি বাধসে।

Mantra 12

वि॒श्वक॑र्मा त्वा सादयत्व॒न्तरि॑क्षस्य पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीम॒न्तरि॑क्षं यच्छा॒न्तरि॑क्षं दृᳪहा॒न्तरि॑क्षं॒ मा हि॑ᳪसीः । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । वा॒युष्ट्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

বিশ্বকৰ্মাই তোমাক অন্তৰিক্ষৰ পিঠিত স্থাপন কৰক—বিস্তৃত-প্ৰসাৰিণী, দূৰলৈ প্ৰসাৰিত। তুমি অন্তৰিক্ষ ধৰি ৰাখা; অন্তৰিক্ষ দৃঢ় কৰা; অন্তৰিক্ষক আঘাত নকৰিবা। সৰ্বজনৰ বাবে—প্ৰাণ, অপান, ব্যান, উদানৰ বাবে; প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে আৰু সঠিক গতি/চৰিত্ৰাৰ বাবে। বায়ুৱে তোমাক চাৰিওফালে ৰক্ষা কৰক—মহৎ কল্যাণে, স্বস্তিয়ে, আৰু অতি শান্তিদায়ক ছৰ্দিসে; সেই দেৱতাৰে সৈতে, অঙ্গিৰস-সম, তুমি ধ্ৰুৱ হৈ বহা।

Mantra 13

राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वि॒राड॑सि॒ दक्षि॑णा॒ दिक् स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दिक् स्व॒राड॒स्युदी॑ची॒ दिगधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिक्

তুমি ৰাণী—পূৰ্ব দিশ; তুমি বিরাট্ (বিস্তৃত-সাম্ৰাজ্যধাৰী)—দক্ষিণ দিশ; তুমি সম্ৰাট্ (সৰ্বজনীন অধিপতি)—পশ্চিম দিশ; তুমি স্বৰাট্ (স্বয়ং-সাম্ৰাট্)—উত্তৰ দিশ; তুমি অধিপত্নী (অধিষ্ঠাত্রী)—বৃহতী দিশ।

Mantra 14

वि॒श्वक॑र्मा त्वा सादयत्व॒न्तरि॑क्षस्य पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । वा॒युष्टेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

বিশ্বকৰ্মা তোমাক সাদয় কৰক—অন্তৰিক্ষৰ পৃষ্ঠত জ্যোতিষ্মতী ৰূপে। সকলো সত্তাৰ বাবে—প্ৰাণ, অপান আৰু ব্যানৰ নিমিত্তে—সৰ্ব জ্যোতি দান কৰা। বায়ু তোমাৰ অধিপতি; সেই দেৱতাৰ সহায়ত, অঙ্গিৰসসদৃশ বিধিৰে, হে ধ্ৰুৱা, দৃঢ়ভাৱে বহা।

Mantra 15

नभ॑श्च नभ॒स्य॒श्च॒ वार्षि॑कावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे | वार्षि॑कावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

নভ আৰু নভস্য—বৰ্ষিক দুটা ঋতু; তুমি অগ্নিৰ অন্তঃশ্লেষ (অন্তৰ্নিহিত বন্ধন) হওঁ। দ্যাৱা-পৃথিৱী সুসমঞ্জস হওক; আপঃ সুসমঞ্জস হওক; ওষধয়ঃ সুসমঞ্জস হওক; অগ্নয়ঃ সুসমঞ্জস হওক—পৃথক পৃথক নমস্কাৰ, জ্যৈষ্ঠ্য (প্ৰাধান্য)ৰ বাবে, একব্ৰত। যি অগ্নিসকল একমন হৈ এই দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ মাজত আছে, সেই বৰ্ষিক ঋতুদ্বয়ৰ অনুকূলতাৰে সজ্জিত হৈ, দেৱসকল যেন ইন্দ্ৰক ঘেৰি প্ৰবেশ কৰে তেনেকৈ সমবেত হওক। সেই দেৱতাৰ সহায়ত, অঙ্গিৰসসদৃশ বিধিৰে, ধ্ৰুৱে দৃঢ়ভাৱে সীদতাম।

Mantra 16

इ॒षश्चो॒र्जश्च॑ शार॒दावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्याय॒ सव्र॑ताः । ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे शा॒र॒दावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

ইষ আৰু ঊর্জ—শাৰদ দুটা ঋতু; তুমি অগ্নিৰ অন্তঃশ্লেষ (অন্তৰ্নিহিত বন্ধন) হওঁ। দ্যাৱা-পৃথিৱী সুসমঞ্জস হওক; আপঃ সুসমঞ্জস হওক; ওষধয়ঃ সুসমঞ্জস হওক; অগ্নয়ঃ সুসমঞ্জস হওক—পৃথক পৃথক নমস্কাৰ, জ্যৈষ্ঠ্য (প্ৰাধান্য)ৰ বাবে, একব্ৰত। যি অগ্নিসকল একমন হৈ এই দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ মাজত আছে, সেই শাৰদ ঋতুদ্বয়ৰ অনুকূলতাৰে সজ্জিত হৈ, দেৱসকল যেন ইন্দ্ৰক ঘেৰি প্ৰবেশ কৰে তেনেকৈ সমবেত হওক। সেই দেৱতাৰ সহায়ত, অঙ্গিৰসসদৃশ বিধিৰে, ধ্ৰুৱে দৃঢ়ভাৱে সীদতাম।

Mantra 17

आयु॑र्मे पाहि प्रा॒णं मे॑ पाह्यपा॒नं मे॑ पाहि व्या॒नं मे॑ पाहि॒ चक्षु॑र्मे पाहि॒ श्रोत्रं॑ मे पाहि॒ वाचं॑ मे पिन्व॒ मनो॑ मे जिन्वात्मानं॑ मे पाहि॒ ज्योति॑र्मे यच्छ

মোৰ আয়ুস ৰক্ষা কৰা; মোৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰা; মোৰ অপান ৰক্ষা কৰা; মোৰ ব্যান ৰক্ষা কৰা। মোৰ চকু ৰক্ষা কৰা; মোৰ কাণ ৰক্ষা কৰা। মোৰ বাক্‌ পুষ্ট কৰা; মোৰ মন সজীৱ কৰা। মোৰ আত্মা ৰক্ষা কৰা; মোক জ্যোতি দান কৰা।

Mantra 18

मा छन्द॑: प्र॒मा छन्द॑: प्र॑ति॒मा छन्दो॑ अस्रीवय॒श्छन्द॑: प॒ङ्क्तिश्छन्द॑ उ॒ष्णिक् छन्दो॑ बृह॒ती छन्दो॑ ऽनु॒ष्टुप् छन्दो॑ वि॒राट् छन्दो॑ गा॑य॒त्री छन्द॑ स्त्रि॒ष्टुप् छन्दो॒ जग॑ती॒ छन्द॑:

ছন্দই মাপ; ছন্দই সঠিক মাপ; ছন্দই প্ৰতিমাপ। ছন্দই অস্ৰীৱয়স; ছন্দই পঙক্তি; ছন্দই উষ্ণিক; ছন্দই বৃহতী; ছন্দই অনুষ্টুপ; ছন্দই বিরাট; ছন্দই গায়ত্রী; ছন্দই ত্ৰিষ্টুপ; ছন্দই জগতী।

Mantra 19

पृ॒थि॒वी छन्दो॒ ऽन्तरि॑क्षं॒ छन्दो॒ द्यौ॒श्छन्द॒: समा॒श्छन्दो॒ नक्ष॑त्राणि॒ छन्दो॒ वाक् छन्दो॒ मन॒श्छन्द॑: कृ॒षिश्छन्दो॒ हिर॑ण्यं॒ छन्दो॒ गौश्छन्दो॒ ऽजाश्छन्दो ऽश्व॒श्छन्द॑:

পৃথিৱী ছন্দ; অন্তৰিক্ষ ছন্দ; দ্যৌ (স্বৰ্গ) ছন্দ; ঋতুসমূহ ছন্দ; নক্ষত্ৰসমূহ ছন্দ; বাক্ ছন্দ; মন ছন্দ; কৃষি ছন্দ; হিৰণ্য (সোণ) ছন্দ; গৌ (গাই) ছন্দ; অজা (ছাগলী) ছন্দ; অশ্ব (ঘোঁৰা) ছন্দ।

Mantra 20

अ॒ग्निर्दे॒वता॒ वातो॑ दे॒वता॒ सूर्यो॑ दे॒वता॑ च॒न्द्रमा॑ दे॒वता॒ वस॑वो दे॒वता॑ रु॒द्रा दे॒वता॑ ऽऽदि॒त्या दे॒वता॑ म॒रुतो॑ दे॒वता॒ विश्वे॑ दे॒वा देवता॒ बृह॒स्पति॑र्दे॒वतेन्द्रो॑ दे॒वता॒ वरु॑णो दे॒वता॑

অগ্নি দেৱতা; বায়ু দেৱতা; সূৰ্য দেৱতা; চন্দ্ৰমা দেৱতা; বসৱসকল দেৱতা; ৰুদ্ৰসকল দেৱতা; আদিত্যসকল দেৱতা; মৰুতসকল দেৱতা; বিশ্বে দেৱাসকল দেৱতা; বৃহস্পতিও দেৱতা; ইন্দ্ৰ দেৱতা; বৰুণ দেৱতা।

Mantra 21

मू॒र्धाऽसि॒ राड् ध्रु॒वाऽसि॑ ध॒रुणा॑ ध॒र्त्र्य॒सि॒ धर॑णी । आयु॑षे त्वा॒ वर्च॑से त्वा कृ॒ष्यै त्वा॒ क्षेमा॑य त्वा

তুমি মূৰ্ধা, ৰাজা-সদৃশ অধিপতি; তুমি ধ্ৰুৱ, আশ্ৰয়-সমৰ্থন; তুমি ধাৰিণী, ধাৰক, স্থিতি-ভূমি। আয়ুষৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; বৰ্ণ-তেজৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; কৃষিৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; ক্ষেম-কল্যাণৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ।

Mantra 22

यन्त्री॒ राड् य॒न्त्र्य॒सि॒ यम॑नी ध्रु॒वाऽसि॒ धरि॑त्री । इ॒षे त्वो॒र्जे त्वा॑ र॒य्यै त्वा॒ पोषा॑य त्वा लो॒कं ता इन्द्र॑म्

তুমি নিয়ন্তা, ৰাজা-সদৃশ অধিপতি; তুমি যন্ত্ৰী—সংযমকাৰিণী; তুমি যমনী, ধ্ৰুৱ, ধাৰিত্ৰী—সমৰ্থনকাৰিণী। ইষা (প্ৰেৰণা)ৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; ঊৰ্জা (বল)ৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; ৰয়ি (ধন)ৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; পোষ (পুষ্টি-বৃদ্ধি)ৰ বাবে তোমাক গ্ৰহণ কৰোঁ; লোকৰ বাবে—ইন্দ্ৰক (সুৰক্ষাৰ্থে)।

Mantra 23

आ॒शुस्त्रि॒वृद्भा॒न्तः प॑ञ्चद॒शो व्यो॑मा सप्तद॒शो ध॒रुण॑ एकवि॒ᳪशः प्रतू॑र्तिरष्टाद॒शस्तपो॑ नवद॒शो॒ ऽभीव॒र्त्त: स॑वि॒ᳪशो वर्चो॑ द्वावि॒ᳪशः स॒म्भर॑णस्त्रयोवि॒ᳪशो योनि॑श्चतुर्वि॒ᳪशो गर्भा॑: पञ्चवि॒ᳪश ओज॑स्त्रिण॒वः क्रतु॑रेकत्रि॒ᳪशः प्र॑ति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ᳪशो ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टपं॑ चतुस्त्रि॒ᳪशो नाक॑: षट्त्रि॒ᳪशो वि॑व॒र्तो॒ऽष्टाचत्वारि॒ᳪशो ध॒र्त्रं च॑तुष्टो॒मः

আশু ত্ৰিবৃত্; ভাসমান পঞ্চদশ; ব্যোম সপ্তদশ; ধাৰণ একবিংশ; প্ৰতূর্তি অষ্টাদশ; তপ নবদশ; অভীৱর্ত্ত সৱিংশ; বর্চঃ দ্বাবিংশ; সম্ভৰণ ত্ৰয়োবিংশ; যোনি চতুৰ্বিংশ; গৰ্ভসমূহ পঞ্চবিংশ; ওজঃ ত্ৰিণৱ; ক্রতু একত্ৰিংশ; প্ৰতিষ্ঠা ত্ৰয়স্ত্ৰিংশ; ব্ৰধ্নৰ বিষ্টপ চতুস্ত্ৰিংশ; নাক ষট্ত্ৰিংশ; বিবর্ত অষ্টাচত্বারিংশ; ধৰ্তৃ চতুষ্টোম।

Mantra 24

अ॒ग्नेर्भा॒गो॒ऽसि दी॒क्षाया॒ आधि॑पत्यं॒ ब्रह्म॑ स्पृ॒तं त्रि॒वृत्स्तोम॒ इन्द्र॑स्य भा॒गो॒ऽसि॒ विष्णो॒राधि॑पत्यं क्ष॒त्रᳪ स्पृ॒तं प॑ञ्चद॒शः स्तोमो॑ नृ॒चक्ष॑सां भा॒गो॒ऽसि धा॒तुराधि॑पत्यं ज॒नित्र॑ᳪ स्पृ॒तᳪ स॑प्तद॒श स्तोमो मि॒त्रस्य॑ भा॒गो॒ऽसि॒ वरु॑ण॒स्याधि॑पत्यं दि॒वो वृष्टि॒र्वात॑ स्पृ॒त ए॑कवि॒ᳪश स्तोम॑:

তুমি অগ্নিৰ ভাগ; দীক্ষাৰ আধিপত্য—ব্ৰহ্ম—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, ত্ৰিবৃত্ স্তোম। তুমি ইন্দ্ৰৰ ভাগ; বিষ্ণুৰ আধিপত্য—ক্ষত্ৰ—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, পঞ্চদশ স্তোম। তুমি নৃচক্ষসাম্ (মানৱৰ ঋষিসকল)-ৰ ভাগ; ধাতৃৰ আধিপত্য—জনিতৃ (উৎপাদক)—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, সপ্তদশ স্তোম। তুমি মিত্ৰৰ ভাগ; বৰুণৰ আধিপত্য—দ্যৌৰ বৃষ্টি, বায়ু—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, একবিংশ স্তোম।

Mantra 25

वसू॑नां भा॒गो॒ऽसि रु॒द्राणा॒माधि॑पत्यं॒ चतु॑ष्पात् स्पृ॒तं च॑तुर्वि॒ᳪश स्तोम॑ आदि॒त्यानां॑ भा॒गो॒ऽसि म॒रुता॒माधि॑पत्यं॒ गर्भा॑ स्पृ॒ताः प॑ञ्चवि॒ᳪश॒ स्तोमो ऽदि॑त्यै भा॒गो॒ऽसि पू॒ष्ण आधि॑पत्य॒मोज॑ स्पृ॒तं त्रि॑ण॒व स्तोमो॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्भा॒गो॒ऽसि बृह॒स्पते॒राधि॑पत्यᳪ स॒मीची॒र्दिश॑ स्पृ॒ताश्च॑तुष्टो॒म स्तोम॑:

তুমি বসুসকলৰ ভাগ; ৰুদ্ৰসকলৰ আধিপত্য—চতুষ্পাত্ (চাৰি-পদীয়া)—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, চতুৰ্বিংশ স্তোম। তুমি আদিত্যসকলৰ ভাগ; মৰুতসকলৰ আধিপত্য—গৰ্ভা (অঙ্কুৰ/ভ্ৰূণসম)—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, পঞ্চবিংশ স্তোম। তুমি অদিতিৰ ভাগ; পূষণৰ আধিপত্য—ওজ (বল/উদ্যম)—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, ত্ৰিণৱ স্তোম। তুমি দেব সৱিতৃৰ ভাগ; বৃহস্পতিৰ আধিপত্য—সমীচী দিশাসমূহ—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, চতুষ্টোম স্তোম।

Mantra 26

यवा॑नां भा॒गोऽस्यय॑वाना॒माधि॑पत्यं प्र॒जा स्पृ॒ताश्च॑तुश्चत्वारि॒ᳪश स्तोम॑ ऋ॑भू॒णां भा॒गो॒ऽसि विश्वे॑षां दे॒वाना॒माधि॑पत्यं भू॒तᳪ स्पृ॒तं त्र॑यस्त्रि॒ᳪश स्तोम॑:

তুমি যৱৰ ভাগ; অযৱানাম্ (যৱ নহয় তেনে সকলো)-ৰ আধিপত্য—প্ৰজা—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, চতুশ্চত্বারিংশ স্তোম। তুমি ঋভুসকলৰ ভাগ; বিশ্বদেৱসকলৰ আধিপত্য—ভূত (সত্তা/অস্তিত্ব)—যথাযথভাৱে সিদ্ধ, ত্ৰয়স্ত্ৰিংশ স্তোম।

Mantra 27

सह॑श्च सह॒स्य॒श्च हैम॑न्तिकावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्नम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे| है॑मन्तिकावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

সহশ্চ সহস্যশ্চ—এই দুটা হেমন্ত ঋতু—তুমি অগ্নিৰ অন্তঃস্থ শ্লেষ (বন্ধন) হওঁ। দ্যাৱা-পৃথিৱী সঠিকভাৱে বিন্যস্ত হওক; আপঃ (জলসমূহ) আৰু ওষধয়ঃ (উদ্ভিদসমূহ) সঠিকভাৱে বিন্যস্ত হওক; অগ্নয়ঃ (অগ্নিসমূহ) পৃথক পৃথকভাৱে সঠিকভাৱে বিন্যস্ত হওক—নমঃ—জ্যৈষ্ঠ্য (শ্ৰেষ্ঠত্ব/অধিপত্য) লাভৰ বাবে, একব্ৰত (একে বিধি-আচৰণ) হৈ। যি অগ্নিসমূহ একমনস্ক, দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ মাজত অৱস্থিত—এই হেমন্ত ঋতুদ্বয় অভিকল্পমান (সুসংবদ্ধ) হৈ, দেৱসকলে যেন ইন্দ্ৰক অভিসংবিশন্তি (সমবেতভাৱে প্ৰবেশ কৰে) তেনেদৰে প্ৰবেশ কৰক। সেই দেৱতাৰে সৈতে, অঙ্গিরস্-সদৃশ ধ্ৰুৱ স্থানে বহা (সীদত) হওক।

Mantra 28

एक॑यास्तुवत प्र॒जा अ॑धीयन्त प्र॒जाप॑ति॒रधि॑पतिरासीत् ति॒सृभि॑रस्तुवत॒ ब्रह्मा॑सृज्यत॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒रधि॑पतिरासीत् प॒ञ्चभि॑रस्तुवत भू॒तान्य॑सृज्यन्त भू॒तानां॒ पति॒रधि॑पतिरासीत् स॒प्तभि॑रस्तुवत सप्त ऋ॒षयो॑ऽसृज्यन्त धा॒ताऽधि॑पतिरासीत्

একমাত্ৰে স্তৱ কৰিলে—প্ৰজা (সন্তান/সৃষ্টিজীৱ) উৎপন্ন হ’ল; প্ৰজাপতি অধিপতি আছিল। তিনিটাৰে স্তৱ কৰিলে—ব্ৰহ্ম সৃষ্ট হ’ল; ব্ৰহ্মণস্পতি অধিপতি আছিল। পাঁচটাৰে স্তৱ কৰিলে—ভূতানি (সত্তাসমূহ) সৃষ্ট হ’ল; ভূতানাং পতি অধিপতি আছিল। সাতটাৰে স্তৱ কৰিলে—সপ্ত ঋষি সৃষ্ট হ’ল; ধাতা অধিপতি আছিল।

Mantra 29

न॒वभि॑रस्तुवत पि॒तरो॑ऽसृज्य॒न्तादि॑ति॒रधि॑पत्न्यासीदेकाद॒शभि॑रस्तुवत ऋ॒तवो॑ऽसृज्यन्तार्त॒वा अधि॑पतय आसँस्त्रयोद॒शभि॑रस्तुवत॒ मासा॑ असृज्यन्त संवत्स॒रोऽधि॑पतिरासीत् पञ्चद॒शभि॑रस्तुवत क्ष॒त्रम॑सृज्य॒तेन्द्रो॑ऽधि॑पतिरासीत् सप्तद॒शभि॑रस्तुवत ग्रा॒म्याः प॒शवो॑ऽसृज्यन्त॒ बृह॒स्पति॒रधि॑पतिरासीत्

নৱভিঃ (নৱ সংখ্যাৰে) সি স্তৱন কৰিলে: পিতৃসকল সৃষ্ট হ’ল; আদিতি তেওঁলোকৰ অধিপত্নী (অধিষ্ঠাত্রী) আছিল। একাদশভিঃ সি স্তৱন কৰিলে: ঋতৱঃ (ঋতুসমূহ) সৃষ্ট হ’ল; আৰ্তৱাঃ তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল। ত্ৰয়োদশভিঃ সি স্তৱন কৰিলে: মাসাস্‌ সৃষ্ট হ’ল; সংवत্সৰ তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল। পঞ্চদশভিঃ সি স্তৱন কৰিলে: ক্ষত্ৰ (ৰাজশক্তি) সৃষ্ট হ’ল; ইন্দ্ৰ তাৰ অধিপতি আছিল। সপ্তদশভিঃ সি স্তৱন কৰিলে: গ্ৰাম্য পশুসকল সৃষ্ট হ’ল; বৃহস্পতিঃ তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল।

Mantra 30

न॒वद॒शभि॑रस्तुवत शूद्रा॒र्याव॑सृज्येतामहोरा॒त्रे अधि॑पत्नी आस्ता॒मेक॑विᳪशत्यास्तुव॒तैक॑शपाः प॒शवो॑ऽसृज्यन्त॒ वरु॒णोऽधि॑पतिरासी॒त् त्रयो॑विᳪशत्यास्तुवत क्षु॒द्रा: प॒शवो॑ऽसृज्यन्त पू॒षाऽधि॑पतिरासी॒त् पञ्च॑विᳪशत्यास्तुवतार॒ण्याः प॒शवो॑ऽसृज्यन्त वा॒युरधि॑पतिरासीत् स॒प्तवि॑ᳪशत्याऽस्तुवत॒ द्यावा॑पृथि॒वी व्यै॑तां॒ वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या अ॑नु॒व्या॒यँ॒स्त ए॒वाधि॑पतय आसन्

ঊনবিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; শূদ্ৰ আৰু আৰ্য সৃষ্ট হ’ল; অহোৰাত্ৰে (দিন-ৰাতি) তেওঁলোকৰ অধিপত্নী (অধিষ্ঠাত্রী সহধৰ্মিণী) হৈ থাকিল। একবিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; একশফা (এটা খুৰযুক্ত) পশুসমূহ সৃষ্ট হ’ল; বৰুণ তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল। ত্ৰয়োবিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; ক্ষুদ্ৰ (সৰু) পশুসমূহ সৃষ্ট হ’ল; পূষা তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল। পঞ্চবিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; আৰণ্য (বনৰ) পশুসমূহ সৃষ্ট হ’ল; বায়ু তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল। সপ্তবিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; দ্যাৱা-পৃথিৱী পৃথক হ’ল; বসৱ, ৰুদ্ৰ, আদিত্যসকল অনুব্যায় (পিছফালে বিস্তাৰিত) হ’ল; তেৱেঁই অধিপতি হৈ থাকিল।

Mantra 31

नव॑विᳪशत्याऽस्तुवत॒ वन॒स्पत॑योऽसृज्यन्त॒ सोमोऽधि॑पतिरासी॒देक॑त्रिᳪशताऽस्तुवत प्र॒जा अ॑सृज्यन्त॒ यवा॒श्चाय॑वा॒श्चाधि॑पतय आसँ॒त्रय॑स्त्रिᳪशताऽस्तुवत भू॒तान्य॑शाम्यन् प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठ्यधि॑पतिरासील्लो॒कं ता इन्द्र॑म्

ঊনত্রিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; বনস্পতিসমূহ (বনৰ অধিপতি/বৃক্ষসমূহ) সৃষ্ট হ’ল; সোম তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল। একত্রিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; প্ৰজা (সন্ততি/জীৱসমূহ) সৃষ্ট হ’ল; যৱ আৰু অযৱ (শস্য আৰু অশস্য) তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল। ত্ৰয়স্ত্ৰিংশতিত তেওঁ স্তৱ কৰিলে; ভূতসমূহ শান্ত/প্ৰশমিত হ’ল; পৰমেষ্ঠী প্ৰজাপতি তেওঁলোকৰ অধিপতি আছিল—(এইদৰে লোক স্থাপন কৰিলে)।