Adhyaya 66

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे रुद्रसहस्रनामकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः सूत उवाच त्रिधन्वा देवदेवस्य प्रसादात्तण्डिनस् तथा अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य प्रयत्नतः

এইদৰে শ্ৰীলিঙ্গমহাপুৰাণৰ পূৰ্বভাগত ‘ৰুদ্ৰসহস্ৰনামকথন’ নামৰ পঞ্চষষ্টিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। সূত ক’লে—দেৱদেৱৰ প্ৰসাদত ত্ৰিধন্বা আৰু তণ্ডিনে প্ৰচেষ্টাৰে সহস্ৰ অশ্বমেধৰ ফল লাভ কৰিলে।

Verse 2

गाणपत्यं दृढं प्राप्तः सर्वदेवनमस्कृतः आसीत्त्रिधन्वनश्चापि विद्वांस्त्रय्यारुणो नृपः

সেই ৰজা বেদত্রয়ত পাৰদৰ্শী হৈ গাণপত্য-ব্ৰতত দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল। সকলো দেৱতাই নমস্কাৰ কৰা, তেওঁ ত্ৰিধন্বা আৰু ত্ৰয়্যাৰুণ নামে খ্যাত জ্ঞানী নৃপতি আছিল।

Verse 3

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः तेन भार्या विदर्भस्य हृता हत्वामितौजसम्

তেওঁৰ পৰা সত্যব্ৰত নামে এক মহাবলী কুমাৰ জন্মিল। অমিত পৰাক্ৰমী ব্যক্তিক বধ কৰি সি বিদৰ্ভ ৰজাৰ পত্নীক অপহৰণ কৰিলে।

Verse 4

पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्ठाम् अप्रापितेष्विह तेनाधर्मेण संयुक्तं राजा त्रय्यारुणो ऽत्यजत्

ইয়াত পাণিগ্ৰহণ-মন্ত্ৰসমূহত দৃঢ় নিষ্ঠা নাপাই ৰজা ত্ৰয়্যাৰুণ সেই অধৰ্মতেই জড়িত হ’ল; আৰু অধৰ্ম-বন্ধনত আবদ্ধ হৈ দেহ ত্যাগ কৰিলে।

Verse 5

पितरं सो ऽब्रवीत् त्यक्तः क्व गच्छामीति वै द्विजाः पिता त्वेनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्तय

ত্যাগ কৰা অৱস্থাত সি পিতাক ক’লে, “হে দ্বিজসকল, মই ক’লৈ যাম?” তেতিয়া পিতাই তাক ক’লে, “শ্বপাকসকলৰ সৈতে বাস কৰ।”

Verse 6

इत्युक्तः स विचक्राम नगराद्वचनात् पितुः स तु सत्यव्रतो धीमाञ् छ्वपाकावसथान्तिके

এনেদৰে কোৱা হ’লে পিতাৰ বাক্য অনুসৰি সি নগৰৰ পৰা ওলাই গ’ল। সত্যব্ৰত নামৰ সেই ধীমান শ্বপাকসকলৰ বাসস্থানৰ ওচৰলৈ গৈ উপস্থিত হ’ল।

Verse 7

पित्रा त्यक्तो ऽवसद्वीरः पिता चास्य वनं ययौ सर्वलोकेषु विख्यातस् त्रिशङ्कुरिति वीर्यवान्

পিতৃয়ে ত্যাগ কৰা সেই বীৰ ৰাজকুমাৰে অপমান সহিতে বাস কৰিলে, আৰু তাৰ পিতাও বনলৈ গ’ল। তথাপি সেই পৰাক্ৰমী ‘ত্ৰিশঙ্কু’ নামে সৰ্বলোকত খ্যাত হ’ল।

Verse 8

वसिष्ठकोपात्पुण्यात्मा राजा सत्यव्रतः पुरा विश्वामित्रो महातेजा वरं दत्त्वा त्रिशङ्कवे

বসিষ্ঠৰ ক্ৰোধৰ কাৰণে, পূৰ্বকালত পুণ্যাত্মা ৰজা সত্যব্ৰত—যি ত্ৰিশঙ্কু নামে পৰিচিত—মহাতেজস্বী বিশ্বামিত্ৰৰ পৰা বৰ লাভ কৰিলে।

Verse 9

राज्ये ऽभिषिच्य तं पित्र्ये याजयामास तं मुनिः मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः

কৌশিক (বিশ্বামিত্ৰ) এ তেওঁক ৰাজ্যাভিষেক কৰাই পিতৃযজ্ঞো কৰালে—দেৱতাসকল চাই থাকোঁতে আৰু বসিষ্ঠো সাক্ষী হৈ থাকোঁতে।

Verse 10

सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयद्विभुः तस्य सत्यव्रता नाम भार्या कैकयवंशजा

তেতিয়া বিভুৱে তেওঁক দেহসহিতে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰালে। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম সত্যব্ৰতা; তেওঁ কৈকয় বংশজাত আছিল।

Verse 11

कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम् हरिश्चन्द्रस्य च सुतो रोहितो नाम वीर्यवान्

কুমাৰৰ পৰা কল্মষহীন হৰিশ্চন্দ্ৰ জন্মিল; আৰু হৰিশ্চন্দ্ৰৰ পুত্ৰ ‘ৰোহিত’ নামে পৰাক্ৰমী আছিল।

Verse 12

हरितो रोहितस्याथ धुन्धुर्हारित उच्यते विजयश् च सुतेजाश् च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः

ৰোহিতৰ ঘৰত হৰিত জন্মিল; আৰু ধুন্ধুকো ‘হাৰিত’ নামে প্ৰসিদ্ধ বুলি কোৱা হয়। ধুন্ধুৰ দুজন পুত্ৰ—বিজয় আৰু সুতেjas—জন্মিল।

Verse 13

जेता क्षत्रस्य सर्वत्र विजयस्तेन स स्मृतः रुचकस्तस्य तनयो राजा परमधार्मिकः

সেইজন সৰ্বত্র ক্ষত্ৰিয়বৰ্গৰ জয়ী আছিল; সেয়ে ‘বিজয়’ নামে স্মৃত। তেওঁৰ পুত্ৰ ৰুচক—পৰম ধৰ্মনিষ্ঠ ৰজা।

Verse 14

रुचकस्य वृकः पुत्रस् तस्माद्बाहुश् च जज्ञिवान् सगरस्तस्य पुत्रो ऽभूद् राजा परमधार्मिकः

ৰুচকৰ পুত্ৰ বৃক; তেওঁৰ পৰা বাহু জন্মিল। আৰু বাহুৰ পুত্ৰ সগৰ নামৰ ৰজা—পৰম ধৰ্মনিষ্ঠ—হ’ল।

Verse 15

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा ताभ्यामाराधितः पूर्वम् और्वो ऽग्निः पुत्रकाम्यया

সগৰ ৰজাৰো দুজনী পত্নী আছিল—প্ৰভা আৰু ভানুমতী। পুত্ৰলাভৰ কামনাৰে তেওঁলোকে পূৰ্বে ঔৰ্বাগ্নি (ঔৰ্ব ঋষি)ক আৰাধনা কৰিছিল।

Verse 16

और्वस्तुष्टस्तयोः प्रादाद् यथेष्टं वरमुत्तमम् एका षष्टिसहस्राणि सुतमेकं परा तथा

ঔৰ্ব ঋষি তেওঁলোক দুজনীৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হৈ, ইচ্ছামতে উত্তম বৰ দিলে—এগৰাকীয়ে ষাঠি হাজাৰ পুত্ৰ পালে, আৰু আনগৰাকীয়ে একমাত্ৰ পুত্ৰ পালে।

Verse 17

अगृह्णाद् वंशकर्तारं प्रभागृह्णात्सुतान्बहून् एकं भानुमतिः पुत्रम् अगृह्णाद् असमञ्जसम्

তেওঁ বংশধাৰা চলাই নিয়া প্ৰৱৰ্তকক উৎপন্ন কৰিলে; আৰু প্ৰভাই বহু পুত্ৰ প্ৰসৱ কৰিলে। ভানুমতীৰ গৰ্ভত একমাত্ৰ পুত্ৰ জন্মিল—অসমঞ্জস।

Verse 18

ततः षष्टिसहस्राणि सुषुवे सा तु वै प्रभा खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुहुङ्कारमार्गणैः

তাৰপিছত প্ৰভাই নিশ্চয় ষাঠি হাজাৰ পুত্ৰ প্ৰসৱ কৰিলে। তেওঁলোকে পৃথিৱী খুঁদোঁতে বিষ্ণুৰ হুঙ্কাৰ-ৰূপ শৰৰ প্ৰহাৰে দগ্ধ হ’ল।

Verse 19

असमञ्जस्य तनयः सो ऽंशुमान्नाम विश्रुतः तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात्तु भगीरथः

অসমঞ্জসৰ পুত্ৰ অংশুমান নামে প্ৰসিদ্ধ হৈছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ দিলীপ; আৰু দিলীপৰ পৰা ভগীৰথ জন্মিল।

Verse 20

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह

যাৰ তপস্যাৰ ফলত ভাগীৰথী গংগা অৱতীৰ্ণ হ’ল। ভগীৰথৰ পুত্ৰো ‘শ্ৰুত’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল।

Verse 21

नाभागस्तस्य दायादो भवभक्तः प्रतापवान् अंबरीषः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस् ततो ऽभवत्

তেওঁৰ দায়াদ নাভাগ হ’ল। তেওঁৰ পুত্ৰ অম্বৰীষ প্ৰতাপৱান আৰু ভব (শিৱ) ভক্ত আছিল; আৰু অম্বৰীষৰ পৰা সিন্ধুদ্বীপ জন্মিল।

Verse 22

नाभागेनांबरीषेण भुजाभ्यां परिपालिता बभूव वसुधात्यर्थं तापत्रयविवर्जिता

নাভাগ আৰু অম্বৰীষে নিজৰ পৰাক্ৰমী বাহুবলে পৃথিৱীক ৰক্ষা কৰিলে; ফলত বসুধা অতি সুৰক্ষিত হ’ল আৰু আধ্যাত্মিক, আধিভৌতিক, আধিদৈৱিক—এই ত্ৰিতাপৰ পৰা মুক্ত থাকিল।

Verse 23

अयुतायुः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस्य वीर्यवान् पुत्रो ऽयुतायुषो धीमान् ऋतुपर्णो महायशाः

সিন্ধুদ্বীপৰ পৰা বীৰ্যবান অযুতায়ু জন্মিল। আৰু অযুতায়ুৰ পুত্ৰ ধীমান, মহাযশস্বী ঋতুপৰ্ণ জন্মিল।

Verse 24

दिव्याक्षहृदयज्ञो वै राजा नलसखो बली नलौ द्वावेव विख्यातौ पुराणेषु दृढव्रतौ

সেই বলবান ৰজা, নলৰ সখা, দিব্যাক্ষ (শিৱ)-ৰ হৃদয়াভিপ্ৰায় জানোতা আছিল। সেয়ে পুৰাণত কেৱল এই দুজন নলেই দৃঢ়ব্ৰতী বুলি বিখ্যাত।

Verse 25

वीरसेनसुतश्चान्यो यश्चेक्ष्वाकुकुलोद्भवः ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत् सार्वभौमः प्रजेश्वरः

বীৰসেনৰ পৰা আন এজন বংশধৰ জন্মিল, যি ইক্ষ্বাকু কুলজাত। সি ঋতুপৰ্ণৰ পুত্ৰ হ’ল—সাৰ্বভৌম, প্ৰজেশ্বৰ তথা ৰাজাধিপতি।

Verse 26

सुदासस्तस्य तनयो राजा त्विन्द्रसमो ऽभवत् सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः

তেওঁৰ পুত্ৰ সুদাস আছিল; সি পৰাক্ৰমত ইন্দ্ৰসম ৰজা হ’ল। কোৱা হৈছে যে সুদাসৰ পুত্ৰ ‘সৌদাস’ নামৰ সম্ৰাট আছিল।

Verse 27

ख्यातः कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहश् च सः वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके

সেইজন কল্মাষপাদ নামে খ্যাত হৈছিল আৰু মিত্ৰসহ নামেও প্ৰসিদ্ধ আছিল। মহাতেজস্বী ঋষি বশিষ্ঠ কল্মাষপাদক নামৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত অৱস্থান কৰিছিল।

Verse 28

अश्मकं जनयामास इक्ष्वाकुकुलवर्धनम् अश्मकस्योत्तरायां तु मूलकस्तु सुतो ऽभवत्

তেওঁ ইক্ষ্বাকু বংশ বঢ়োৱা অশ্মকক জন্ম দিলে। আৰু অশ্মকৰ পৰৱৰ্তী পত্নীৰ পৰা মূলক নামৰ পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 29

स हि रामभयाद्राजा स्त्रीभिः परिवृतो वने बिभर्ति त्राणमिच्छन्वै नारीकवचमुत्तमम्

ৰামভয়ত সেই ৰজা নাৰীৰে পৰিবেষ্টিত হৈ বনতে বাস কৰিলে। ৰক্ষা বিচাৰি তেওঁ ‘নাৰী-কৱচ’ নামৰ উত্তম কৱচ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 30

मूलकस्यापि धर्मात्मा राजा शतरथः सुतः तस्माच्छतरथाज्जज्ञे राजा त्विलविलो बली

মূলকৰ পৰা ধৰ্মাত্মা ৰজা শতৰথ জন্মিল। আৰু শতৰথৰ পৰা পুনৰ বলৱান ৰজা ইলবিল জন্মিল।

Verse 31

आसीत् त्वैलविलिः श्रीमान् वृद्धशर्मा प्रतापवान् पुत्रो विश्वसहस्तस्य पितृकन्या व्यजीजनत्

ত্বৈলবিলি নামে খ্যাত, শ্ৰীমান আৰু প্ৰতাপৱান বৃদ্ধশর্মা আছিল। তেওঁ বিশ্বসহস্ৰৰ পুত্ৰ; পিতৃকন্যাই তেওঁক জন্ম দিছিল।

Verse 32

दिलीपस्तस्य पुत्रो ऽभूत् खट्वाङ्ग इति विश्रुतः येन स्वर्गाद् इहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम्

তেওঁৰ পুত্ৰ দিলীপ জন্মিল; আৰু দিলীপৰ পুত্ৰ ‘খট্বাংগ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল। তেওঁ স্বৰ্গৰ পৰা ইয়ালৈ আহি কেৱল এক মুহূৰ্তমাত্ৰ অৱশিষ্ট জীৱন লাভ কৰিলে।

Verse 33

त्रयो ऽग्नयस्त्रयो लोका बुद्ध्या सत्येन वै जिताः दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत

বিবেকবুদ্ধি আৰু অচঞ্চল সত্যৰ দ্বাৰা তিন অগ্নি আৰু তিন লোক জয় কৰা হ’ল। তেওঁৰ পুত্ৰ দীৰ্ঘবাহু; আৰু দীৰ্ঘবাহুৰ পৰা ৰঘু জন্মিল।

Verse 34

अजः पुत्रो रघोश्चापि तस्माज्जज्ञे च वीर्यवान् राजा दशरथस्तस्माच् छ्रीमानिक्ष्वाकुवंशकृत्

ৰঘুৰ পুত্ৰ অজো আছিল। তেওঁৰ পৰা পৰাক্ৰমী, শ্ৰীমান ৰজা দশৰথ জন্মিল, যিয়ে ইক্ষ্বাকু বংশক অধিক মহিমান্বিত কৰি বৃদ্ধি কৰিলে।

Verse 35

रामो दशरथाद्वीरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश् च महाबलः

দশৰথৰ বীৰ পুত্ৰ ৰাম ধৰ্মজ্ঞ আৰু লোকপ্ৰসিদ্ধ আছিল; লগতে ভৰত, লক্ষ্মণ আৰু মহাবলী শত্রুঘ্নো আছিল।

Verse 36

तेषां श्रेष्ठो महातेजा रामः परमवीर्यवान् रावणं समरे हत्वा यज्ञैरिष्ट्वा च धर्मवित्

তেওঁলোকৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ আছিল মহাতেজস্বী আৰু পৰম পৰাক্ৰমী ৰাম। তেওঁ সমৰত ৰাৱণক বধ কৰি, যজ্ঞেৰে ইষ্টি সম্পন্ন কৰিলে আৰু ধৰ্মজ্ঞ হৈ ধৰ্মমৰ্যাদা স্থাপন কৰিলে; এইদৰে পশু (জীৱ) নিয়ত কৰ্ম পৰম পতি—শিৱৰ—চৰণত অৰ্পণ কৰি পাশ (বন্ধন) শুদ্ধ কৰে।

Verse 37

दशवर्षसहस्राणि रामो राज्यं चकार सः रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यभिविश्रुतः

দশ সহস্ৰ বছৰ শ্ৰীৰামে ৰাজ্য শাসন কৰিলে। শ্ৰীৰামৰ পুত্ৰ জন্মিল, ‘কুশ’ নামে খ্যাত।

Verse 38

लवश् च सुमहाभागः सत्यवान् अभवत् सुधीः अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

লৱো মহাভাগ্যবান, সত্যবান আৰু সুবুদ্ধিমান হৈছিল। কুশৰ পৰা অতিথি জন্মিল, আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ নিষধ।

Verse 39

नलस्तु निषधाज्जातो नभस्तस्मादजायत नभसः पुण्डरीकाख्यः क्षेमधन्वा ततः स्मृतः

নিষধৰ পৰা নল জন্মিল, নলৰ পৰা নভস জন্মিল। নভসৰ পৰা ‘পুণ্ডৰীক’ নামে খ্যাত, আৰু তাৰ পাছত ক্ষেমধন্বা বুলি স্মৃত।

Verse 40

तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरो देवानीकः प्रतापवान् अहीनरः सुतस् तस्य सहस्राश्वस्ततः परः

তেওঁৰ বীৰ আৰু প্ৰতাপৱান পুত্ৰ দেৱানীক জন্মিল। দেৱানীকৰ পুত্ৰ অহীনৰ, আৰু তাৰ পাছত সহস্ৰাশ্ব।

Verse 41

शुभश्चन्द्रावलोकश् च तारापीडस्ततो ऽभवत् तस्यात्मजश्चन्द्रगिरिर् भानुचन्द्रस् ततो ऽभवत्

তেওঁৰ পৰা শুভ আৰু চন্দ্ৰাৱলোক জন্মিল; তাৰ পাছত তাৰাপীড় উদ্ভৱ হ’ল। তাৰাপীড়ৰ পুত্ৰ চন্দ্ৰগিৰি, আৰু তাৰ পৰা ভানুচন্দ্ৰ জন্মিল।

Verse 42

श्रुतायुरभवत्तस्माद् बृहद्बल इति स्मृतः भारते यो महातेजाः सौभद्रेण निपातितः

তেওঁৰ পৰা শ্রুতায়ু জন্মিল; সেয়ে তেওঁ ‘বৃহদ্বল’ নামে স্মৃত। ভাৰতযুদ্ধত সেই মহাতেজস্বী সৌভদ্ৰ (অভিমন্যু)ৰ দ্বাৰা নিপাতিত হ’ল।

Verse 43

एते इक्ष्वाकुदायादा राजानः प्रायशः स्मृताः वंशे प्रधाना एतस्मिन् प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

এওঁলোক ইক্ষ্বাকুৰ বংশধৰ ৰজাসকল, যাঁহক সাধাৰণতে স্মৰণ কৰা হয়। এই বংশত এওঁলোকেই প্ৰধান; সেয়ে প্ৰাধান্য অনুসাৰে ইয়াত প্ৰকীৰ্তিত।

Verse 44

सर्वे पाशुपते ज्ञानम् अधीत्य परमेश्वरम् समभ्यर्च्य यथाज्ञानम् इष्ट्वा यज्ञैर्यथाविधि

তেওঁলোকে সকলেই পাশুপত জ্ঞান অধ্যয়ন কৰি, নিজ নিজ বোধ অনুসাৰে পৰমেশ্বৰ (পশুপতি)ক সম্যক আৰাধনা কৰিছিল আৰু বিধিমতে যজ্ঞেৰে ইষ্টি সম্পন্ন কৰিছিল।

Verse 45

दिवं गता महात्मानः केचिन्मुक्तात्मयोगिनः नृगो ब्राह्मणशापेन कृकलासत्वम् आगतः

কিছুমান মহাত্মা—মুক্তাত্ম যোগী—দিব্য লোক লাভ কৰিলে। কিন্তু নৃগ ৰজা ব্ৰাহ্মণৰ শাপত কৃকলাসত্ব (টিকটিকিৰ অৱস্থা) প্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 46

धृष्टश् च धृष्टकेतुश् च यमबालश् च वीर्यवान् रणधृष्टश् च ते पुत्रास् त्रयः परमधार्मिकाः

ধৃষ্ট, ধৃষ্টকেতু, বীৰ্যবান যমবাল, আৰু ৰণধৃষ্ট—এওঁলোক তেওঁৰ তিন পুত্ৰ; পৰম ধৰ্মনিষ্ঠ।

Verse 47

आनर्तो नाम शर्यातेः सुकन्या नाम दारिका आनर्तस्याभवत् पुत्रो रोचमानः प्रतापवान्

শৰ্য্যাতিৰ পৰা আনর্ত নামৰ পুত্ৰ আৰু সুকন্যা নামৰ কন্যা জন্মিল। আনর্তৰ পুত্ৰ ৰোচমান, যি তেজস্বী আৰু প্ৰতাপৱান আছিল।

Verse 48

रोचमानस्य रेवो ऽभूद् रेवाद् रैवत एव च ककुद्मी चापरो ज्येष्ठपुत्रः पुत्रशतस्य तु

ৰোচমানৰ পৰা ৰেৱ জন্মিল, ৰেৱৰ পৰা ৰৈৱত। শতপুত্ৰৰ সেই জনকৰ মাজত ককুদ্মীক জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ বুলি সোঁৱৰণ কৰা হয়।

Verse 49

रेवती यस्य सा कन्या पत्नी रामस्य विश्रुता नरिष्यन्तस्य पुत्रो ऽभूज् जितात्मा तु महाबली

তাৰ ৰেৱতী নামৰ কন্যা আছিল, যি ৰামৰ পত্নী হিচাপে প্ৰসিদ্ধ। আৰু নৰিষ্যন্তৰ এটা পুত্ৰ জন্মিল, যি জিতাত্মা আৰু মহাবলী আছিল।

Verse 50

नाभागादंबरीषस्तु विष्णुभक्तः प्रतापवान् ऋतस्तस्य सुतः श्रीमान् सर्वधर्मविदांवरः

নাভাগৰ পৰা অম্বৰীষ জন্মিল, যি বিষ্ণুভক্ত আৰু প্ৰতাপৱান আছিল। তাৰ পুত্ৰ ঋত শ্ৰীসমৃদ্ধ আৰু সৰ্বধৰ্মবিদসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ আছিল।

Verse 51

कृतस्तस्य सुधर्माभूत् पृषितो नाम विश्रुतः करूषस्य तु कारूषाः सर्वे प्रख्यातकीर्तयः

তাৰ পৰা সুধৰ্মা জন্মিল, আৰু (সুধৰ্মাৰ পৰা) পৃষিত নামৰ প্ৰসিদ্ধ পুত্ৰ হ’ল। কৰূষৰ পৰা কাৰূষসকল উৎপন্ন হ’ল; তেওঁলোক সকলোৱে প্ৰখ্যাত কীৰ্তিসম্পন্ন আছিল।

Verse 52

पृषितो हिंसयित्वा गां गुरोः प्राप सुकल्मषम् शापाच्छूद्रत्वम् आपन्नश् च्यवनस्येति विश्रुतः

গুৰুৰ গাইত হিংসা কৰি পৃষিত মহাপাপ লাভ কৰিলে। শাপৰ প্ৰভাৱত সি শূদ্ৰত্বত পতিত হৈ সেই অৱনতিত ‘চ্যৱনৰ’ বুলি প্ৰসিদ্ধ হ’ল।

Verse 53

दिष्टपुत्रस्तु नाभागस् तस्मादपि भलन्दनः भलन्दनस्य विक्रान्तो राजासीद् अजवाहनः

দিষ্টৰ পুত্ৰ নাভাগ; তেঁওৰ পৰা ভলন্দন জন্মিল। ভলন্দনৰ পৰা পৰাক্ৰমী ৰজা অজৱাহন উদ্ভৱ হ’ল—এদৰে বংশধাৰা ক্ৰমে চলিল।

Verse 54

एते समासतः प्रोक्ता मनुपुत्रा महाभुजाः इक्ष्वाकोः पुत्रपौत्राद्या एलस्याथ वदामि वः

এইদৰে মনুৰ মহাবাহু পুত্ৰসকল সংক্ষেপে কোৱা হ’ল। এতিয়া মই ইক্ষ্বাকুৰ পুত্ৰ-পৌত্ৰসকলৰ কথা, এলা পৰা আৰম্ভ কৰি, তোমালোকক ক’ম।

Verse 55

सूत उवाच ऐलः पुरूरवा नाम रुद्रभक्तः प्रतापवान् चक्रे त्वकण्टकं राज्यं देशे पुण्यतमे द्विजाः

সূতে ক’লে—হে দ্বিজসকল, ঐল নামৰ পুরূৰবা ৰুদ্ৰভক্ত আৰু প্ৰতাপৱান আছিল। সি অতি পুণ্য দেশত কণ্টকৰহিত, উপদ্ৰৱশূন্য ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে।

Verse 56

उत्तरे यमुनातीरे प्रयागे मुनिसेविते प्रतिष्ठानाधिपः श्रीमान् प्रतिष्ठाने प्रतिष्ठितः

যমুনাৰ উত্তৰ তীৰত, মুনিসেৱিত প্ৰয়াগত, প্ৰতিষ্ঠানৰ শ্ৰীমান অধিপতি প্ৰতিষ্ঠানতে দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত আছিল।

Verse 57

तस्य पुत्राः सप्त भवन् सर्वे वितततेजसः गन्धर्वलोकविदिता भवभक्ता महाबलाः

তেওঁৰ সাত পুত্ৰ জন্মিল—সকলো বিস্তৃত তেজে দীপ্তিমান। গন্ধৰ্বলোকত তেওঁলোক সুপ্ৰসিদ্ধ; মহাবলী আৰু ভৱ (শ্ৰীশিৱ)ৰ ভক্ত, যি পশুক পাশবন্ধনৰ পৰা মুক্ত কৰা পতি।

Verse 58

आयुर् मायुर् अमायुश् च विश्वायुश्चैव वीर्यवान् श्रुतायुश् च शतायुश् च दिव्याश्चैवोर्वशीसुताः

আয়ু, মায়ু, অমায়ু, বিশ্বায়ু আৰু বীৰ্যবান; লগতে শ্রুতায়ু, শতায়ু, দিব্য—এইসকল উৰ্বশীৰ পুত্ৰ।

Verse 59

आयुषस्तनया वीराः पञ्चैवासन्महौजसः स्वर्भानुतनयायां ते प्रभायां जज्ञिरे नृपाः

আয়ুষৰ পৰা পাঁচজন বীৰ পুত্ৰ জন্মিল, তেওঁলোক মহা-ওজস্বী। সেই ৰজাসকল স্বর্ভানুৰ কন্যা প্ৰভাৰ গৰ্ভত জন্মিল।

Verse 60

नहुषः प्रथमस्तेषां धर्मज्ञो लोकविश्रुतः नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः

তেওঁলোকৰ মাজত নহুষ আছিল প্ৰথম—ধৰ্মজ্ঞ আৰু লোকবিখ্যাত। নহুষৰ দায়াদ ছয়জন; তেওঁলোক ইন্দ্ৰসম তেজে দীপ্ত।

Verse 61

उत्पन्नाः पितृकन्यायां विरजायां महौजसः यतिर्ययातिः संयातिर् आयातिः पञ्चमो ऽन्धकः

পিতৃসকলৰ কন্যা বিরজাৰ পৰা মহা-ওজস্বী পুত্ৰ জন্মিল—যতি, যযাতি, সংযাতি, আযাতি আৰু পঞ্চম অন্ধক।

Verse 62

विजातिश्चेति षडिमे सर्वे प्रख्यातकीर्तयः यतिर्ज्येष्ठश् च तेषां वै ययातिस्तु ततो ऽवरः

“বিজাতি” আদি এই ছয়জনেই নিজৰ খ্যাত কৰ্মৰ বাবে প্ৰসিদ্ধ আছিল। তেওঁলোকৰ মাজত যতি জ্যেষ্ঠ, আৰু যয়াতি তেওঁৰ তুলনাত কনিষ্ঠ আছিল।

Verse 63

ज्येष्ठस्तु यतिर्मोक्षार्थो ब्रह्मभूतो ऽभवत्प्रभुः तेषां ययातिः पञ्चानां महाबलपराक्रमः

তেওঁলোকৰ মাজত জ্যেষ্ঠ যতি মোক্ষাৰ্থে ব্ৰহ্মভাব প্ৰাপ্ত হৈ আত্মিক প্ৰভুত্বত স্থিত হ’ল। সেই পাঁচজনৰ মাজত যয়াতি মহাবল আৰু বীৰপৰাক্ৰমে প্ৰসিদ্ধ আছিল।

Verse 64

ययाति देवयानीमुशनसः सुतां भार्यामवाप सः शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः

ৰাজা যয়াতিয়ে উশনস (শুক্ৰ)ৰ কন্যা দেবযানীক পত্নীৰূপে গ্ৰহণ কৰিলে; লগতে বৃষপৰ্বণৰ কন্যা অসুৰী কন্যা শর্মিষ্ঠাকো গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 65

यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत तावुभौ शुभकर्माणौ स्तुतौ विद्याविशारदौ

দেবযানীয়ে যদু আৰু তুৰ্বসুক জন্ম দিলে। তেওঁলোক দুয়ো শুভকৰ্মশীল, সৰ্বত্র স্তুত আৰু বিদ্যাত পাৰদৰ্শী আছিল।

Verse 66

द्रुह्यं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ययातये रथं तस्मै ददौ शुक्रः प्रतापवान्

বৃষপৰ্বণৰ কন্যা শর্মিষ্ঠাই যয়াতিক দ্ৰুহ্যু, অনু আৰু পুৰুক জন্ম দিলে। প্ৰতাপশালী শুক্ৰই তেওঁক এটা ৰথ দান কৰিলে। এই ৰাজবংশত পতিস্বৰূপ শিৱে নীৰৱে কৰ্মৰ গতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে; ধৰ্ম ৰক্ষিত হ’লে তেওঁ পশু-জীৱৰ পাশ শিথিল কৰে।

Verse 67

तोषितस्तेन विप्रेन्द्रः प्रीतः परमभास्वरम् सुसंगं काञ्चनं दिव्यम् अक्षये च महेषुधी

তেওঁৰ দ্বাৰা তুষ্ট হৈ বিপ্ৰেন্দ্ৰ আনন্দত দীপ্ত হ’ল। তেওঁ পৰমভাস্বৰ, সুসজ্জিত, দিব্য স্বৰ্ণদান আৰু অক্ষয় সামগ্ৰী প্ৰদান কৰিলে।

Verse 68

युक्तं मनोजवैर् अश्वैर् येन कन्यां समुद्वहन् स तेन रथमुख्येन षण्मासेनाजयन्महीम्

মনোজৱ অশ্বেৰে যুক্ত যি শ্ৰেষ্ঠ ৰথেৰে তেওঁ কন্যাক লৈ গৈছিল, সেই একে ৰথেৰে তেওঁ ছয় মাহতে পৃথিৱী জয় কৰিলে।

Verse 69

ययातिर्युधि दुर्धर्षो देवदानवमानुषैः भवभक्तस्तु पुण्यात्मा धर्मनिष्ठः समञ्जसः

যযাতি যুঁজত দেৱ, দানৱ আৰু মানুহৰ বাবেও দুৰ্ধর্ষ আছিল; তথাপি তেওঁ ভৱ (শিৱ) ভক্ত, পুণ্যাত্মা, ধৰ্মনিষ্ঠ আৰু সমঞ্জস আচৰণৰ আছিল।

Verse 70

यज्ञयाजी जितक्रोधः सर्वभूतानुकम्पनः कौरवाणां च सर्वेषां स भवद्रथ उत्तमः

ভৱদ্ৰথ যজ্ঞকাৰী, ক্ৰোধজয়ী আৰু সকলো ভূতৰ প্ৰতি কৰুণাশীল আছিল; সকলো কৌৰৱৰ মাজত তেওঁৱেই উত্তম আছিল।

Verse 71

यावन्नरेन्द्रप्रवरः कौरवो जनमेजयः पूरोर्वंशस्य राज्ञस्तु राज्ञः पारिक्षितस्य तु

যিমান দিন নৰেন্দ্ৰপ্ৰৱৰ কৌৰৱ জনমেজয়—ৰাজা পাৰীক্ষিতৰ পুত্ৰ, পূৰুবংশৰ অধিপতি—যশ আৰু ৰাজ্যত স্থিৰ থাকিব, তিমান দিন সেই ৰাজবংশ প্ৰতিষ্ঠিত থাকিব।

Verse 72

जगाम स रथो नाशं शापाद्गर्गस्य धीमतः गर्गस्य हि सुतं बालं स राजा जनमेजयः

ধীমন্ত ঋষি গৰ্গৰ শাপত সেই ৰথ নাশ হ’ল। কিয়নো ৰজা জনমেজয়ে গৰ্গৰ সৰু বালক পুত্ৰক অপমান/আঘাত কৰিছিল; সেয়ে এই বিনাশ তেওঁৰ ওপৰত নামিল।

Verse 73

अक्रूरं हिंसयामास ब्रह्महत्यामवाप सः स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः

অক্ৰূৰক হিংসা কৰি সি ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপ লাভ কৰিলে। সেই ৰাজর্ষি লোহাৰ দৰে দুৰ্গন্ধে ভৰা, দুষ্কৃতিজাত পাশবন্ধনত আবদ্ধ যেন ইফালে-সিফালে দৌৰি ফুৰিলে।

Verse 74

पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित् ततः स दुःखसंतप्तो न लेभे संविदं क्वचित्

নগৰবাসী আৰু গাঁওবাসীয়ে ত্যাগ কৰাত সি কেতিয়াও শান্তি নাপালে। তাৰপিছত দুখে দগ্ধ হৈ সি ক’তো সঠিক বোধ বা উপযুক্ত পৰামৰ্শ নাপালে।

Verse 75

जगाम शौनकमृषिं शरण्यं व्यथितस्तदा इन्द्रेतिर् नाम विख्यातो यो ऽसौ मुनिरुदारधीः

তেতিয়া ব্যথিত হৈ ‘ইন্দ্ৰেতি’ নামে খ্যাত উদাৰবুদ্ধি মুনি, শৰণদাতা ঋষি শৌনকৰ ওচৰলৈ আশ্ৰয় ল’বলৈ গ’ল।

Verse 76

याजयामास चेन्द्रेतिस् तं नृपं जनमेजयम् अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः

তাৰপিছত ইন্দ্ৰেতিয়ে শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলৰ সৈতে ৰজা জনমেজয়ক পাৱনাৰ্থে অশ্বমেধ যজ্ঞ কৰালে, যাতে তেওঁ শুদ্ধ হৈ ধৰ্মত প্ৰতিষ্ঠিত হয়—পশুপতি (শিৱ) পতিৰ অদৃশ্য অধিপত্যৰ অধীনত।

Verse 77

स लोहगन्धान्निर्मुक्त एनसा च महायशाः यज्ञस्यावभृथे मध्ये यातो दिव्यो रथः शुभः

সেই মহাযশস্বী ব্যক্তি লৌহগন্ধৰ মলিনতা পৰা মুক্ত আৰু পাপৰ পৰা বিমোচিত হৈ—যজ্ঞৰ অৱভৃথ-স্নানৰ মধ্যক্ষণতে—দীপ্তিময়, শুভ দিব্য ৰথত আৰূঢ় হৈ প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 78

तस्माद्वंशात्परिभ्रष्टो वसोश्चेदिपतेः पुनः दत्तः शक्रेण तुष्टेन लेभे तस्माद् बृहद्रथः

সেই বংশৰ পৰা বিচ্যুত হোৱা চেদিৰাজ বসু পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰিলে—তাঁত সন্তুষ্ট শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) তেওঁক পুনৰ দান কৰিলে; আৰু তেওঁৰ পৰাই বৃহদ্ৰথৰ জন্ম হ’ল।

Verse 79

ततो हत्वा जरासंधं भीमस्तं रथमुत्तमम् प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः

তাৰ পিছত জরাসন্ধক বধ কৰি, কৌৰৱবংশৰ আনন্দভূত ভীমে প্ৰীতিসহ সেই উত্তম ৰথখন বাসুদেৱক দান কৰিলে।

Verse 80

सूत उवाच अभ्यषिञ्चत्पुरुं पुत्रं ययातिर्नाहुषः प्रभुः कृतोपकारस्तेनैव पुरुणा द्विजसत्तमाः

সূত ক’লে—হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! নহুষপুত্ৰ পৰাক্ৰমী ৰজা যযাতিয়ে নিজৰ পুত্ৰ পুৰুক অভিষেক কৰিলে; কিয়নো সেই পুৰুৱেই তেওঁৰ ওপৰত মহৎ উপকাৰ কৰিছিল।

Verse 81

अभिषेक्तुकामं च नृपं पुरुं पुत्रं कनीयसम् ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन्

কনিষ্ঠ পুত্ৰ পুৰুক ৰজা হিচাপে অভিষেক কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁতে, ব্ৰাহ্মণসকলৰ নেতৃত্বত সকলো বৰ্ণে এই কথা ক’লে।

Verse 82

कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति

হে প্ৰভু! দেবযানীৰ পুত্ৰ আৰু শুক্ৰৰ পৌত্ৰ জ্যেষ্ঠ যদুক অতিক্ৰম কৰি কনিষ্ঠ কেনেকৈ ৰাজ্যৰ যোগ্য হয়?

Verse 83

एते संबोधयामस्त्वां धर्मं च अनुपालय

সেয়ে আমি তোমাক বোধ দিছোঁ—কৰ্তব্যত জাগ্ৰত হওঁ আৰু ধৰ্ম দৃঢ়ভাৱে পালন কৰা।