Rig Veda 7.91.3: Mandala 7, Sukta 91, Mantra 3

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Vāyu (within Indra–Vāyu cycle)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

पीवोअन्नाँ रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुतामभिश्रीः । ते वायवे समनसो वि तस्थुर्विश्वेन्नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.91.3

Transliteration

pī́vo-annā́n rayivṛ́dhaḥ sumedhā́ḥ śvétáḥ siṣakti niyútām abhiśrī́ḥ | té vāyáve sámanaso ví tasthur víśven nárāḥ svapatyā́ni cakruḥ ||

Translation

غِنىً بطعامِ القوّة، مُنمّون للوفرة، حُكماءُ في الفهم—والبَهاءُ الأبيضُ يلتصقُ بالقُوى المقرونةِ بالنِّير. من أجلِ فَايو (Vāyu) ثبتوا راسخين، على قلبٍ واحد؛ هؤلاء الرجالُ صاغوا كلَّ أفعالِ السيادةِ الحسنةِ وامتلاكِ النفسِ الحقّ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पीवः: rich, abundant
• पीवः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्) / विषय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पीवस्- (प्रातिपदिक; ‘fat, rich, abundant’)

• अन्नान्: foods, provisions
• अन्नान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्न- (प्रातिपदिक)

• रयिवृधः: increasing wealth
• रयिवृधः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: रयि-वृध- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष; ‘wealth-increasing’)

• सुमेधाः: wise, of good insight
• सुमेधाः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-मेधस्- (प्रातिपदिक; ‘good-witted, wise’)

• श्वेतः: white, bright
• श्वेतः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत- (प्रातिपदिक)

• सिषक्ति: attaches, yokes, joins
• सिषक्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सञ्ज्/सज् (धातु; ‘to attach, yoke, join’) → सिषक्ति (वेद. पुनरुक्त/इंटेन्सिव्-प्रयोगः)

• नियुताम्: teams (of steeds), yokes
• नियुताम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नियुत्- (प्रातिपदिक; ‘yoking, team, pair’; here ‘teams/harnessings’)

• अभिश्रीः: (with) splendour, glory
• अभिश्रीः: Kartā (सम्बन्धेन/सहचर्येण) / सहभाव
• Type: Noun
• Root: अभि-श्री- (प्रातिपदिक; ‘splendour, glory’ with अभि-)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वायवे: to/for Vāyu
• वायवे: Sampradāna
• Type: Noun (deity name)
• Root: वायु- (प्रातिपदिक)

• समनसः: like-minded
• समनसः: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स-मनस्- (प्रातिपदिक; ‘of one mind, like-minded’)

• वि: apart, forth
• वि: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• तस्थुः: they stood, took their stations
• तस्थुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → तस्थुः (परिपूर्ण/परफेक्ट)

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर- (प्रातिपदिक)

• स्वपत्यानि: their own possessions/household goods
• स्वपत्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: स्व-पत्य- (प्रातिपदिक; ‘one’s own lordship/offspring/household’; neut. pl. as ‘one’s own possessions/household goods’)

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• चक्रुः: they made, fashioned
• चक्रुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → चक्रुः (परिपूर्ण/परफेक्ट)