Sukta 23
Rishi: Atharvanic tradition (Krimi hymns; specific ṛṣi per anukramaṇī)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī, Sarasvatī, Indra, Agni (as protectors and destroyers of krimi)
Chandas: Anuṣṭubh (mixed with Atharvanic cadence; tri-pāda structure in recitation practice)
AV 5.23 এটা কৃমি-ঘ্ন (কীট/পৰজীৱীজনিত ৰোগ ধ্বংসকাৰী) ভৈষজ্য সূক্ত; ইয়াত ৰোগীক দিৱ্য সুৰক্ষাময় “বোনা/জাল”ৰ ভিতৰত বান্ধি ৰাখি, তাৰ পাছত কৃমিক তাৰ প্ৰতিটো লুকাই থকা ঠাইৰ পৰা—দেহৰ ভিতৰত, চাৰিওফালে, আৰু অতি সূক্ষ্ম ৰূপতো—বলপূৰ্বক খণ্ড-বিখণ্ড কৰি সম্পূৰ্ণৰূপে নিধন কৰা হয়। ইয়াৰ শক্তি হৈছে উপদ্ৰৱক সৰ্বাত্মকভাৱে ধৰা (ৰূপ আৰু অৱস্থানসমূহ নামধৰি কোৱা) আৰু বাক্য/বাণীক পিষ্ট-কৰি-দিয়া অস্ত্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা; দ্যাৱা-পৃথিৱী, সৰস্বতী, ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিক ৰোগক ঘেৰি ৰখা ৰক্ষক আৰু দণ্ডদাতা-নাশক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
क्रिमिघ्नम्। ओते॑ मे॒ द्यावा॑पृथि॒वी ओता॑ दे॒वी सर॑स्वती । ओतौ॑ म॒ इन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॒ क्रिमिं॑ जम्भयता॒मिति॑
কৃমিঘ্ন (কীট-নাশক) মন্ত্র। মোৰ চাৰিওফালে দ্যাৱা-পৃথিৱী বোনা আছে; দেবী সরস্বতীও বোনা আছে। মোৰ চাৰিওফালে ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিও বোনা আছে—তেওঁলোকে কৃমি (কীট)-ক চেপি-চুৰমাৰ কৰক—এইদৰে হওক।
Mantra 2
अ॒स्येन्द्र॑ कुमा॒रस्य॒ क्रिमी॑न् धनपते जहि । ह॒ता विश्वा॒ अरा॑तय उ॒ग्रेण॒ वच॑सा॒ मम॑
হে ইন্দ্ৰ, ধনপতি, এই বালকৰ কৃমিসকলক সংহাৰ কৰা। মোৰ উগ্ৰ বাক্যৰ বলত সকলো অকল্যাণকাৰী অনিষ্ট নাশ হ’ল।
Mantra 3
यो अ॒क्ष्यौऽपरि॒सर्प॑ति॒ यो नासे॑ परि॒सर्प॑ति । द॒तां यो मध्यं॒ गच्छ॑ति॒ तं क्रिमिं॑ जम्भयामसि
যি কৃমি চকুৰ ওপৰে সৰি ফুৰে, যি নাকত সৰি ফুৰে; যি দাঁতৰ মাজলৈ যায়—সেই কৃমিক আমি চেপি চুৰমাৰ কৰোঁ।
Mantra 4
सरू॑पौ॒ द्वौ विरू॑पौ॒ द्वौ कृ॒ष्णौ द्वौ रोहि॑तौ॒ द्वौ। ब॒भ्रुश्च॑ ब॒भ्रुक॑र्णश्च॒ गृध्रः॒ कोक॑श्च॒ ते ह॒ताः
একে ৰূপৰ দুটা, বেলেগ ৰূপৰ দুটা; ক’লা দুটা, ৰঙা-ৰুদ্ৰ দুটা। বাদামীটো আৰু বাদামী-কাণটো, গৃধ্ৰ আৰু কোক (পেঁচা)—এইসকল তোমাৰ দ্বাৰা নিহত।
Mantra 5
ये क्रिम॑यः शिति॒कक्षा॒ ये कृ॒ष्णाः शि॑ति॒बाह॑वः । ये के च॑ वि॒श्वरू॑पा॒स्तान् क्रिमी॑न् जम्भयामसि
যি কৃমিসকল শ্বেত-পাৰ্শ্বযুক্ত, যি কৃমিসকল কৃষ্ণ আৰু ফিকে বাহুযুক্ত, আৰু যি কোনো বহুৰূপী কৃমি—সেই কৃমিসকলক আমি চেপি-চুৰমাৰ কৰোঁ।
Mantra 6
उत् पु॒रस्ता॒त् सूर्य॑ एति वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा। दृ॒ष्टांश्च॒ घ्नन्न॒दॄष्टां॑श्च॒ सर्वां॑श्च प्रमृ॒णन् क्रिमी॑न्
পূবৰ পৰা সূৰ্য উঠি আগবাঢ়ে—সৰ্বদৰ্শী, অদৃশ্যৰ বিনাশক। দৃশ্যকো আঘাত কৰি, অদৃশ্যকো আঘাত কৰি, সকলো কৃমিক চেপি নাশ কৰে।
Mantra 7
येवा॑षासः॒ कष्क॑षास एज॒त्काः शि॑पवित्नु॒काः । दृ॒ष्टांश्च॑ ह॒न्यतां॑ क्रिमि॑रु॒तादृष्ट॑श्च हन्यताम्
যেৱাষা-কৃমি, কষ্কষা-কৃমি, কঁপনি-দিয়া সৰ্পণকাৰী (এজৎকা), আৰু শিপৱিত্নুকা—দেখা কৃমিটো বধ হওক; অদেখা কৃমিও বধ হওক।
Mantra 8
ह॒तो येवा॑षः॒ क्रिमी॑णां ह॒तो न॑दनि॒मोत। सर्वा॒न् नि म॑ष्म॒षाक॑रं दृ॒षदा॒ खल्वाँ॑ इव
কৃমিসকলৰ মাজত যেৱাষা বধ হ’ল; নাদনীও বধ হ’ল। সকলোকে মই পিহি-মিহলি কৰি লেপা-মাখা কৰোঁ—যেন মূষলত খল-দলনিৰ শিলত পিহা হয়।
Mantra 9
त्रि॒शी॒र्षाणं॑ त्रिक॒कुदं॒ क्रिमिं॑ सा॒रङ्ग॒मर्जु॑नम्। शृ॒णाम्य॑स्य पृ॒ष्टीरपि॑ वृश्चामि॒ यच्छिरः॑
তিন-মূৰীয়া, তিন-কুঁজীয়া কৃমি—চিটচিটীয়া দাগধৰা, উজ্জ্বল (সাৰঙ্গ, অৰ্জুন)—তাক মই চূৰ্ণ কৰোঁ। তাৰ পাঁজৰ ভাঙোঁ; তাৰ সেই মূৰটোও কাটি পেলাওঁ।
Mantra 10
अ॒त्रि॒वद् वः॑ क्रिमयो हन्मि कण्व॒वज्ज॑मदग्नि॒वत्। अ॒गस्त्य॑स्य॒ ब्रह्म॑णा॒ सं पि॑नष्म्य॒हं क्रिमी॑न्
অত্রিৰ দৰে মই তোমালোকক, হে কৃমিসকল, বধ কৰোঁ; কণ্বৰ দৰে, জমদগ্নিৰ দৰে। অগস্ত্যৰ ব্ৰহ্মণাৰে মই কৃমিসকলক সম্পূৰ্ণৰূপে চেপি-গুড়ি কৰোঁ—মই নিজেই।
Mantra 11
ह॒तो राजा॒ क्रिमी॑णामु॒तैषां॑ स्थ॒पति॑र्ह॒तः । ह॒तो ह॒तमा॑ता॒ क्रिमि॑र्ह॒तभ्रा॑ता ह॒तस्व॑सा
কৃমিসকলৰ ৰজা নিহত; আৰু সিহঁতৰ গৃহস্বামীও নিহত। মাক নিহত কৃমিও নিহত; ভ্ৰাতা নিহত, ভগ্নী নিহত।
Mantra 12
ह॒तासो॑ अस्य वे॒शसो॑ ह॒तासः॒ परि॑वेशसः । अथो॒ ये क्षु॑ल्ल॒का इ॑व॒ सर्वे॒ ते क्रिम॑यो ह॒ताः
ইয়াৰ ভিতৰত বাস কৰা বাসিন্দাসকল নিহত; চাৰিওফালে বাস কৰা সকলও নিহত। আৰু যিসকল ক্ষুদ্ৰ যেন—সেই সকলো কৃমি নিহত।
Mantra 13
सर्वे॑षां च॒ क्रिमी॑णां॒ सर्वा॑सां च क्रि॒मीना॑म्। भि॒नद्म्यश्म॑ना॒ शिरो॒ दहा॑म्य॒ग्निना॒ मुख॑म्
সকলো কৃমিৰ, প্ৰতিটো কৃমিৰ—সিহঁত সকলোৰে—মই শিলাৰে মূৰ ফালি দিওঁ; অগ্নিৰে মুখ দগ্ধ কৰোঁ।
Frequently Asked Questions
Krimi refers to worms/parasites and, more broadly, a disease force imagined as a living, hiding, multiplying enemy that must be exposed and destroyed.
They form a complete therapeutic ecology: cosmic enclosure (Heaven–Earth), purifying order and speech/waters (Sarasvatī), crushing force (Indra), and burning purification/expulsion (Agni).
The hymn’s core operation is mantric—protection plus extermination through speech. In practice, it may be paired with water sprinkling or a protective thread, but no specific herb is mandated by the cited verses.
Ask anything about Sukta 23 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.