Rig Veda 5.59.3: Mandala 5, Sukta 59, Mantra 3

Sukta 5.59

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.59 to the Atris)

Devata: Marutaḥ (Maruts, Rudra’s storm-powers)

Chandas: Jagatī (probable for RV 5.59; verse-length suggests Jagatī/Triṣṭubh family—requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

गवामिव श्रियसे शृङ्गमुत्तमं सूर्यो न चक्षू रजसो विसर्जने । अत्या इव सुभ्वश्चारवः स्थन मर्या इव श्रियसे चेतथा नरः ॥

Recitation with translationRig Veda 5.59.3

Transliteration

gavām iva śriyáse śṛ́ṅgam uttamáṃ sū́ryo na cákṣū ráj̱aso vi-sárjane | átyā iva su-bhvaś cā́ravaḥ sthana maryā́ iva śriyáse cetathā naraḥ ||

Translation

كقَرْنِ القُطْعانِ المُتَلَأْلِئَةِ الأسمى، وكعَيْنِ سُوريا عندَ إطلاقِ فُسْحاتِ العوالم، هكذا تُقيمونَ مَقامَكم—مُشِعّينَ، حَسَنيِ السَّيْر، كالجِيادِ السِّراع؛ وكالشُّبّانِ المُحارِبينَ تَصْحَونَ إلى البَهاء، يا رِجالَ (الماروت).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गवाम्: of cows
• गवाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• श्रिये: for splendor/beauty
• श्रिये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)

• शृङ्गम्: horn, peak
• शृङ्गम्: कर्म (as object of implied ‘to set forth/display’)
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग (प्रातिपदिक)

• उत्तमम्: highest, best
• उत्तमम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक; superlative of उद्/उत् + तम)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• चक्षुः: eye, sight
• चक्षुः: कर्म (of विसर्जने)
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• रजसः: of the space/realm (rajas)
• रजसः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)

• विसर्जने: in the sending-forth/releasing
• विसर्जने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वि-√सृज् → विसर्जन (कृदन्त/भाव)

• अत्याः: mares
• अत्याः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• सुभ्वः: well-going, swift (well-moving)
• सुभ्वः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सुभ्व (प्रातिपदिक; RV adj.)

• चारवः: beautiful, dear, splendid
• चारवः: कर्ता (of स्थन)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)

• स्थन: they stood / took their stand
• स्थन: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्था (Vedic injunctive/aorist-injunctive form)

• मर्याः: young men, heroes
• मर्याः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: मर्य (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• श्रिये: for splendor
• श्रिये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)

• चेतथ: you have perceived/you take heed
• चेतथ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √चित् (Vedic: ‘to perceive/notice/think’; also ‘to be mindful’)

• नरः: O men, heroes
• नरः: सम्बोधन/कर्ता (addressed)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)