Rig Veda 4.45.6: Mandala 4, Sukta 45, Mantra 6

Sukta 4.45

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)

Devata: Aśvinau (context continues from RV 4.45)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

आकेनिपासो अहभिर्दविध्वतः स्वर्ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः । सूरश्चिदश्वान्युयुजान ईयते विश्वाँ अनु स्वधया चेतथस्पथः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.45.6

Transliteration

ā́ke-nipā́so áhābhir dávīdhvataḥ svaḥ́ na śukráṃ tanvántā ā́ rájaḥ | sū́raś cid áśvān yuyujānā́ īyate víśvān ánu svadháyā cetathaḥ páthaḥ ||

Translation

بقوىً حادّةِ الرؤوس، يومًا بعد يوم، تدفعانِ إلى الأمام—ناشرتَينِ ضياءً متلألئًا كالسّماءِ عبر الفضاءِ الأوسط. وحتى سُوريا، إذ يَشُدُّ خيولَه، يمضي؛ وبقوّتِكما الكامنةِ تُوقِظانِ جميعَ مسالكِ الحركةِ وتُقوِّمانَ هدايتَها.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आकेनिपासः: those with sharp/pointed faces (or: sharp-nosed ones)
• आकेनिपासः: Kartā
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: आ-केनि-प (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)

• अहभिः: with days / by days (instrumental)
• अहभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अह (प्रातिपदिक) अथवा अहन्- (दिन) (अनिश्चित)

• दविध्वतः: shaking, stirring (in motion)
• दविध्वतः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √धू/√ध्वा? (अनिश्चित; वेदिक रूप)

• स्वर्णम्: gold
• स्वर्णम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक)

• शुक्रम्: bright, shining
• शुक्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• तन्वन्तः: stretching, spreading
• तन्वन्तः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √तन् (तनुते)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• रजः: the airy space, mid-region; dust/space
• रजः: Karma
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)

• सूरः: the Sun; a hero
• सूरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• युयुजानः: yoking, having yoked (in the act of yoking)
• युयुजानः: Kartā
• Type: Verb (participle)
• Root: √युज् (युनक्ति/युञ्जते)

• ईयते: goes, moves
• ईयते: —
• Type: Verb
• Root: √इ (एति/ईयते; वेदिक)

• विश्वान्: all (of them)
• विश्वान्: Karma
• Type: Adjective (substantival)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अनु: after, along, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वधया: by (their) own power/impulse; by svadhā
• स्वधया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)

• चेतथ: you perceive/notice; you are aware
• चेतथ: —
• Type: Verb
• Root: √चित् (चेतति) / √चि (वेदिक) (अनिश्चित)

• पथः: paths, ways
• पथः: Karma
• Type: Noun
• Root: पथिन्/पथ (प्रातिपदिक)