Rig Veda 7.91.4: Mandala 7, Sukta 91, Mantra 4

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Vāyu

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यावत्तरस्तन्वो यावदोजो यावन्नरश्चक्षसा दीध्यानाः । शुचिं सोमं शुचिपा पातमस्मे इन्द्रवायू सदतं बर्हिरेदम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.91.4

Transliteration

yā́vattáras tanvò yā́vad ójo yā́van náras cákṣasā dīdhyā́nāḥ | śúciṃ sómaṃ śucipā pātam asmè índravāyū sádatam bárhir idám ||

Translation

بقدر ما يبلغ الجسد، وبقدر ما تمتدّ القوّة، وبقدر ما يُشعل الساعون بنور الرؤية—اشربا هنا السُّوما الطاهر، يا شارِبَي الطُّهر. يا إندرا–فايو، اجلسا على هذا الفِراشِ القُربانيّ في داخلنا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यावत्: as far as, as long as
• यावत्: Adhikaraṇa (परिमाण-सीमा) / सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (प्रातिपदिक/अव्यय) < यावत्

• तरः: stronger, more surpassing
• तरः: Kartā (वाक्य-कर्तृ/विशेष्य) (सम्बन्ध: ‘तरः’ = ‘श्रेष्ठतरः/अधिकतरः’)
• Type: Adjective
• Root: तर (प्रातिपदिक) < √तॄ/√तॄ (तरणे) (तुलनात्मक-प्रत्यय -र)

• तन्वः: of the body, of the person
• तन्वः: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक) < तनू

• यावत्: as far as, as much as
• यावत्: Adhikaraṇa (परिमाण-सीमा)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत्

• ओजः: strength, vigor
• ओजः: Kartā/karma (सन्दर्भानुसार: ‘strength’)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• यावत्: as far as, as much as
• यावत्: Adhikaraṇa (परिमाण-सीमा)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत्

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā (कर्तृ-समूह) / सम्बोधन-सम्बन्ध (देवद्वय-प्रति)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• चक्षसा: with (their) sight/eye, by vision
• चक्षसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: चक्षस् (प्रातिपदिक)

• दीध्यानाः: meditating, intent, contemplating
• दीध्यानाः: Kartā (विशेषणरूपेण ‘नरः’ प्रति)
• Type: Verb (Participle)
• Root: √ध्यै (चिन्तायाम्/ध्यान) → दीध्याना (वेदिक-प्रेसेंट पार्टिसिपल, आत्मनेपद)

• शुचिम्: pure, bright
• शुचिम्: Karma (विशेषण: सोमम्)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed sacred drink)
• सोमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• शुचिपाः: pure-drinkers (drinkers of the pure Soma)
• शुचिपाः: Kartā (इन्द्रवायू) / सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: शुचि + पा (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष: ‘शुचिं पिबन्ति’/‘शुचिं पाति’)

• पातम्: drink (you two)!
• पातम्: क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √पा (पाने) → पातम् (लोट्/आज्ञार्थे: 2nd du. परस्मैपद; वैदिक)

• अस्मे: for us, in our case
• अस्मे: Sampradāna/Adhikaraṇa (for us / among us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इन्द्रवायू: Indra and Vāyu
• इन्द्रवायू: Kartā / सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: इन्द्र + वायु (द्वन्द्व-समास)

• सदतम्: always, continually
• सदतम्: Adhikaraṇa (काल-निरूपण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदत्/सदतम् (अव्यय) < सदा + तम् (नित्यत्वे)

• बर्हिः: the sacred grass (barhis), ritual seat
• बर्हिः: Adhikaraṇa/karma (यज्ञ-आसन/स्तरण)
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: विशेषण/निर्देशक (बर्हिः प्रति)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)