Rig Veda 7.8.6 — Mandala 7, Sukta 8, Mantra 6

Sukta 7.8

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni (and the empowered Word for Agni)

Chandas: Triṣṭubh (likely; verify by scansion)

Samhita Patha (Devanagari)

इदं वचः शतसाः संसहस्रमुदग्नये जनिषीष्ट द्विबर्हाः । शं यत्स्तोतृभ्य आपये भवाति द्युमदमीवचातनं रक्षोहा ॥

Transliteration

idáṃ vácaḥ śatá-sāḥ sáṃsahasram úd agnáye janiṣīṣṭa dví-bárhāḥ | śáṃ yát stotṛ́bhya ā́paye bhávāti dyumád amīva-cā́tanaṃ rakṣó-hā ||

Translation

هذه الكلمةُ—ذاتُ قوةٍ مِئويّةٍ وألفيّةِ التضاعف—فلتُولَدْ صاعدةً لأجلِ أَغني، يا ذا الحِملين (dvibarhā). لِتَكُنْ سلامًا وامتلاءً للمنشدين ليشربوا منها—مضيئةً، طاردةً للداء، قاتلةً لظلمةِ العداء (rakṣas).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वचः: utterance, speech
• वचः: Karma
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• शतसाः: hundredfold
• शतसाः: Karma
• Type: Adjective
• Root: शतसा (प्रातिपदिक; ‘शत’ + -स)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• उत्: up, forth
• उत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (उपसर्ग)

• अग्नये: for Agni
• अग्नये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• जनिषीष्ट: may you beget/produce (for yourself); bring forth
• जनिषीष्ट: —
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनि/जन) + सन् (इच्छार्थक) → जनिषीष्

• द्विबर्हाः: twofold-lofty; having two elevations
• द्विबर्हाः: Kartā
• Type: Adjective (epithet)
• Root: द्वि-बर्हस् (प्रातिपदिक; ‘two’ + ‘height/loftiness’)

• शम्: well-being, welfare
• शम्: Karma
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय)

• यत्: which, that (benefit)
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्तोतृभ्यः: to the praisers
• स्तोतृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)

• आपये: for help/aid; for refreshment
• आपये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: आपि (प्रातिपदिक; ‘help, aid, refreshment’)

• भवाति: becomes; comes to be
• भवाति: —
• Type: Verb
• Root: √भू

• द्युमत्: splendid, radiant
• द्युमत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: द्युमत् (प्रातिपदिक; द्यु ‘splendour’ + -मत्)

• अमीवचातनम्: driving away of sickness
• अमीवचातनम्: Karma
• Type: Noun (action/result)
• Root: अमीव-चातन (प्रातिपदिक; अमीव ‘disease’ + √चत्/चातय् ‘to drive away’)

• रक्षोहा: slayer of demons (rakṣas)
• रक्षोहा: Kartā
• Type: Adjective (agent epithet)
• Root: रक्षस्-हन् (प्रातिपदिक; रक्षस् ‘demon’ + √हन् ‘to slay’)