Rig Veda 3.7.6: Mandala 3, Sukta 7, Mantra 6

Sukta 3.7

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni (as Bull-force guiding through Night into dhāman)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उतो पितृभ्यां प्रविदानु घोषं महो महद्भ्यामनयन्त शूषम् । उक्षा ह यत्र परि धानमक्तोरनु स्वं धाम जरितुर्ववक्ष ॥

Recitation with translationRig Veda 3.7.6

Transliteration

utó pitṛ́bhyāṃ prá-vidā́ ánu ghóṣaṃ mahó mahádbhyām anayanta śū́ṣam | ukṣā́ há yátra pári dhā́nam aktór ánu sváṃ dhā́ma jaritúr vavákṣa ||

Translation

وإلى الوالدينِ كليهما اهتدَوا إلى الصيحة، وساقوا القوّةَ من العظيمِ إلى العظيم. إنّ الثورَ حقًّا—حيثُ يُحيطُ برداءِ الليل—قد حملَ المُنشِدَ، تابعًا مقامَه الخاص، إلى بيتِ كينونته.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उतो: and also, moreover
• उतो: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ + तो (निपात-समुच्चय) अथवा उत (अव्यय)

• पितृभ्याम्: by/with the two fathers
• पितृभ्याम्: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• प्रविदा: by the knower, the discerning one
• प्रविदा: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: प्र + विद् (विदँ ज्ञाने) / ‘प्रविद्’ (ज्ञाता) → प्रविद्- (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अनु: along, after, in accordance with
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• घोषम्: the shout/cry, proclamation
• घोषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: घोष (प्रातिपदिक)

• महो: great (thing), greatness
• महो: Karma
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• महद्भ्याम्: by/with the two great ones
• महद्भ्याम्: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• अनयन्त: they led, they brought
• अनयन्त: Kartā
• Type: Verb
• Root: नी (णि/नीञ् प्रापणे) with अ- (अङ्गीकृत-प्रत्यय) → अ + नय

• शूषम्: strength, vigor, might
• शूषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शूष (प्रातिपदिक)

• उक्षा: the bull (strong one)
• उक्षा: Kartā
• Type: Noun
• Root: उक्षन्/उक्षा (प्रातिपदिक; ‘bull’)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• परि: around, about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• धानम्: placing, setting; a putting-on/arrangement
• धानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धा (धारणे/स्थापने) → धान (कृदन्त/भाव-प्रातिपदिक)

• अक्तोः: of the night/darkness
• अक्तोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: अक्ति (प्रातिपदिक; ‘night’/‘darkness’ in RV usage) अथवा अक्तु (कालवाचक)

• अनु: along, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वम्: one’s own
• स्वम्: Karma
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धाम: abode, station, domain
• धाम: Karma
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• जरितुः: of the praiser
• जरितुः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; ‘praiser, singer’)

• ववक्ष: has carried/borne; has conveyed
• ववक्ष: Kartā
• Type: Verb
• Root: वह्/वक्ष् (वहँ प्रापणे/वहने; RV perfect ‘ववक्ष’)