Rig Veda 5.28.2: Mandala 5, Sukta 28, Mantra 2

Sukta 5.28

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

समिध्यमानो अमृतस्य राजसि हविष्कृण्वन्तं सचसे स्वस्तये । विश्वं स धत्ते द्रविणं यमिन्वस्यातिथ्यमग्ने नि च धत्त इत्पुरः ॥

Recitation with translationRig Veda 5.28.2

Transliteration

samidhyámāno amṛ́tasya rājasi havíṣ kṛṇvántam sacase svastáye | víśvaṃ sá dhatte dráviṇaṃ yám ínvasy ātíthyam agne ní ca dhatte ít púraḥ ||

Translation

حين تتَّقد في مملكة الخلود، تُصاحِبُ مَن يُعِدُّ الهَفِسَ (القُربان) لسلامته. وتُودِعُ فيه كلَّ ثروةِ الكينونة؛ وتُثبِّتُ—يا أغني—ضيافتَه التي يقدِّمها تثبيتًا راسخًا في مُقدَّم حياته.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समिध्यमानः: being kindled, kindling (himself)
• समिध्यमानः: कर्तृ (विशेषणरूपेण कर्तरि)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: सम्-इध् (धातु) → समिध्य (कृदन्त-प्रक्रिया)

• अमृतस्य: of immortality / of the immortal (nectar)
• अमृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिकम्)

• राजसि: in the (luminous) realm/space
• राजसि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिकम्)

• हविष्कृण्वन्तम्: making/performing the oblation
• हविष्कृण्वन्तम्: कर्म (सचसे इति क्रियायाः)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: हविस् + कृ (धातु) → हविष्कृ (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)

• सचसे: you accompany / you follow
• सचसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु) अथवा सच्/सञ्च् ‘to accompany, follow’

• स्वस्तये: for well-being, for welfare
• स्वस्तये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिकम्)

• विश्वम्: all, the whole (of it)
• विश्वम्: कर्म (धत्ते इति)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिकम्)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

• धत्ते: he places, bestows
• धत्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• द्रविणम्: wealth, treasure
• द्रविणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण (प्रातिपदिकम्)

• यम्: whom / which
• यम्: कर्म (इन्‍वस्याति इति)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)

• इन्‍वस्याति: he impels/pursues (it), he sets (it) in motion
• इन्‍वस्याति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इन्‍वस्/इन्‍व् (धातु; ‘to set in motion, impel, pursue’—वेदिक)

• अतिथ्यम्: hospitality, guest-offering
• अतिथ्यम्: कर्म (धत्ते/धत्त इति)
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिकम्) → अतिथ्य (भाव/कर्म-नाम)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिकम्)

• नि: down, in, into
• नि: क्रियाविशेषण (उपसर्गः धा-धातोः)
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/निपात)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• धत्त: place! bestow!
• धत्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• इत्: indeed, just
• इत्: निपात (बलवाचकः)
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात; emphatic)

• पुरः: in front, before
• पुरः: अधिकरण (स्थानवाचकः)
• Type: Adverbial noun
• Root: पुरस् (प्रातिपदिकम्)