Rig Veda 9.87.1: Mandala 9, Sukta 87, Mantra 1

Sukta 9.87

Rishi: Unspecified here; hymn-level Anukramaṇī needed.

Devata: Soma Pavamāna.

Chandas: Likely Triṣṭubh (common in RV; requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

प्र तु द्रव परि कोशं नि षीद नृभिः पुनानो अभि वाजमर्ष । अश्वं न त्वा वाजिनं मर्जयन्तोऽच्छा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति ॥

Transliteration

prá tu drava pári kośáṃ ní ṣīda nṛ́bhiḥ punānó abhí vā́jam arṣa | aśváṃ na tvā vājínaṃ márjayanto ’cchā bárhī raśanā́bhir nayanti ||

Translation

انطلقْ جريًا؛ دُرْ حولَ الوعاء (kośa) ثم اجلسْ: مُطهَّرًا بقوى الرجال (nṛbhiḥ) اندفعْ نحو vāja، فيضِ القوّة. وكما يُمشِّطون حصانًا سريعًا، كذلك يُنقّونكَ، أيها المفعمُ بالطاقة، ويقودونكَ إلى الفِراشِ المقدّس (barhis) بلُجُمٍ هادية.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• तु: but, indeed
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु (nipāta)

• द्रव: run, flow
• द्रव: —
• Type: Verb
• Root: द्रु (धावने/गत्यर्थः)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (upasarga)

• कोशम्: vessel, vat (filtering tub)
• कोशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)

• नि: down, into
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (upasarga)

• सीद: sit down, settle
• सीद: —
• Type: Verb
• Root: सद् (उपवेशने)

• नृभिः: by/with men (priests)
• नृभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• पुनानः: purifying (oneself), being purified
• पुनानः: Kartā
• Type: Participle
• Root: पू (पवने/शोधने) → पुनान (वर्तमानकृदन्त)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (upasarga)

• वाजम्: prize, strength, victory
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• अर्ष: stream, rush
• अर्ष: —
• Type: Verb
• Root: ऋष् (गत्यर्थः/प्रवाहे)

• अश्वम्: horse
• अश्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (upamā-nipāta)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• वाजिनम्: prize-winning, swift
• वाजिनम्: Karma (apposition to त्वा)
• Type: Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• मर्जयन्तः: cleansing, polishing
• मर्जयन्तः: Kartā
• Type: Participle
• Root: मृज् (मार्जने/शोधने) → मर्जयन्त् (वर्तमानकृदन्त)

• अच्छा: towards, straight to
• अच्छा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (avyaya)

• बर्हिः: sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: Karma/Adhikaraṇa (goal: to the sacred grass)
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• रशनाभिः: with reins/ropes
• रशनाभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रशना (प्रातिपदिक)

• नयन्ति: they lead, bring
• नयन्ति: —
• Type: Verb
• Root: नी (नयने)